Ato kultivohen vetëm në pak fshatra të vendit: domate qershi të verdha në formë dardhe, që përdoren për përgatitjen e reçelit; misër kokoshkash me kokrra të zeza; fasule me ngjyrë rozë të ndezur; bishtaja jeshile që arrijnë deri në një metër gjatësi; si dhe varietete pjepri e fasulesh që nuk gjenden askund tjetër në botë. […]The post Përpjekja e një profesoreshe për të shpëtuar kulturat bujqësore tradicionale të Maqedonisë së Veriut appeared first on Reporter.al.

Qytetarët janë mbledhur përpara Kuvendit, ndërsa pritet që të nisë seanca plenare e parashikuar në orën 12:00. Ata janë “armatosur” me vezë për të shënjestruar deputetët që do të hyjnë brenda institucionit.

Në to kanë shënuar edhe emrat e tyre.

Në disa foto, shihet se është shkruar emri i kryeministrit Edi Rama, i Anila Denajt dhe zyrtarëve të tjerë.

 

The post Protestuesit “armatosen” me vezë, shkruajnë në to emrin e kryeministrit Rama dhe të zyrtarëve të tjerë (FOTOT) appeared first on Albeu.com.

Një zjarr masiv ka kapluar një zonë pyjore në Iballe të Fushë-Arrëzit, mbi lagjen Gere. Mjetet zjarrfikëse nuk mundën të afroheshin për shkak të relievit të thyer malor, duke i detyruar ekipet e Fushë-Arrëzit të qëndrojnë në qendër të Njësisë Administrative.

Gjatë tërë natës, banorët e zonës dhe punonjësit e shërbimit pyjor vazhduan përpjekjet duke përdorur mjete të improvizuara.

Meqë flakët janë shtrirë në një sipërfaqe të konsiderueshme brenda ekonomisë pyjore Iballe-Mëzi, u bë thirrje për mbështetje ajrore nga Forcat e Armatosura.

Aktualisht, helikopterët po përpiqen të kufizojnë përhapjen e zjarrit dhe ta mbajnë situatën nën kontroll.

Fillimisht, zjarri shpërtheu në një parcelë me bimësi të ulët dhe indiciet e para sugjerojnë se bëhet fjalë për një akt të qëllimshëm zjarrvënieje.

The post Situatë kritike në Iballe të Fushë-Arrëzit,/ Zjarri “pushton” pyjet, ndërhyrje nga ajri për shuarjen e flakëve appeared first on Albeu.com.

Punimet e Komisionit për Punë të Jashtme të Kuvendit të Shqipërisë u ndërprenë të hënën për shkak të një debati të ashpër të nxitur nga deklaratat e Snezhana Paunoviq, ministre e administratës publike në Serbi.

Paunoviq, e lindur në Pejë, kishte përmendur spastrimin etnik në Kosovë gjatë vitit 1998, duke shtyrë deputetët e opozitës, Tritan Shehu dhe Albana Vokshi, të kërkonin llogari nga kryetari i atij komisioni, Igli Hasani.

Ish-ministri i Punëve të Jashtme, tashmë në krye të Komisionit, u përball me pyetje lidhur me qëndrimin e diplomacisë shqiptare dhe mungesën e një reagimi ndaj pohimeve të zyrtarit serb.

Tensionet u përshkallëzuan me shpejtësi, duke sjellë një përplasje të fortë verbale mes Hasanit dhe Vokshit. Hasani e cilësoi absurde marrjen e leksioneve për qetësinë nga ana e saj, ndërsa Vokshi e akuzoi se po përpiqej të mbulonte heshtjen e kryeministrit përmes një sjelljeje agresive.

Në momentin më të nxehtë të debatit, Hasani e quajti deklaratën e Paunoviqit “budallake” dhe shtoi se autorja e saj ishte njëqelbësirë e çmendur. Vokshi reagoi duke thënë se ajo është ministre dhe nuk mund të cilësohet e tillë dhe i bëri thirrje Komisionit që të mbante një qëndrim zyrtar.

Megjithëse Vokshi këmbënguli se opozita nuk do ta mbyllte gojën, Hasani i kërkoi të mos merrej me të dhe atmosfera e acaruar çoi në pezullimin e seancës.

The post Seanca e Komisionit të Jashtëm ndërpritet pas deklaratave të ministres serbe për spastrimin etnik të Kosovës appeared first on Albeu.com.

Presidentja e Indisë, Drupadi Murmu, nis sot një vizitë zyrtare në Maqedoninë e Veriut, e cila do të zgjasë nga data 20 deri më 23 korrik 2026.

Ministria e Punëve të Brendshme ka bërë të ditur se Njësia e Sigurisë Rrugore pranë SPB Shkup do të vendosë një regjim të veçantë të qarkullimit në rrugët e zonës së gjerë qendrore të kryeqytetit.

Në njoftimin e MPB-së theksohet se SPB Shkup apelon te të gjithë pjesëmarrësit në trafik që të ndjekin me përpikëri udhëzimet e policëve të uniformuar.

The post Regjim i posaçëm komunikacioni në Shkup gjatë vizitës treditore të Presidentes së Indisë appeared first on Albeu.com.

Përfaqësuesit e opozitës në Komisionin e Jashtëm kanë mbajtur një qëndrim të fortë kundër deklaratave të ministres serbe, e cila deklaroi se Kosova do të duhej të ishte spastruar etnikisht.

Albana Vokshi, teksa akuzoi mazhorancën për mungesën e një qëndrimi të qartë kundër këtyre deklaratave, e ftoi atë të rishikojë qëndrimin dhe të miratojë rezolutën që e mban pezull prej disa vitesh, ku dënohen krimet serbe.

“Patriotizmi nuk është retorikë politike, por qëndrime dhe akte dinjitoze në mbrojtje të qytetarëve”, tha Vokshi.

Në këtë frymë opozita i propozoi Komisionit edhe daljen me një deklaratë kundër ministres serbe dhe nisjen e procedurave për dënimin ndërkombëtar të saj për shkak të evokimit të gjenocidit të Millosheviçit, propozim ky që u rrezua nga ana e mazhorances.

