❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

“Trusti i ZvĂ«rnecit”, ndĂ«rtime deri nĂ« 8 kate nĂ« zonĂ«n e mbrojtur

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Edhe pse kanĂ« kaluar dy javĂ« nga denoncimi i parĂ« i ambientalistĂ«ve pĂ«r ndĂ«rhyrjen me makineri tĂ« rĂ«nda nĂ« zonĂ«n e mbrojtur Pishë–Poro–NartĂ«, institucionet vijojnĂ« tĂ« ofrojnĂ« transparencĂ« tĂ« cunguar.

Në një përgjigje të mbërritur sot për Citizens.al, një pjesë e të cilës u nda edhe në fomën e një deklarate nga Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit (IKMT) bëhet zyrtarisht i ditur për herë të parë emri i kompanisë që po zhvillon punimet.

IKMT njofton se shoqĂ«ria “ZvĂ«rnec South Adriatic Developmenet” po kryen punime pĂ«rgatitore rrethimi dhe ndĂ«rtimi tĂ« rrugĂ«ve me leje tĂ« KĂ«shillit KombĂ«tar tĂ« Territorit, tĂ« miratuar me vendimin Nr. 5 tĂ« datĂ«s 29 prill 2026.

Institucionet janĂ« kujdesur ta ndajnĂ« kĂ«tĂ« dokument me njĂ«ri-tjetrin, por jo me publikun. MegjithĂ« ndjeshmĂ«rinĂ« e lartĂ« dhe shqetĂ«simet e ambientalistĂ«ve pĂ«r njĂ« “katastrofĂ« mjedisore”, vendimi nr. 5 nuk gjendet nĂ« faqen e KKTU, por pĂ«rmendet vetĂ«m nĂ« rendin e ditĂ«s pĂ«r mbledhjen e 29 prillit.  IKMT sqaron se leja e zhvillimit pĂ«r projektin nuk Ă«shtĂ« lĂ«shuar ende, dhe se kjo Ă«shtĂ« njĂ« leje “pĂ«rgatitore” nĂ« funksion tĂ« ndĂ«rtimit.

Projekti quhet “ZvĂ«rnec Peninsula” dhe sipas pĂ«rshkrimit do tĂ« pĂ«rfshijĂ« godina nga 1 deri nĂ« 8 kate pĂ«r banim, hotel, shĂ«rbime edhe sipas emĂ«rtimit edhe njĂ« port.

A po i besohet ZvĂ«rneci njĂ« kompanie “guaskĂ«â€?

Sipas dokumentave zyrtare, pas kompanisĂ« “ZvĂ«rnec South Adriatic Development” qendrojnĂ« dy emra tĂ« panjohur pĂ«r publikun shqiptar: Nikita Maximovich Vinogradov, shtetas holandez, i lindur nĂ« vitin 1991, dhe Zoya Georgieva Gyurova, shtetase bullgare, e lindur nĂ« vitin 1988. Ata janĂ« pronarĂ« pĂ«rfitues me nga 50% tĂ« kompanisĂ« qĂ« po kryen punime nĂ« zonĂ«n e mbrojtur Pishë–Poro–NartĂ«.

PronĂ«sia e kompanisĂ« kalon pĂ«rmes njĂ« zinxhiri shoqĂ«rish tĂ« regjistruara nĂ« HolandĂ«, “Universal Properties Projects B.V”, “Blue Industries Investment Holding B.V” dhe “Dutch Trust Management B.V”, e cila shĂ«nohet nĂ« ekstrakt si subjekti qĂ« “ushtron kontrollin e fundit mbi trust”. Pra, kompania shqiptare qĂ« ka marrĂ« lejen nga qeveria, kontrollohet pĂ«rmes njĂ« strukture ndĂ«rlikuar me disa shtresa qĂ« e bĂ«jnĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u lexuar nga publiku.

Një nga zonat e fundit të mbrojtura e të pa prekura të bregdetit shqiptar po i besohet një kompanie me pronësi të fshehur pas disa hallkave me shtetas të huaj dhe një trust-i. Ndërsa punimet kanë filluar, asnjë nga dokumentet e projektit nuk është bërë i njohur për publikun.

Organizatat ndërkombëtare në alarm

EuroNatur dhe organizata tĂ« tjera mjedisore kanĂ« reaguar ashpĂ«r ndaj situatĂ«s nĂ« Pishë–Poro–NartĂ«, duke kĂ«rkuar ndalimin e menjĂ«hershĂ«m tĂ« punimeve, transparencĂ« tĂ« plotĂ« mbi lejet dhe procedurat e ndjekura, si edhe njĂ« hetim pĂ«r tĂ« verifikuar nĂ«se ShqipĂ«ria po respekton angazhimet e saj ndaj standardeve europiane tĂ« mbrojtjes sĂ« mjedisit.

Sipas organizatës EuroNatur dhe partnerëve të saj, punimet po kryhen pa një proces transparent, pa përfshirjen e publikut dhe pa respektuar standardet e vlerësimit të ndikimit në mjedis, çka konsiderohet shkelje e ligjeve shqiptare dhe e detyrimeve të marra në kuadër të procesit të integrimit evropian.

Drejtori ekzekutiv i EuroNatur, Gabriel Schwaderer, deklaroi se këto ndërtime jo vetëm që rrezikojnë një nga zonat më të rëndësishme natyrore të Europës, por edhe dëmtojnë besueshmërinë e Shqipërisë në procesin e anëtarësimit në BE.

Reagim tĂ« fortĂ« ka pasur edhe nga organizata BirdLife Europe, e cila deklaroi se fadromat po shkatĂ«rrojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« paligjshme njĂ« nga zonat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme natyrore tĂ« ShqipĂ«risĂ«. Organizata thekson se pylli bregdetar i PishĂ« Poro–NartĂ«s Ă«shtĂ« habitat i flamingove, pelikanit kaçurrel dhe njĂ« pikĂ« kyçe ndalese pĂ«r miliona zogj shtegtarĂ« qĂ« lĂ«vizin mes EuropĂ«s dhe AfrikĂ«s.

BirdLife Europe përmend gjithashtu se në këtë zonë është planifikuar një projekt i madh zhvillimi i lidhur me Jared Kushner, megjithëse mbetet ende e paqartë nëse punimet aktuale kanë lidhje direkte me të.

FundjavĂ«n e kaluar, mĂ« 7 maj, aktivistĂ« dhe organizata mjedisore, pĂ«rfshirĂ« edhe Qendra pĂ«r Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror nĂ« ShqipĂ«ri (PPNEA), protestuan me thirrjen “Hiqni duart nga Vjosë–Narta”. NjĂ« tjetĂ«r protestĂ« pritet tĂ« mbahet nĂ« fundjavĂ«n e 16 majit.

AktivistĂ«t kĂ«rkojnĂ« ndalimin e menjĂ«hershĂ«m tĂ« punimeve nĂ« PishĂ« Poro–NartĂ« dhe transparencĂ« tĂ« plotĂ« mbi atĂ« qĂ« po ndodh nĂ« terren. Ata kundĂ«rshtuan gjithashtu deklaratat e ministrit tĂ« Mjedisit, cili Ă«shtĂ« shprehur se “nĂ« zonĂ« nuk po ndodh asnjĂ« degradim”, por vetĂ«m rrethim i njĂ« prone private pĂ«r arsye tĂ« survejimeve gjeologjike.

“NĂ« vend qĂ« tĂ« merren masa tĂ« menjĂ«hershme pĂ«r verifikimin e situatĂ«s dhe ndalimin e punimeve, po vĂ«rehet njĂ« tendencĂ« pĂ«r t’i justifikuar kĂ«to ndĂ«rhyrje, ndĂ«rkohĂ« qĂ« aktiviteti nĂ« zonĂ« po intensifikohet”, deklaroi PPNEA.

Organizata kërkon gjithashtu që Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura, IKMT dhe Policia e Shtetit të ushtrojnë përgjegjësitë e tyre ligjore dhe të marrin menjëherë territorin në mbrojtje, duke ndaluar çdo aktivitet të paligjshëm brenda zonës së mbrojtur.

Lexo gjithashtu:

The post “Trusti i ZvĂ«rnecit”, ndĂ«rtime deri nĂ« 8 kate nĂ« zonĂ«n e mbrojtur appeared first on Citizens.al.

↗

Drejtësia në Shqipëri: mes reformës, stokut të dosjeve dhe besimit të brishtë

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Para 10 vitesh, më 20 korrik 2016, 140 deputetët e Kuvendit të Shqipërisë miratuan me votë unanime ndryshimet kushtetuese që hodhën themelet e reformës në drejtësi. Me këtë reformë nisi edhe procesi i vetingut, një mekanizëm që synonte të vlerësonte aftësitë profesionale, transparencën mbi pasurinë dhe integritetin e çdo gjyqtari dhe prokurori në vend.

Për herë të parë, vendi përjetoi një reformim të thellë të sistemit të drejtësisë dhe u krijua përshtypja se besimi te drejtësia po rikthehej, në përputhje me standardet dhe vlerat e Bashkimit Evropian.

Sipas të dhënave të bëra publike në vitin 2022, rreth 60% e trupës së gjyqtarëve dhe prokurorëve në Shqipëri i janë nënshtruar vetingut. Në totalin e vendimeve të dhëna nga Komisioni i Pavarur i Kualifikimit, 185 gjyqtarë e prokurorë janë shkarkuar nga detyra, duke shkaktuar jo pak ngarkesa dhe presion të shtuar tek sistemi i drejtësisë.

Një ngjarje e pa precendentë u shënua më 6 tetor 2025, kur gjyqtarit Astrit Kalaja u ekzekutua me armë në sallën e gjyqit. Reagimet pas kësaj ngjarje ishin të forta, ku nuk mungonte revolta e brendshme e njerëzve ndaj pritjeve të gjata në dyert e gjykatës dhe akuzat për padrejtësi.

Siguria e gjyqtarëve, ende në pritje të zgjidhjeve konkrete

Engert Pëllumbi, gjyqtar i Shkallës së Parë në Gjykatën e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, si dhe kryetar i Shoqatës së Gjyqtarëve, tregon për Citizens.al se u desh humbja e jetës së një kolegu, që çështja e sigurisë të merrte përmasa alarmante dhe aktorët e përfshirë të ndërgjegjësoheshin për nevojën e përmirësimit të kushteve në gjykatat shqiptare.

Sipas tij, Gjykata e Lartë dhe dy gjykatat e posaçme për korrupsionin dhe krimin e organizuar në Tiranë e kanë më shumë nën kontroll çështjen e sigurisë, pasi disponojnë mjete të përshtatshme si detektorë, skanerë dhe punonjës sigurie.

“KĂ«shilli i LartĂ« GjyqĂ«sor, nĂ« bashkĂ«punim me MinistrinĂ« e Brendshme dhe MinistrinĂ« e DrejtĂ«sisĂ«, po punon pĂ«r rritjen e sigurisĂ« nĂ« gjykata, por deri tani nuk ka ende masa konkrete dhe procesi mbetet nĂ« fazĂ«n e hartimit tĂ« akteve pĂ«rkatĂ«se”, – u shpreh PĂ«llumbi.

Ndryshe paraqitet situata në Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm në Elbasan. Një nga gjyqtarët e kësaj strukture, Drenica Demiraj, relativisht e re në profesion, me vetëm gjashtë muaj angazhim, thekson se në këtë gjykatë mungon stafi i mjaftueshëm për të garantuar sigurinë e gjyqtarëve dhe administratës.

“MĂ« ka rastisur tĂ« jem nĂ« njĂ« sallĂ« gjyqi ku i padituri pranonte se kishte konsumuar lĂ«ndĂ« narkotike, por kur kĂ«rkuam siguri nĂ« sallĂ«, na u tha se i vetmi punonjĂ«s sigurie ishte roja te hyrja e gjykatĂ«s dhe nuk mund ta linte postin”, – shprehet Demiraj.

Sipas saj, problem mbeten edhe sallat e gjyqeve, të cilat nuk janë të mjaftueshme për trupën gjykuese.

“Jemi gjashtĂ« gjyqtarĂ« me vetĂ«m tre salla nĂ« dispozicion, ndaj detyrohemi t’i alternojmĂ« ato dhe tĂ« zhvillojmĂ« deri nĂ« 18–20 seanca nĂ« ditĂ«â€, – pĂ«rfundon ajo.

Gjyqtarë të tjerë theksojnë nevojën për rritjen e burimeve financiare dhe një angazhim të posaçëm të Policisë së Shtetit për sigurimin e perimetrit të jashtëm të gjykatave dhe prokurorive. Ata pohojnë se sfidat me të cilat përballen çdo ditë shpesh mbeten të padukshme për shoqërinë.

“Deri mĂ« sot kjo situatĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rballuar me sakrificĂ« personale nga magjistratĂ«t, gjĂ« qĂ« ndoshta nuk Ă«shtĂ« e dukshme pĂ«r opinionin publik, edhe pĂ«r shkak tĂ« mentalitetit disi tĂ« mbyllur dhe hermetik qĂ« ekziston brenda sistemit tĂ« magjistraturĂ«s shqiptare”, – thekson Elton FrashĂ«ri, gjyqtar pranĂ« GjykatĂ«s sĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« tĂ« Juridiksionit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m Elbasan.

Stoku i dosjeve shumëvjeçare, presion mbi cilësinë e punës

Dosjet e shpërndara në zyrat e Gjykatës së Elbasanit, shpesh edhe në dysheme, e bëjnë të vështirë lëvizjen. Drenica Demiraj tregon se kur ka nisur punën është përballur me rreth 280 dosje të vjetra, vetëm për seksionin civil.

“Dosjet e vjetra, tĂ« rishqyrtuara disa herĂ« dhe tĂ« kaluara nĂ« trupa tĂ« ndryshĂ«m gjykues, mbeten njĂ« nga vĂ«shtirĂ«sitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r sistemin, pasi zvarritjet shumĂ«vjeçare kanĂ« sjellĂ« edhe raste kur palĂ«t nĂ« proces kanĂ« ndĂ«rruar jetĂ«â€, – pohon Drenica.

Sipas saj, ka nevojë për rishikimin e Vendimit nr. 483, datë 22.07.2025, të Këshillit të Lartë Gjyqësor, i cili përcakton standardet minimale kohore dhe sasiore për shqyrtimin e çështjeve nga gjyqtarët e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm.

“Vendimi parashikon qĂ« njĂ« gjyqtar i shkallĂ«s sĂ« parĂ« tĂ« shqyrtojĂ« tĂ« paktĂ«n 200 çështje me palĂ« kundĂ«rshtare dhe 200 pa palĂ« kundĂ«rshtare nĂ« vit, njĂ« ngarkesĂ« shumĂ« e lartĂ«, e cila krijon presion dhe ndikon edhe nĂ« vlerĂ«simin tonĂ« nĂ« vazhdim”, – vijon gjyqtarja.

Gjyqtari Elton Frashëri thotë se është e nevojshme të lehtësohet menaxhimi i dosjeve të mbartura dhe i çështjeve të reja që vijnë në gjykatë. Sipas tij, kjo nuk zgjidhet vetë, por kërkon masa konkrete si nga politika, ashtu edhe nga institucionet përgjegjëse.

“NĂ« fillimet e mia, nĂ« vitin 2022, menaxhimi i stokut tĂ« dosjeve ishte shumĂ« i vĂ«shtirĂ«, por sot, edhe pse me njĂ« eksperiencĂ« ende modeste, arrij tĂ« pĂ«rballoj mĂ« lehtĂ« dhe mĂ« me efikasitet volumet e punĂ«s sĂ« pĂ«rditshme”, – thotĂ« FrashĂ«ri.

Presioni i pushtetit politik mbi sistemin gjyqësor

E ndërsa reforma në drejtësi ndodhet në një moment delikat, institucionet ndërkombëtare kanë bërë thirrje për një sistem të drejtë dhe të pavarur në gjykimin e figurave të rëndësishme politike. Në këtë proces, gjyqtarë dhe prokurorë të ndershëm po përpiqen të ruajnë integritetin e një sistemi që mbetet një nga hallkat kryesore për vlerësimin dhe integrimin evropian të vendit. Pavarësisht stokut të dosjeve, presioneve politike dhe tundimeve të korrupsionit, disa prej tyre po përpiqen të krijojnë një fytyrë të re të sistemit të drejtësisë.

