❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Strategjia industriale synon të kalojë vendin nga fasoni te përpunimi i lëndëve kritike

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria synon të transformojë modelin industrial të vendit gjatë viteve të ardhshme, duke reduktuar varësinë nga fasoneria dhe duke orientuar investimet drejt sektorëve me vlerë më të lartë të shtuar, përfshirë përpunimin e lëndëve të para kritike dhe zhvillimin e industrive më të avancuara teknologjikisht.

Sipas draftit tĂ« StrategjisĂ« KombĂ«tare Industriale 2026–2030, ekonomia shqiptare vijon tĂ« mbĂ«shtetet nĂ« sektorĂ« me produktivitet relativisht tĂ« ulĂ«t, ndĂ«rsa eksportet industriale dominohen nga aktivitetet fason.

Dokumenti vĂ«ren se “sektori i tekstileve dhe veshjeve zĂ« rreth 30.73% tĂ« industrisĂ« pĂ«rpunuese, duke treguar varĂ«si tĂ« lartĂ« nga modeli fason (CMT), i cili gjeneron punĂ«sim por me produktivitet tĂ« kufizuar”.

Strategjia thekson se produktet me teknologji të mesme dhe të lartë përfaqësojnë vetëm një pjesë të vogël të eksporteve industriale shqiptare, ndërsa mungojnë instrumente të integruara për kalimin nga modeli fason drejt zhvillimit të produkteve me markë, dizajn dhe teknologji më të avancuar.

“MbĂ«shtetja pĂ«r eksportet mbetet e fragmentuar dhe e orientuar drejt promovimit, jo drejt transformimit tĂ« kapaciteteve prodhuese”, thuhet nĂ« dokument.

Qeveria propozon krijimin e programeve që do të mbështesin transformimin e modeleve të prodhimit drejt produkteve me vlerë të shtuar më të lartë, duke përfshirë dizajnin, përpunimin e avancuar dhe personalizimin e produkteve.

Një nga shtyllat kryesore të strategjisë është integrimi i Shqipërisë në zinxhirët europianë të vlerës dhe forcimi i rolit të saj në sektorët që lidhen me lëndët e para kritike, të konsideruara prioritare për industrinë e Bashkimit Evropian.

Dokumenti parashikon zhvillimin e kapaciteteve prodhuese dhe përpunuese që mund të mbështesin kalimin nga eksporti i lëndëve të para drejt aktiviteteve me vlerë më të lartë të shtuar brenda vendit.

Strategjia synon gjithashtu rritjen e peshës së industrisë përpunuese në ekonomi. Sipas objektivave të përcaktuara, vlera e shtuar e industrisë përpunuese pritet të rritet nga 7% e Prodhimit të Brendshëm Bruto në vitin 2025 në të paktën 9% deri në vitin 2030.

Po ashtu, dokumenti synon përmirësimin e kompleksitetit ekonomik të eksporteve shqiptare dhe rritjen e investimeve në kërkim dhe zhvillim, me objektivin që shpenzimet për kërkim dhe zhvillim të arrijnë në 1% të PBB-së deri në fund të dekadës.

Strategjia është aktualisht në konsultim publik

The post Strategjia industriale synon të kalojë vendin nga fasoni te përpunimi i lëndëve kritike appeared first on Revista Monitor.

↗

Nga korridoret ekologjike te planifikimi i territorit, ndryshimet në draftin për biodiversitetin

✇Revista Monitor
By: Nertila

Në një moment kur politikat mjedisore po afrohen gjithnjë e më shumë me standardet e Bashkimit Europian, në rishikim po kalon edhe kuadri për mbrojtjen e biodiversitetit.

Ky draft i nxjerrë për konsultim synon të forcojë mënyrën si mbrohen ekosistemet dhe menaxhohet territori dhe kjo vjen si për ironi në të njëjtën kohë kur vendi është përfshirë në tensione dhe protesta që lidhen me zonat e mbrojtura.

Projektligji i rishikuar për biodiversitetin synon përafrimin e mëtejshëm të legjislacionit vendas me acquis communautaire të BE-së dhe me angazhimet ndërkombëtare për ruajtjen e natyrës dhe ekosistemeve.

Drafti fokusohet në forcimin e instrumenteve institucionale për monitorimin, mbrojtjen dhe restaurimin e habitateve natyrore, si dhe në rritjen e efektivitetit të mekanizmave të raportimit dhe zbatimit të politikave mjedisore.

NjĂ« nga shtyllat kryesore tĂ« dokumentit Ă«shtĂ« pĂ«rfshirja mĂ« e strukturuar e konceptit tĂ« “lidhshmĂ«risĂ« ekologjike”, i cili lidhet drejtpĂ«rdrejt me mĂ«nyrĂ«n se si planifikohet dhe zhvillohet territori.

Ky koncept nënkupton integrimin e korridoreve natyrore, rrjedhave ujore dhe zonave të fragmentuara të habitatit në proceset e vendimmarrjes, me qëllim ruajtjen e vazhdimësisë së ekosistemeve dhe lëvizjes së specieve.

Sipas draftit, këta elementë duhet të merren në konsideratë më sistematikisht në projektet e zhvillimit dhe planifikimit territorial, duke rritur nivelin e vlerësimit mjedisor.

Dokumenti parashikon gjithashtu forcimin e koordinimit ndërinstitucional dhe rritjen e kapaciteteve të autoriteteve përgjegjëse për mbrojtjen e biodiversitetit dhe menaxhimin e zonave natyrore.

Projektligji është pjesë e procesit të përafrimit me standardet e BE-së në fushën e mjedisit dhe klimës, duke reflektuar kërkesat për një qasje më të integruar në menaxhimin e burimeve natyrore.

The post Nga korridoret ekologjike te planifikimi i territorit, ndryshimet në draftin për biodiversitetin appeared first on Revista Monitor.

↗

Tender 3.9 milionë euro për modernizimin e infrastrukturës IT të Doganave

✇Revista Monitor
By: Nertila

Drejtoria e Përgjithshme e Doganave synon të përmirësojë infrastrukturën e IT përmes një procedure të hapur këtë të enjte në sistemin e prokurimeve. Tenderi me fond limit prej 387 milionë lekësh, ose rreth 3.9 milionë euro, për përmirësimin e infrastrukturës hardware të sistemeve doganore dhe rrjeteve fizike, synon modernizimin e platformave kritike të administratës doganore.

Pavarësisht se procedura po zhvillohet nga Operatori i Blerjeve të Përqendruara termat e referencës duket se mbajnë në krye Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit.

Sipas dokumenteve të tenderit, investimi parashikon zëvendësimin e serverëve, sistemeve të ruajtjes së të dhënave dhe pajisjeve të rrjetit që janë amortizuar ose kanë dalë jashtë mbështetjes së prodhuesve.

Projekti prek sistemet kryesore tĂ« Doganave, pĂ«rfshirĂ« Asycuda Ëorld, LIMS, SEED, AlphaWeb dhe platforma tĂ« tjera qĂ« pĂ«rdoren pĂ«r operacionet doganore dhe tarifore.

Një nga komponentët kryesorë është ngritja e një infrastrukture të re me dy site, një primar dhe një sekondar, për të garantuar vazhdimësinë e shërbimit dhe rikuperimin në rast incidentesh. Pajisjet ekzistuese që mbeten funksionale do të përdoren për ambiente testimi dhe pre-produksioni.

Paketa e prokurimit përfshin 16 serverë për virtualizim, dy sisteme storage, katër SAN sëitch-e, pajisje backup, software virtualizimi dhe backup-i, katër fireëall qendrorë, 10 fireëall për degët doganore, katër sëitch-e qendrore, platformë për analizimin e log-eve dhe katër pajisje load balancer.

Tenderi parashikon gjithashtu forcimin e sigurisĂ« kibernetike dhe pĂ«rmirĂ«simin e komunikimit mes qendrĂ«s dhe degĂ«ve doganore, pĂ«rmes arkitekturĂ«s SD-ËAN, fireĂ«all-eve tĂ« avancuara dhe monitorimit tĂ« centralizuar tĂ« ngjarjeve tĂ« sigurisĂ«.

Investimi lidhet edhe me nevojĂ«n pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur sisteme tĂ« reja si NCTS dhe NSË, tĂ« cilat pritet tĂ« rrisin volumin e tĂ« dhĂ«nave dhe kĂ«rkesat pĂ«r kapacitete procesuese nĂ« sistemet doganore. Kontrata parashikon 12 muaj pĂ«r zbatimin e projektit dhe 24 muaj mirĂ«mbajtje pas implementimit.

Sipas dokumentacionit teknik, objektivi është ndërtimi i një infrastrukture me disponueshmëri të lartë, pa pika të vetme dështimi, me kapacitete më të mëdha ruajtjeje dhe përpunimi të të dhënave, si dhe me standarde më të larta të sigurisë së informacionit.

The post Tender 3.9 milionë euro për modernizimin e infrastrukturës IT të Doganave appeared first on Revista Monitor.