Deklarata e propozuar:

Komisioni për Evropën dhe Punët e Jashtme, shqyrtoi me shqetësim dhe revoltë të thellë deklaratat e bëra publikisht nga ministrja e Qeverisë së Serbisë, Snezhana Paunoviç, e cila u shpreh se, “po të ishte në vendin e Sllobodan Millosheviçit në vitin 1998, do të kishte kryer spastrim etnik në Kosovë”.

Si Komisioni përgjegjës për politikën e jashtme në Kuvend, shpreh qëndrimin e mëposhtëm dhe deklaron qëllimin e tij për të ndjekur këto drejtime veprimi:

1. Komisioni dënon në mënyrë të prerë dhe ashpërsisht këto deklarata, të cilat përbëjnë lavdërim të hapur të një prej krimeve më të rënda kundër njerëzimit, spastrimit etnik në Kosovë, dhe shpërfaqin nostalgji të neveritshme për politikat e regjimit të Millosheviçit, të dënuar nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

2. Komisioni rikujton dhe dënon vendosmërisht krimet e kryera nga regjimi i Millosheviçit dhe forcat paramilitare serbe kundër popullsisë civile shqiptare të Kosovës gjatë viteve 1998–1999, masakrat, dëbimet masive të mbi 800 mijë shqiptarëve, dhunimet sistematike, djegien e fshatrave, krime të dokumentuara nga Tribunali i Hagës dhe të regjistruara përgjithmonë nga historia dhe drejtësia ndërkombëtare si pjesë e një fushate kriminale spastrimi etnik ndaj popullit shqiptar.

3. Komisioni përkulet me nderimin më të thellë përpara kujtimit të martirëve dhe dëshmorëve të Kosovës, civilë, gra, fëmijë e pleq, si dhe luftëtarë të rënë në mbrojtje të lirisë e mbijetesës së kombit, dhe shpreh mirënjohje ndaj heronjve të gjallë, ish-luftëtarëve, të mbijetuarve dhe familjeve të viktimave, që me sakrificën e tyre kanë ruajtur të vërtetën historike dhe kanë kontribuar pakthyeshmërisht në ndërtimin e Republikës së Kosovës si shtet i lirë e sovran.

4. Komisioni vlerëson se çdo deklaratë që lavdëron, minimizon apo relativizon këto krime përbën fyerje të rëndë ndaj kujtimit të viktimave dhe nxitje të rrezikshme ringjallëse të ideologjive gjenocidale në rajon, dhe shpreh solidaritet të plotë me Republikën e Kosovës, duke përshëndetur vendimin e autoriteteve kosovare për të shpallur ministren Paunoviç persona non grata, si dhe qëndrimet e ShBA, Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Evropian ndaj deklaratës së saj.

4/1 Komisioni vlerëson se deklarata e ministres Paunoviç minojnë frymën e bashkëpunimit dhe të mirëkuptimit ndërmjet popujve të rajonit, duke rihapur plagë historike dhe duke dëmtuar besimin e ndërtuar përmes proceseve të dialogut rajonal.

4/2 Gjithashtu kjo retorike minon rrugën e integrimit evropian të Serbisë, pasi bie ndesh me vlerat themelore mbi të cilat ngrihet Bashkimi Evropian dhe me kriteret politike të kërkuara për vendet kandidate, përfshirë respektimin e të drejtave të njeriut dhe të kaluarës historike

4/3 Komisioni i kërkon Kuvendit miratimin e projektrezolutës së propozuar nga Partia Demokratike për dënimin e gjenocidit serb në Kosovë, si shprehje e unitetit përtej ndarjeve politike në mbrojtje të kujtesës kombëtare.

5. Komisioni i kërkon Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme të shpallë ministren Snezhana Paunoviç persona non grata, duke i ndaluar hyrjen dhe tranzitimin në territorin shqiptar.

6. Komisioni nxit qeverinë shqiptare për të eksploruar rrugët ligjore ndaj Ministres Paunoviç, dhe referimin e saj për nxitje publike të spastrimit etnik/gjenocidit, parashikuar në nenin III, pika c, të Konventës së OKB-së për Parandalimin dhe Ndëshkimin e Krimit të Gjenocidit (1948).

7. Komisioni i bën thirrje Qeverisë së Serbisë të distancohet publikisht dhe pa mëdyshje nga këto deklarata, të marrë masa të menjëhershme institucionale ndaj çdo zyrtari që promovon ideologji të tilla, dhe të përballet sinqerisht me të kaluarën, si kusht themelor për besueshmërinë e proceseve të normalizimit rajonal dhe integrimit evropian.

8.Komisioni për Punët e Jashtme rithekson se e vërteta historike dhe kujtesa e viktimave janë të panegociueshme, se nderimi ndaj martirëve e heronjve të Kosovës mbetet detyrim moral e kombëtar i përhershëm për gjithë shqiptarët, dhe se paqja rajonale mund të ndërtohet vetëm mbi ndarjen e vërtetë e të pakthyeshme nga politikat konfliktuale e gjenocidale të së kaluarës.

9. Komisioni deklaron gatishmërinë e tij në mbrojtje të parimeve të fqinjësisë së mirë, dialogut konstruktiv dhe reciprocitetit mbi të cilat bazohet paqja, stabiliteti dhe bashkëjetesa në Ballkanin Perëndimor.

The post “Do të spastroja etnikisht Kosovën”/ Opozita propozon dënimin e thirrjeve të ministres serbe, socialistët në Komisionin e Jashtëm votojnë kundër appeared first on Albeu.com.

Bashkimi Demokratik për Integrim ka dalë me një qëndrim të ashpër ndaj veprimeve të fundit të Qytetit të Shkupit, duke theksuar se megjithë ndryshimet e kryera në tabelat hyrëse, gjuha shqipe mbetet ende e përjashtuar.