Gjyqtari Engert Pëllumbi tha për Citizen se fërkimet ndërmjet pushtetit ekzekutiv dhe atij gjyqësor tregojnë se pushteti gjyqësor nuk është më ai që ka qenë para reformës në drejtësi.

“Pushteti gjyqĂ«sor po ndĂ«rgjegjĂ«sohet pĂ«r rolin e tij nĂ« shoqĂ«ri dhe kjo Ă«shtĂ« njĂ« lajm i mirĂ«, pasi tregon se po kryen detyrĂ«n pĂ«r tĂ« cilĂ«n e ngarkon Kushtetuta”, – thekson ai.

Sipas tij, pas krijimit të SPAK-ut dhe gjykatave të posaçme, miti i pandëshkueshmërisë është rrëzuar dhe janë forcuar garancitë për një proces të rregullt ligjor.

“QytetarĂ«t kanĂ« pritshmĂ«ri tĂ« larta nga reforma nĂ« drejtĂ«si dhe reagimet pĂ«r gjykatat e posaçme janĂ« kryesisht pozitive. Detyra e gjyqtarit nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m profesion, por edhe mision dhe vokacion”, – thotĂ« ai.

Gjyqtari Elton Frashëri nënvizon se një publik më i ndërgjegjësuar kufizon mundësitë e presionit mbi sistemin e drejtësisë.

“Kjo do tĂ« dekurajonte pĂ«rpjekjet pĂ«r ndikim apo trysni, qoftĂ« tĂ« rastĂ«sishme apo tĂ« qĂ«llimshme”, – pĂ«rmbyll ai.

The post Drejtësia në Shqipëri: mes reformës, stokut të dosjeve dhe besimit të brishtë appeared first on Citizens.al.

↗

Vlora mes gazit dhe energjisë së gjelbër: Debati për të ardhmen e TEC-it

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Kryeministri Edi Rama ka prezantuar së fundmi planin e qendrës energjetike të Vlorës dhe furnizimin me gaz të lëngshëm të Shqipërisë, në kuadër të një marrëveshje të nënshkruar me Greqinë në partneritet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

“ShqipĂ«ria do tĂ« furnizohet me gaz tĂ« lĂ«ngshĂ«m amerikan pĂ«r njĂ« periudhĂ« 20-vjeçare dhe, pĂ«rmes TEC-it tĂ« VlorĂ«s, do tĂ« prodhojĂ« energji elektrike”, u shpreh ai nĂ« podcastin personal tĂ« pĂ«rjavshĂ«m.

Sipas qeverisë, kalimi i funksionimit të termocentralit (TEC) të Vlorës nga nafta në përdorim me gaz shihet si zhvillim pozitiv.

“Vlora do tĂ« kthehet kĂ«sisoj nĂ« njĂ« nyje tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, si pĂ«r shfrytĂ«zimin ashtu edhe pĂ«r eksportin e gazit pĂ«rmes Trans Adriatic Pipeline (TAP), pasi pjesĂ« e kĂ«saj marrĂ«veshjeje Ă«shtĂ« edhe investimi pĂ«r lidhjen me tubacion tĂ« VlorĂ«s me Fierin, ku ndodhet gazsjellĂ«si trans-adriatik”, pĂ«rmbylli kryeministri.

I menjĂ«hershĂ«m ka qenĂ« reagimi i konsorciumit tĂ« organizatave LĂ«vizja pĂ«r EnergjinĂ« dhe KlimĂ«n (LEK), tĂ« cilat dolĂ«n me njĂ« deklaratĂ« publike duke u shprehur se “populli i VlorĂ«s duhet ta refuzojĂ« masivisht injektimin e kĂ«tij burimi fosil nĂ« ShqipĂ«ri”.

TEC-i i Vlorës, me kapacitet rreth 97 MW, u ndërtua me mjaft kontestime për ndotjen e mundshme të mjedisit. Ideja ishte që një vepër e tillë do të rriste sigurinë energjetike të vendit, por thuajse nuk ka funksionuar që nga përfundimi i tij në vitin 2011 për shkak të problemeve teknike.

Projekti, që kushtoi rreth 130 milionë euro dhe u financua nga institucione ndërkombëtare, është konsideruar shpesh një investim i dështuar. Vendosja në punë përmes kalimit nga nafta në gaz është një ide që ka nxitur debat mbi kostot dhe ndikimin mjedisor.

Kundërshtimet mbi qendrën energjetike të Vlorës

I pyetur nga Citizens.al, aktivisti mjedisor Lavdosh Ferruni kujtoi se kryeministri ka deklaruar shpesh, si në Shqipëri ashtu edhe në arenën ndërkombëtare, se vendi synon të jetë eksportues neto i energjisë nga burime të rinovueshme deri në vitin 2030.

“AtĂ«herĂ« pse duhet kjo energji fosile, pĂ«r aq kohĂ« sa synojmĂ« tĂ« jemi eksportues neto nga burime tĂ« rinovueshme, tĂ« cilat janĂ« mĂ« miqĂ«sore ndaj mjedisit dhe mĂ« ekonomike?” shtroi ai.

NdĂ«rkohĂ«, Mihallaq Qirjo, drejtues i “Qendra Burimore e Mjedisit” (REC Albania), theksoi se vetĂ«m zhvillimet energjetike qĂ« bazohen nĂ« burime tĂ« rinovueshme dhe tĂ« pastra mund tĂ« konsiderohen pozitive.

“Komisioni Evropian thekson vazhdimisht se diversifikimi duhet tĂ« mbĂ«shtetet nĂ« burimet vendase, pasi vetĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« rritet pavarĂ«sia nga burimet e huaja”, u shpreh ai.

Ai shtoi se, qoftë si vend tranzit apo përdorues i gazit, Shqipërisë i mungon infrastruktura e shpërndarjes deri te përdoruesi fundor, çka do të thotë se individët dhe bizneset nuk do të përfitojnë drejtpërdrejt nga ky burim energjie fosile.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ«, Valbona Mazreku nga organizata “Mileukontakt Albania” vlerĂ«soi se nĂ«nshkrimi i memorandumit pĂ«r zhvillimin e hub-it energjetik tĂ« VlorĂ«s dhe marrĂ«veshja pĂ«r furnizimin me gaz natyror tĂ« lĂ«ngshĂ«m pĂ«rbĂ«n rrezik pĂ«r mjedisin dhe njĂ« devijim nga rruga drejt energjive tĂ« pastra.

Ajo shton se investimet nĂ« gaz mund tĂ« krijojnĂ« varĂ«si afatgjatĂ« nga karburantet fosile, ndĂ«rsa “zhvillimi i industrisĂ« sĂ« gazit mund tĂ« cenojĂ« potencialin turistik dhe ekologjik tĂ« VlorĂ«s”.

Debati mbi të ardhmen energjetike të Vlorës mbetet i hapur, duke reflektuar përplasjen mes nevojës për siguri energjetike dhe angazhimeve për një zhvillim më të qëndrueshëm mjedisor.

The post Vlora mes gazit dhe energjisë së gjelbër: Debati për të ardhmen e TEC-it appeared first on Citizens.al.

↗

Ende asnjë konfirmim zyrtar se kush po ndërton në zonën e mbrotjur Pishë-Poro-Nartë

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Në një kohë kur qeveria shqiptare zotohet se po avancon pozitivisht në negociatat me Bashkimin Evropian për integrimin, terreni po jep sinjale të kundërta me angazhimet në letër.

Denoncimet për një kantier ndërtimi të hapur së fundmi brenda zonës së mbrojtur Pishë Poro-Nartë kanë vënë në pikëpyetje zbatimin real të legjislacionit mjedisor.

Rasti po shihet nga organizatat mjedisore si një test konkret për Kapitullin 27, një nga më sfiduesit në procesin e integrimit. Mes mungesës së transparencës dhe reagimeve të paqarta, përplasja mes zhvillimit ekonomik dhe mbrojtjes së natyrës mbetet e dukshme.

Qendra për Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror në Shqipëri (PPNEA) mblodhi sot aktorë të shoqërisë civile në një konferencë për shtyp në Tiranë, duke e vendosur theksin pikërisht te Kapitulli 27 i Bashkimit Evropian për mjedisin.

Konferenca u zhvillua në një klimë të tensionuar, pas raportimeve të një jave më parë për ndërhyrje në zonën e Pishë Poros-Nartë, e cila vlerësohet si një nga zonat më të rëndësishme nga ana ekologjike në vend.

Pamje nga takimi i PPNEA/Citizens.al

Sinjalizimet e ditës së enjte, datë 30 prill, nga Shoqata Ornitologjike Shqiptare (AOS), të raportuara edhe nga Citizens.al, kanë ngritur dyshime serioze mbi zbatimin e ligjit. Në terren janë konstatuar mjete të rënda dhe punime brenda zonës së mbrojtur, ndërsa mungon transparenca mbi lejet përkatëse dhe bazën ligjore të ndërhyrjes.

Grupet e mjedisorëve dyshojnë se pas këtyre punimeve është Kastrati Group, kjo e fundit, pas interesimit të Citizens.al të premten, deklaroi se do të jepte një qëndrim zyrtar brenda datës 4 maj.

Megjithatë, në një komunikim të dytë, përfaqësuesit e kompanisë thanë se nuk kanë ende një koment mbi çështjen.

Gjatë konferencës, përfaqësuesit e PPNEA theksuan se Kapitulli 27 nuk mund të trajtohet si një hap formal në negociatat me Bashkimin Evropian, por kërkon zbatim të prekshëm në terren dhe mbrojtje reale të ekosistemeve.

PaqartĂ«si dhe mungesĂ« transparence nĂ« Pishë–Poro

AleksandĂ«r Trajçe, drejtor i PPNEA, tha gjatĂ« konferencĂ«s sĂ« sotme se, nĂ« lidhje me ndĂ«rhyrjet nĂ« Pishë–Poro, ishte zhvilluar njĂ« takim me MinistrinĂ« e Mjedisit pĂ«r ta vĂ«nĂ« nĂ« dijeni pĂ«r rastin. Trajçe analizoi se tĂ« gjitha kĂ«to ndĂ«rhyrje, si edhe tĂ« tjera, po ndodhin pĂ«r shkak tĂ« ligjit pĂ«r zonat e mbrojtura, i cili Ă«shtĂ« nĂ« rishikim.

“Shfuqizimi i ligjit pĂ«r zonat e mbrojtura shihet si njĂ« pikĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r pĂ«rmbylljen e Kapitullit 27 dhe, nĂ« kĂ«tĂ« aspekt, Ă«shtĂ« pranuar rishikimi i kĂ«tij ligji qĂ« tĂ« jetĂ« nĂ« pĂ«rputhje me BE-nĂ«,” theksoi Trajçe.

Ai shtoi se zhvillimet me natyrë turistike po vazhdojnë pa ndërprerje dhe me një shpejtësi të madhe, duke anashkaluar proceset normale që duhet të kenë zhvillime të tilla, si proceset e konsultimit publik, vlerësimit të ndikimit në mjedis dhe angazhimit të palëve të interesit.

“Kjo po ndodh pĂ«r shkak se ky ligj sĂ« shpejti do tĂ« ndryshojĂ« dhe mesazhi qĂ« po u jepet zhvilluesve Ă«shtĂ«: ndĂ«rtoni nĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ«, sepse nĂ«se ligji ndryshon, nuk do tĂ« keni mundĂ«si pĂ«r tĂ« kryer zhvillime tĂ« tilla,” pĂ«rmbylli Trajçe.

Rasti i Pishë Poro-Nartës nxjerr në pah hendekun mes angazhimeve ndërkombëtare që merr përsipër qeveria dhe realitetit në terren.

Ariel Brunner, nga BirdLife Europe and Central Asia, u shpreh se turistët vijnë për vende unike dhe se ka shumë raste kur turizmi ka dëmtuar pikërisht atë për të cilën vetë turistët tërhiqen.

“Ne jemi tĂ« sigurt se mund tĂ« kemi njĂ« bashkĂ«jetesĂ« midis turizmit dhe natyrĂ«s. Ata qĂ« thonĂ« se duhet tĂ« zgjedhim midis tĂ« dyjave, janĂ« duke gĂ«njyer,” tha Brunner.

Zydjon Vorpsi nga PPNEA, nĂ« lidhje me ndĂ«rhyrjet nĂ« Pishë–Poro, tha se nĂ« terren po shtrohet çakull dhe materiale, po sheshohet zona dhe po hiqen pemĂ«, por mbetet e paqartĂ« se çfarĂ« po ndodh konkretisht.

“Edhe nĂ«se nesĂ«r pĂ«rballemi me njĂ« leje ndĂ«rtimi, ajo ka ardhur nĂ« mungesĂ« tĂ« plotĂ« transparence: nuk ka pasur dĂ«gjesĂ« pĂ«r vlerĂ«simin e ndikimit nĂ« mjedis dhe as konsultim publik. Nuk mjafton tĂ« nxjerrĂ«sh njĂ« leje; duhet tĂ« hapet njĂ« proces pĂ«r tĂ« informuar se çfarĂ« po ndodh atje. Jemi pĂ«rballĂ« njĂ« agresioni tĂ« makinerive, pa e ditur se kush dhe çfarĂ« po bĂ«het,” pĂ«rfundoi Vorpsi.

Nëse standardet e Kapitullit 27 mbeten vetëm në nivel deklarativ, procesi i integrimit rrezikon të humbasë besueshmërinë publike dhe ndërkombëtare. Për organizatat mjedisore, kjo nuk është vetëm një çështje ligjore, por një provë e drejtpërdrejtë për kapacitetin e shtetit për të mbrojtur pasuritë natyrore.

Zhvillimet në ditët në vijim pritet të tregojnë nëse institucionet do të reagojnë, apo nëse ky rast do të mbetet një tjetër precedent i pandëshkuar.

Lexoni gjithashtu:

The post Ende asnjë konfirmim zyrtar se kush po ndërton në zonën e mbrotjur Pishë-Poro-Nartë appeared first on Citizens.al.

↗

Kantier ndërtimi në Pishë-Poro-Nartë, organizatat denoncojnë punimet pa leje

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Punime të dyshuara brenda zonës së mbrojtur Pishë Poro-Nartë kanë ngritur alarmin për një tjetër përplasje mes zhvillimit, ligjit dhe përpjekjeve për të ruajtur ato pak zona me rëndësi mjedisore në Shqipëri.

Pamje të publikuara të enjten nga Shoqata Ornitologjike Shqiptare (AOS) tregojnë për mjete të rënda dhe ndërhyrje në terren në një nga habitatet më të rëndësishme për shpendët në vendin tonë.

Deri më tani nuk ka pasur reagime nga institucionet dhe nuk ka një konfirmim publik për leje ndërtimi apo dokumentacion mjedisor për këto punime. Në terren, aktiviteti duket i organizuar dhe i vazhdueshëm, ndërsa dyshimet lidhen me projekte të mëdha turistike të përfolura prej kohësh në zonë.

“Po hapin njĂ« kantier nĂ« zonĂ« tĂ« mbrojtur!”

Në një lidhje telefonike për Citizens.al, drejtuesi i AOS, Taulant Bino, tha se kishte qenë vetë në zonë në momentin kur u evidentua aktiviteti.

Sipas tij, dhjetëra kamionë hynin dhe dilnin përmes një rruge të sapo rehabilituar, ndërsa në terren ishin të pranishëm ekskavatorë dhe shumë punonjës.

“Komunikova me njĂ« nga punonjĂ«sit aty duke i thĂ«nĂ« se isha pĂ«r vĂ«zhgim shpendĂ«sh dhe ata mĂ« thanĂ« se kishin nisur hapjen e njĂ« kantieri,” u shpreh Bino.