↗

Qeveria do të vendosë licencim të detyruar për agronomët, si do funksionojë Urdhri

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria ka hedhur pĂ«r konsultim njĂ« projektligj tĂ« ri qĂ« parashikon krijimin e Urdhrit tĂ« Agronomit dhe vendosjen e licencimit tĂ« detyrueshĂ«m pĂ«r ushtrimin e profesionit tĂ« agronomit nĂ« ShqipĂ«ri. Sipas projektligjit “PĂ«r Urdhrin e Agronomit nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, “asnjĂ« individ nuk mund tĂ« ushtrojĂ« profesionin e agronomit nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«, pa qenĂ« anĂ«tar i Urdhrit tĂ« Agronomit”. Gjithashtu, profesionet e lidhura me agronominĂ« do tĂ« duhet tĂ« regjistrohen nĂ« njĂ« regjistĂ«r tĂ« veçantĂ« profesional.

Projektligji pĂ«rcakton se Urdhri i Agronomit do tĂ« jetĂ« njĂ« “ent publik jobuxhetor, me personalitet juridik, i pavarur nĂ« ushtrimin e funksioneve tĂ« tij”, me detyrĂ«n pĂ«r tĂ« administruar regjistrin profesional, pĂ«r tĂ« lĂ«shuar, pezulluar ose hequr tĂ« drejtĂ«n e ushtrimit tĂ« profesionit, si dhe pĂ«r tĂ« mbikĂ«qyrur respektimin e etikĂ«s dhe standardeve profesionale.

Në relacionin shoqërues, Ministria e Bujqësisë argumenton se sektori bujqësor kontribuon me mbi 18% të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe siguron punësim për rreth 40% të popullsisë aktive, ndërsa profesioni i agronomit ka mbetur deri më sot pa një kuadër të posaçëm rregullues.

Dokumenti shoqërues evidenton se aktualisht nuk ekziston një bazë e detyrueshme të dhënash për agronomët, nuk ka mekanizma të posaçëm për sanksionimin e praktikave joprofesionale dhe mungon një sistem i detyrueshëm i zhvillimit profesional të vazhdueshëm.

Sipas relacionit, mungesa e rregullimit institucional ka ndikuar edhe në sigurinë ushqimore. Ministria referon raste të dokumentuara të keqpërdorimit të pesticideve, plehrave kimike dhe produkteve fitosanitare nga persona pa formim profesional, duke sjellë produkte me ngarkesë kimike mbi kufijtë e lejuar të Bashkimit Europian dhe raste të kthimit të mallrave në eksport.

ÇfarĂ« synon Urdhri

Projektligji parashikon gjithashtu që agronomët të dokumentojnë rekomandimet teknike që japin, të garantojnë gjurmueshmërinë e ndërhyrjeve agronomike dhe të mbajnë evidenca të verifikueshme për trajtimet dhe protokollet e zbatuara.

Në relacion thuhet se krijimi i Urdhrit të Agronomit synon të garantojë cilësinë dhe kompetencën profesionale përmes diplomimit universitar, provimit të shtetit, zhvillimit profesional të vazhdueshëm dhe respektimit të kodit të etikës.

Një nga funksionet e reja të strukturës do të jetë edhe mekanizmi disiplinor. Projektligji parashikon masa që variojnë nga vërejtja me shkrim deri te përjashtimi i përkohshëm nga Urdhri për një periudhë deri në tre vjet. Gjithashtu, komisionet disiplinore do të kenë të drejtë të vendosin gjoba nga 1,500 deri në 100 mijë lekë për shkelje profesionale.

Në aspektin institucional, Urdhri do të bashkëpunojë me Ministrinë e Bujqësisë, Universitetin Bujqësor të Tiranës dhe institucionet e tjera kërkimore e arsimore të sektorit. Projektligji parashikon që ministria të informohet çdo gjashtë muaj mbi anëtarësimet dhe masat disiplinore të marra.

Për ngritjen e institucionit të ri, projektligji parashikon financim nga buxheti i shtetit për vitin e parë të funksionimit. Sipas përllogaritjeve të paraqitura në relacion, kostoja totale për vitin e parë arrin në rreth 42.3 milionë lekë, ku zëri më i madh i shpenzimeve lidhet me krijimin e regjistrit elektronik profesional.

Pas vitit të parë, Urdhri i Agronomit parashikohet të financohet nga kuotizacionet e anëtarëve, tarifat e regjistrimit, tarifat për shërbime dhe burime të tjera të ligjshme.

Projektligji parashikon që zgjedhjet e para të organeve drejtuese të organizohen nga një komision i përkohshëm i ngritur nga ministri përgjegjës për bujqësinë, brenda 12 muajve nga hyrja në fuqi e ligjit.

 

The post Qeveria do të vendosë licencim të detyruar për agronomët, si do funksionojë Urdhri appeared first on Revista Monitor.

↗

Kryeministri Rama: Po verifikohet transaksioni për tokën në Zvërnec, SPAK hetim origjinës së fondeve

✇Revista Monitor
By: Nertila

NdĂ«rsa prej tre ditĂ«sh nĂ« vend vijojnĂ« protestat ne kryeqytet pas ngjarjeve tĂ« dhunĂ«s nĂ« ZvĂ«rnec, ku qytetarĂ« dhe ambientalistĂ« kundĂ«rshtuan zhvillimin e projektit turistik nĂ« zonĂ«n PishĂ«-Poro–NartĂ«, kryeministri Edi Rama sqaroi sot se ka nisur njĂ« proces verifikimi tĂ« transaksionit pĂ«r blerjen e tokĂ«s nĂ« ZvĂ«rnec, qĂ« lidhet me sqarimin e origjinĂ«s sĂ« fondeve tĂ« pĂ«rdorura pĂ«rmes bankĂ«s dhe me çlirimin pĂ«rfundimtar tĂ« investitorĂ«ve qĂ« janĂ« edhe pronarĂ«.

Deklarata e kryeministrit Edi Rama u bë pas përfundimit të mbledhjes së qeverisë, ku ndër të tjera ai vlerësoi pozitivisht vendimin e SPAK për të mbajtur të ngrira fondet pa i kaluar te shitësi, për të cilin ka pasur një proces hetimor. Sipas tij, kjo është e rëndësishme edhe për çdo pretendim mbi tokën në atë territor, pasi çështja e origjinës së pronës po trajtohet përmes një hetimi të pavarur dhe profesional.

Kryeministri Rama shtoi se nĂ« tĂ« dy rastet rezultati do tĂ« jetĂ« i padiskutueshĂ«m nga pikĂ«pamja ligjore dhe do t’i japĂ« fund çdo spekulimi, manipulimi apo pretendimi tĂ« pabazuar nĂ« ligj.

“UnĂ« kam dalĂ« pĂ«r njĂ« arsye tjetĂ«r qĂ« nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me mbledhjen e qeverisĂ«, por ka tĂ« bĂ«jĂ« me njĂ« zhvillim qĂ« unĂ« e konsideroj shumĂ« pozitiv lidhur me procesin e verifikimit tĂ« transaksionit pĂ«r blerjen e tokĂ«s nĂ« ZvĂ«rnec, qĂ« do tĂ« thotĂ« me sqarimin e plotĂ« dhe pĂ«rfundimtar tĂ« origjinĂ«s sĂ« fondeve tĂ« kaluara pĂ«rmes bankĂ«s dhe me çlirimin pĂ«rfundimtar tĂ« investitorĂ«ve qĂ« tanimĂ« janĂ« dhe pronarĂ«.

Ndërkohë që nga ana tjetër unë e konsideroj po ashtu shumë pozitive që SPAK-u ka vendosur të mbajë të ngrira fondet pa i lënë të kalojnë tek shitësi për të cilin ka një proces hetimor.

Kjo nĂ« kĂ«ndvĂ«shtrimin tim Ă«shtĂ« shumĂ« pozitive edhe pĂ«r kĂ«do qĂ« pretendon pronĂ« nĂ« atĂ« territor, sepse tanimĂ« çështja e origjinĂ«s sĂ« pronĂ«s Ă«shtĂ« njĂ« çështje qĂ« do tĂ« mbulohet nga njĂ« hetim tĂ«rĂ«sisht i pavarur dhe profesional pĂ«rmes SPAK-ut dhe nĂ« tĂ« dyja rastet rezultati do tĂ« jetĂ« njĂ« rezultat i padiskutueshĂ«m nga pikĂ«pamja ligjore, ndĂ«rsa nga pikĂ«pamja e pretendimeve do t’i japĂ« fund çdo spekulimi, çdo manipulimi, çdo pretendimi qĂ« nuk Ă«shtĂ« i bazuar nĂ« ligj.

NĂ« rast se shitĂ«si ka njĂ« origjinĂ« legjitime tĂ« pronĂ«s, do marri paratĂ«, nĂ« rast se nuk e ka, natyrisht qĂ« paratĂ« do t’i mbeten RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe patjetĂ«r qĂ« ato do tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r cilindo qĂ« do tĂ« provojĂ« se pretendimin mbi pronĂ«n e ka tĂ« bazuar.

KĂ«shtu qĂ« kĂ«tu merr fund çdo lloj shqetĂ«simi i atyre qĂ« janĂ« pretendentĂ« tĂ« sinqertĂ« tĂ« pronĂ«s dhe çdokush tjetĂ«r qĂ« shfaqet si pretendent me ShqipĂ«rinĂ« e shqiptarĂ«ve nĂ« gojĂ« dhe me kurdisjen e duarve tĂ« tjera nga mbrapa mund tĂ« vazhdojĂ« tĂ« shfaqet, por nuk Ă«shtĂ« mĂ« problemi ynĂ«. NĂ«se ka pyetje jam nĂ« dispozicion”.