Sipas kësaj partie, autoritetet komunale dëshmuan se kishin kapacitet të vepronin shpejt kur korrigjuan imazhet në tabela pas kritikave të opinionit. Megjithatë, edhe pas këtyre përmirësimeve, elementët në gjuhën amtare të shqiptarëve nuk u përfshinë.

Nga BDI nënvizojnë se kjo situatë nuk është rastësi, por një zgjedhje e paramenduar për të anashkaluar të drejtat gjuhësore dhe pluralitetin etnik të kryeqytetit. Në një mjedis ku ligji njeh dy gjuhë zyrtare, lënia jashtë e shqipes në sinjalistikën publike konsiderohet si një provokim serioz me karakter politik e institucional dhe një cënim i hapur i legjislacionit.

Partia kërkon që të ndërhyhet pa vonesë për rregullimin e mbishkrimeve, duke vendosur gjuhën shqipe aty ku e kërkon kuadri ligjor dhe realiteti demografik i Shkupit.

Në reagim paralajmërohet se në rast të mosrespektimit të dispozitave në fuqi, do të shfrytëzohen të gjitha rrugët e mundshme juridike, institucionale dhe qytetare për të garantuar mbrojtjen e shqipes dhe të dinjitetit të komunitetit.

Përgjegjësia për këtë model të vazhdueshëm margjinalizimi, sipas BDI-së, i takon koalicionit VLEN, i cili me qasjen e tij të nënshtruar ka ushqyer perceptimin se interesat dhe të drejtat legjitime të shqiptarëve mund të shkelen pa pasoja.

The post BDI akuzon Shkupin për përjashtim të qëllimshëm të gjuhës shqipe nga tabelat hyrëse, pavarësisht ndërhyrjeve appeared first on Albeu.com.

This Monday, the chairman of the Democratic Party, Sali Berisha, appeared at SPAK in compliance with the security measure “obligation to appear” imposed on him in the Partizani file.

The Democratic leader was greeted by a group of supporters outside the premises of the Special Anti-Corruption Prosecution.

The country’s former prime minister is accused of passive corruption of high-ranking state officials, as during his time as prime minister he used his powers and influence to favor the privatization of the “Partizani” sports complex, undertaking actions that created benefits for his son-in-law, Jamarbër Malltezi.

Malltezi is accused of passive corruption and money laundering. According to SPAK, he illegally benefited from the privatization of the property and the change of its designated use for construction, and also gained approximately 5.4 million euros through the company Homeplan sh.p.k.

Also charged in this file are Fatmir Bektashi, accused of active corruption and money laundering, while the other two, Xhimi Begeja and Andia Pustina, are accused of money laundering.

The post PD Chairman Sali Berisha Reports to SPAK Under Mandatory Appearance Order appeared first on Albeu.com.

Tirana police have successfully concluded the coded operation “Porosia”, following information gathered on the ground. The operation involved officers from the Special Force “Shqiponja”, the Operational Special Force Sector, and the Illegal Trafficking Investigation Section.

During the intervention, which took place on “Kastriotët” street, citizen Petrit Çeça, 52, resident of Fushë-Krujë, was arrested. He is known as a person with a prior criminal record for drug-related offenses.

At the moment of capture, the 52-year-old’s bag was searched. Inside, officers discovered and seized as material evidence a dangerous arsenal: two combat hand grenades, two unifying fuzes, and 600 grams of TNT.

A quantity of the explosive was already assembled with two fuses and two detonator caps ready to be activated. Additionally, six other detonator caps were found.

The full procedural documentation has been forwarded to the Prosecution for further investigation.

The post NAME/ Caught with an arsenal of explosives in Tirana, 52-year-old with criminal record arrested appeared first on Albeu.com.

Albania is experiencing the last days of the African heat wave, with temperatures reaching up to 42 degrees Celsius in some areas. But the situation is expected to change significantly this week, as a cool air mass from northern Europe will bring a drop in temperatures, rain and wind to most of the country.

In a live connection for Ora News, renowned meteorologist Lajda Porja announced that today remains under the influence of extreme temperatures, with high values mainly in the lowland and southern areas.

“Today we also expect a very hot day, we are still in the build-up of the African heat wave. Many cities in the western lowlands will record temperatures from 39 to 40 degrees, while 41 degrees are expected in the regions of Gjirokastra and Berat and up to 42 degrees in isolated areas of Elbasan,” said Porja.

According to the forecaster, the high temperatures are also accompanied by tropical nights, where in many cities the minimum values do not drop below 20 degrees. The mountainous and northeastern areas will be somewhat cooler, with temperatures around 33-36 degrees.

The significant weather change starts on Wednesday, when a cool air mass originating from northern Europe will penetrate towards the Balkans. Temperatures are expected to drop significantly, from over 40 degrees to around 30 degrees by the weekend.

“On Wednesday, a very cool air mass originating from northern Europe will bring immediate cooling. From 41-42 degrees we have today, Friday will bring a maximum of no more than 30 degrees, so a drop of about 12 degrees,” she said.

In addition to the temperature drop, rain is also expected. Downpours will start during Tuesday night in the northern and northeastern areas, while on Wednesday and Thursday they will affect the central and mountainous areas, including the capital.

Friday is expected to be the most problematic, as heavy rainfall could cover the entire territory, also affecting coastal areas. Along with the rain, wind will be present starting from Tuesday evening.

The weekend will bring an improvement in the weather, with clear spells and passing clouds, but with much lower and more stable temperatures, which are not expected to exceed 30 degrees Celsius.

The post After the scorching heat, the weather surprise comes! Meteorologist Lajda Porja reveals when the downpours start appeared first on Albeu.com.

This Monday, protesters gathered in front of Parliament, as they had announced a day earlier. Meanwhile, the Parliament holds the penultimate plenary session of this session, which is expected to start at 12:00.

The Democratic Party, which has boycotted the last two plenary sessions, will convene its Parliamentary Group today.

After fiery debates, the parliamentary group seems to have entered a phase of reflection. Gazment Bardhi has sent a message to deputies instructing them to prepare for the possibility of participating in the session, but the final decision will be taken at headquarters one hour before the start of the Parliament session, where the focus of discussions is expected to be the resolutions of justice institutions.