Ai shtoi se punonjësit nuk mbanin shenja identifikuese, ndërsa mjetet kishin shënime në italisht, pa elementë që i lidhnin drejtpërdrejt me një kompani të caktuar.

Sipas AOS, ndërhyrjet mund të lidhen me projektet e përfolura zhvillimore në zonën e Zvërnecit, të cilat prej vitit 2024 kanë përmendur si investitor të interesuar dhëndrin e Presidentit Amerikan, Jared Kushner.

Në këtë kontekst është përmendur edhe Kastrati Group si një nga kompanitë që mund të ketë rol ose si nënkontraktor ose si partner zhvillues, ndonëse nuk ka konfirmim zyrtar.

Citizens.al kontaktoi pĂ«rfaqĂ«suesit pĂ«r komunikimin me median tĂ« kĂ«saj kompanie, tĂ« cilĂ«t deklaruan se nuk mund tĂ« jepnin njĂ« pĂ«rgjigje konkrete pasi “momentalisht shumica e stafit janĂ« ditĂ« pushimi,” duke lĂ«nĂ« si mundĂ«si pĂ«r njĂ« reagim pĂ«r tĂ« hĂ«nĂ«n.

Mbi ngjarjen reagoi edhe Qendra pĂ«r Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror nĂ« ShqipĂ«ri (PPNEA), e cila i bĂ«ri thirrje autoriteteve ligjzbatuese tĂ« ndalojnĂ« “kĂ«tĂ« dhunim tĂ« pakthyeshĂ«m tĂ« zonĂ«s sĂ« mbrojtur”.

“I kĂ«rkojmĂ« qeverisĂ« tĂ« ndalojĂ« planet e papublikuara dhe tĂ« bĂ«jĂ« transparencĂ« mbi atĂ« qĂ« po ndodh nĂ« deltĂ«n e lumit Vjosa!” citohet nĂ« qĂ«ndrimin e organizatĂ«s.

Në përmbyllje, PPNEA theksoi se, edhe pse qeveria ndryshoi ligjin për Zonat e Mbrojtura për të lejuar ndërtimin e resorteve me 5 yje, edhe ky ligj po shkelet pasi rastet tregojnë se nuk po ndiqet asnjë procedurë.

ÇfarĂ« pĂ«rfaqĂ«son zona PishĂ«-Poro-NartĂ«

Zona e denoncuar ndodhet në veri të Vlorës dhe është pjesë e kompleksit ligatinor të Nartës që kufizohet më tej nga delta e Vjosës.

Ajo gĂ«zon statusin “Peizazh i Mbrojtur”, qĂ« lejon vetĂ«m aktivitete tĂ« kufizuara dhe kĂ«rkon procedura tĂ« rrepta pĂ«r çdo ndĂ«rhyrje, pĂ«rfshirĂ« vlerĂ«simin e ndikimit nĂ« mjedis dhe konsultimin publik.

Pishë-Poro-Nartë konsiderohet një nga habitatet më të rëndësishme për shpendët në Shqipëri, ku janë regjistruar rreth 200-300 specie, përfshirë shpendë migratorë me rëndësi ndërkombëtare.

Por kjo zonë ka qenë prej vitesh nën presion të vazhdueshëm zhvillimi.

Një nga projektet më të debatueshme ka qenë dhe mbetet Aeroporti i Vlorës, ndërtimi i të cilit ka nisur pikërisht pa leje të zbardhur ndërtimi në vitin 2021, duke u kundërshtuar nga organizata mjedisore për shkak të ndikimit në habitatet e shpendëve.

Së fundmi, SPAK ka marrë të pandehur tre anëtarë të Komisionit të Vlerësimit të Ofertave për këtë projekt, nën dyshimin për paracaktim të fituesit të koncesionit.

Paralelisht, investime të tjera të përfolura, si resorti turistik në ishullin e Sazanit i lidhur me Kushner, apo dhe ideja për zhvillimin e zonës ligatinore të Zvërnecit me të njëjtin propozim, kanë ngritur shqetësime të reja mbi ndryshimet ligjore që prekin zonat e mbrojtura.

Citizens.al ka raportuar vazhdimisht pĂ«r kĂ«tĂ« çështje duke vĂ«nĂ« nĂ« pah edhe ndryshimin qĂ« pati ligji pĂ«r portet turistike, i cili tashmĂ« u jep tĂ« drejtĂ« “investitorĂ«ve strategjikĂ«â€ tĂ« privatizojnĂ« edhe tĂ« detin.

Reagimi deri mĂ« sot ka qenĂ« i vakĂ«t, pĂ«rgjithĂ«sisht nga organizatat mjedisore dhe aktivistĂ« individual. “SOS: Po grabitemi!” ishte njĂ« instalacion nĂ« rĂ«rĂ« qĂ« u realizua me kĂ«tĂ« qĂ«llim nga artistĂ« si formĂ« ndĂ«rgjegjĂ«simi ndaj kĂ«tyre “planeve strategjike,”.

Deri në momentin e publikimit të këtij artikulli, nuk ka informacion zyrtar nëse aktivitetet e evidentuara në terren janë të pajisura me leje ndërtimi apo dokumentacion mjedisor.

Po ashtu, mbetet e paqartë nëse ndërhyrjet lidhen me ndonjë nga projektet e njohura apo përfaqësojnë një zhvillim të ri në fazë paraprake.

Në mungesë transparence dhe reagimi institucional, rasti ngre pikëpyetje mbi respektimin e statusit të zonës së mbrojtur dhe procedurave ligjore për zhvillimet në territore me rëndësi të lartë ekologjike.

Lexoni gjithashtu:

The post Kantier ndërtimi në Pishë-Poro-Nartë, organizatat denoncojnë punimet pa leje appeared first on Citizens.al.

↗

6 të pandehur për skemën e zhvatjes ndaj pacientëve me kancer te Onkologjiku

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Skema e dyshuar në Spitalin Onkologjik ku pacientët me kancer devijoheshin nga sistemi publik drejt klinikave private për përfitime financiare ka marrë një zhvillim të rëndësishëm.

Prokuroria e Tiranës ka dërguar në gjyq gjashtë nga personat e dyshuar, mes tyre zyrtarë të Qendrës Spitalore Universitare Nënë Tereza (QSUT) dhe mjekë, ndërsa hetimet zbulojnë edhe dështime serioze institucionale, si lënia jashtë funksioni e pajisjeve jetike për trajtim.

Rasti rikthen në vëmendje krizën e besimit dhe mungesën e llogaridhënies në sistemin shëndetësor publik.

Përmes një njoftimi për shtyp, Prokuroria e Tiranës tha të enjten se kishte përfunduar hetimet dhe për këtë ka vendosur të dërgojë në gjyq zv.drejtoreshën e QSUT-së, koordinatoren e Spitalit Onkologjik, administratorin e një kompanie farmaceutike dhe një grup mjekësh dhe specialistësh.

Ata akuzohen për vepra si shpërdorim detyre, fshehje të ardhurash dhe tregtim mallrash kontrabandë.

Sipas hetimeve, disa zyrtarĂ« dhe mjekĂ« tĂ« Spitalit Onkologjik orientonin pacientĂ«t me kancer drejt klinikave private, ku ata detyroheshin tĂ« paguanin pĂ«r shĂ«rbime qĂ« duhet t’i merrnin falas nĂ« spitalin shtetĂ«ror.

Në disa raste, pacientët përzgjidheshin nga listat e pritjes dhe devijoheshin qëllimisht, ndërsa personat përgjegjës përfitonin financiarisht.

Fillimisht, çështja u shqyrtua nga Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar për të vlerësuar nëse kishte elementë të korrupsionit të organizuar, por më pas iu kthye Prokurorisë së Tiranës.

Hetimet treguan se një aparaturë e rëndësishme për trajtimin e pacientëve me kancer (kobalto-terapia) në QSUT nuk u vu kurrë në funksion, për shkak të mungesës së infrastrukturës së sigurisë (bunker anti-radioaktiv). Pajisja u instalua në kushte të papërshtatshme dhe mbeti e papërdorur që nga viti 2021, duke krijuar edhe rrezik për personelin.

Po kështu, u zbulua gjithashtu se një koordinator i spitalit orientonte në mënyrë të paligjshme pacientët drejt klinikave private për trajtime që duhet të ofroheshin falas në spitalin shtetëror, duke përfituar financiarisht nga kjo skemë.

Për këtë përgjegjësia bie mbi administratoren e Spitalit Onkologjik në QSUT, Alketa Pere dhe zv.drejtoresha e QSUT-së Brikena Qirjazi, të cilat sipas Prokurorisë nuk kanë marrë masa për parandalimin e kësaj situate duke privuar pacientët nga trajtimi i duhur dhe duke kufizuar alternativat mjekësore.

Një specialiste në QSUT akuzohet se hartoi një ekspertizë të pasaktë për burimet radioaktive, duke çuar në blerjen e një pajisjeje që nuk u përdor kurrë dhe që shkaktoi gjithashtu dëm ekonomik për shtetin.

NdĂ«rkohĂ«, administratori i “Flori Farma”, Florian Marku, njĂ«herazi farmacist, dyshohet se ka kontrabanduar ilaçin “Valamor,” teksa Halil Gashi, administrator i klinikĂ«s Megis, dyshohet pĂ«r punĂ«sim tĂ« paligjshĂ«m dhe fshehje aktiviteti tregtar.

Spitali Onkologjik është vënë shpesh në qendër të akuzave për abuzime të rënda dhe rrezikim të jetës së pacientëve. Në tetor 2025, një raport i KLSH-së evidentoi probleme serioze, si barna të skaduara, aparatura jashtë funksioni dhe shërbime të pamjaftueshme, duke rrezikuar trajtimin e pacientëve.

NĂ« verĂ«n e vitit 2024, njĂ« sĂ«rĂ« protestash kulmuan para MinistrisĂ« sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«, ku institucioni u etiketua nga protestuesit si “Ministria e Vdekjes”. NĂ« atĂ« kohĂ«, kryeministri Edi Rama shmangu pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« pĂ«r ngjarjen qĂ« çoi nĂ« shkarkimin dhe hetimin e shtatĂ« mjekĂ«ve dhe specialistĂ«ve, duke i cilĂ«suar ata “zullumqarĂ«t e shĂ«ndetit”.

Në të njëjtën periudhë u diskutua edhe për mundësinë e dhënies së autorizimeve për mjekët e sektorit publik që të punojnë në klinika private, një masë për të cilën mbetet e paqartë niveli i zbatimit.

Lexoni gjithashtu:

The post 6 të pandehur për skemën e zhvatjes ndaj pacientëve me kancer te Onkologjiku appeared first on Citizens.al.

↗

Mes restaurimit dhe dizinformimit, çfarë po ndodh me Vilën e Zogut?

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Disa ditĂ« mĂ« parĂ«, media tĂ« ndryshme nĂ« vend, raportuan se “Vila MbretĂ«rore” e Mbretit Zog nĂ« DurrĂ«s do tĂ« rrafshohej pĂ«r t’i hapur rrugĂ« njĂ« kompleksi rezidencial dhe hotelerie. Por verifikimet tregojnĂ« se ky pretendim nuk qĂ«ndron.

Projekti i zhvillimit, i parashikuar nga kompania “Rajfi Group”, nuk pĂ«rfshin territorin ku ndodhet vila historike, e cila qĂ«ndron nĂ« majĂ« tĂ« kodrĂ«s. NdĂ«rtimi pritet tĂ« zhvillohet nĂ« pjesĂ«n jugore tĂ« saj, nĂ« njĂ« parcelĂ«, e cila aktualisht Ă«shtĂ« zonĂ« e gjelbĂ«ruar dhe me pemĂ«.

Ky fakt konfirmohet si nga dokumentet e planvendosjes, ashtu edhe nga vetë pronari i vilës, sipërmarrësi Kadri Morina. Ai tha për Citizens.al se raportimet ishin të rreme dhe tha se puna për restaurimin e objektit po vijonte normalisht.

Një vit më parë, në qershor 2025, Morina qe shprehur për ne se kishte angazhuar arkitektë italianë dhe francezë për ta rikthyer vilën në gjendjen e saj origjinale të vitit 1939. Sipas tij, projekti parashikon përfundimin e restaurimit brenda katër viteve.

“Vila do tĂ« pĂ«rdoret si njĂ« qendĂ«r atraktive pĂ«r turistĂ«t, shqiptarĂ«t dhe shtetin”, u shpreh ai.

Citizens.al ishte në mjediset e vilës dhe konstatoi se objekti është i aksesueshëm për vizitorët, të cilët raportuan se paguajnë rreth tre euro për hyrje. Megjithatë, në ambientet e jashtme mungojnë tabelat informuese për restaurimin, ndërsa punimet ende nuk kanë reflektuar ndonjë ndryshim thelbësor të gjendjes.

Një simbol historik pa status mbrojtjeje

Vila e ish-Mbretit Ahmet Zogu u ndërtua në vitet 1920-30 si rezidencë verore e monarkisë shqiptare. E pozicionuar në një nga pikat më dominuese të qytetit, ajo përfaqëson një nga gjurmët më të dukshme të periudhës së Mbretërisë në Durrës.

Arkitektura e saj reflekton ndikime perëndimore dhe një estetikë të kohës, ndërsa historia e ndërtesës përshkon disa regjime politike, nga periudha e tranzicionit të pushtetit të Zogut nga President në Mbret, te përdorimi institucional gjatë komunizmit, e deri te degradimi gjatë tranzicionit.

Pavarësisht kësaj qëndrese dhe rëndësie historike, vila nuk ka status si Monument Kulture.

Përfaqësues të Ministrisë së Kulturës i thanë Citizens.al se nuk ka pasur përpjekje konkrete ndër vite për ta futur objektin në listën e trashëgimisë së mbrojtur. Kjo ndodh edhe pse legjislacioni në fuqi nuk e pengon shpalljen monument të objekteve private.

Më herët, edhe trashëgimtari i familjes mbretërore, Leka Zogu, kishte propozuar një plan restaurimi, i cili nuk u realizua për mungesë mbështetjeje institucionale.

Në praktikë, kjo do të thotë se sot, forma dhe funksioni i ardhshëm i vilës mbeten në dorë të sektorit privat.

Zhvillimi përreth dhe pikëpyetjet mbi territorin

Kompleksi rezidencial dhe i hotelerisë, i planifikuar deri në 7 kate mbi tokë dhe 3 kate nën tokë, pritet të ndërtohet në një zonë të gjelbër në jug të vilës. Leja e zhvillimit është dhënë më 20 nëntor 2024.

Ishte pikërisht ky projekt që nxiti interpretimet se vila do të shembej. Në realitet, zhvillimi nuk prek drejtpërdrejt strukturën historike, por e vendos atë në një kontekst të ri urban.

Banorë të zonës pretendojnë se parcela ku do të ndërtohet përmban pisha disa-vjeçare dhe përfaqëson një nga hapësirat e pakta të gjelbëruara që i kanë mbetur qytetit.

NĂ« dokumentet zyrtare tĂ« lejes sĂ« zhvillimit, theksohet se afĂ«rsia me VilĂ«n e Zogut “i shton prestigj zonĂ«s”, duke e pĂ«rdorur pikĂ«risht trashĂ«giminĂ« si element vlerĂ«simi imobiliar pĂ«r projektin.

Por, ekspertë të urbanistikës kanë ngritur shqetësime të tjera. Sipas tyre, zona konsiderohet me potencial arkeologjik dhe përfshin elementë të peizazhit natyror, çka do të kërkonte autorizim arkeologjik dhe vlerësim të ndikimit në mjedis.

Deri në momentin e publikimit, kompania ndërtuese nuk ka kthyer përgjigje për pyetjet e Citizens mbi këto procedura.

Kështu, rasti i Vilës së Zogut nxjerr në pah një problem më të thellë se sa një raportim i pasaktë, apo të rremë. Objekti nuk është në rrezik shembjeje, por mbetet i pambrojtur nga pikëpamja ligjore dhe i ekspozuar ndaj zhvillimeve përreth.