Pas protestave në Zvwrnec dhe nisjes së tyre në Tiranë kryeministri Edi Rama sqaroi gjatë një daljeje publike se projekti do të zhvillohet mbi prona private dhe jo mbi tokë shtetërore.

 

The post Kryeministri Rama: Po verifikohet transaksioni për tokën në Zvërnec, SPAK hetim origjinës së fondeve appeared first on Revista Monitor.

↗

Shtyrja e afatit për lejet e vjetra të ndërtimit dhe certifikata e karabinasë, ndryshimet në fuqi

✇Revista Monitor
By: Nertila

Ndryshimet e miratuara në mbledhjen e fundit të qeverisë për Rregulloren e Zhvillimit të Territorit kanë hyrë në fuqi pas publikimit në Fletoren Zyrtare. Mes një sërë ndërhyrjeve bie në sy një procedurë e re për shtyrjen e afatit të lejeve të ndërtimit për projekte të papërfunduara prej më shumë se pesë vjetësh, si dhe parashikimi i lëshimit të një certifikate të veçantë për fazën e karabinasë.

Sipas VKM-sĂ« nr. 388, datĂ« 28 maj 2026, Ă«shtĂ« shtuar neni 18/1 “Shtyrja e afatit tĂ« punimeve tĂ« papĂ«rfunduara prej mĂ« shumĂ« se 5 vjetĂ«sh”. Dispozita parashikon se pĂ«r lejet e ndĂ«rtimit “tĂ« cilave u ka pĂ«rfunduar afati i vlefshmĂ«risĂ« dhe punimet sipas tĂ« cilave kanĂ« filluar prej mĂ« shumĂ« se pesĂ« vjetĂ«sh dhe ende nuk kanĂ« pĂ«rfunduar”, subjektet zhvilluese mund tĂ« aplikojnĂ« pĂ«r shtyrjen e afatit tĂ« lejes sĂ« ndĂ«rtimit.

Rregullorja përcakton se kërkesat do të shqyrtohen nga njësitë e vetëqeverisjes vendore ose nga Këshilli Kombëtar i Territorit dhe Ujit, në varësi të përputhshmërisë së projektit me Planin e Përgjithshëm Vendor dhe vendndodhjes së tij.

Ndryshimet parashikojnĂ« gjithashtu njĂ« afat tĂ« posaçëm aplikimi. Sipas pikĂ«s 2 tĂ« nenit tĂ« ri 18/1, “subjektet zhvilluese apo subjektet qĂ« kanĂ« pĂ«rfituar tĂ« drejtat e zhvillimit mund tĂ« aplikojnĂ« pĂ«r shtyrjen e afatit tĂ« lejes sĂ« ndĂ«rtimit 
 brenda 24 muajve nga hyrja nĂ« fuqi e kĂ«tij vendimi”.

Për të përfituar shtyrjen e afatit, aplikuesit duhet të paraqesin dokumentacion që përfshin relacionin mbi arsyet e vonesës, projektin e plotë arkitektonik, deklaratën e inxhinierit konstruktor mbi qëndrueshmërinë e objektit dhe pagesën e gjobës sipas legjislacionit në fuqi.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n dispozitĂ« pĂ«rcaktohet se, nĂ«se subjektet nuk aplikojnĂ« brenda afatit tĂ« parashikuar, “do tĂ« zbatohen rregullat pĂ«r konfiskimin sipas parashikimeve tĂ« vendimit nr. 589, datĂ« 7.9.2022”.

NjĂ« tjetĂ«r ndryshim i miratuar lidhet me fazĂ«n e karabinasĂ« sĂ« ndĂ«rtesave. NĂ« nenin 27 tĂ« rregullores Ă«shtĂ« shtuar pika 10, sipas sĂ« cilĂ«s “pas pĂ«rfundimit tĂ« ndĂ«rtimit tĂ« karabinasĂ«, autoriteti pĂ«rgjegjĂ«s i zhvillimit tĂ« territorit lĂ«shon certifikatĂ«n e karabinasĂ«â€.

Teksti saktĂ«son se kjo certifikatĂ« lĂ«shohet “vetĂ«m pĂ«r punimet deri nĂ« fazĂ«n e karabinasĂ«â€.

Ndryshimet shoqĂ«rohen edhe me riformulimin e fazave tĂ« akteve tĂ« kontrollit gjatĂ« ndĂ«rtimit. Neni 27/1 tashmĂ« pĂ«rfshin si fazĂ« tĂ« veçantĂ« “pĂ«rfundimin e karabinasĂ« sĂ« objektit”, krahas pĂ«rfundimit tĂ« themeleve, instalimeve dhe fasadave.

The post Shtyrja e afatit për lejet e vjetra të ndërtimit dhe certifikata e karabinasë, ndryshimet në fuqi appeared first on Revista Monitor.

↗

Draftligji për Inteligjencën Artificiale AKSHI propozohet si autoritet koordinues, risitë që sjell

✇Revista Monitor
By: Nertila

Agjencia KombĂ«tare e ShoqĂ«risĂ« sĂ« Informacionit (AKSHI) pritet tĂ« marrĂ« rolin e autoritetit koordinues pĂ«r inteligjencĂ«n artificiale nĂ« ShqipĂ«ri, sipas projektligjit “PĂ«r InteligjencĂ«n Artificiale”, i nxjerrĂ« pĂ«r konsultim publik nga qeveria.

Projektligji synon të krijojë kuadrin e parë të plotë ligjor për zhvillimin, tregtimin dhe përdorimin e sistemeve të inteligjencës artificiale në vend, duke u përafruar plotësisht me Rregulloren e Bashkimit Evropian 2024/1689 (AI Act).

NĂ« nenin 3 tĂ« projektligjit, AKSHI pĂ«rcaktohet si “autoritet koordinues/StrukturĂ« pĂ«r IA-nĂ«â€, ndĂ«rsa pĂ«rkufizohet edhe roli i saj nĂ« zbatimin dhe monitorimin e sistemeve tĂ« inteligjencĂ«s artificiale. Projektligji pĂ«rcakton se “Struktura IA-sĂ«â€ Ă«shtĂ« funksioni i autoritetit qĂ« “ka pĂ«r detyrĂ« zbatimin, monitorimin dhe mbikĂ«qyrjen e sistemeve IA dhe modeleve IA me qĂ«llim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m”.

Sipas draftit, AKSHI do të jetë pjesë e grupit të autoriteteve kompetente së bashku me Komisionerin për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, autoritetet e mbikëqyrjes së tregut dhe institucione të tjera që mund të përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Rregullat edhe për ofruesit e huaj, ndalohen disa praktika të AI-së

Projektligji parashikon njĂ« fushĂ« zbatimi tĂ« gjerĂ« qĂ« shtrihet pĂ«rtej kompanive tĂ« vendosura nĂ« ShqipĂ«ri. Sipas nenit 2, ligji do tĂ« zbatohet pĂ«r “ofruesit qĂ« hedhin nĂ« treg ose vĂ«nĂ« nĂ« shĂ«rbim sisteme tĂ« IA-sĂ« ose hedhin nĂ« treg modele tĂ« IA me qĂ«llim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, pavarĂ«sisht nĂ«se kĂ«ta ofrues janĂ« tĂ« vendosur apo tĂ« lokalizuar brenda ShqipĂ«risĂ« apo nĂ« njĂ« vend tjetĂ«r”.

Drafti parashikon gjithashtu se ligji zbatohet edhe pĂ«r ofruesit dhe pĂ«rdoruesit e vendosur jashtĂ« ShqipĂ«risĂ« “kur rezultati i prodhuar nga sistemi i IA-sĂ« pĂ«rdoret nĂ« ShqipĂ«ri”.

Po kështu drafti vendos një listë praktikash të ndaluara të inteligjencës artificiale, të ngjashme me ato të parashikuara në AI Act të Bashkimit Evropian.

Mes tyre përfshihen sistemet që përdorin teknika manipuluese ose mashtruese për të ndikuar në sjelljen e individëve, sistemet që shfrytëzojnë dobësitë e personave për shkak të moshës, aftësisë së kufizuar ose gjendjes ekonomike, si dhe sistemet e vlerësimit social të individëve.

I njëjti ndalon gjithashtu përdorimin e sistemeve që krijojnë databaza të njohjes së fytyrës përmes mbledhjes së papërcaktuar të imazheve nga interneti ose kamerat e sigurisë.

Një tjetër ndalim lidhet me përdorimin e sistemeve të inteligjencës artificiale për nxjerrjen e emocioneve të individëve në vendet e punës dhe institucionet arsimore, përveç rasteve kur ato përdoren për qëllime mjekësore ose sigurie.

Kufizime për identifikimin biometrik në kohë reale, po sistemet me rrezik të lartë?

Projektligji vendos kufizime të posaçme për përdorimin e sistemeve të identifikimit biometrik në kohë reale në hapësira publike.

Sipas nenit 5, përdorimi i tyre për qëllime të zbatimit të ligjit do të lejohet vetëm në raste të veçanta, përfshirë kërkimin e viktimave të rrëmbimit ose trafikimit, parandalimin e kërcënimeve serioze ndaj jetës dhe sigurisë, si dhe identifikimin e personave të dyshuar për vepra të rënda penale.