“On Monday, July 20, at 11:00, we will hold a meeting of the DP Parliamentary Group at headquarters. A plenary session is scheduled for Monday at 12:00. Prepare in any case for the session, so that we are ready if the parliamentary group decides to participate,” announced the head of the Parliamentary Group, Gazment Bardhi.

The Democrats started boycotting the sessions on July 2, the day when citizens surrounded the Parliament building.

The post Protest in front of Parliament and plenary session: DP convenes parliamentary group to decide whether to return to parliament appeared first on Albeu.com.

Nga Eduart Sharka, ekspert i bujqësisë

 

Në të njëjtën seancë, Kuvendi miratoi dy projektligje që, sipas qeverisë, synojnë të modernizojnë bujqësinë shqiptare.

I pari krijon “Dëftesat Tregtare mbi Produktet Bujqësore”, duke u dhënë fermerëve mundësinë të përdorin prodhimin e ardhshëm ose produktin e magazinuar si kolateral për financim.

I dyti lejon që deri në 40% e tokës bujqësore të përdoret për instalime fotovoltaike, eolike dhe sisteme të magazinimit të energjisë. Në pamje të parë, të dy ligjet duken moderne. Në thelb, të dy shmangin problemet reale të sektorit.

Problemi i bujqësisë shqiptare nuk është mungesa e instrumenteve juridike.

Problemi është se bujqësia shqiptare nuk prodhon fitim të qëndrueshëm. Një biznes që humbet para nuk shpëtohet duke i krijuar një formë të re kolaterali. Një tokë që duhet të prodhojë ushqim nuk bëhet domosdoshmërisht më e vlefshme duke prodhuar energji.

 

1.Dëftesat tregtare, zgjidhje për një problem që nuk ekziston

Logjika e këtij ligji është e njohur. Në SHBA ekzistojnë “Warehouse Receipts”. Në Brazil përdoret “Cédula de Produto Rural” (CPR), ndërsa në disa vende afrikane funksionojnë “Warehouse Receipt Systems”.

Por të gjitha këto modele kanë lindur në ekonomi krejtësisht të ndryshme nga Shqipëria. Ato mbështeten në disa kushte të përbashkëta: prodhim të madh drithërash; magazina të certifikuara; tregje të kontratave të së  ardhmes (futures); sigurim të prodhimit; standardizim cilësor; kontrata të qëndrueshme shitjeje.

Fermeri ruan grurin për gjashtë muaj dhe merr kredi duke përdorur produktin e magazinuar si garanci. Kjo funksionon, por vetëm sepse ekziston produkti, magazinimi, standardizimi dhe tregu.

Shqipëria nuk e ka këtë strukturë.

Sektori ynë bujqësor është krejt tjetër. Produktet kryesore konkurruese janë domatet, kastravecat, specat, luleshtrydhet dhe zarzavatet. Ato janë produkte shumë të prishshme, që nuk magazinohen për muaj, por duhet të shiten brenda pak ditësh.

Për këtë arsye, instrumenti kryesor i ligjit praktikisht nuk gjen objekt të gjerë zbatimi. Drithërat, që janë produktet tipike për skemat e dëftesave të magazinimit, zënë një pjesë relativisht të vogël të ekonomisë bujqësore shqiptare.

Pra, ligji merr një instrument të krijuar për Kansasin, Mato Grosson apo Ukrainën dhe përpiqet ta zbatojë në Divjakë, Lushnjë apo Berat. Kjo nuk funksionon jo sepse instrumenti është i keq, por sepse ekonomia është tjetër.

 

Problemi nuk është kolaterali

Qeveria pretendon se fermeri nuk merr kredi sepse nuk ka garanci. Por faktet tregojnë se problemi nuk qëndron vetëm te mungesa e kolateralit. Sot, bujqësia shqiptare përfaqëson vetëm një pjesë të vogël të portofolit të kredive bankare. Gjatë viteve të fundit kanë ekzistuar fondi sovran i garancisë, kreditë e buta, skema të garantuara nga BERZH-i dhe programe të Bashkimit Europian.

Megjithatë, përdorimi i tyre ka mbetur modest. Pse? Sepse problemi nuk është vetëm banka. Problemi është përfitueshmëria e aktivitetit.

Asnjë bankë nuk financon me dëshirë një biznes që ka probabilitet të lartë humbjeje. Bujqësia shqiptare nuk konsiderohet investim i sigurt sepse fermeri nuk kontrollon pothuajse asnjë nga faktorët që përcaktojnë fitimin.

Ai përballet me kriza ciklike të tregut, mungesë kontratash të garantuara, luhatje të forta të çmimeve, kosto të larta inputesh, energji të kushtueshme, probleme me ujitjen, konkurrencë nga importet e subvencionuara, mbështetje financiare më të ulët se në vendet fqinje dhe mungesë orientimi të prodhimit sipas kërkesës së tregut. Në këto kushte, kolaterali nuk ndryshon thelbin e problemit.

Është si t’i japësh një jelek shpëtimi dikujt, ndërkohë që anija vazhdon të fundoset.

 

2.Fotovoltaikët në tokë bujqësore, një gabim strategjik

Edhe më shqetësues është projektligji tjetër. Shqipëria është ndër vendet me më pak tokë bujqësore për frymë në Europë. Kjo nuk është thjesht çështje statistikash. Është çështje sigurie kombëtare.

Pandemia e COVID-19 tregoi se shtetet mund të vendosin kufizime eksporti. Lufta në Ukrainë dëshmoi se zinxhirët e furnizimit mund të ndërpriten brenda pak javësh. Krizat gjeopolitike po bëhen gjithnjë e më të shpeshta.

Në këto kushte, çdo vend serioz duhet të pyesë fillimisht: “Sa ushqim prodhoj vetë?”. Vetëm më pas duhet të pyesë: “Sa energji prodhoj?”.