Në mungesë të një statusi të qartë dhe një strategjie publike për trashëgiminë, e ardhmja e tij lidhet më shumë me interesat private sesa me një vizion afatgjatë për historinë urbane të Durrësit.

Lexoni gjithashtu:

The post Mes restaurimit dhe dizinformimit, çfarë po ndodh me Vilën e Zogut? appeared first on Citizens.al.

↗

Fitore për banorët e Postribës: Gjykata rrëzon lejen për guroret

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Gjykata Administrative e TiranĂ«s i ka dhĂ«nĂ« tĂ« drejtĂ« banorĂ«ve tĂ« PostribĂ«s nĂ« ShkodĂ«r, pĂ«r kallĂ«zimin e bĂ«rĂ« nĂ« vitin 2024, qĂ« denonconte dĂ«met nĂ« komunitet dhe nĂ« natyrĂ« nga kompania “Babasi Coo” dhe nĂ«nkontraktori “Nga Group” gjatĂ« punimeve nĂ« gurore.

“Gjykata vendosi dje qĂ« leja minerare Ă«shtĂ« e pavlefshme, pra Ă«shtĂ« nul”, tha pĂ«r Citizens avokati mbrojtĂ«s i banorĂ«ve, Erald Aga.

Ai theksoi se nga vendimi nënkuptohet që e gjithë procedura e ndjekur nga Ministria e Infrastrukturës dhe e Energjisë, nga Agjencia Kombëtare e Burimeve Natyrore (AKBN), si dhe nga dy kompanitë, ka qenë në shkelje flagrante të ligjit në mënyrën e marrjes së lejes minerare.

Avokati shtoi se aktualisht ata janë në pritje të zbardhjes së vendimit, në mënyrë që të shihet nëse palët do ta ankimojnë.

“Gjasat janĂ« qĂ« do ta ankimojnĂ« dhe mĂ« pas pritet qĂ« Gjykata e Apelit tĂ« japĂ« njĂ« vendim nĂ« formĂ« tĂ« prerĂ«â€, pĂ«rfundoi Aga.

Beteja tetëvjeçare e banorëve të Postribës

Citizens.al ka raportuar vazhdimisht për çështjen e banorëve të Postribës që në vitin 2024 ku redaksia e ndoqi edhe duke vizituar në terren guroret në fjalë.

Zamir Milani, një prej protestuesve kryesorë që ka kundërshtuar punimet e dy subjekteve, tregon se kundërshtimet e banorëve në mënyrë individuale kanë nisur që prej vitit 2018.

Padia e fituar të martën është ndërmarrë nga pjesa më e madhe e komunitetit, rreth 90 banorë. Gjithashtu ka qarkulluar një peticion për çështjen, i cili ka mbledhur rreth 1,600 firma.

“NĂ« seancĂ«n finale tĂ« gjykatĂ«s ishin prezent pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« Avokatit tĂ« Popullit dhe vetĂ«m avokati i palĂ«s nĂ«nkontraktore, ndĂ«rsa nga kompania kryesore nuk ishte askush”, tregoi Milani.

Ai shtoi se fillimisht banorët kanë dërguar një kallëzim në SPAK në vitin 2022, i cili është transferuar për shqyrtim në Prokurorinë e Shkodrës. Gjykata e kësaj të fundit, sipas tyre, ka dhënë vendim për dënim me tetë muaj burg për ish-administratorin e zonës së Postribës, për shpërdorim detyre.

“DitĂ«n e dĂ«gjesĂ«s publike pĂ«r dhĂ«nien e lejes pĂ«r guroret, [ish-administratori] kishte marrĂ« dajĂ«n dhe shokĂ«t dhe kishte firmosur sikur ne ishim dakord pĂ«r dhĂ«nien e lejes”, tregon Milani.

Personi i akuzuar, Altin Shaba, e ka apeluar vendimin.

“JanĂ« dy gjykata qĂ« kanĂ« dhĂ«nĂ« vendimet e tyre: ajo e ShkodrĂ«s qĂ« ka dĂ«nuar ish-administratorin dhe kjo e TiranĂ«s. Ndaj ne jemi shumĂ« optimistĂ« pĂ«r çështjen”, vijoi Milani.

Aktualisht, Prokuroria e Shkodrës ka hetuar katër vepra penale të denoncuara nga banorët, përfshirë: dëmtimin e kanalit vaditës kullues 350-vjeçar nga kompanitë e paditura, ndotjen e ujit, dëmtime arkeologjike dhe keqmenaxhimin e mbetjeve.

Prokuroria e Shkodrës e ka transferuar sërish çështjen në Tiranë, por Milani shprehet se, pavarësisht se ka kaluar një vit e gjysmë, ende nuk janë thirrur nga institucioni.

NĂ« njĂ« vendim tĂ« vitit 2024, Prokuroria e ShkodrĂ«s, nĂ« lidhje me ndotjen e ujit qĂ« furnizon shtatĂ« fshatra (Domen, Milan, Boks, Dragoc, Kullaj, Fshati i Ri, QendĂ«r UrĂ« e Mesit), u shpreh se “turbullira rritet nĂ« depozitĂ«n e pĂ«rpunimit tĂ« ujit dhe shtohet mĂ« tej nĂ« tubacione gjatĂ« shpĂ«rndarjes nĂ« fshatra,” dhe “nuk arrihet nĂ« pĂ«rfundimin se ajo shkaktohet nga inertet e NGA Group”.

Zamir Milani shtoi për Citizens.al se në fund të vitit 2025 banorët kanë kallëzuar për herë të dytë në SPAK ish-zëvendëskryeministren Belinda Balluku dhe AKBN-në për mosveprime në lidhje me këtë çështje.

Por pavarësisht disa çështjeve dhe kallëzimeve të ngritura ndër vite nga banorët, aktualisht aktiviteti i shfrytëzimit të guroreve vijon në Postribë. Banorët shprehen të vendosur për të mos e ndalur betejën, sidomos pas dritës jeshile që morën më 21 prill nga vendimi i Gjykatës Administrative.

Lexo gjithashtu:

The post Fitore për banorët e Postribës: Gjykata rrëzon lejen për guroret appeared first on Citizens.al.

↗

Nga BE te Ballkani: Dhuna ndaj grave nuk raportohet sa duhet

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Thuajse njĂ« nĂ« çdo tre gra nĂ« Bashkimin Evropian pĂ«rjeton dhunĂ« fizike ose seksuale gjatĂ« jetĂ«s, ndĂ«rsa dhuna psikologjike dhe ajo digjitale po shfaqin rritje tĂ« ndjeshme. KĂ«to janĂ« gjetjet kryesore tĂ« “AnketĂ«s sĂ« BE-sĂ« pĂ«r dhunĂ«n me bazĂ« gjinore” (EU-GBV), njĂ« nga studimet mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«, qĂ« u prezantua sot nĂ« TiranĂ«.

Studimi, i realizuar nga Eurostat, Instituti Evropian për Barazi Gjinore (EIGE) dhe Agjencia e Bashkimit Evropian për të Drejtat Themelore, përfshin mbi 114 mijë gra të intervistuara në 27 vende të BE-së. Ai konfirmon se dhuna ndaj grave mbetet një fenomen i përhapur, por që nën-raportimi në organet ligj-zbatuese vazhdon të jetë një nga problemet kryesore, duke e bërë atë më pak të dukshëm në statistika.

Sipas të dhënave, rreth 30% e grave kanë përjetuar dhunë psikologjike nga partneri, përfshirë fyerje, kontroll, kërcënime dhe izolim social. Dhuna nga partneri rezulton shpesh e përsëritur, me mbi 50% të rasteve të dhunës fizike që ndodhin më shumë se një herë. Ndërkohë, 6.9% e grave raportojnë përdhunim nga partneri dhe më shumë se gjysma pësojnë lëndime fizike.

Studimi evidenton gjithashtu rritjen e dhunës në hapësirat digjitale ku rreth 7% e grave kanë përjetuar ngacmim seksual online në vendin e punës dhe 11.7% jashtë tij, ndërsa 8.5% kanë qenë viktima të përndjekjes online.

Cristina Fabre, udhëheqëse e ekipit për dhunën me bazë gjinore në EIGE, theksoi për Citizens.al se nivelet më të ulëta të raportimit në disa vende nuk përfaqësojnë domosdoshmërish më pak dhunë, por shpesh tregojnë mungesë besimi tek institucionet dhe fakti nse vendet me barazi më të lartë gjinore, si Finlanda apo Suedia, shënojnë edhe më shumë raste të regjistruara të dhunës, për shkak të raportimeve më të larta.

“Sa mĂ« shumĂ« barazi gjinore ka njĂ« vend, aq mĂ« shumĂ« raste tĂ« dhunĂ«s me bazĂ« gjinore regjistrohen”, u shpreh ajo.

Shqipëria jashtë raportit

Shqipëria nuk është përfshirë në këtë raport për shkak të mungesës së të dhënave të harmonizuara me metodologjinë e Eurostat-it. Sipas Fabre, institucionet shqiptare kanë shprehur gatishmëri për të bashkëpunuar, ndërsa pritet një koordinim me INSTAT-in për të mundësuar përfshirjen në të ardhmen.

Ajo e cilësoi situatën në Shqipëri si të përzier, por shqetësuese, me nivele relativisht të larta të dhunës nga partneri intim dhe përhapje të konsiderueshme të dhunës psikologjike.

“Dhuna online po rritet, sidomos ndaj grave aktive nĂ« jetĂ«n publike. MegjithatĂ«, krahasimet duhen parĂ« me kujdes pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« tĂ« dhĂ«nave tĂ« plota dhe nĂ«n-raportimit”, shtoi ajo.

Lidhur me Ligjin për Barazinë Gjinore, Fabre theksoi se ky zhvillim është i rëndësishëm në rrugën e integrimit në Bashkimin Evropian.

“ËshtĂ« ende herĂ«t pĂ«r tĂ« parĂ« rezultatet e kĂ«tij ligji, pasi sapo Ă«shtĂ« miratuar dhe duhet parĂ« si do tĂ« zbatohet, kush do ta monitorojĂ« dhe si. Por Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« ky ligj ekziston”, u shpreh ajo.

Në përmbyllje, Fabre theksoi se retorikat anti-gjinore po rriten në shumë vende, veçanërisht nga grupe të së djathtës ekstreme, dhe se është e rëndësishme që institucionet dhe mediat të forcojnë mekanizmat e informimit të saktë dhe të sfidojnë dezinformimin.

Fabre paralajmëroi gjithashtu rritjen e dhunës online, veçanërisht ndaj grave aktive në jetën publike, duke theksuar se mungesa e të dhënave të plota dhe nënraportimi e bëjnë të vështirë një vlerësim të saktë.

Të dhënat krahasuese për rajonin tregojnë dallime të theksuara në raportimin e dhunës. Në Kosovë raportohen nivele më të ulëta, të lidhura kryesisht me nën-raportimin. Në Mal të Zi, rreth 29% e grave kërkojnë ndihmë nga persona të afërt, ndërsa në Serbi ky tregues kalon 70%, me rreth 25% të grave që i drejtohen policisë.

Këto dallime tregojnë se përveç përhapjes së dhunës, ndryshon edhe niveli i besimit tek institucionet dhe mënyra e reagimit ndaj saj.

Shqyrto dokumentarët e Citizens.al për këtë çështje:

The post Nga BE te Ballkani: Dhuna ndaj grave nuk raportohet sa duhet appeared first on Citizens.al.

↗

Siguria nĂ« letĂ«r, rreziku realitet: Rasti i kompleksit “Farmacia 10”

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Pas flakĂ«ve qĂ« shkrumbuan njĂ« pallat nĂ« kompleksin “Farmacia 10” nĂ« rrugĂ«n e DibrĂ«s, debati publik u zhvendos kĂ«tĂ« fundjavĂ« nga shkaqet te pĂ«rgjegjĂ«sia dhe boshllĂ«qet ligjore qĂ« i lanĂ« vendin pĂ«rshkallĂ«zimit tĂ« situatĂ«s.

Por, duke marrë përsipër udhëheqjen e këtij debati dhe aspak përgjegjësitë, Kryeministri Edi Rama e minimizoi lidhjen me ndërtimin duke sulmuar edhe zërat që nxorën në pah shkeljet e mundshme. Në qendër të çështjes mbetet sistemi i paqartë i sigurisë, ku ndërtuesi, shteti dhe kuadri ligjor lënë shteg për interpretime.

NĂ« podcastin personal, tĂ« cilin e pĂ«rcjell nĂ« rrjetet sociale çdo fundjavĂ«, Rama i cilĂ«soi me pĂ«rçmim si “gjithollogĂ«â€ komentuesit qĂ« ishin shprehur me kritika ndaj sistemit rregullator, mungesĂ«s sĂ« kontrolleve dhe protokolleve tĂ« sigurisĂ«.

“FatkeqĂ«si e shkaktuar nga njĂ« shkĂ«ndijĂ«, nga njĂ« nisje zjarri qĂ« nuk ka lidhje nĂ« vetvete me ndĂ«rtimin,” u shpreh Rama.

“Me sa Ă«shtĂ« parĂ«, ndĂ«rtimi i kishte tĂ« gjitha materialet e certifikuara dhe vinin nga importi, kĂ«shtu qĂ« nuk dua tĂ« zgjatem mĂ« shumĂ« nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ«,” vijoi ai duke vendosur dukshĂ«m nĂ« trysni versionin zyrtar tĂ« çështjes.

Edhe pse nĂ«n rreshta Rama pranoi se “kjo Ă«shtĂ« njĂ« arsye pĂ«r tĂ« parĂ« dhe kuptuar se çfarĂ« lidhet me cilĂ«sinĂ« dhe materialet”, ai e kaloi kĂ«tĂ« rast duke shkarkuar pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« si ligjvĂ«nĂ«s dhe kryetar qeverie te “vullneti i mirĂ«â€ i ndĂ«rtuesit qĂ«, sipas RamĂ«s, ka dalĂ« garant pĂ«r ta meremetuar pallatin.

Për këtë qasje reagimet ishin të shumta ku nuk munguan kritika as nga opozita.

“MĂ« tregoni njĂ« shtet demokratik ku kryeministri flet nĂ« emĂ«r tĂ« ndĂ«rtuesit tĂ« pallatit,” u shpreh pĂ«rmes njĂ« postimi nĂ« rrjetet sociale Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i PartisĂ« Demokratike, Flamur Noka.

“Kryeministri si gjykatĂ«s i çështjes”

MĂ« 15 prill, kompania “Arlis”, me njĂ« reagim zyrtar nĂ« rrjetet sociale, tha se nuk mbante pĂ«rgjegjĂ«si ligjore, por qĂ«, pavarĂ«sisht kĂ«saj, “nĂ« kuadĂ«r tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« sociale” do tĂ« merrte pĂ«rsipĂ«r rindĂ«rtimin e plotĂ« tĂ« fasadĂ«s sĂ« pallatit tĂ« dĂ«mtuar.

Pas tërmetit të vitit 2019, ku shumë ndërtesa u dëmtuan dhe barra e riparimeve apo rindërtimit të tyre i ra shtetit, qeveria e Kryeministrit Rama doli me një vendim, sipas së cilit çdo ndërtues detyrohej që ta sigurojë objektin që ndërton me një prim sigurimi prej 10 vitesh.

Sigurimi kapte vlerën e rreth 1% të vlerës së pronës, por nga një shqyrtim i Citizens.al rezultoi se ai përfshinte kryesisht pasojat që vijnë nga tërmetet për dëmet që vijnë nga defektet e ndërtimit, por nuk përbënte sigurim të drejtpërdrejtë të pronës për banorët dhe nuk mbulon zjarret apo fatkeqësi natyrore në mungesë të fajit të ndërtuesit.

Pikërisht, sikundër në rastin pas tërmetit, ekspertët sugjerojnë se qeveria e Kryeministrit Edi Rama mund të nxirrte një VKM të re për ta reflektuar këtë realitet tjetër rreziqesh, duke detyruar që brenda primit prej 1% të vlerës së pronës të sigurohej edhe rreziku nga zjarret. Kjo mund të ishte një qasje më serioze dhe në krah të qytetarëve, sesa pozicioni që aktualisht zgjodhi të mbajë kryeministri.