PĂ«rdorimi i kĂ«tyre sistemeve do tĂ« kĂ«rkojĂ« autorizim paraprak nga gjykata kompetente. Drafti pĂ«rcakton se “nuk mund tĂ« merret asnjĂ« vendim me efekt negativ ligjor pĂ«r njĂ« person vetĂ«m bazuar nĂ« rezultatin e sistemit tĂ« identifikimit biometrik nĂ« kohĂ« reale”.

Projektligji krijon një kategori të veçantë për sistemet e inteligjencës artificiale me rrezik të lartë.

KĂ«to sisteme do t’i nĂ«nshtrohen detyrimeve pĂ«r menaxhimin e rrezikut, dokumentacion teknik, regjistrim automatik tĂ« ngjarjeve (logs), transparencĂ« dhe monitorim pas vendosjes nĂ« treg.

Drafti kĂ«rkon qĂ« pĂ«r sistemet me rrezik tĂ« lartĂ« tĂ« krijohet “njĂ« proces i vazhdueshĂ«m dhe iterativ” i menaxhimit tĂ« rrezikut gjatĂ« gjithĂ« ciklit tĂ« jetĂ«s sĂ« produktit.

Po ashtu, sistemet duhet tĂ« zhvillohen mbi baza tĂ« dhĂ«nash qĂ« janĂ« “tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, mjaftueshĂ«m pĂ«rfaqĂ«suese, dhe sa mĂ« shumĂ« tĂ« jetĂ« e mundur, pa gabime dhe tĂ« plota”, me masa pĂ«r identifikimin dhe zbutjen e paragjykimeve algoritmike.

Masa për startup-et dhe mjedise testimi

Projektligji përfshin dispozita që synojnë të mbështesin inovacionin dhe zhvillimin e teknologjive të reja.

Ai parashikon krijimin e “sandbox-eve rregullatore pĂ«r IA”, tĂ« cilat pĂ«rkufizohen si mjedise tĂ« kontrolluara ku ofruesit mund tĂ« zhvillojnĂ«, trajnojnĂ« dhe testojnĂ« sisteme inovative tĂ« inteligjencĂ«s artificiale nĂ«n mbikĂ«qyrjen e autoriteteve.

Për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, përfshirë startup-et, drafti parashikon gjithashtu forma të thjeshtuara të dokumentacionit teknik për proceset e vlerësimit të konformitetit.

NĂ« hyrje tĂ« projektligjit, qeveria thekson se ligji Ă«shtĂ« “pĂ«rafruar plotĂ«sisht” me Rregulloren (BE) 2024/1689 tĂ« Parlamentit Evropian dhe KĂ«shillit, e njohur si AI Act.

QĂ«llimi i ligjit, sipas nenit 1, Ă«shtĂ« tĂ« promovojĂ« “zhvillimin, vendosjen nĂ« treg, vĂ«nien nĂ« shĂ«rbim dhe pĂ«rdorimin e inteligjencĂ«s artificiale tĂ« pĂ«rqendruar te njeriu dhe tĂ« besueshme”, duke garantuar njĂ« nivel tĂ« lartĂ« mbrojtjeje pĂ«r shĂ«ndetin, sigurinĂ«, tĂ« drejtat themelore, demokracinĂ«, shtetin e sĂ« drejtĂ«s dhe mjedisin.

The post Draftligji për Inteligjencën Artificiale AKSHI propozohet si autoritet koordinues, risitë që sjell appeared first on Revista Monitor.

↗

Banka Shqiptare e Zhvillimit, 3.3 mln euro konsulencë, nga kuadri strategjik tek modeli i biznesit

✇Revista Monitor
By: Nertila

Një procedurë prokurimi me fond limit 315 milionë lekë apo rreth 3.3 mln euro e shpallur se fundmi synon kontraktimin e një kompanie konsulence që do të mbështesë ngritjen e kuadrit strategjik dhe operacional të Bankës Shqiptare të Zhvillimit (ADB).  Sipas dokumenteve të tenderit, kontrata ka do të mbulohet financiarisht nga vetë Banka Shqiptare e Zhvillimit dhe afati i fundit për paraqitjen e ofertave është 24 qershor 2026.

Dokumentet  që shoqërojnë procedurën dhe specifikisht termat e referencës tregojnë se kompania fituese do të marrë një rol të gjerë në ndërtimin e strukturës strategjike, organizative dhe operacionale të bankës. Shërbimet e kërkuara përfshijnë hartimin e kuadrit strategjik të institucionit, planifikimin industrial dhe financiar shumëvjeçar, ndërtimin e modelit të biznesit dhe modelit financiar, si dhe përgatitjen e materialeve të qeverisjes dhe koordinimit institucional.

Kontrata parashikon gjithashtu mbështetje për menaxhimin dhe zbatimin e projektit përmes strukturës PMO, koordinimin ndërmjet shtyllave të projektit, menaxhimin e ndryshimit dhe mbështetjen operacionale gjatë gjithë periudhës së implementimit.  Në dokumente specifikohet se operatori ekonomik do të duhet të ofrojë konsulencë në fusha që lidhen me qeverisjen korporative, menaxhimin e riskut, financimin, produktet bankare, teknologjinë e informacionit, burimet njerëzore dhe operacionet.

Po ashtu, metodologjia e kĂ«rkuar nga autoriteti kontraktor pĂ«rfshin vlerĂ«simin e projekt-planit (“blueprint”), analizĂ« krahasuese (benchmark), hartimin e planit industrial dhe tĂ« biznesit, mbĂ«shtetje pĂ«r çështjet ligjore dhe tĂ« qeverisjes, si dhe koordinim me aktorĂ«t e lidhur tĂ« procesit.  Dokumenti i tenderit pĂ«rcakton se kontrata nuk do tĂ« ndahet nĂ« lote, pasi shĂ«rbimet konsiderohen si njĂ« sistem i vetĂ«m funksional dhe i ndĂ«rlidhur. Autoriteti kontraktor argumenton se fragmentimi i kontratĂ«s mund tĂ« krijonte mospĂ«rputhje metodologjike, probleme koordinimi dhe vonesa nĂ« implementim.

Kohëzgjatja totale e kontratës do të jetë deri në 16 muaj nga nënshkrimi, ndërsa faza e parë e projektit duhet të përfundojë brenda katër muajve të parë.

Banka

Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« miratoi vitin e kaluar ligjin “PĂ«r bankĂ«n shqiptare tĂ« zhvillimit”, qĂ« rregullon krijimin, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, tĂ« njĂ« institucioni tĂ« kĂ«tij lloji nĂ« ShqipĂ«ri. Banka Shqiptare e Zhvillimit Ă«shtĂ« regjistruar zyrtarisht nĂ« regjistrin tregtar nĂ« dhjetor tĂ« vitit 2025, ndĂ«rsa pritet qĂ« tĂ« nisĂ« aktivitetin kĂ«tĂ« vit.

Për momentin, aksionar i vetëm është qeveria shqiptare, nëpërmjet Ministrisë së Financave dhe administrator është emëruar Silvio Pedrazzi, ish-drejtor i përgjithshëm i Bankës Intesa Sanpaolo Shqipëri. Në fund të muajit mars, qeveria shqiptare realizoi edhe derdhjen e këstit të parë të kapitalit aksionar të shoqërisë, në shumën e 1 miliard lekëve.

 

 

The post Banka Shqiptare e Zhvillimit, 3.3 mln euro konsulencë, nga kuadri strategjik tek modeli i biznesit appeared first on Revista Monitor.

↗

Rritja e të ardhurave nga asetet kulturore, Strategjia e re: Përfitim nga turizmi, me pak burokraci

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria po tenton tĂ« ndryshojĂ« rrĂ«njĂ«sisht modelin duke u pĂ«rpjekur t’i kthejĂ« asetet kulturore dhe historike nga monumente qĂ« thjesht konsumojnĂ« para nga buxheti i shtetit, nĂ« kontribues reale te rritjes. Sipas dokumentit tĂ« ri tĂ« StrategjisĂ« KombĂ«tare tĂ« KulturĂ«s, tĂ« hedhur pĂ«r konsultim publik, qeveria po planifikon njĂ« reformĂ« pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« pĂ«rfitime maksimale financiare nga ky sektor. Synimi kryesor i shpallur zyrtarisht nĂ« dokument Ă«shtĂ« “kthimi i sektorit kulturor nĂ« njĂ« lojtar aktiv nĂ« zhvillimin ekonomik tĂ« vendit”.

Dokumenti pranon se sistemi i vjetĂ«r ka pasur probleme tĂ« mĂ«dha me menaxhimin dhe vonesat administrative. PĂ«r tĂ« zgjidhur kĂ«tĂ« ngĂ«rç, strategjia e re udhĂ«hiqet nga parimi pĂ«r tĂ« pasur “mĂ« pak burokraci dhe qĂ« kultura tĂ« jetĂ« njĂ« gjenerues real ekonomik”. Ky ndryshim pritet tĂ« çlirojĂ« projektet e bllokuara dhe tĂ« tĂ«rheqĂ« mĂ« shumĂ« kapital nĂ« pikat historike tĂ« vendit.

PĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga bumi  turistik qĂ« po kalon ShqipĂ«ria, qeveria dĂ«shiron tĂ« ndryshojĂ« rrĂ«njĂ«sisht mĂ«nyrĂ«n se si shpenzohen paratĂ« e taksapaguesve. NĂ« vend qĂ« tĂ« financohen aktivitete pa kthim financiar, strategjia kĂ«rkon shprehimisht “riformatimi i ngjarjeve qĂ« konsumojnĂ« buxhete tĂ« mĂ«dha, por kanĂ« ndikim tĂ« kufizuar afatgjatĂ«â€. Synimi Ă«shtĂ« qĂ« fondet publike tĂ« shkojnĂ« pĂ«r asete qĂ« sjellin vlerĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme.

NjĂ« vĂ«mendje tjetĂ«r i kushtohet teknologjisĂ« dhe fushave moderne pĂ«rmes pikĂ«s qĂ« strategjia e emĂ«rton si “zhvillimi i tregjeve kulturore dhe industrive kreative”. PĂ«rmes reformave tĂ« reja, si ligji pĂ«r kinematografinĂ« dhe sektorin audioviziv, ShqipĂ«ria synon tĂ« tĂ«rheqĂ« investime tĂ« huaja direkte, duke u kthyer nĂ« njĂ« qendĂ«r rajonale pĂ«r produksionet e huaja tĂ« filmave qĂ« sjellin kapital  nĂ« vend.

NĂ« aspektin e financimit, shteti nuk do tĂ« jetĂ« mĂ« i vetmi qĂ« paguan pĂ«r artin. PĂ«rmes krijimit tĂ« njĂ« mekanizmi tĂ« ri financiar, tĂ« cilin dokumenti e zyrtarizon si “krijimi i Fondit KombĂ«tar pĂ«r Artin”, synohet qĂ« paratĂ« e shtetit tĂ« shĂ«rbejnĂ« vetĂ«m si nxitĂ«s, ndĂ«rsa pjesa tjetĂ«r e fondeve tĂ« vijĂ« nga biznesi privat dhe donatorĂ«t.

NĂ« fund, strategjia synon atĂ« qĂ« nĂ« tekst quhet “zhvillimi i audiencave tĂ« reja pĂ«rmes integrimit tĂ« programeve kulturore nĂ« sistemin parauniversitar”. Nga pikĂ«pamja ekonomike, ky Ă«shtĂ« njĂ« investim direkt tek kapitali njerĂ«zor. Duke i afruar tĂ« rinjtĂ« me artin qĂ« nĂ« shkollĂ«, qeveria kĂ«rkon tĂ« krijojĂ« njĂ« treg tĂ« brendshĂ«m qĂ« blen bileta dhe konsumon produkte kulturore, duke e shkĂ«putur industrinĂ« nga varĂ«sia totale ndaj granteve tĂ« shtetit.

The post Rritja e të ardhurave nga asetet kulturore, Strategjia e re: Përfitim nga turizmi, me pak burokraci appeared first on Revista Monitor.

↗

Inertet jashtë kontrollit, qeveria rregulla të reja për venddepozitimet, ja detyrimet financiare

✇Revista Monitor
By: Nertila

Bumi i ndĂ«rtimit dhe mungesa e landfilleve rajonale po e detyrojnĂ« qeverinĂ« tĂ« krijojĂ« njĂ« regjim tĂ« pĂ«rkohshĂ«m pĂ«r depozitimin e inerteve. Projektvendimi i hedhur pĂ«r konsultim publik parashikon qĂ« venddepozitimet e pĂ«rkohshme tĂ« ndĂ«rtohen “pĂ«rjashtimisht deri nĂ« ndĂ«rtimin dhe vĂ«nien nĂ« funksion tĂ« landfilleve rajonale pĂ«r mbetjet inerte. Ministria e Mjedisit ka hedhur pĂ«r konsultim publik projektvendimin “PĂ«r miratimin e rregullave, kĂ«rkesave dhe procedurave pĂ«r venddepozitimet e pĂ«rkohshme tĂ« mbetjeve inerte”, duke krijuar njĂ« regjim tĂ« ri pĂ«r depozitimin e kontrolluar tĂ« mbetjeve nga ndĂ«rtimi dhe shembja. Drafti pĂ«rcakton se kĂ«to venddepozitime do tĂ« ndĂ«rtohen “pĂ«rjashtimisht deri nĂ« ndĂ«rtimin dhe vĂ«nien nĂ« funksion tĂ« landfilleve rajonale pĂ«r mbetjet inerte”.

Sipas projektvendimit, venddepozitimet do tĂ« kenĂ« karakter “pĂ«rjashtimor dhe kalimtar” dhe nuk do tĂ« klasifikohen si landfille sipas legjislacionit aktual pĂ«r mbetjet. Afati maksimal i funksionimit parashikohet tĂ« jetĂ« tre vjet, me mundĂ«si zgjatjeje vetĂ«m njĂ« herĂ« deri nĂ« dy vjet tĂ« tjera, nĂ« rast se infrastruktura rajonale nuk Ă«shtĂ« ende funksionale.

Drafti ndalon pranimin e mbetjeve tĂ« rrezikshme, mbetjeve bashkiake, mbetjeve biodegraduese, automjeteve nĂ« fund tĂ« jetĂ«s, baterive dhe pajisjeve elektrike apo elektronike. NĂ« venddepozitime do tĂ« lejohen vetĂ«m mbetje inerte “si gurĂ«, beton, tulla, tjegulla, qeramikĂ«, materiale minerale tĂ« ngjashme dhe fraksione tĂ« tjera me karakteristikĂ« tĂ« ngjashme tĂ« mbetjeve inerte”.

NjĂ« nga ndryshimet kryesore tĂ« draftit lidhet me rikuperimin e mbetjeve. Projektvendimi pĂ«rcakton se operatorĂ«t duhet tĂ« zbatojnĂ« “njĂ« kuotĂ« minimale rikuperimi prej 45% tĂ« sasisĂ« totale tĂ« mbetjeve tĂ« pranuara”, tĂ« cilat do tĂ« pĂ«rdoren si materiale mbushĂ«se apo materiale ndĂ«rtimi sekondare.

Drafti vendos gjithashtu detyrime tĂ« reja financiare pĂ«r operatorĂ«t. Sipas projektvendimit, “fondet e nevojshme pĂ«r mbylljen dhe rehabilitimin e venddepozitimeve tĂ« pĂ«rkohshme tĂ« mbetjeve inerte sigurohen paraprakisht nga operatori, nĂ«pĂ«rmjet njĂ« garancie financiare, pĂ«rfshirĂ« policĂ«n e sigurimit”.

OperatorĂ«t do tĂ« detyrohen tĂ« mbajnĂ« regjistra tĂ« plotĂ« pĂ«r mbetjet e pranuara dhe tĂ« refuzuara, ndĂ«rsa raportimi do tĂ« kryhet pranĂ« AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Mjedisit pĂ«rmes Sistemit tĂ« Informacionit tĂ« Monitorimit. Drafti kĂ«rkon qĂ« dokumentacioni tĂ« pĂ«rmbajĂ« “identitetin e mbajtĂ«sit tĂ« mbetjeve”, “vendin e origjinĂ«s”, “sasinĂ« e ngarkesĂ«s” dhe “mjetin e transportit”.

Projektvendimi parashikon gjithashtu kĂ«rkesa teknike pĂ«r funksionimin e venddepozitimeve, pĂ«rfshirĂ« “sistem pĂ«r devijimin dhe menaxhimin e ujĂ«rave sipĂ«rfaqĂ«sore”, “masa pĂ«r kontrollin e pluhurit” dhe “mjete pĂ«r shuarjen e zjarrit dhe pĂ«r ndĂ«rhyrje emergjente”.

NĂ« aneksin teknik, drafti kĂ«rkon qĂ« operatorĂ«t tĂ« disponojnĂ« pajisje si “sitĂ« fraksionimi”, “thĂ«rmues betoni”, “separator magnetik” dhe “peshore” pĂ«r procesin e riciklimit tĂ« mbetjeve inerte.

Projektvendimi përcakton gjithashtu se venddepozitimet nuk mund të ndërtohen në zona të mbrojtura, turistike apo pranë burimeve ujore. Distanca minimale do të jetë 300 metra nga puset e ujit dhe zonat e mbrojtura, si dhe 100 metra nga lumenjtë, liqenet dhe ligatinat.

 

The post Inertet jashtë kontrollit, qeveria rregulla të reja për venddepozitimet, ja detyrimet financiare appeared first on Revista Monitor.

↗

BE 49 milionë euro për Shqipërinë nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor

✇Revista Monitor
By: Nertila

Bashkimi Europian disbursoi 49 milionë euro për Shqipërinë në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, duke e renditur vendin mes përfituesve kryesorë të paketës së re financiare që synon përshpejtimin e reformave ekonomike dhe afrimin me tregun unik europian.

Komisioni Europian njoftoi të mërkurën cclirimin e një pakete totale prej 158.9 milionë eurosh për Shqipërinë, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut, pas vlerësimit pozitiv të reformave të ndërmarra nga tre vendet. Shqipëria përfitoi pjesën më të madhe pas Maqedonisë së Veriut, me 49 milionë euro të destinuara për mbështetjen e konkurrueshmërisë së biznesit, inovacionit dhe zgjerimit të aksesit në financim për sektorin privat.