 

Sovraniteti ushqimor është pjesë e sigurisë kombëtare

FAO, Komisioni Europian dhe shumë strategji kombëtare të hartuara pas pandemisë e trajtojnë sigurinë ushqimore si element të qëndrueshmërisë dhe rezistencës kombëtare.

Një vend që nuk prodhon ushqimet bazë është shumë më i ekspozuar ndaj krizave. Shqipëria sot importon një pjesë të madhe të produkteve ushqimore.

Në vend që toka bujqësore të ruhet dhe të vihet në funksion të prodhimit, ligji lejon përdorimin industrial të saj. Kjo është një zgjedhje strategjike me pasoja afatgjata.

 

Agrivoltaika nuk është ajo që po kuptojmë

Qeveria mund të argumentojë se në Europë ekzistojnë sistemet agrivoltaike. Kjo është e vërtetë. Por agrivoltaika nuk do të thotë mbulim i tokës me panele. Në Francë, Gjermani apo Itali, panelet vendosen në lartësi dhe projektohen në mënyrë që prodhimi bujqësor të vazhdojë pothuajse normalisht.

Studimet tregojnë se, për disa kultura, këto sisteme mund të ulin avullimin dhe të përmirësojnë rendimentin. Por këto modele janë shumë të kushtueshme, kontrollohen në mënyrë rigoroze dhe lejohen vetëm kur provohet se prodhimi bujqësor nuk dëmtohet.

Në Shqipëri nuk është bërë publik asnjë studim që të tregojë se si do të garantohet ky standard. Rreziku është që koncepti “agrivoltaik” të përdoret si justifikim për shndërrimin gradual të tokës bujqësore në park energjetik.

Energjia mund të prodhohet pa konsumuar tokë bujqësore.

Shqipëria ka alternativa shumë më të përshtatshme, si çatitë e ndërtesave publike; çatitë e serave; zonat industriale; tokat e degraduara; ish-zonat minerare; sipërfaqet kodrinore dhe malore pa potencial bujqësor. Atëhere, pse duhet të fillohet pikërisht nga toka më e çmuar?

 

Përfundim

Dy ligjet e miratuara kanë një element të përbashkët: asnjëri nuk trajton shkakun e problemeve.

Njëri nis nga ideja se problemi i fermerit është mungesa e kolateralit. Tjetri e trajton tokën bujqësore si një aset që mund të krijojë vlerë edhe kur nuk prodhon ushqim.

Në fakt, problemi është krejt tjetër.

Fermeri shqiptar nuk ka nevojë fillimisht për më shumë letra. Ka nevojë për fitim, treg, mbrojtje nga konkurrenca e padrejtë dhe politika që e bëjnë bujqësinë një biznes ku ia vlen të investosh.

Mbi të gjitha, Shqipëria duhet të kuptojë se toka bujqësore nuk është thjesht një aset ekonomik. Ajo është një pasuri strategjike kombëtare.

Në një botë ku krizat ushqimore dhe gjeopolitike po bëhen më të shpeshta, ruajtja e kapaciteteve prodhuese nuk është vetëm politikë bujqësore. Është politikë e sigurisë kombëtare.

 

 

The post Dy ligje që nuk zgjidhin problemet reale të bujqësisë shqiptare appeared first on Revista Monitor.

Autoriteti Rrugor Shqiptar synon të lidhë Unazën Verilindore me Rrugën e Arbrit përmes një rruge për të cilën çeli këtë të hënë tenderin me fond limit 491 milionë lekë, ose rreth 5 milionë euro.

Projekti parashikon realizimin e një lidhjeje rrugore në pjesën verilindore të Tiranës, në zonën ku ndodhet edhe rruga “Myslym Keta”. Kjo rrugë shtrihet në Njësinë Administrative 4, kufizohet nga rruga “Aleksandër Moisiu” dhe lidhet me Rrugën e Arbrit.

Sipas raportit teknik, segmenti i marrë në studim ka një gjatësi prej rreth 3,000 metrash dhe një gjerësi ekzistuese që varion nga 7 deri në 10 metra. Aksi është i asfaltuar, por në disa pjesë paraqet çarje, gropa dhe dëmtime të sipërfaqes.

Trotuaret përgjatë rrugës janë të dëmtuara dhe në disa zona nuk ofrojnë kushte të përshtatshme për lëvizjen e këmbësorëve. Ndriçimi publik është i pranishëm vetëm në segmente të caktuara, ndërsa pjesë të tjera të aksit mbeten të pandriçuara.

Raporti evidenton gjithashtu se sistemet ekzistuese të kanalizimeve për ujërat e bardha dhe të zeza janë të vjetruara. Në disa zona, kapaciteti i tyre rezulton i pamjaftueshëm gjatë reshjeve intensive.

Zgjidhja teknike e propozuar parashikon një gjerësi kaluese prej 12 metrash, të ndarë në dy pjesë nga 6 metra secila. Në profilin e rrugës është përfshirë një ndarëse qendrore me gjerësi 1 metër.

Në të dyja anët e aksit janë parashikuar kuneta me gjerësi 0.5 metra dhe trotuare me gjerësi 2 metra. Projekti përfshin rehabilitimin e plotë të shtresave rrugore dhe rikonstruksionin ose ndërtimin e trotuareve përgjatë segmentit.

Ndërhyrja parashikon instalimin e ndriçimit të ri rrugor me teknologji LED përgjatë gjithë aksit. Pjesë e punimeve do të jenë edhe rehabilitimi dhe zgjerimi i sistemeve të kanalizimeve për ujërat e bardha dhe të zeza.

Në projekt janë përfshirë gjithashtu sinjalistika horizontale dhe vertikale, elemente për aksesin e personave me aftësi të kufizuara, si dhe ndërhyrje për gjelbërimin dhe mobilimin urban.

Preventivi paraprak për ndërhyrjen e plotë në rrugën “Myslym Keta” është përllogaritur në rreth 672 milionë lekë me TVSH. Fondi limit i tenderit të hapur nga ARRSH është 491 milionë lekë.