Citizen iu drejtua me njĂ« koment kompanisĂ« “Arlis” pĂ«r tĂ« kuptuar nĂ«se pallati ka qenĂ« i siguruar apo jo, por deri nĂ« momentin e publikimit tĂ« kĂ«tij shkrimi kompania nuk u pĂ«rgjigj.

Edhe pse realiteti tregoi se për pak minuta fasada shpërndau flakën shumë shpejt, vetë kompania ndërtuese mohon të ketë pasur në përbërje materiale djegëse apo që ndihmuan në përshkallëzimin e situatës.

NĂ« lidhje me pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«, “Arlis” nĂ« njĂ« reagim tĂ« dytĂ« theksoi se ka qenĂ« kusht kontraktual qĂ« nĂ«nkontraktori i punimeve tĂ« fasadĂ«s, tĂ« garantojĂ« pĂ«rdorimin e materialeve rezistente ndaj zjarrit, si dhe njĂ« garanci 25-vjeçare tĂ« saj. Por ekspertĂ«t e ndĂ«rtimit flasin ndryshe pĂ«r faktet.

Ervin Mici, inxhinier i mbrojtjes nga zjarri, tha pĂ«r Citizens se thuajse tĂ« gjitha godinat nĂ« ShqipĂ«ri kanĂ« materiale tĂ« djegshme (kombustibĂ«l), “nĂ« njĂ« formĂ« ose nĂ« njĂ« tjetĂ«r”.

“Soletat nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« tĂ« gjitha me polistiren, qĂ« janĂ« mina me sahat dhe tĂ« gjithĂ« flasin me epitete, por nuk funksionon ashtu
” vijoi ai.

Sipas Micit, ShqipĂ«risĂ« i duhet njĂ« legjislacion i pĂ«rshtatshĂ«m dhe “jo-ambig”, sepse sot nuk ka njĂ« pĂ«rgjegjĂ«s tĂ« qartĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« situatĂ« pĂ«rveç Kuvendit, i cili “nuk i ka bĂ«rĂ« ligjet siç duhet”.

“Kryeministri nuk Ă«shtĂ« gjykatĂ«s, patjetĂ«r qĂ« ai mund ta bĂ«jĂ« [rindĂ«rtimin e pallatit] duke detyruar nĂ« formĂ« jo-ligjore ndĂ«rtuesin, por nga ana ligjore nuk mund ta detyrosh ndĂ«rtuesin ta bĂ«jĂ« vetĂ« pa pasur rezultat hetimor apo vendim pĂ«r pĂ«rgjegjĂ«sitĂ«,” pĂ«rmbylli Mici.

Banorëve u sigurohet bonus qiraje

NĂ« podkastin e tij, Kryeministri Rama konfirmoi se banorĂ«ve do t’u sigurohet bonus qiraje nga Bashkia TiranĂ«, pĂ«r aq kohĂ« sa do tĂ« zgjasĂ« rindĂ«rtimi i godinĂ«s.

“Besoj se nuk do tĂ« marrĂ« shumĂ« kohĂ«, sepse karabinaja Ă«shtĂ« aty,” tha Rama, i cili nĂ«nkuptoi edhe instrumente tĂ« tjera pĂ«rkrahje nga bashkia.

“Do tĂ« kenĂ« njĂ« bonus qiraje dhe mbĂ«shtetje nga bashkia pĂ«r tĂ« lehtĂ«suar barrĂ«n e krijuar nga dĂ«met e banesave tĂ« tyre”.

Por vetë banorët kanë bërë publike një letër me kërkesa të tjera, përveç bonusit të qirasë.

Ata kërkojnë verifikim të pavarur teknik për sigurinë e materialeve të përdorura, sidomos të fasadës, dhe zëvendësimin e çdo materiali të rrezikshëm me materiale të certifikuara, sipas standardeve europiane.

Gjithashtu kërkojnë kontroll të plotë të sistemit kundër zjarrit, përfshirë alarmet, pajisjet e fikjes dhe rrugët e evakuimit, si dhe vendosjen në funksion të hidrantëve dhe fikëseve të zjarrit.

Ata kanë kërkuar gjithashtu dëmshpërblim për dëmet e shkaktuara, rikthimin e apartamenteve në gjendjen e mëparshme.

Pallati 12-katĂ«sh i kompleksit “Farmacia 10” u dogj pasditen e 14 prillit duke shkrumbuar dhjetĂ«ra apartamente. NjĂ«mbĂ«dhjetĂ« persona u dĂ«rguan me urgjencĂ« nĂ« spital, fatmirĂ«sisht pa pasoja pĂ«r jetĂ«n. FlakĂ«t u vunĂ« nĂ«n kontroll vetĂ«m pas ndĂ«rhyrjes me helikopterĂ«, ndĂ«rsa njĂ« ditĂ« mĂ« pas policia arrestoi katĂ«r persona dhe katĂ«r tĂ« tjerĂ« i vuri nĂ«n hetim pĂ«r shkelje tĂ« rregullave tĂ« sigurisĂ« nĂ« punĂ« dhe shkatĂ«rrim prone nga pakujdesia.

Mes të arrestuarve ishin administratori i kompleksit, menaxherja e një marketi në katin e parë të godinës nga ku dyshohet se nisi zjarri, inxhinieri drejtues i punimeve dhe administratori i kompanisë që ka realizuar fasadën. Ndërkohë, janë nisur hetime edhe ndaj pronarit të kompleksit, ndërtuesit dhe punonjësve të marketit.

Lexoni gjithashtu:

The post Siguria nĂ« letĂ«r, rreziku realitet: Rasti i kompleksit “Farmacia 10” appeared first on Citizens.al.

↗

Dy ditë pritje dhe kaos, transporti urban kthehet në normalitet

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Situata kaotike e ditëve të fundit në stacionet e urbanëve duket se do të marrë fund këtë të enjte, pasi flota e autobusëve do të rikthehet plotësisht në funksion.

Lajmin e pohoi për Citizens.al, Dashnor Memaj, kryetari i Shoqatës së Transportit Urban dhe Interurban. Vendimi erdhi pas arritjes së një dakordësie me ministrinë e Ekonomisë, Infrastrukturës dhe Bashkinë Tiranë.

“Do tĂ« subvencionohet transporti me 50 lekĂ« pĂ«r litĂ«r. Jemi dakordĂ«suar pĂ«r tre muajt e ardhshĂ«m dhe mĂ« pas do tĂ« rishikojmĂ« kushtet,” konfirmoi Memaj.

Memaj theksoi se javën e ardhshme do të zhvillohet një tjetër takim, ku do të diskutohen edhe kërkesa të tjera ekonomike, si TVSH-ja, akciza dhe kategoritë që përfitojnë udhëtim falas.

Kostandin Foni, drejtues i Shoqatës Kombëtare të Transportit Qytetas, tha për Citizens se kjo është një vendimmarrje e shpejtë, në mënyrë që operatorët të mos arrijnë në degradimin e shërbimit.

“Shpresoj qĂ« javĂ«n qĂ« vjen kĂ«rkesat e tjera tĂ« diskutohen, pasi kjo vlerĂ« Ă«shtĂ« e pamjaftueshme pĂ«r tĂ« operuar,” theksoi ai.

Për dy ditë radhazi, më 15 dhe 16 prill, transporti urban funksionoi me 40% të flotës, për shkak se për këtë sektor nuk ishte miratuar asnjë skemë kompensimi për rritjen e çmimit të karburantit, pavarësisht kërkesave të përsëritura të operatorëve.

Shoqata theksoi se kjo situatë nuk erdhi për shkak të vullnetit të operatorëve, por si pasojë e mungesës së përkrahjes institucionale në kohë.

Qytetarë të ndryshëm konfirmuan për Citizens se në dy ditët e fundit kanë pritur më shumë se 40 minuta në stacione dhe, së bashku me trafikun, ka qenë e pamundur të kapnin orare të caktuara pune apo angazhime të tjera.

“Erdha nĂ« kĂ«mbĂ« nga rruga Bardhyl deri te Kinema Agimi, pasi autobusĂ«t vinin plot dhe nuk kishte ku tĂ« hipje. Eca rreth 30 minuta nĂ« kĂ«mbĂ«,” tha pĂ«r Citizens O.D.

Erlindi, njĂ« student qĂ« po priste nĂ« stacion, shpjegoi se ai duhet tĂ« marrĂ« dy linja urbane, “TiranĂ«n e Re” dhe “Porcelanin”, pĂ«r tĂ« shkuar nĂ« Universitetin Kanadez, qĂ« ndodhet nĂ« zonĂ«n e Porcelanit, por edhe ai e pati tĂ« pamundur tĂ« arrinte nĂ« kohĂ«.

“UrbanĂ«t janĂ« tĂ« tejmbushur dhe kur vijnĂ«, janĂ« me shumĂ« vonesĂ«,” tha ai.

Në përmbyllje, Kostandin Foni ngriti një tjetër problematikë, që shpreson të adresohet në të ardhmen e afërt. Ai tha për Citizens se për kategoritë që përfitojnë udhëtim falas, asnjë operator, edhe pse e ofron këtë shërbim, nuk është kompensuar ndonjëherë.

“Ligji ekziston qĂ« nĂ« vitin 2014 pĂ«r kĂ«tĂ« kategori, por kanĂ« munguar aktet nĂ«nligjore. ËshtĂ« njĂ« ngĂ«rç ligjor qĂ« duhet ta zgjidhĂ« ministria e Transporteve,” sqaroi ai.

Situata pritet të normalizohet në ditët në vijim, ndërsa qytetarët shpresojnë në një shërbim më të qëndrueshëm dhe pa vonesa. Megjithatë, zgjidhja afatgjatë mbetet e lidhur ngushtë me adresimin e plotë të kërkesave të operatorëve dhe ndërhyrjen e vazhdueshme institucionale.

Lexo gjithashtu:

The post Dy ditë pritje dhe kaos, transporti urban kthehet në normalitet appeared first on Citizens.al.

↗

Zjarri që nxori në pah problemet e ndërtimit në Tiranë

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

NjĂ« ditĂ« pas zjarrit qĂ« pĂ«rfshiu njĂ« pallat 12-katĂ«sh nĂ« kompleksin “Arlis”, te “Farmacia 10” nĂ« rrugĂ«n e DibrĂ«s, hetimet kanĂ« prodhuar rezultatet e para: katĂ«r persona janĂ« arrestuar dhe katĂ«r tĂ« tjerĂ« janĂ« vĂ«nĂ« nĂ«n hetim pĂ«r shkelje tĂ« rregullave tĂ« sigurisĂ« nĂ« punĂ« dhe shkatĂ«rrim prone nga pakujdesia.

Policia njoftoi sot se administratori i kompleksit, menaxherja e një marketi në katin e parë të godinës, inxhinieri drejtues i punimeve dhe administratori i kompanisë që ka realizuar fasadën janë arrestuar. Ndërkohë, janë nisur hetime edhe ndaj pronarit të kompleksit, ndërtuesit dhe punonjësve të marketit.

Sipas të dhënave paraprake, zjarri dyshohet të ketë nisur në ambientet e pasme të marketit, ku ishin grumbulluar mbeturina dhe nuk ishin marrë masa për largimin e tyre. Po ashtu, administratori i kompleksit dyshohet se nuk kishte kryer kontrollin e funksionalitetit të sistemeve të mbrojtjes nga zjarri.

Bilanci mbetet i rëndë, 11 persona të lënduar dhe dhjetëra familje që tashmë përballen me dëme të konsiderueshme materiale. Por përtej përgjegjësive individuale që po hetohen, dinamika e zjarrit ka ngritur një problem më të thellë, mënyrën se si ndërtohen dhe kontrollohen ndërtesat në Tiranë.

Mungesa e rregullave dhe kontrollit

Edhe pse shkaku fillestar lidhet me njĂ« burim tĂ« mundshĂ«m aksidental, shpejtĂ«sia me tĂ« cilĂ«n flakĂ«t pĂ«rfshinĂ« fasadĂ«n dhe u pĂ«rhapĂ«n vertikalisht ka ngritur pikĂ«pyetje serioze mbi sigurinĂ« e strukturĂ«s nĂ« kompleksin “Arlis” dhe vetĂ« mĂ«nyrĂ«n se si ndĂ«rtohen fasadat e pallateve tĂ« reja.

Fasada ishte e veshur me materiale termoizoluese si poliuretani, i përdorur gjerësisht për eficiencë energjie. Ky material nuk është i ndaluar, por në kushte zjarri vepron si përshpejtues i flakëve, duke i shpërndarë ato nga kati në kat.

Ndërkohë, duhet thënë se ngjarja nuk është e izoluar. Pesë vite më parë, fasada e një pallati tjetër në të njëjtin kompleks u përfshi nga flakët gjatë ndërtimit, pa sjellë masa parandaluese të dukshme.

Ekspertët theksojnë se problemi nuk qëndron vetëm te materiali, por te mungesa e një kuadri të qartë ligjor për përdorimin e tij.

Urbanistja Doriana Musai shpjegoi për Citizens.al se materiale të tilla si poliuretani përshpejtojnë përhapjen e flakëve dhe e bëjnë ndërhyrjen e zjarrfikësve shumë të vështirë.

“Ne nuk kemi marrĂ« asnjĂ« masĂ« pĂ«r ndalimin e materialeve tĂ« tilla nĂ« fasada. Evropa e ka tĂ« kontrolluar se ku mund tĂ« pĂ«rdoren ose i projekton ato nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ«, nĂ« rast zjarri, tĂ« kenĂ« mundĂ«si tĂ« vetĂ«-izolohen,” shpjegoi ajo.

Ervin Mici, inxhinier i mbrojtjes nga zjarri, vlerëson se më shumë se 90% e godinave në Tiranë përmbajnë materiale potencialisht të rrezikshme.

“Mungesa e rregullave dhe kontrollit krijon njĂ« situatĂ« ku çdo material mund tĂ« pĂ«rdoret pa kufizim real,” tha ai pĂ«r Citizens.al duke vĂ«nĂ« nĂ« diskutim mĂ«nyrĂ«n se si Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar nĂ« ShqipĂ«ri gjatĂ« 30 viteve tĂ« fundit.

Mici shtoi se së fundmi ai dhe ekspertë të tjerë të fushës së ndërtimit kanë qenë pjesë e takimeve të vazhdueshme me Ministrinë e Brendshme për hartimin e një protokolli që synon të rregullojë shumë boshllëqe ekzistuese, një prej të cilave edhe çështjen e klasifikimit të materialeve.

“Akoma nuk e dimĂ« nĂ«se do tĂ« jetĂ« ligj, VKM apo udhĂ«zim. ËshtĂ« diçka qĂ« ende nuk Ă«shtĂ« vendosur dhe do kohĂ« qĂ« tĂ« finalizohet,” shtoi ai.

Përgjegjësi individuale apo problem sistemi?

Arrestimet e bëra nga Policia sugjerojnë për një zinxhir të gjerë përgjegjësish, nga menaxhimi i përditshëm i godinës, te ndërtimi dhe projektimi i saj.

Megjithatë, ekspertët argumentojnë se përgjegjësia nuk mund të reduktohet vetëm te individët.

Sipas legjislacionit, çdo ndërtim duhet të ketë projektues dhe supervizor që miratojnë materialet. Në praktikë, sipas Ervin Micit, këto role mbeten formale, ndërsa vendimet reale merren nga investitorët apo ndërtuesit.

“Ne e dimĂ« se nĂ« ShqipĂ«ri vendimet i merr zakonisht pronari, por ai Ă«shtĂ« administrator, jo drejtues teknik. ËshtĂ« drejtuesi teknik ai qĂ« duhet tĂ« vendosĂ«, ndĂ«rsa supervizori realisht Ă«shtĂ« thjesht teknik nĂ« ShqipĂ«ri,” vuri nĂ« dukje Mici duke nĂ«nkuptuar se nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«rgjegjĂ«sia nuk adresohet.