Nga fondi total për Tiranën, 22.8 milionë euro do të transferohen direkt në buxhetin e shtetit, ndërsa pjesa tjetër do të kanalizohet për projekte investimi përmes Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF), subjekt i miratimeve të mëtejshme europiane.

Brukseli vlerësoi veçanërisht masat e ndërmarra nga qeveria shqiptare për përmirësimin e klimës së biznesit, lehtësimin e investimeve dhe mbështetjen e kompanive aktive në sektorët e gjelbër dhe digjital. Sipas Komisionit, reformat synojnë të krijojnë një ekonomi më konkurruese dhe më të integruar me standardet e Bashkimit Europian.

Pagesa përfaqëson këstin e tretë në kuadër të Mekanizmit të Reformës dhe Rritjes, instrumenti financiar prej 6 miliardë eurosh që BE-ja miratoi për rajonin me synimin për të afruar ekonomitë e Ballkanit Perëndimor me tregun europian përpara anëtarësimit të plotë.

Me disbursimin e fundit, fondet totale të dhëna për Shqipërinë në kuadër të këtij mekanizmi kanë arritur në 212.8 milionë euro, duke e kthyer vendin në një nga përfituesit kryesorë të paketës europiane për rajonin.

Programi i BE-së është konceptuar për të nxitur reforma strukturore, investime në energji të pastër, transport, infrastrukturë digjitale dhe zhvillim të kapitalit njerëzor. Autoritetet europiane kanë theksuar se disbursimet e ardhshme do të varen nga progresi i mëtejshëm në zbatimin e reformave të dakorduara me Brukselin. Për Shqipërinë, financimi vjen në një moment kur vendi po përpiqet të përshpejtojë negociatat e anëtarësimit.

The post BE 49 milionë euro për Shqipërinë nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor appeared first on Revista Monitor.

↗

Qeveria miraton subvencionimin e operatorëve të transportit publik, efektet nisin nga marsi

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria shqiptare ka miratuar masën e paralajmëruar të subvencionimit për sektorin e transportit publik, në një përpjekje për të lehtësuar kostot e operatorëve në një periudhë të karakterizuar nga rritja e çmimeve të hidrokarbureve.

Masa përfshin transportin qytetas, ndërqytetas dhe rrethqytetas dhe synon të stabilizojë funksionimin e këtij shërbimi jetik për lëvizjen e qytetarëve.

Vendimi u bë i ditur në mbledhjen e sotme të Këshillit të Ministrave, ku ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë Enea Karakaci e cilësoi këtë ndërhyrje si pjesë të paketës së masave të ndërmarra në kontekstin e krizës së hidrokarbureve.

“NĂ« mbledhjen e qeverisĂ« kaluam disa akte, por ai ku do tĂ« ndalem sot Ă«shtĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« masave subvencionuese qĂ« qeveria shqiptare ka marrĂ« nĂ« kohĂ«n e krizĂ«s sĂ« hidrokarbureve,” deklaroi ai, duke theksuar se ndĂ«rhyrja prek drejtpĂ«rdrejt operatorĂ«t e transportit publik nĂ« tĂ« gjitha kategoritĂ«.

Sipas tij, konkretisht është miratuar subvencionimi prej 50 lekësh për litër për çdo subjekt të licencuar të transportit qytetas, ndërqytetas dhe rrethqytetas. Kjo masë pritet të lehtësojë barrën financiare të operatorëve të sektorit, të cilët janë përballur me rritje të ndjeshme të kostove operative gjatë muajve të fundit.

Ministri shtoi se zbatimi i skemës do të nisë që nga muaji mars, periudhë kur, sipas tij, janë ndier efektet e krizës në treg. Qeveria synon që përmes këtij subvencionimi të shmangë presionin për rritje të tarifave të shërbimit publik dhe të ruajë qëndrueshmërinë e rrjetit të transportit.

Sektori i transportit është ndër më të ekspozuarit ndaj luhatjeve të çmimeve të karburanteve, duke ndikuar drejtpërdrejt në strukturën e kostove dhe marzhet e fitimit të operatorëve.

Rritja e vazhdueshme e shpenzimeve operative ka shtuar presionin mbi kompanitë, të cilat në disa raste kanë sinjalizuar nevojën për rishikim të tarifave.

NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, masa e re shihet si njĂ« ndĂ«rhyrje pĂ«r tĂ« amortizuar efektet e krizĂ«s dhe pĂ«r tĂ« garantuar vazhdimĂ«sinĂ« e shĂ«rbimit publik tĂ« transportit, ndĂ«rsa mbetet pĂ«r t’u parĂ« ndikimi i saj afatgjatĂ« nĂ« buxhetin e shtetit dhe nĂ« stabilitetin e tregut.

 

The post Qeveria miraton subvencionimin e operatorëve të transportit publik, efektet nisin nga marsi appeared first on Revista Monitor.

↗

IKMT: Dy objekte në projektin e Durrës Marina kanë pësuar ulje, masat që duhet të merren

✇Revista Monitor
By: Nertila

Dy objekte tĂ« projektit “DurrĂ«s Marina” kanĂ« pĂ«suar ulje tĂ« strukturĂ«s deri nĂ« 28 centimetra, sipas njĂ« verifikimi tĂ« kryer nga autoritetet shtetĂ«rore pas raportimeve publike mbi sigurinĂ« dhe qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« e kompleksit, duke nxitur kĂ«rkesĂ«n pĂ«r ndĂ«rhyrje tĂ« menjĂ«hershme teknike.

NĂ« njĂ« deklaratĂ« zyrtare, Inspektorati KombĂ«tar pĂ«r Mbrojtjen e Territorit tha se inspektimi ndĂ«rmor “nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« raportimeve tĂ« publikuara javĂ«t e fundit nĂ« media mbi problematika qĂ« lidhen me qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« dhe sigurinĂ« e dy prej objekteve tĂ« projektit zhvillimor ‘DurrĂ«s Marina’”.

Sipas raportit topografik tĂ« hartuar nga Instituti i NdĂ«rtimit, “Objekti 02” ka “pĂ«suar ulje prej 28 cm”, ndĂ«rsa “Objekti 04” ka “pĂ«suar ulje prej 18 cm”. TĂ« dy godinat ndodhen nĂ« zonat e menaxhimit A02 dhe A04 tĂ« projektit dhe janĂ« “aktualisht nĂ« fazĂ«n ndĂ«rtimore tĂ« sistemimeve tĂ« jashtme”.

IKMT bĂ«ri tĂ« ditur se i Ă«shtĂ« drejtuar zyrtarisht kompanisĂ« zbatuese duke kĂ«rkuar “marrjen e menjĂ«hershme tĂ« masave pĂ«r realizimin e projekt-pĂ«rforcimeve tĂ« nevojshme teknike, tĂ« cilat garantojnĂ« qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« e strukturave”.

Në grupin e inspektimit morën pjesë përfaqësues të IKMT-së, Agjencia e Zhvillimit të Territorit, IMT-së së Bashkisë Durrës dhe specialistë të Institutit të Ndërtimit. Sipas deklaratës, projekti i përforcimeve duhet të marrë miratimin e autoriteteve përgjegjëse për respektimin e kushteve teknike të ndërtimit përpara nisjes së zbatimit në terren.

“DurrĂ«s Marina” Ă«shtĂ« njĂ« nga projektet e mĂ«dha qĂ« qeveria i ka dhĂ«nĂ« statusin strategjik dhe qĂ« po zhvillohet nĂ« bregdetin e DurrĂ«s brenda zonĂ«s sĂ« Portit i cili do tĂ« zhvendoset nĂ« vazhdim nĂ« Porto Romano. Projekti po zhvillohet nga Eagle Hills nĂ« partneritet me kompaninĂ« publike shqiptare Albanian Seaports Development Company. Projekti parashikon ndĂ«rtimin e njĂ« marine moderne jahtesh, rezidencash dhe hapĂ«sirash shĂ«rbimi nĂ« zonĂ«n e ish-portit industrial tĂ« qytetit.

 

The post IKMT: Dy objekte në projektin e Durrës Marina kanë pësuar ulje, masat që duhet të merren appeared first on Revista Monitor.

↗

Autostrada Tiranë-Durrës, 13.7 milionë euro të tjera për aksin nga Shqiponja te nënkalimi i Limuthit

✇Revista Monitor
By: Nertila

Autoriteti Rrugor Shqiptar ka çelur një tjetër procedurë të lidhur me autostradën Tiranë-Durrës por këtë herë të lidhur me  përmirësimin estetik të aksit nga sheshi Shqiponja te nënklaimi i Limuthit.

Kjo ndërhyrje u lajmërua edhe më herët gjatë inspektimit ku ishte i pranishëm edhe Kryeministri Edi Rama dhe ku u nënvizua se ky përmirësim do të konsistonte në gjelbërim dhe përmirësim të anës vizuale të autostradës pjesa e parë e së cilës është hapur për qarkullim me katër korsi.

Kontrata nĂ« fjalĂ« ka nĂ« objekt” “PlotĂ«sim i punimeve dhe pĂ«rmirĂ«simi estetik nga sheshi Shqiponja deri te nĂ«nkalimi i Limuthit” dhe fondi limit Ă«shtĂ« 1.31 miliardĂ« lekĂ« apo 13.7 milionĂ« euro.