Dokumentacioni teknik parashikon edhe organizimin e punimeve dhe menaxhimin e trafikut gjatë fazës së ndërtimit.

The post ARRSH tender 5 milionë euro për lidhjen e Unazës Verilindore me Rrugën e Arbrit appeared first on Revista Monitor.

Ndërsa gara globale për kompjuterët kuantikë po intensifikohet, kompania finlandeze IQM Quantum Computers është bërë kompania e parë europiane e sektorit që listohet në bursën amerikane Nasdaq, me një vlerësim prej rreth 1.9 miliardë dollarësh. Megjithatë, debutimi nuk ishte aq entuziast sa pritej: aksionet e saj ranë nën çmimin fillestar gjatë ditës së parë të tregtimit, duke reflektuar skepticizmin e investitorëve.

Ajo që tërhoqi më shumë vëmendje nuk ishte vetëm listimi, por edhe një paralajmërim i pazakontë në dokumentet zyrtare të kompanisë. IQM pranon se “komercializimi në shkallë të gjerë i kompjuterëve kuantikë mund të mos ndodhë kurrë”, duke theksuar se ende nuk ka garanci se kjo teknologji do të arrijë të krijojë një treg masiv.

Ky është një pranim i rrallë në një industri ku shpesh flitet për potencialin revolucionar të kompjuterëve kuantikë. Këto sisteme premtojnë të zgjidhin probleme që kompjuterët tradicionalë nuk mund t’i përballojnë, nga zhvillimi i ilaçeve të reja te simulimet kimike, optimizimi i logjistikës dhe kriptografia. Por ndërtimi i tyre mbetet jashtëzakonisht kompleks dhe ende nuk është provuar se mund të përdoren në mënyrë fitimprurëse në shkallë të gjerë.

Megjithatë, IQM nuk është vetëm një projekt eksperimental. Kompania ka shitur tashmë 23 kompjuterë kuantikë, nga të cilët 18 janë dorëzuar, dhe bashkëpunon me qendra superkompjuterike dhe institucione kërkimore në Europë dhe SHBA. Përveç shitjes së pajisjeve, ajo ofron edhe akses në kompjuterët e saj përmes cloud-it, duke u mundësuar organizatave të eksperimentojnë me teknologjinë pa investuar në infrastrukturë fizike.

Sipas drejtuesit ekzekutiv Jan Goetz, industria ndodhet në një pikë kthese, por sfida më e madhe mbetet arritja e të ashtuquajturit “avantazh kuantik” (quantum advantage) – momenti kur kompjuterët kuantikë do të zgjidhin probleme reale më shpejt dhe më mirë se superkompjuterët tradicionalë. Askush nuk mund të parashikojë me siguri se kur do të ndodhë kjo.

Pavarësisht pasigurive, investimet në këtë sektor vazhdojnë të rriten. SHBA, Bashkimi Europian dhe Kina po financojnë miliarda dollarë për zhvillimin e teknologjive kuantike, ndërsa kompani si IBM, Google, IonQ dhe Rigetti po garojnë për të ndërtuar kompjuterë gjithnjë e më të fuqishëm. Investitorët vazhdojnë të besojnë se, edhe nëse fitimet janë ende larg, kompjuterët kuantikë mund të përbëjnë revolucionin e ardhshëm teknologjik pas Inteligjencës Artificiale.

Rasti i IQM tregon se industria kuantike po hyn në një fazë të re. Nga njëra anë ka optimizëm dhe miliarda dollarë investime, ndërsa nga ana tjetër vetë kompanitë pranojnë se rruga drejt komercializimit është ende e pasigurt. Për momentin, kompjuterët kuantikë mbeten një bast afatgjatë: një teknologji me potencial të jashtëzakonshëm, por pa garanci se do të shndërrohet në një biznes masiv./TECH CRUNCH

The post Kompania e parë europiane e kompjuterëve kuantikë del në bursë appeared first on Revista Monitor.

The post Struktura e punësimit- 2025 appeared first on Revista Monitor.

Nga Florian Zekja, përfaqësues i Manifakturës

 

Nëse nuk veprohet me shpejtësi, Shqipëria rrezikon të humbasë një nga avantazhet e saj më të rëndësishme konkurruese. Por nëse ndërmerren politikat e duhura, kriza aktuale mund të shndërrohet në një mundësi për të transformuar industrinë prodhuese në një sektor më modern, më produktiv dhe më konkurrues, duke garantuar më shumë eksporte, më shumë vende pune dhe një zhvillim ekonomik më të qëndrueshëm për vendin…

 

Të dhënat më të fundit të INSTAT konfirmojnë se industria e veshjeve dhe këpucëve vazhdon të ndjekë një trajektore shqetësuese.

Në muajin qershor, eksportet e sektorit shënuan një rënie prej 3.8%, pas tkurrjes rekord prej 14.2% të regjistruar në muajin maj.

Për gjashtëmujorin e parë të këtij viti, rënia kumulative ka arritur në 6.7%, ose rreth 3.7 miliardë lekë, duke e bërë këtë sektor të vetmin grup të madh eksportues që vijon të paraqesë një tendencë të fortë negative.

Shkaqet janë të shumta dhe janë analizuar vazhdimisht, por faktori kryesor mbetet rënia e euros kundrejt lekut. Mbiçmimi i monedhës vendase ka rritur artificialisht kostot për eksportuesit shqiptarë, duke i bërë ata çdo ditë e më pak konkurrues në tregjet ndërkombëtare.

Po flasim për sektorin që ende përfaqëson rreth 30% të eksporteve shqiptare dhe që, për më shumë se tre dekada, ka qenë një nga shtyllat kryesore të industrializimit të vendit.

Pasojat tashmë janë të dukshme. Kompani të rëndësishme po zhvendosin aktivitetin drejt vendeve që ofrojnë kushte më konkurruese. Paralelisht, po zbehet besimi i investitorëve të huaj dhe i sipërmarrësve vendas për të zgjeruar apo edhe për të vijuar aktivitetin në Shqipëri.