Në një reagim publik për ngjarjen, kryeministri Edi Rama deklaroi se pallati i djegur do të rindërtohet nga ndërtuesi, duke theksuar se kjo do të bëhej pavarësisht se shkaku i zjarrit nuk lidhej me të.

Por për ekspertët, kjo qasje nuk adreson problemin thelbësor, standardet e ndërtimit dhe kontrollin mbi materialet, aspekte që duket se nuk janë adresuar prej kohësh nga institucionet që mbeten në diskutim për protokollet e ndërtimit dhe sigurisë nga zjarri.

Ngjarja nĂ« kompleksin e “Arlisit” i shtohet njĂ« serie incidentesh tĂ« ngjashme nĂ« TiranĂ«, pĂ«rfshirĂ« rastin te i njĂ«jti kompleks nĂ« vitin 2021, apo dhe atĂ« nĂ« zonĂ«n e Parkut tĂ« AutobusĂ«ve nĂ« vitin 2023, qĂ« nuk solli ndryshime tĂ« dukshme nĂ« standarde.

Përsëritja e këtyre rasteve sugjeron një problem strukturor, ku rreziku nuk është përjashtim, por pjesë e modelit të ndërtimit.

Në këtë kontekst, pyetja nuk është më vetëm se kush e shkakton zjarrin, por nëse ky rast do të çojë në ndryshime reale, apo do të mbetet një tjetër episod që mbyllet me përgjegjësi formale dhe pa reformë të mirëfilltë.

Lexoni gjithashtu:

The post Zjarri që nxori në pah problemet e ndërtimit në Tiranë appeared first on Citizens.al.

↗

DeputetĂ« dhe banorĂ« nĂ« gjyq: Rasti “Gener 2” ngre shqetĂ«simin pĂ«r presione

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

MĂ« 3 prill, kompania “Gener 2” ka depozituar katĂ«r kallĂ«zime penale ndaj deputetĂ«ve Agron Shehaj e Erald Kapri, avokatit Ndue Pjetra dhe banorit tĂ« Rrjollit, PrekĂ« Molla, tĂ« cilĂ«t i akuzon pĂ«r shpifje dhe denigrim.

Lajmi u bĂ« me dije pĂ«rmes njĂ« deklarate pĂ«r shtyp, e cila u raportua mĂ« pas nga televizioni A2 CNN, i cili Ă«shtĂ« nĂ«n pronĂ«sinĂ« e sipĂ«rmarrĂ«sit Bashkim Ulaj, njĂ«kohĂ«sisht aksioneri kryesor i “Gener 2”.

“TheksojmĂ« qartĂ« se çdo pĂ«rpjekje pĂ«r gjobĂ«vĂ«nie politike apo ‘mediatike’ do tĂ« marrĂ« njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« vetme dhe tĂ« prerĂ«: pĂ«rballjen me drejtĂ«sinĂ«â€, thuhej nĂ« deklaratĂ«n e kompanisĂ«.

NdĂ«rsa “Gener 2” pretendon se fushata ndaj saj “me informacione tĂ« pavĂ«rteta” i ka dĂ«mtuar imazhin, pĂ«rfaqĂ«suesit e PartisĂ« MundĂ«sia e konsiderojnĂ« kĂ«tĂ« njĂ« precedent tĂ« rrezikshĂ«m qĂ« synon tĂ« heshtĂ« jo vetĂ«m aktivistĂ«t, por edhe deputetĂ«t.

PalĂ«t e tjera tĂ« kallĂ«zuara, pĂ«rfshirĂ« avokatin mbrojtĂ«s Pjetra dhe protestuesin Molla, vlerĂ«sojnĂ« se kjo metodĂ« e pĂ«rdorur nga “Gener 2” nuk do tĂ« funksionojĂ« pĂ«r t’i ndaluar nĂ« kĂ«rkimin e sĂ« vĂ«rtetĂ«s.

Konflikti mes banorĂ«ve tĂ« Rrjollit dhe kompanisĂ« “Gener 2” ka nisur prej mĂ« shumĂ« se njĂ« viti, pasi kompania ka filluar ndĂ«rtimin e resortit turistik “Blue Borgo”. Protestuesit pretendojnĂ« se ndĂ«rtimi po kryhet mbi tokat e tyre, tĂ« cilat, ata thonĂ« se janĂ« pĂ«rvetĂ«suar pĂ«rmes dokumenteve tĂ« falsifikuara.

“Shpifja, si instrument ndaj akuzave pĂ«r korrupsion”

Në një koment për Citizens.al, kryetari i partisë Mundësia, Agron Shehaj, tha se Bashkim Ulaj gëzon mbështetjen e mazhorancës, jo vetëm për çështjen e Rrjollit, por edhe për projekte të tjera.

Ai kujtoi rastin e tenderit ThumanĂ«-Kashar, ku ish-zv.kryeministrja Belinda Balluku ka pĂ«rdorur shprehjen “po i bĂ«jmĂ« nderin e jetĂ«s”, nĂ« lidhje me dhĂ«nien e kontratĂ«s pĂ«r kompaninĂ« “Gener 2”.

Sipas tij, njĂ« pjesĂ« e klasĂ«s politike Ă«shtĂ« nĂ« mbrojtje tĂ« Ulajt, çka pĂ«rforcon dyshimet pĂ«r njĂ« rast tipik, “ku prona e qytetarĂ«ve tĂ« zakonshĂ«m po pĂ«rvetĂ«sohet nga aktorĂ« me lidhje tĂ« forta politike”.

Ai shton se kallëzimet për shpifje përdoren si strategji për të zbehur denoncimet për korrupsion.

“Kryetari i grupit parlamentar tĂ« PartisĂ« Socialiste [Taulant Balla], sa herĂ« qĂ« flas, mĂ« etiketon si shpifĂ«s dhe pĂ«rmend kallĂ«zimet pĂ«r shpifje. Nuk kanĂ« argument tjetĂ«r”, u shpreh Shehaj.

Deputeti Erald Kapri, gjithashtu përfaqësues i Mundësisë, argumentoi se vendosja nën presion e një deputeti për deklaratat publike në ushtrim të detyrës jep një sinjal të qartë për shoqërinë.

“NjĂ« veprim i tillĂ« krijon efekt frenues ‘chilling effect’, mbi hapĂ«sirĂ«n publike: gazetarĂ«t, aktivistĂ«t dhe qytetarĂ«t e zakonshĂ«m mund tĂ« vetĂ«-censurohen nga frika e proceseve tĂ« gjata dhe tĂ« kushtueshme gjyqĂ«sore”, tha ai.

Në përmbyllje, ai theksoi se kallëzimi përputhet me një klimë presioni ndaj zërave kritikë dhe synon të kufizojë opozitën.

“Intimidimin nuk e njohim”

Palët e kallëzuara, avokati i banorëve të Rrjollit, Ndue Pjetra dhe protestuesi Prekë Molla, thanë se nuk do të tërhiqen nga kauza e tyre.

Avokati Pjetra e cilĂ«soi kallĂ«zimin “njĂ« autogol” nga ana e kompanisĂ«, pasi sa i pĂ«rket dyshimeve pĂ«r falsifikim, pritet qĂ« Prokuroria e ShkodrĂ«s tĂ« kryejĂ« aktin e ekspertimit.

“JanĂ« caktuar dy prokurorĂ«, dy oficerĂ« tĂ« policisĂ« gjyqĂ«sore dhe tre ekspertĂ«â€, shpjegoi ai duke nĂ«nkuptuar se nga ky proces pala paditĂ«se do tĂ« dalĂ« e humbur.

Prekë Molla, një nga protestuesit më të zëshëm të Rrjollit, u shpreh gjithashtu optimist për rezultatet e ekspertizës.

“S’e kuptoj ku qĂ«ndron shpifja, kur kam thĂ«nĂ« se dokumentet janĂ« tĂ« falsifikuara. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« e di e gjithĂ« ShqipĂ«ria”, theksoi ai.

Ai shtoi se punimet në terren po vijojnë me ritme të shpejta dhe se qëllimi, sipas tij, ka qenë përfundimi i ndërtimit dhe kalimi në një situatë faktike të atillë që të mos ketë kthime pas në anën juridike pas daljes së rezultateve të hetimeve.

“PunojnĂ« çdo ditĂ«, edhe nĂ« festa, pĂ«r PashkĂ«, e Bajram, edhe tĂ« dielave, punojnĂ« me qĂ«llim qĂ« kur tĂ« dalin dokumentet, tĂ« thonĂ« se ndĂ«rtimi ka pĂ«rfunduar”, pĂ«rmbylli Molla.

Lexoni gjithashtu:

The post DeputetĂ« dhe banorĂ« nĂ« gjyq: Rasti “Gener 2” ngre shqetĂ«simin pĂ«r presione appeared first on Citizens.al.

↗

Konflikt për distancat e ndërtimit në Durrës

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

BanorĂ«t e rrugĂ«s “PavarĂ«sia”, nĂ« zonĂ«n e Plazhit nĂ« DurrĂ«s janĂ« ende nĂ« pritje tĂ« njĂ« topografi, i cili duhet tĂ« pĂ«rcaktojĂ« nĂ«se ndĂ«rtuesit e kompanisĂ« “AKM Group” Shpk, po respektojnĂ« distancĂ«m e kantierit me pallatin ku ata jetojnĂ«.

Konflikti midis ndërtuesit dhe banorëve ka nisur në 27 Mars, kur u vendos gardhi rrethues në kantierin e ndërtimit, ku pritet të ngrihet një pallat nëntëkatësh.

Shembja e murit ndarës

Banorët shprehen se pallati i tyre ka pasur goxha dëmtime nga tërmeti i 2019 siguria e shtëpive mund të rrezikohet nëse cenohen themelet nga gërmimi.

Më 31 Mars, kur Citizens ishte për herë të parë në terren, një mur e ndante kantierin e ndërtimit nga rruga që sipas banorëve, është pronë vetëm në shërbim të pallatit ekzistues dhe nuk është rrugë qarkullimi, pasi mbyllet me hekurudhën. Ata u shprehën se ndërtuesi fillimisht premtoi se nuk do të shembte murin ndarës.

“Ata zotĂ«rinjtĂ«, erdhĂ«n kĂ«tu, na thanĂ« qĂ« muri nuk do prishet, avllia nuk do preket me dorĂ«. Ata na ruajtĂ«n dje, kur nuk kishte asnjĂ« kĂ«tu, e shkatĂ«rruan” – tregon Floresha Vehapi. Sapo banorĂ«t konstatuan se po prishej muri, njoftuan PolicinĂ« dhe njĂ« pjesĂ« e kĂ«tij muri ka mbetur e pashembur.

Avokatja Edlira Peku, njëkohësisht dhe banore e pallatit ekzistues shpjegon për Citizens se në mënyrë të kundërligjshme është shkelur prona e tyre. Ndërsa Agjencia e Zhvillimit të Territorit konfirmon për Citizens se rruga i takon në pronësi shtetit.

“Nga verifikimi i fragmentit tĂ« hartĂ«s kadastrale, kufitare nga ana lindore me pronĂ«n 45/10, ZK 8518 Ă«shtĂ« pasuria me Nr. 47/66, ZK 8518, e llojit “RrugĂ«â€, me pronar Republika e ShqipĂ«risĂ«â€ – citon AZHT.

Peku pretendon se AZHT-ja i referohet njĂ« prone tjetĂ«r dhe pasuria 47/66 sipas portalit “ASIG” (i cili paraqet tĂ« dhĂ«na gjeohapĂ«sinore) nuk Ă«shtĂ« rruga pĂ«r tĂ« cilĂ«n diskutohet, por njĂ« pjesĂ« tokĂ«sore te blloku gjelbĂ«r nĂ« Iliria (fizikisht pĂ«rballĂ« pallatit ekzistues tĂ« banorĂ«ve, por nga ana tjetĂ«r e rrugĂ«s).

Peku i tha Citizens se do të ndërmarrë një kallëzim penal ndaj AZHT-së për këtë adresim të gabuar të pasurive.

“Mosrespektimi i distancave vĂ« nĂ« rrezik jetĂ«n e banorĂ«ve tĂ« pallatit, i cili ka 135 apartamente. Gjithashtu, nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« kundĂ«rligjshme po tentohet tĂ« merret hapĂ«sira e pĂ«rbashkĂ«t e tĂ« gjithĂ« banorĂ«ve. Kjo pĂ«rbĂ«n njĂ« shkelje tĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« ligjit dhe nuk duhet tĂ« lejohet nga institucionet” – pĂ«rmbylli Peku.

Në pritje të topografit

Më 8 Prill, banorët ishin që në orën tetë të mëngjesit në pritje të forcave policore dhe Inspektoratit të Mbrojtjes së Territorit (IMT-së) Durrës, për të mësuar nëse prishja e murit dhe distancat ishin konform me lejen e ndërtimit, nga ku godina e re duhet të jetë 4.6 metra larg.

Leja e ndĂ«rtimit pĂ«r objektin e ri Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« nga KĂ«shilli KombĂ«tar i Territorit dhe Ujit (KKTU) mĂ« 25 qershor 2025. Ai po zhvillohet nga kompanitĂ« “AKM Group” dhe “Bega-07” sh.p.k.

Citizens komunikoi me një nga ndërtuesit, pjesë e familjes Muçobega, të cilët thanë se godina e re do ta zbatojë këtë distancë dhe se nuk do ta cenojnë rrugën ekzistuese, madje do shtojnë dhe pjesë të gjelbëruar lulishteje. Ndërsa banorët nga ana tjetër u shprehën se ai jo vetëm nuk po respekton distancat por do të ketë hyrje të garazheve aty ku sot ata kalojnë lirshëm për të hyrë në pallatin ekzistues.

“Tek muri i prishur do vendos pilota nga 8 metra tĂ« thella pĂ«r sigurinĂ« e banorĂ«ve, sepse jam i pari qĂ« interesohem pĂ«r kĂ«tĂ« çështje” – tha pĂ«rfaqĂ«suesi i ndĂ«rtuesve.

Punonjësit e IMT-së të cilët mbërritën në terren rreth orës 11:30 thanë se nuk mund ta vlerësojnë me sy të lirë distancën dhe thirrën një topograf të bashkisë Durrës për matjet. Edhe pse ka kaluar më shumë se 24 orë, topografi ende nuk është paraqitur.

“Ne kĂ«tĂ« shtĂ«pi e kemi blerĂ« me gjak trupi. Me pension jetojmĂ« kĂ«tu, nuk jetojmĂ« me drogĂ« dhe pisllĂ«qe” – u shpreh e revoltuar banorja Floresha Vehapi.

Banorët tregojnë se kanë tentuar disa herë të bisedojnë me ndërtuesin për të gjetur një rrugë të përbashkët, por jo vetëm që nuk kanë gjetur zgjidhje por dhe kanë përfunduar në komisariat policie.

Situata mbetet e paqartë deri në përfundimin e verifikimeve zyrtare dhe matjeve në terren nga autoritetet përkatëse. Ndërkohë, banorët shprehen të vendosur për të ndjekur të gjitha rrugët ligjore në mbrojtje të të drejtave të tyre.

Lexoni gjithashtu:

“Rrezikon pallatin tonĂ«â€, banorĂ«t nĂ« DurrĂ«s kundĂ«r projektit tĂ« ri 9-katĂ«sh

The post Konflikt për distancat e ndërtimit në Durrës appeared first on Citizens.al.

↗

Kriza nĂ« bujqĂ«si, fermerĂ«t protestojnĂ«: “Nuk duam tĂ« emigrojmĂ«!”

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Të revoltuar nga mungesa e një skeme reale të mbështetjes për sektorin e tyre, fermerë dhe blegtorë nga i gjithë vendi protestuan sot përpara Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural.

“Njoftoj tĂ« gjithĂ« bashkĂ«vuajtĂ«sit qĂ« tĂ« protestojmĂ« pĂ«r situatĂ«n qĂ« kemi aktualisht nĂ« blegtori, qĂ« tĂ« marrin pjesĂ« pĂ«r punĂ«n qĂ« kanĂ« ngritur me aq mund dhe pĂ«r familjet e tyre,” shkruante nĂ« rrjetet sociale fermeri Dashamir Çela, duke paraprirĂ« protestĂ«n.