Sipas dokumenteve ndĂ«rhyrja pĂ«r gjelbĂ«rimin e autostradĂ«s Tiranë–DurrĂ«s konsiston nĂ« realizimin e kĂ«tyre punimeve:  Punime mbushje me dhe vegjetal;  Mbjellje me bar; Mbjellje shkurresh dekorative;  Mbjellje pemĂ« dekorative; Impiant ujitje automatik pĂ«r sipĂ«rfaqet e gjelbĂ«rimit.

“SipĂ«rfaqja totale e parashikuar pĂ«r zbatimin e projektit tĂ« gjelbĂ«rimit Ă«shtĂ« rreth 65,000.00 mÂČ, qĂ« pĂ«rfshin mbushje me dhe vegjetal. TrafikndarĂ«sja ka njĂ« gjatĂ«si prej 7,050 ml dhe njĂ« gjerĂ«si prej 1.8 m, ku parashikohet mbjellje me shkurre dekorative.

Pjesa anĂ«sore, nga barriera deri tek kanali kullues, nĂ« tĂ« dy drejtimet e rrugĂ«s Tiranë– DurrĂ«s, ka njĂ« gjatĂ«si prej rreth 6000 ml dhe gjerĂ«si qĂ« varion nga 1.2 m deri nĂ« 3.8 m, ku parashikohet mbjellje me pemĂ« dhe shkurre dekorative. HapĂ«sira tĂ« tjera pĂ«r gjelbĂ«rim zĂ«nĂ« njĂ« sipĂ«rfaqe prej rreth 31,000.00 mÂČ, ku parashikohet mbjellje me bar.

Parashikohet ndërtimi një impianti ujitje automatike për sipërfaqet e gjelbërimit, monitorim dhe kontroll në distancë përmes sistemit të automatizuar » thuhet në dokument.

Procedura e prokurimit shoqërohet edhe me një sërë dokumentesh të tjera të lidhura me ndriçimin e nyjë së Laknasit që lidhet me Tiranë-Durrës si dhe disa specifikime të lidhura me ndriçimin në pjesë të ndryshme të rrugës dhe specifikime për mbikalime këmbësorësh.

The post Autostrada Tiranë-Durrës, 13.7 milionë euro të tjera për aksin nga Shqiponja te nënkalimi i Limuthit appeared first on Revista Monitor.

↗

Bashkitë do të japin me qira zonat e gjuetisë, mbarështimit dhe ripopullimit, unifikohet procedura

✇Revista Monitor
By: Nertila

Ministria e Mjedisit ka nxjerrë për konsultim publik një projektvendim që përcakton procedurat për dhënien në përdorim të zonave të gjuetisë, mbarështimit dhe ripopullimit të faunës së egër nga njësitë e vetëqeverisjes vendore. Në relacionin që shoqëron këtë projektvendim thuhet se ka për synim që të bëhet një unifikim i procedurave që ndjekin sot njësitë vendore.

Sipas draftit, bashkitë ku janë miratuar zona të tilla do të duhet të nisin procedurat e konkurrimit publik brenda 30 ditëve nga hyrja në fuqi e akteve për shpalljen e tyre. Kryetari i bashkisë do të ngrejë me urdhër një komision të posaçëm për ndjekjen e procedurave të konkurrimit.

Projektvendimi parashikon që njoftimi për dhënien në përdorim të zonave të publikohet në Buletinin e Njoftimeve Zyrtare, në faqen zyrtare të bashkisë dhe në ambientet e saj për të paktën 30 ditë. Njoftimi duhet të përmbajë informacion mbi autoritetin qiradhënës, datën e zhvillimit të konkurrimit, sipërfaqen e zonës, inventarin e faunës së egër, kuotat e përafërta vjetore të gjuetisë dhe vlerën fillestare të qirasë.

Dokumenti pĂ«rcakton se subjektet pjesĂ«marrĂ«se duhet tĂ« dorĂ«zojnĂ« dokumentacion qĂ« provon pĂ«rmbushjen e kritereve tĂ« ligjit nr. 89/2025 “PĂ«r gjuetinĂ«â€, pĂ«rfshirĂ« plan biznesi pĂ«r menaxhimin e zonĂ«s, plan vjetor pĂ«rdorimi tĂ« faunĂ«s sĂ« egĂ«r, dokumente mbi kapacitetet teknike dhe personelin e kualifikuar, si dhe vĂ«rtetime pĂ«r detyrimet tatimore dhe gjendjen gjyqĂ«sore.

Drafti kërkon që çdo subjekt të ketë të paktën një specialist me arsim të lartë në fusha të biodiversitetit, si pylltari, biologji ose veterinari.

Vlerësimi i ofertave do të bëhet përmes një sistemi pikëzimi me katër komponentë: plotësimi i kritereve dhe dokumentacionit (20 pikë), plani i biznesit dhe përdorimit vjetor (30 pikë), kapacitetet teknike dhe profesionale (25 pikë) dhe oferta financiare (25 pikë).

Komisioni do të hartojë raportin e vlerësimit brenda tre ditëve nga zhvillimi i konkurrimit, ndërsa kryetari i bashkisë do të shpallë fituesin brenda pesë ditëve pune nga përfundimi i vlerësimit. Subjektet konkurruese do të kenë të drejtë ankimi brenda shtatë ditëve kalendarike nga shpallja e fituesit.

Sipas projektvendimit, kontrata e qirasë do të lidhet për një afat pesëvjeçar dhe duhet të nënshkruhet jo më vonë se fillimi i sezonit të gjuetisë.

Drafti përcakton gjithashtu se vlera e qirasë për zonat e gjuetisë nuk mund të jetë më e ulët se vlera fillestare e përcaktuar në dokumentacionin e konkurrimit. Për zonat e mbarështimit dhe ripopullimit që administrohen nga menaxhuesi i zonës së gjuetisë, qiraja do të përfshihet në kontratën e zonës së gjuetisë.

 

The post Bashkitë do të japin me qira zonat e gjuetisë, mbarështimit dhe ripopullimit, unifikohet procedura appeared first on Revista Monitor.

↗

Teksa pritet paqja fiskale; Tatimet do auditojnë të pasurit në kuadër të planit të rritjes në BE

✇Revista Monitor
By: Nertila

Hyrja në Bashkimin Europian kërkon që Shqipëria të përmbushë kushtet për auditimin e individëve të pasur me risk të lartë, forcimin e performancës së hetimit të mashtrimit tatimor, apo krijimin e regjistrit të aseteve për 10% të totalit të tatimpaguesve.

Drejtoria e Tatimeve bëri të ditur se në një takim pune të Drejtorit të Përgjithshëm të Administratës Tatimore, z. Ilir Binaj, me përfaqësues të Delegacionit të Bashkimit Europian në Shqipëri, ku u diskutua mbi ecurinë e katër objektivave të Planit të Rritjes (Growth Plan):

– Auditimi i individĂ«ve tĂ« pasur me risk tĂ« lartĂ«, bazuar nĂ« tĂ« dhĂ«nat e vetĂ«deklaruara dhe informacionin
e siguruar nga palë të treta;

– Krijimi i regjistrit tĂ« aseteve pĂ«r 10% tĂ« totalit tĂ« tatimpaguesve;

– ParaplotĂ«simi i deklaratave tĂ« TVSH-sĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ« tatimpaguesit subjekt i TVSH-sĂ«, si dhe i deklaratĂ«s DIVA pĂ«r individĂ«t deklarues, me qĂ«llim thjeshtimin e proceseve dhe rritjen e pĂ«rputhshmĂ«risĂ«;

-Forcimi i performancës së hetimit të mashtrimit tatimor.

Sipas njoftimit, Administrata Tatimore vijon angazhimin për përmbushjen e objektivave strategjikë, forcimin e administrimit tatimor dhe avancimin e reformave në funksion të standardeve europiane dhe procesit të integrimit.

Në pritje të paqes fiskale

KĂ«to angazhime po merren ndĂ«rkohĂ« qĂ« qeveria miratoi nĂ« fund tĂ« vitit tĂ« kaluar njĂ« projekt pĂ«r paqen fiskale, i cili pritet tĂ« zbatohet sĂ« shpejti pas miratimit tĂ« udhĂ«zimeve. Ligji “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes Fiskale”, mundĂ«son nĂ«nshkrimin e njĂ« marrĂ«veshje mes biznesit tĂ« madh me tĂ« ardhura bruto mbi 14 mln lekĂ« nĂ« vit dhe administratĂ«s tatimore pĂ«r parapagimin e tatimfitimit.

Vullnetarisht në këtë marrëveshje me administratën tatimore, mund të hyjë çdo biznes i rregullt qoftë persona fizik apo entitet. Të përjashtuar nga e drejta për të hyrë në marrëveshje me administratën tatimore janë bizneset që ndaj tyre është hapur çështje penale për mashtrim apo evazion fiskal.

Pak ditĂ« mĂ« parĂ«, Agjencia e InteligjencĂ«s Financiare (AIF) ka “ngritur” radarĂ«t pĂ«r paqen fiskale.