Por ndikimi nuk kufizohet vetëm te eksportet.

Çdo fabrikë që redukton prodhimin ose mbyll aktivitetin nuk prek vetëm punonjësit e saj. Ajo godet dhjetëra biznese të tjera që lidhen me të: transportin, logjistikën, paketimin, mirëmbajtjen, furnizuesit e materialeve ndihmëse, shërbimet financiare, sigurimet, bizneset e vogla pranë zonave industriale dhe, në fund, vetë konsumin e familjeve shqiptare.

Manifaktura ka qenë historikisht një nga sektorët me ndikimin më të madh në punësim, veçanërisht për gratë dhe vajzat. Për mijëra familje shqiptare, paga e siguruar nga ky sektor ka qenë burimi kryesor i të ardhurave dhe një faktor i rëndësishëm për uljen e varfërisë, emigracionit dhe për ruajtjen e stabilitetit social.

Humbja e vendeve të punës në këtë industri nuk zëvendësohet lehtësisht. Shumë punonjës largohen nga tregu i punës, emigrojnë ose kalojnë në sektorë me produktivitet më të ulët, duke ulur potencialin afatgjatë të ekonomisë shqiptare.

Në të njëjtën kohë, vendi humbet një nga shkollat më të rëndësishme të formimit profesional. Industria e veshjeve dhe këpucëve nuk ka prodhuar vetëm eksporte; ajo ka krijuar menaxherë, teknikë, specialistë të cilësisë, inxhinierë, stilistë dhe një kulturë pune sipas standardeve europiane. Humbja e këtij kapitali njerëzor është shumë më e kushtueshme sesa rënia e eksporteve në një vit të vetëm.

Paradoksi bëhet edhe më i madh kur shohim zhvillimet ndërkombëtare.

Evropa dhe ekonomitë më të zhvilluara po investojnë miliarda euro për të afruar prodhimin pranë kufijve të tyre, duke reduktuar varësinë nga tregjet e largëta. Krizat e viteve të fundit kanë treguar se një ekonomi nuk mund të mbështetet vetëm te shërbimet apo konsumi; ajo ka nevojë për një bazë të fortë prodhuese.

Në këtë kontekst, Shqipëria ka një avantazh real. Pozicioni gjeografik, përvoja shumëvjeçare, marrëdhëniet me markat ndërkombëtare dhe fuqia punëtore e kualifikuar e bëjnë industrinë shqiptare të veshjeve dhe këpucëve një partner strategjik për Bashkimin Europian.

Pikërisht për këtë arsye, ky sektor nuk duhet parë thjesht si një industri fason apo si një sektor që punon me material porositësi. Ai është një instrument i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik, për rritjen e eksporteve, për transferimin e teknologjisë, për përgatitjen e kapitalit njerëzor dhe për integrimin ekonomik të Shqipërisë në Bashkimin Europian.

Së bashku me agropërpunimin, përpunimin e peshkut, industrinë automotive dhe turizmin, manifaktura përbën një nga shtyllat mbi të cilat duhet të ndërtohet ekonomia shqiptare e dekadës së ardhshme. Këta sektorë nuk gjenerojnë vetëm të ardhura, por krijojnë vende pune, nxisin investimet, mbështesin zhvillimin rajonal dhe forcojnë rezistencën e ekonomisë ndaj krizave.

Nëse Shqipëria humbet gradualisht bazën e saj prodhuese, rrezikon të mbetet një ekonomi e mbështetur kryesisht te importet, ndërtimi, konsumi dhe shërbimet, duke u bërë gjithnjë e më e varur nga zhvillimet e jashtme. Një ekonomi pa një sektor prodhues të fortë është më pak konkurruese, më pak inovative dhe më e brishtë përballë çdo krize.

Prandaj, mbështetja e industrisë prodhuese nuk është një kërkesë e një sektori të vetëm. Është një investim në punësimin, eksportet, stabilitetin social dhe të ardhmen ekonomike të Shqipërisë.

Kjo situatë kërkon një ndryshim të qartë të politikave ekonomike. Nuk mjafton të konstatojmë rënien e eksporteve apo mbylljen e fabrikave; nevojitet një strategji kombëtare për mbrojtjen dhe zhvillimin e sektorëve prodhues.

Qeveria duhet ta konsiderojë industrinë prodhuese si një sektor me rëndësi strategjike, njësoj siç po veprojnë sot shumë vende të Bashkimit Europian dhe Shtetet e Bashkuara. Në një botë ku zinxhirët globalë të furnizimit po rikonfigurohen dhe konkurrenca për investime po bëhet gjithnjë e më e fortë, Shqipëria nuk mund të mbështetet vetëm te avantazhi i kostos së ulët të punës. Ajo duhet të ndërtojë një model të ri konkurrueshmërie.

Së pari, duhet të merren masa për të zbutur ndikimin që kursi i këmbimit po ka mbi eksportuesit. Ndërsa kursi i këmbimit përcaktohet nga tregu, qeveria ka në dorë instrumente fiskalë dhe financiarë për të kompensuar një pjesë të kostove që po rëndojnë mbi bizneset eksportuese.

Së dyti, është i domosdoshëm një program kombëtar investimesh nëpërmjet granteve për automatizimin, dixhitalizimin dhe modernizimin teknologjik të industrisë . Rritja e produktivitetit është mënyra më e qëndrueshme për të përballuar konkurrencën ndërkombëtare dhe mungesën e fuqisë punëtore.

Një tjetër prioritet duhet të jetë lehtësimi i aksesit në financim. Garancitë sovrane për investimet prodhuese, kreditë me norma preferenciale interesi dhe skemat e mbështetjes për ndërmarrjet eksportuese do t’u jepnin kompanive mundësinë të investojnë në teknologji, në produkte me vlerë më të lartë të shtuar dhe në zgjerimin e kapaciteteve prodhuese.