“Bojkotoni ushqimin serb!”, “Formalizoni tregun e bulmetit!”, “Nuk duam tĂ« emigrojmĂ«!” ishin disa nga pankartat qĂ« mbanin protestuesit nĂ« duar. Sapo u mblodhĂ«n pĂ«rpara ministrisĂ«, ata kĂ«rkuan qĂ« ministri Andis Salla tĂ« zbriste pĂ«r njĂ« takim me ta.

Salla iu përgjigj pozitivisht, ngjashëm si dhe ministri i Financave, Petrit Malaj, të cilët kërkuan një takim me një grup përfaqësues prej dhjetë personash.

Syria Metushi tha për Citizens se fermerët nuk mund të trajtohen më si një kategori e paarsimuar, të cilëve u thuhet se nuk dinë as si të aplikojnë për skema mbështetjeje.

“JavĂ«n qĂ« shkoi isha nĂ« Itali dhe nafta pĂ«r bujqĂ«sinĂ« ishte 70 cent, ndĂ«rsa kĂ«tu Ă«shtĂ« 230 lekĂ«. Me çfarĂ« do paguajmĂ« mĂ« ne?” u shpreh i revoltuar ai.

Blegtori Elton Ndoni theksoi se pritja për skemën e bujqësisë tashmë është bërë e përvitshme dhe është humbur besimi se ajo mund të realizohet edhe për këtë sezon.

Ndërsa fermerët pensionistë u shprehën se e kanë të pamundur të vazhdojnë aktivitetin, pasi fitimet e tyre janë thuajse zero për shkak të çmimeve aktuale në vend.

“Ka qenĂ« 80 lekĂ«, tani ka rĂ«nĂ« nĂ« 50 lekĂ« litri i qumĂ«shtit. Nafta Ă«shtĂ« rritur shumĂ«. Pensionet janĂ« shumĂ« tĂ« ulĂ«ta. ÇfarĂ« pensioni kam? 170 mijĂ« lekĂ« marr,” tha Shefqet Gjura pĂ«r Citizens.

Në fund të takimit me përfaqësues të institucioneve, fermerët u shprehën se Ministria e Bujqësisë dhe ajo e Financave kanë premtuar se do të rishikojnë një pjesë të kërkesave për subvencione.

“TĂ« shohim nĂ«se do tĂ« vlerĂ«sohen pĂ«r krerĂ« apo pĂ«r litĂ«r, qĂ« tĂ« jemi nĂ« pĂ«rputhje me direktivat e BE-sĂ«,” tha pas takimit Klajdi Myzaferaj.

Gjithashtu, ai shtoi se Ă«shtĂ« diskutuar qĂ« produkteve tĂ« qumĂ«shtit dhe nĂ«nprodukteve tĂ« tij t’u vendoset etiketĂ« dhe tĂ« specifikohet nĂ«se janĂ« vendase apo tĂ« importuara.

“FolĂ«m edhe pĂ«r rivendosjen e taksave pĂ«r vajin e palmĂ«s, hirrĂ«n e djathit dhe qumĂ«shtin pluhur,” pĂ«rmbylli fermeri Myzaferaj.

Fermerët theksuan se, nëse këto premtime do të mbeten vetëm në letër, do të përshkallëzojnë protestën dhe herën tjetër do të nxjerrin bagëtitë përpara ministrive.

Lexoni gjithashtu:

The post Kriza nĂ« bujqĂ«si, fermerĂ«t protestojnĂ«: “Nuk duam tĂ« emigrojmĂ«!” appeared first on Citizens.al.

↗

“Rrezikon pallatin tonĂ«â€, banorĂ«t nĂ« DurrĂ«s kundĂ«r projektit tĂ« ri 9-katĂ«sh

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

NĂ« zonĂ«n e IlirisĂ«, nĂ« rrugĂ«n “PavarĂ«sia” pranĂ« plazhit nĂ« DurrĂ«s, ndĂ«rtimi i njĂ« pallati 9-katĂ«sh ka sjellĂ« shqetĂ«sim pĂ«r dhjetĂ«ra familje tĂ« cilat jetojnĂ« nĂ« pallatin pranĂ«. BanorĂ«t kontaktuan redaksinĂ« tonĂ« tĂ« Citizens.al pĂ«r tĂ« referuar ankesat e tyre.

Banorët pretendojnë se projekti i ri nuk po respekton distancat sipas parametrave ligjorë, dhe rrezikon sigurinë e themeleve të pallatit të tyre.

Leja e ndĂ«rtimit pĂ«r objektin e ri Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« nga KĂ«shilli KombĂ«tar i Territorit dhe Ujit (KKTU) mĂ« 25 qershor 2025. Ai po zhvillohet nga kompanitĂ« “AKM Group” dhe “Bega-07” sh.p.k.

NjĂ« tjetĂ«r shqetĂ«sim i ngritur lidhet me pĂ«rdorimin e njĂ« hapĂ«sire qĂ«, sipas banorĂ«ve, Ă«shtĂ« pronĂ« private nĂ« shĂ«rbim tĂ« pallatit ekzistues, por qĂ« nĂ« dokumentacion Ă«shtĂ« paraqitur si “rrugicĂ« ekzistuese”.

Ata e konsiderojnë këtë si një manipulim për të shmangur kufizimet ligjore dhe për të justifikuar ndërtimin, duke theksuar se kjo hapësirë përdoret realisht nga banorët dhe nuk mund të trajtohet si rrugë publike.

Në ankesë përmendet gjithashtu se ka pasur ndërhyrje fizike në terren, përfshirë tentativën për prishjen e një muri ndarës mes pronave, çka ka sjellë përfshirjen e policisë dhe kërkesën për ndërhyrje nga Inspektorati i Ndërtimit.

“Me qĂ«llim qĂ« tĂ« ruajmĂ« jetĂ«n, shĂ«ndetin, pasurinĂ«, nga veprimet e kundĂ«rligjshme qĂ« na cenojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ«, duhet tĂ« shfuqizohet vendimi nr. 26, i qershorit tĂ« 2025 nga KKTU, pasi vjen nĂ« kundĂ«rshtim me ligjin,” citohet nĂ« njĂ« letĂ«r qĂ« banorĂ«t i kanĂ« dĂ«rguar KKTU-sĂ« dhe KĂ«shillit tĂ« Ministrave.

Një nga banorët, Agim Lisha, tha se kishte punuar për pallatin ku banon aktualisht dhe i frikësohej sigurisë së themeleve të tij.

“ËshtĂ« pllakĂ«, nuk Ă«shtĂ« me blinda. D.m.th. kĂ«tu as nuk ka hekura mbrojtĂ«s pallati anash. Veç Ă«shtĂ« nxjerrĂ« betoni dhe kanĂ« filluar kolonat. NĂ« qoftĂ« se ky lloj pallati gĂ«rmohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« paligjshme anash, pallati nĂ« krah shembet,” tha Lisha pĂ«r Citizens.

Pronarët e tokës i thanë gazetarëve të Citizens se ata nuk kishin lidhje me mënyrën sesi po zhvillohej projekti dhe se për ta sqaruar më mirë situatën sugjeruan që të kontaktoheshin ndërtuesit.

Nga kompania na u tha se shembja e murit ndarës dhe rrethimi i kantierit ishte sipas vendimit për lejen.

“Jemi 12 metra larg nga objekti dhe nĂ« pĂ«rputhje me lejen e ndĂ«rtimit qĂ« kemi marrĂ«,” u shprehĂ«n ndĂ«rtuesit duke hedhur poshtĂ« pretendimet e banorĂ«ve.

Megjithatë, banorët, të cilët më 30 mars ishin në zyrat e Inspektoratit të Mbrojtjes së Territorit, Durrës, për të paraqitur ankesat e tyre, thanë se ata kishin marrë një sugjerim verbal nga punonjësit e këtij inspektorati që në rast se kompania do të vepronte mbi murin ndarës të viheshin në dijeni dhe të njoftohej edhe policia.

Citizens i Ă«shtĂ« drejtuar pĂ«r koment IKMT-sĂ« dhe AgjencisĂ« sĂ« Zhvillimit tĂ« Territorit nĂ« lidhje me kĂ«tĂ« situatĂ« tĂ« paqartĂ« dhe shqetĂ«suese pĂ«r banorĂ«t e rrugĂ«s “PavarĂ«sia” dhe nĂ«se do tĂ« ketĂ« rishikime pĂ«r lejen e dhĂ«nĂ«.

Lexoni gjithashtu:

The post “Rrezikon pallatin tonĂ«â€, banorĂ«t nĂ« DurrĂ«s kundĂ«r projektit tĂ« ri 9-katĂ«sh appeared first on Citizens.al.

↗

Dhuna e padokumentuar ndaj grave Lesbike, Biseksuale dhe “Queer”

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

“Institucionet nuk kanĂ« tĂ« dhĂ«na pĂ«r dhunĂ«n dhe abuzimet qĂ« pĂ«rjetojnĂ« gratĂ« LBQ (lezbike, biseksuale dhe queer), sepse shpesh nuk i mbledhin ato. NĂ«se nuk i dokumentojmĂ« rastet, atĂ«herĂ« ato nuk ekzistojnĂ« dhe ligjvĂ«nĂ«sit nuk kanĂ« pse t’i marrin parasysh,” – u shpreh Elena Petrovska gjatĂ« njĂ« takimi nĂ« TiranĂ«.

Ajo ka punuar mbi raportin “AnalizĂ« mbi barazinĂ« gjinore dhe parandalimin e dhunĂ«s ndaj grave (LBQ)”, njĂ« studim qĂ« trajton sfidat kryesore me tĂ« cilat pĂ«rballen kĂ«to gra nĂ« rajon.

Mbi këtë studim u mbajt një takim më 26 mars, në ambientet e Europe House Tirana, ku morën pjesë aktivistë, përfaqësues të organizatave, qytetarë të interesuar dhe institucione shtetërore si Avokati i Popullit.

Elena Petrovska theksoi se dhuna që përjetojnë gratë dhe vajzat LBQ shpesh minimizohet ose trefishohet në institucionet ku ato kërkojnë ndihmë, si spitale, polici e të tjera.

“Sa herĂ« qĂ« ju pĂ«rballeni me njĂ« punonjĂ«s policie indiferent apo paragjykues, apo me qendra shĂ«ndetĂ«sore ku mjekĂ«t dhe infermierĂ«t e trajtojnĂ« problemin si çështje personale dhe jo si problem tĂ« gjithĂ« shoqĂ«risĂ«, unĂ« ju inkurajoj qĂ« ta denonconi kĂ«tĂ« tek institucioni i Avokatit tĂ« Popullit,” – tha Endri Shabani gjatĂ« fjalĂ«s sĂ« tij.

Aktivistja Xheni Karaj rikujtoi sulmet e shumta, si nga faktorë politikë ashtu edhe jopolitikë, gjatë periudhës së lobimit për miratimin e ligjit të barazisë gjinore.

“Regjimet po bĂ«hen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« totalitare dhe ne dimĂ« qĂ« nĂ« momentin qĂ« ato bĂ«hen mĂ« autoritare tkurren tĂ« drejtat e njeriut; zakonisht, tĂ« drejtat e grupeve mĂ« vulnerabĂ«l janĂ« mĂ« nĂ« rrezik,” – nĂ«nvizoi ajo.

Petrovska përmbledh se situata më e rënduar në këtë aspekt paraqitet në Serbi, për shkak të forcimit të institucionit fetar, ndërsa situata më optimiste paraqitet në Kosovë. Kjo lidhet me kushtetutën, e cila është më e re në raport me vendet e tjera të rajonit.

Rasti i Shqipërisë

Rreth 60% e grave LBQ kanë përjetuar dhunë gjatë jetës së tyre, ndërsa 36.6% e tyre janë aktualisht të prekura nga dhuna. Këto janë përfundimet e 300 anketave të plotësuara në Shqipëri, si pjesë e një vëzhgimi që ka kryer Aleanca LGBT.

Dean Nini, avokate e të drejtave të njeriut, shpjegon se mungon analiza e të dhënave të disagreguara, jo vetëm për gratë LBQ, por edhe për kategori të tjera të margjinalizuara, si gratë rome dhe egjiptiane, etj. Sipas saj, në praktikën e institucioneve publike është e dukshme fakti që institucionet nuk kanë kulturën e mbledhjes së të dhënave të ndara për gratë që vijnë nga kontekste të ndryshme kulturore e sociale.

“Ne duhet tĂ« pĂ«rdorim praktikat mĂ« tĂ« mira nĂ« fushĂ«n e tĂ« drejtave tĂ« njeriut pĂ«r tĂ« mbledhur tĂ« dhĂ«na tĂ« disagreguara pĂ«r secilĂ«n kategori, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« hartojmĂ« politikat dhe ligjet tona nĂ« tĂ« ardhmen sipas nevojave dhe eksperiencĂ«s sĂ« jetuar tĂ« grave. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« risĂ« e ligjit pĂ«r barazinĂ« gjinore, sepse vendos mbledhjen e tĂ« dhĂ«nave me bazĂ« gjinore,” – shpjegon Dean Nini.

Sipas të dhënave, 90% e personave LGBTI+ nuk e raportojnë dhunën dhe diskriminimin. 88% e të anketuarve shprehen se nuk kanë besim te institucionet shtetërore dhe preferojnë të raportojnë dhunën më thjesht në organizatat e shoqërisë civile.

Por sfida më e madhe për këtë grup është edhe mosnjohja ligjore dhe barrierat që hasin në shërbime. 35% e kampionit nuk mendon se ka akses të plotë në shërbime shëndetësore. 14% e grave LBQ kanë përjetuar diskriminim nga personeli shëndetësor, dhe vetëm 19% e grave lezbike dhe biseksuale vizitojnë gjinekologun.

Në përfundim të takimit, aktivisti Blin Sali theksoi se sfidat në arsimin për qytetarët LGBTQI në Shqipëri nuk janë fenomene sporadike apo individuale, por pasojë e ndërthurjes së faktorëve strukturorë, të cilët veprojnë në mënyrë të vazhdueshme gjatë gjithë trajektores së nxënies. E si rrjedhojë zinxhir, mungesa e arsimit kufizon aksesin në tregun formal të punës, rrit rrezikun e varfërisë dhe përkeqëson mirëqenien psikologjike.

Lexoni gjithashtu:

Barazia gjinore në Ballkan: Progres i ngadalshëm mes dezinformimit dhe dogmës fetare

Pse nuk mund të ketë referendum për ligjin e barazisë gjinore?

The post Dhuna e padokumentuar ndaj grave Lesbike, Biseksuale dhe “Queer” appeared first on Citizens.al.

↗

Transporti urban në Tiranë drejt reduktimit 30%, për shkak të rritjes së çmimit të karburantit

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Që nga 30 marsi, transporti urban pritet të reduktojë me 30% shërbimin e ofruar për qytetarët në Tiranë. Kjo vjen si pasojë e rritjes së vazhdueshme të çmimit të karburantit dhe ndikimit të drejtpërdrejtë në kostot e operimit.

“Rritja e çmimit tĂ« naftĂ«s nga 145 lekĂ«/litĂ«r para krizave tĂ« fundit nĂ« rreth 214 lekĂ«/litĂ«r, pra njĂ« rritje prej afĂ«rsisht 70 lekĂ« pĂ«r litĂ«r, ka sjellĂ« njĂ« shtim tĂ« konsiderueshĂ«m tĂ« shpenzimeve operative”, citohet nĂ« deklaratĂ«n e bĂ«rĂ« publike nga Shoqata e Transportit Urban dhe Interurban dhe Shoqata KombĂ«tare e Transportit Qytetas.

Shoqatat kërkojnë nga institucionet ndërhyrje të menjëhershme përmes disa masave konkrete. Ato theksojnë nevojën për rishikimin e barrës fiskale mbi karburantin, veçanërisht në drejtim të akcizës dhe taksës së qarkullimit, si dhe kërkojnë hartimin e një politike të veçantë për sektorin e transportit publik, që do të përfshinte edhe heqjen e TVSH-së.

Po ashtu, kërkohet vendosja e mekanizmave subvencionues ose kompensues, me qëllim garantimin e vijueshmërisë dhe qëndrueshmërisë së shërbimit për qytetarët.

“OperatorĂ«t nuk synojnĂ« reduktimin e shĂ«rbimit apo rritjen e çmimit tĂ« biletĂ«s, por vijueshmĂ«rinĂ« dhe cilĂ«sinĂ« e tij. NĂ« kushtet aktuale, kjo po bĂ«het gjithnjĂ« e mĂ« e vĂ«shtirĂ« pa mbĂ«shtetje institucionale”, thuhet nĂ« deklaratĂ«.

I kontaktuar nga Citizens.al, Dashnor Memaj tha se pas deklaratës publike, shoqatat janë në pritje të një takimi me Bashkinë e Tiranës për të gjetur forma të përbashkëta zgjidhjeje.

“Nuk po kĂ«rkojmĂ« diçka tĂ« pabĂ«shme, por diçka qĂ« vendet e rajonit e kanĂ« bĂ«rĂ« tashmĂ«. Rritja e çmimit tĂ« karburantit Ă«shtĂ« njĂ« krizĂ« qĂ« prek drejtpĂ«rdrejt transportin publik”, vijoi Memaj.

Memaj kujton raste të ngjashme kur situata është menaxhuar mirë nga institucionet shtetërore, si për shembull në vitin 2022, kur për shkak të luftës në Ukrainë, shteti subvencionoi transportin publik për gjashtë muaj.

Kostandin Foni, drejtues i Shoqatës Kombëtare të Transportit Qytetas, shpjegon se nëse institucionet përgjegjëse nuk marrin masa dhe nuk reagojnë gjatë kësaj jave, ulja e numrit të mjeteve do të jetë e pashmangshme.

“Jo se operatorĂ«t nuk duan tĂ« ofrojnĂ« shĂ«rbim pĂ«r qytetarĂ«t
 Shteti duhet tĂ« ndĂ«rhyjĂ«, qoftĂ« pĂ«rmes qeverisjes vendore apo asaj qendrore, ose duke ndryshuar çmimin e transportit, ose duke kompensuar vlerĂ«n e shtuar tĂ« karburantit”, pĂ«rmbylli Foni.

Situata mbetet e paqartë dhe në pritje të vendimeve institucionale që mund të ndikojnë drejtpërdrejt në vijueshmërinë e shërbimit.

Zgjidhja e shpejtë e këtij ngërçi konsiderohet thelbësore për të shmangur ndërprerjet dhe për të garantuar transportin publik për qytetarët.

Lexo gjithashtu:

The post Transporti urban në Tiranë drejt reduktimit 30%, për shkak të rritjes së çmimit të karburantit appeared first on Citizens.al.

↗

ArtistĂ«t nĂ« Universitetin e Arteve pa status: S’u njihen titujt, paralajmĂ«rohet bojkot

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Pedagogët e Universitetit të Arteve janë në prag bojkoti, duke denoncuar mosnjohjen e titujve dhe statusit të tyre akademik, pavarësisht një vendimi qeveritar që e parashikon këtë njohje mbi bazën e kontributit profesional. Artistët e shohin këtë jo vetëm si problem formal, por prek drejtpërdrejt karrierën, pagesat dhe funksionimin e vetë universitetit.

Tenori me famë botërore Josif Gjipali, i njohur për interpretimet në skena ndërkombëtare nga La Scala deri në Pekin, nuk gëzon statusin e pedagogut në Universitetin e Arteve në Tiranë.

Arsyeja lidhet pikërisht me moszbatimin e një Vendimi të Këshillit të Ministrave që parashikon njohjen e titujve mbi bazën e meritës dhe kontributit artistik.

Vendimi i miratuar në mars 2021 synonte të përfshinte në mësimdhënie figura me karrierë të spikatur, edhe pa ndjekur domosdoshmërisht rrugën e zakonshme akademike. Ai parashikonte që këta profesionistë të vlerësoheshin nga komisione përkatëse dhe të miratoheshin më pas nga Senati Akademik, duke krijuar një urë mes praktikës artistike dhe sistemit universitar.

Megjithatë, sipas pedagogëve, kjo skemë nuk po zbatohet. Për pasojë, dhjetëra artistë me emër dhe kontribute të çmuara mbeten në pozicione të ulëta akademike, pa njohje të plotë të kontributit të tyre dhe pa përfitime të denja financiare.

“Duke e lĂ«nĂ« mĂ«njanĂ« modestinĂ«, por me gjithĂ« atĂ« karrierĂ« qĂ« kam unĂ« dhe tĂ« jem asistent-lektor, nuk arrij ta kuptoj,” shpreh zhgĂ«njimin e tij Gjipali teksa foli pĂ«r Citizens.

Problematika prek rreth 50 profesionistë nga fusha të ndryshme të artit dhe ata paralajmërojnë bojkot të mësimit nëse kërkesat nuk adresohen.

Sipas tyre, përveç mungesës së njohjes së titujve, situata është përkeqësuar edhe nga kërkesa kontradiktore për doktoraturë, ndonëse vetë Ministria e Arsimit ka sqaruar se për këtë kategori ajo nuk është e detyrueshme.

“Deri mĂ« sot jo vetĂ«m qĂ« nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« asgjĂ«, por na Ă«shtĂ« dĂ«rguar edhe njĂ« email ku thuhet se doktoratura Ă«shtĂ« e domosdoshme. NdĂ«rkohĂ«, ne i kemi kĂ«rkuar MinistrisĂ« sqarim dhe vetĂ« ajo na ka konfirmuar se pĂ«r ne doktoratura dhe titujt nuk janĂ« tĂ« detyrueshĂ«m,” shpjegon Gjipali.

Sipas tij, edhe procedura e miratimit të titujve, e përmbyllur në vitin 2024, është shoqëruar me kufizime të reja. Një prej tyre ndalon përfituesit të aplikojnë për pozicione drejtuese si dekan apo drejtor, çka, sipas grupit të pedagogëve, bie ndesh me vetë logjikën e njohjes së meritës.

“Ti mĂ« trajton si tĂ« veçantĂ« pĂ«r karrierĂ«n e spikatur dhe nuk qenkam unĂ« i zoti tĂ« konkurroj pĂ«r dekan?” vijoi me pyetje retorike tenori Gjipali, sipas tĂ« cilit kjo ngjan me njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« mbajtur “status-quo”-nĂ«.

Përtej statusit formal, çështja ka edhe ndikim ekonomik. Gjipali thotë se pagesat e tyre janë të krahasueshme me ato të arsimit parauniversitar si Liceu Artistik, ndërsa artistë të institucioneve si Teatri i Operës apo Orkestra e Radio-Televizionit përfitojnë paga dukshëm më të larta, megjithëse formohen në këtë universitet.

Kauza është mbështetur edhe nga pedagogë të tjerë të Universitetit të Arteve, përfshirë ata që aktualisht e gëzojnë statusin akademik. Ata paralajmërojnë se moszbatimi i vendimeve po cenon jo vetëm të drejtat individuale, por edhe funksionimin institucional.

“Çdo vendim qĂ« merr parlamenti i universitetit, senati, duhet tĂ« zbatohet. NĂ«se ky vendim nuk zbatohet, prishet procesi i titujve, i akreditimit dhe i programeve. ËshtĂ« njĂ« emergjencĂ« brenda universitetit,” u shpreh pedagogu dhe kuratori Ardian Isufi.

Çështja Ă«shtĂ« marrĂ« nĂ« shqyrtim edhe nga Sindikata e PedagogĂ«ve, e cila kĂ«rkon ndĂ«rhyrje nga Ministria pĂ«r tĂ« zgjidhur ngĂ«rçin. Sipas saj, mungesa e njĂ« zgjidhjeje rrezikon tĂ« thellojĂ« krizĂ«n nĂ« promovimin akademik dhe tĂ« minojĂ« standardet e sistemit universitar nĂ« art.

“KĂ«rkojmĂ« zgjidhjen e ngĂ«rçit nga instancat pĂ«rkatĂ«se pĂ«r çështjen e promovimit akademik tĂ« personelit, qoftĂ« brenda dhe jashtĂ« universitetit, me ndĂ«rhyrjen e MinistrisĂ«,” deklaron SandĂ«r Kovaçi, kreu i SindikatĂ«s sĂ« PedagogĂ«ve.

The post ArtistĂ«t nĂ« Universitetin e Arteve pa status: S’u njihen titujt, paralajmĂ«rohet bojkot appeared first on Citizens.al.

↗

Beteja e Luçiana Kokajt për Rrjollin

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Kur ishte 28 vjeç, Luçiana Kokaj sĂ« bashku me bashkĂ«shortin, u zhvendosĂ«n nĂ« Milano tĂ« ItalisĂ«. Si pjesa mĂ« e madhe e atyre qĂ« emigrojnĂ« nga ShqipĂ«ria edhe ata “nuk po shihnin mĂ« dritĂ« jeshile”.

Por, pas pesĂ« vitesh, ajo Ă«shtĂ« kthyer nga Italia pĂ«r tĂ« mbrojtur tokĂ«n e familjes, siç e pĂ«rshkruan, “pĂ«r tĂ« mos e lĂ«nĂ« qĂ« ta plaçisin”. Prej 45 ditĂ«sh Luçiana Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« njĂ« nga protestueset mĂ« mediatike dhe mĂ« tĂ« zĂ«shme tĂ« “RezistencĂ«s sĂ« Rrjollit”.

Kjo është një betejë që ajo e shikon si amanet të vjehrrit të saj dhe njëkohësisht si borxh ndaj familjes dhe djalit. Në një intervistë për Citizens.al ajo tregon sesi familja e saj ka luftuar për të nxjerrë dokumentet e pronave në Rrjoll, dhe pikërisht për atë kalvar mundimi ajo thekson se familja e saj nuk ka ndërmend ta braktisë atë, por të vazhdojë deri në fund për të nxjerrë në dritë të drejtën.

Rikthim si aktiviste

Kur e pyes LuçianĂ«n se çfarĂ« mban mend nga dita e parĂ« e protestĂ«s, ajo shpjegon se ditĂ«n e parĂ« qĂ« ka protestuar ka qenĂ« jashtĂ« ProkurorisĂ« sĂ« ShkodrĂ«s dhe mĂ« pas i Ă«shtĂ« bashkuar protestave nĂ« kantierin e ndĂ«rtimit tĂ« kompanisĂ« “Gener 2” nĂ« Rrjoll.

Luçiana udhëton çdo ditë me makinë rreth 15 minuta nga Velipoja drejt kantierit më të raportuar javëve të fundit.

“NĂ« ’79 ka rĂ«nĂ« njĂ« tĂ«rmet i fuqishĂ«m dhe tĂ« gjitha familjet qĂ« humbĂ«n shtĂ«pinĂ« nĂ« Rrjoll, shteti i zhvendosi nĂ« VelipojĂ«,” shpjegon Kokaj.

Ndër protestat në të shkuarën ajo ka qenë aktiviste dhe mbështetëse edhe në protestën e armëve kimike, por gjatë emigrimit thotë se u shkëput nga rruga e aktivizmit, duke i dedikuar më shumë kohë dhe energji djalit të saj.

“NĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ« kohe unĂ« humbas tĂ« gjithĂ« ditĂ«n nga fĂ«mija im, pasi edhe kur shkoj nĂ« shtĂ«pi mĂ« duhet tĂ« punoj,” tregon programuesja e webeve, qĂ« tashmĂ« Ă«shtĂ« aktiviste me kohĂ« tĂ« plotĂ« dhe pĂ«r kĂ«tĂ« ndjen faj qĂ« nuk ka shumĂ« kohĂ« pĂ«r familjen.

Momentalisht bashkĂ«shorti, Tur Shullani, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« urdhri nga Gjykata e ShkodrĂ«s nuk mund t’i bashkohet mĂ« protestĂ«s. Ai rrĂ«fen pĂ«r Citizens.al se ka LuçianĂ«n si “pĂ«rfaqĂ«si dinjitoze.”

PĂ«rveç tij, edhe 14 persona tĂ« tjerĂ« kanĂ« urdhĂ«r ndalimi pĂ«r t’iu bashkuar rezistencĂ«s nĂ« vijim. Por Luçiana thekson se nuk e tremb pjesĂ«marrja e ulĂ«t nĂ« protestĂ«, por mosreagimi i institucioneve tĂ« drejtĂ«sisĂ«.

NdĂ«r momentet e frikĂ«s, ajo veçon afrimin disa personave tĂ« dyshimtĂ« pranĂ« shtĂ«pisĂ«, qĂ« edhe i ka denoncuar, si dhe natĂ«n pas pĂ«rfundimit tĂ« emisionit “Opinion” nĂ« Tv Klan ku familjet e Rrjollit u pĂ«rballĂ«n me Fatmir ShpellzĂ«n, tĂ« cilin e akuzojnĂ« se ka tjetĂ«rsuar pronat dhe mĂ« pas ia ka kaluar kompanisĂ« “Gener 2”.

“Familja e Fatmir ShpellzĂ«s na bĂ«ri pritĂ« nĂ« dalje tĂ« Klanit dhe tĂ« nesĂ«rmen doli dhe tha mĂ« sulmuan djalin, ndĂ«rkohĂ« ka pamje filmike qĂ« djali i tij ka qenĂ« nĂ« gjendje shumĂ« tĂ« mirĂ«,” tregon ajo versionin e saj pĂ«r ngjarjen.

Drejtësia, si kauza e duhur

Luçiana mĂ« tregon rastin kur njĂ« fqinji tĂ« saj nĂ« njĂ« vend evropian iu desh njĂ« vit e gjysmĂ« qĂ« t’i rishikohej kĂ«rkesa pĂ«r ndĂ«rhyrje nĂ« çati pĂ«r shkak se ndalohej ndryshimi i siluetĂ«s arkitekturore tĂ« fshatit.

“KĂ«tu po bĂ«het njĂ« resort nĂ« 1,500 dynym tokĂ«, po kundĂ«rshtohet çdo ditĂ« nga banorĂ«t dhe institucionet nuk reagojnĂ«,” vijon Luçiana.

Në 45 ditë protesta, ajo është shoqëruar tre herë në komisariat, ku ka qëndruar disa orë. Ndërkohë nga dhuna në protestë është lënduar disa herë, por nuk e ka raportuar.

Kur e pyes Luçianën nëse do rikthehet në Itali pas përfundimit të kësaj çështjeje, apo e gjitha kjo eksperiencë i ka ndryshuar pikëpamjen, ajo thekson se fatkeqësisht ndihet edhe më e zhgënjyer nga vendi i saj dhe të ardhmen e sheh jashtë.

Por ajo përmbledh se kjo eksperiencë ka përforcuar lidhjet e saj me banorët, pasi prej kohësh ata ishin shkëputur nga njëri-tjetri, duke u fokusuar secili te jeta individuale.

“PĂ«r tĂ« luftuar pĂ«r drejtĂ«si ia vlen nĂ« çdo vend tĂ« botĂ«s, sidomos nĂ« vendin tonĂ« qĂ« ka humbur komplet besimi te drejtĂ«sia. Duhet tĂ« luftojmĂ« shumĂ« fort, sepse nĂ« qoftĂ« se sistemohet drejtĂ«sia nĂ« ShqipĂ«ri, do tĂ« sistemohen shumĂ« hallka tĂ« kĂ«tij shteti,” pĂ«rmbyll Luçiana.

Teksa ikim e pyes nĂ«se pas njĂ« viti e sheh resortin “Blu Borgo” drejt pĂ«rfundimit apo jo, ajo thekson se “duam qĂ« prona tĂ« zhvillohet, por jo tĂ« pĂ«rjashtohemi ne”.

Lexoni gjithashtu:

The post Beteja e Luçiana Kokajt për Rrjollin appeared first on Citizens.al.

❌