Po aq e rëndësishme është edhe politika fiskale. Lehtësimi i barrës tatimore mbi investimet, stimulimi i fitimit të riinvestuar, përshpejtimi i amortizimit të makinerive dhe pajisjeve, si edhe politikat që ulin kostot e formalizimit, do të rrisnin konkurrueshmërinë e industrisë shqiptare.

Një vëmendje e veçantë duhet t’i kushtohet kapitalit njerëzor. Shqipëria nuk mund të ketë industri moderne pa punonjës të kualifikuar. Bashkëpunimi mes bizneseve, universiteteve dhe arsimit profesional duhet të shndërrohet në një politikë të mirëfilltë shtetërore, me programe të dedikuara për formimin e teknikëve, inxhinierëve dhe specialistëve të industrisë.

Po kështu, vendi duhet të ndërtojë politika që nxisin kalimin gradual nga modeli tradicional fason drejt krijimit të markave shqiptare, dizajnit, kërkimit dhe zhvillimit, si edhe integrimit më të thellë në zinxhirët europianë të vlerës. Vetëm kështu vlera e shtuar do të mbetet në ekonominë shqiptare.

Nëse nuk veprohet me shpejtësi, Shqipëria rrezikon të humbasë një nga avantazhet e saj më të rëndësishme konkurruese. Por nëse ndërmerren politikat e duhura, kriza aktuale mund të shndërrohet në një mundësi për të transformuar industrinë prodhuese në një sektor më modern, më produktiv dhe më konkurrues, duke garantuar më shumë eksporte, më shumë vende pune dhe një zhvillim ekonomik më të qëndrueshëm për vendin.

The post Manifaktura po fiket, Shqipëria po humbet motorin e eksporteve; Alarmi i industrisë së veshje-këpucë appeared first on Revista Monitor.

Çmimet e naftës u rritën me rreth 3% të hënën, ndërsa nafta Brent kaloi sërish kufirin e 90 dollarëve për fuçi, e nxitur nga përshkallëzimi i konfliktit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dhe nga frika se transporti i energjisë përmes Ngushticës së Hormuzit mund të ndërpritet edhe më tej.

Kontratat e së ardhmes për naftën Brent u rritën me 2.77 dollarë, ose 3.14%, duke arritur në 90.87 dollarë për fuçi, niveli më i lartë që nga 11 qershori. Nafta amerikane West Texas Intermediate u tregtua me 84.84 dollarë për fuçi, me një rritje prej 2.85%. Gjatë javës së kaluar, të dy standardet e naftës u shtrenjtuan me rreth 16%.

Rritja e çmimeve erdhi pasi Garda Revolucionare e Iranit deklaroi se dy cisterna nafte kishin shpërthyer dhe kishin mbetur të bllokuara gjatë përpjekjes për të kaluar përmes një rruge jugore në Ngushticën e Hormuzit.

Autoritetet iraniane nuk dhanë të dhëna për emrat dhe flamujt e anijeve, ekuipazhet apo viktimat e mundshme, ndërsa Reuters raportoi se nuk kishte mundur ta verifikonte në mënyrë të pavarur incidentin.

Tensionet u shtuan gjatë fundjavës, pasi forcat amerikane kryen natën e nëntë radhazi sulme ndaj Iranit. Teherani raportoi goditje edhe ndaj objektivave dhe bazave amerikane në rajon, ndërsa Kuvajti dhe Bahreini njoftuan sulme të reja iraniane.

SHBA deklaroi se operacionet synojnë të dobësojnë aftësinë e Iranit për të sulmuar anijet tregtare që kalojnë në Hormuz.

Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë, pasi në kushte normale nëpër të kalon rreth një e pesta e tregtisë globale të naftës. Çdo kufizim i trafikut në këtë zonë prek drejtpërdrejt furnizimet nga prodhuesit e Gjirit Persik dhe ushtron presion mbi çmimet ndërkombëtare të naftës dhe gazit.

Të dhënat e transportit detar tregojnë se trafiku në ngushticë është reduktuar në mënyrë drastike. Të dielën kaluan vetëm katër anije, nga tetë një ditë më parë. Pak ditë më herët, numri i anijeve tregtare që kaluan gjatë një dite kishte rënë në vetëm tre, ndërsa përpara luftës mesatarja ishte rreth 125 anije në ditë.

Analistët e ING thanë se kapërcimi i nivelit prej 90 dollarësh lidhet me mungesën e shenjave për uljen e tensioneve në Gjirin Persik.
Sipas tyre, vazhdimi i sulmeve mund ta rikthejë rajonin në një situatë me goditje të përhapura ndaj infrastrukturës dhe transportit detar.

Barclays paralajmëroi se tregu mund të jetë duke e nënvlerësuar ndikimin që bllokadat dhe kufizimet e dyanshme mund të kenë mbi rezervat globale të naftës, të cilat tashmë ndodhen në nivelet më të ulëta të pesë viteve të fundit.

Një rrezik tjetër është mundësia e zgjerimit të ndërprerjeve edhe në Detin e Kuq. Irani ka sinjalizuar se mund t’u kërkojë forcave Houthi në Jemen të godasin ose të bllokojnë rrugën e Bab al-Mandebit, në rast se SHBA sulmon infrastrukturën energjetike iraniane.
Mbyllja ose kufizimi njëkohësisht i Hormuzit dhe korridorit të Detit të Kuq do të godiste dy prej rrugëve më të rëndësishme të transportit të energjisë. Rritja e çmimit të naftës pritet të shtojë presionet inflacioniste në ekonomitë importuese, përmes shtrenjtimit të karburanteve, transportit dhe kostove të prodhimit.
Burimi: Reuters

The post Nafta kalon sërish mbi 90 dollarë, sulmet ndaj cisternave në Hormuz ngrenë frikën për furnizimet appeared first on Revista Monitor.

The post Tri mënyra se si tregu i GNL-së mund të tronditet para dimrit appeared first on Revista Monitor.

The post Gjigantët po dominojnë ekonominë appeared first on Revista Monitor.

The post Takimi me Jordan Bardella, presidentin e mundshëm të Francës appeared first on Revista Monitor.