NĂ« njĂ« shkresĂ« qĂ« u Ă«shtĂ« dĂ«rguar subjekteve qĂ« raportojnĂ« pranĂ« saj, Agjencia e InteligjencĂ«s Financiare, qĂ« Ă«shtĂ« institucioni i cili shtron funksionet e autoritetit pĂ«rgjegjĂ«s nĂ« pĂ«rputhje me ligjin nr. 9917/2008 “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit” i ndryshuar, ka paralajmĂ«ruar qĂ« tĂ« kenĂ« kujdes me zbatimin e ligjit Nr. 84/2025 “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale”.

AIF ka informuar tĂ« gjitha subjektet, se ligji “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale”, nuk ofron asnjĂ« lloj imuniteti administrativ ose penal ndaj veprimeve tĂ« tatimpaguesve pĂ«r pastrimin e parave, financimin e terrorizmit apo pĂ«r çdo vepĂ«r tjetĂ«r penale, qĂ« lidhet me origjinĂ«n e jashtĂ«ligjshme tĂ« fondeve apo pasurisĂ« dhe pĂ«r rrjedhojĂ« nuk cenon zbatimin e asnjĂ« prej detyrimeve tĂ« ligjit pĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave.

Drafti për paqen fiskale është kundërshtuar nga institucionet ndërkombëtare, pasi ai shihet si një lloj amnistie e fshehur. Fondi Monetar Ndërkombëtar ka pohuar se disa prej elementeve të ligjit mund të minojnë progresin e fundit të Shqipërisë në administrimin e tatimeve dhe të krijojnë disa rreziqe për përmbushjen dhe drejtësinë fiskale.

Paqja Ă«shtĂ« kundĂ«rshtuar dhe nga institucionet e mĂ«dha tĂ« biznesit. NĂ« dhjetor, pak para se Kuvendi tĂ« miratonte kĂ«tĂ« ligji, Dhoma Amerikane, organizata qĂ« pĂ«rfaqĂ«son interesat e komunitetit tĂ« investitorĂ«ve amerikanĂ« dhe shqiptarĂ«, doli me njĂ« deklaratĂ« tĂ« fortĂ« kundĂ«r projektligjit “PĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale”.

Sipas vlerësimit professional të Dhomës, evidentohen një sërë problematikash me ndikim të gjerë juridik, ekonomik dhe të qeverisjes fiskale, që lidhen me faktorë të tillë si rrezik i lartë për cënimin e konkurrencës së ndershme; Mundësi reale për legalizimin e kapitalit me origjinë të dyshimtë dhe pastrim parash; Ulje të cilësisë së administrimit tatimor; Pasoja serioze ekonomike dhe fiskale në buxhetin e shtetit dhe nxitje të skemave të zhvendosjes së bizneseve drejt normave më të ulëta.

AFI paralajmëron grupet e interesit: Paqja Fiskale nuk ofron imunitet për pastrimin e parave

The post Teksa pritet paqja fiskale; Tatimet do auditojnë të pasurit në kuadër të planit të rritjes në BE appeared first on Revista Monitor.

↗

Gati drafti i ri për ndihmën shtetërore, nga autoriteti i pavarur tek gjobat për ndërmarrjet

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria synon tĂ« kalojĂ« kontrollin e ndihmĂ«s shtetĂ«rore nĂ« njĂ« autoritet tĂ« pavarur, qĂ« do tĂ« ngrihet pas ndryshimeve nĂ« ligjin “PĂ«r ndihmĂ«n shtetĂ«rore”, tĂ« nxjerra tashmĂ« pĂ«r konsultim publik. Relacioni shpjegon se ndryshimet synojnĂ« afrimin e sistemit vendas me standardet e Bashkimit Europian.

Sipas draftit, “Autoriteti pĂ«r Kontrollin e NdihmĂ«s ShtetĂ«rore Ă«shtĂ« organ publik, i pavarur nĂ« kryerjen e detyrave tĂ« veta”.

Drafti parashikon shfuqizimin e Komisionit të Ndihmës Shtetërore dhe transferimin e kompetencave te një strukturë e re e organizuar me Këshill Drejtues dhe Sekretariat.

Këshilli Drejtues do të përbëhet nga pesë anëtarë me mandat 5-vjeçar, të zgjedhur nga Kuvendi, ndërsa kandidaturat do të propozohen nga Presidenti, Këshilli i Ministrave dhe Kuvendi.

Projektligji vendos kritere të reja për anëtarët, përfshirë minimumi 10 vite eksperiencë profesionale dhe njohuri të dokumentuara të legjislacionit të Bashkimit Europian për ndihmën shtetërore.

Drafti kërkon gjithashtu vetëdeklarim për mungesë funksionesh drejtuese në parti politike gjatë pesë viteve të fundit, deklarim të interesave ekonomikë dhe verifikim pranë ILDKPKI-së dhe organeve tatimore.

NĂ« dokument pĂ«rcaktohet se anĂ«tarĂ«t e KĂ«shillit “nuk mund tĂ« ushtrojnĂ« asnjĂ« funksion tjetĂ«r publik ose privat” qĂ« cenon pavarĂ«sinĂ« dhe paanshmĂ«rinĂ« e tyre.

Një nga ndryshimet e ligjit lidhet me vendosjen e gjobave administrative ndaj ndërmarrjeve që nuk bashkëpunojnë me autoritetin ose japin informacion të pasaktë.

Sipas draftit, KĂ«shilli Drejtues mund tĂ« vendosĂ« gjoba deri nĂ« 1% tĂ« qarkullimit total vjetor tĂ« ndĂ«rmarrjes ose grupit tĂ« ndĂ«rmarrjeve, nĂ« rastet kur subjektet japin “informacion tĂ« pasaktĂ« ose mashtrues”.

Projektligji parashikon gjithashtu gjoba periodike deri në 5% të xhiros mesatare ditore për çdo ditë vonese deri në dorëzimin e informacionit të kërkuar.

Gjoba do të konsiderohen titull ekzekutiv dhe do të zbatohen sipas dispozitave të Kodit të Procedurave Civile.

Drafti i jep autoritetit kompetenca pĂ«r tĂ« “urdhĂ«ruar kthimin e ndihmĂ«s sĂ« paligjshme dhe tĂ« palejueshme”, si dhe pĂ«r tĂ« mbikĂ«qyrur pĂ«rdorimin dhe rezultatet ekonomike tĂ« ndihmĂ«s shtetĂ«rore. Po keshtu drafti parashikon edhe nje term per ndihmen per shpetim qe i referohet njĂ« ndĂ«rmarrje nĂ« vĂ«shtirĂ«si, pĂ«r njĂ« periudhĂ« kohore, gjatĂ« sĂ« cilĂ«s duhet tĂ« pĂ«rgatitet plani i ristrukturimit ose i likuidimit.

Projektligji parashikon që autoriteti të financohet përmes një zëri të veçantë në Buxhetin e Shtetit, ndërsa Kuvendi do të miratojë nivelet e tarifave për shërbimet e tij.

NĂ« draft thuhet se shteti garanton “burime njerĂ«zore, financiare dhe teknike tĂ« mjaftueshme” pĂ«r funksionimin e institucionit.

Ndryshimet përfshijnë edhe forcimin e rregullave për konfliktin e interesit dhe ndalimin për ish-anëtarët që të përfaqësojnë subjekte private përpara autoritetit për një periudhë dyvjeçare pas largimit nga detyra.

Projektligji ngarkon gjithashtu KĂ«shillin Drejtues tĂ« miratojĂ« udhĂ«zimet pĂ«r zbatimin e ligjit “nĂ« pĂ«rputhje me angazhimet e marra nga Republika e ShqipĂ«risĂ« nĂ« marrĂ«veshjet ndĂ«rkombĂ«tare”, duke pĂ«rfshirĂ« Traktatin pĂ«r Funksionimin e Bashkimit Europian.

The post Gati drafti i ri për ndihmën shtetërore, nga autoriteti i pavarur tek gjobat për ndërmarrjet appeared first on Revista Monitor.

↗

Bypass-i i Elbasanit, ARRSH hap dy tendera me fond limit rreth 60 milionë euro

✇Revista Monitor
By: Nertila

Bypassi i Elbasanit është projekti i radhës për të cilin Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) ka njoftuar sot hapjen e dy procedurave të prokurimit.

KĂ«to tĂ« fundit me objekt kontrate “NdĂ«rtim rruga lidhĂ«se TiranĂ« – Elbasan me korridorin VIII, Faza 1” dhe “NdĂ«rtim rruga lidhĂ«se TiranĂ« – Elbasan me Korridorin VIII, Faza II”.

Procedura e parë, Faza 1, ka një fond limit prej 3,3 miliardë lekësh, ndërsa Faza 2 ka një fond limit prej 2,5 miliardë lekësh, duke çuar në total fondin për këtë lot të parë në rreth 60 milionë euro.

Referuar dokumenteve që shoqërojnë procedurën e prokurimit nënvizohet se ky segment ka për qëllim të përmirësojnë lidhjen mes kryeqytetit dhe qytetit të Elbasanit dhe duke përforcuar lidhjet e Korridorit VIII, një nga korridoret kryesore ndërkombëtare në rajon.

Rruga ndjek kryesisht gjurmĂ«n e By-Pass-it tĂ« qytetit tĂ« Elbasanit, sipas Planit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m Vendor tĂ« BashkisĂ«, me disa devijime tĂ« vogla pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur standardet e projektimit tĂ« njĂ« autostrade ndĂ«rurbane tĂ« kategorisĂ« “A”. Segmenti fillon nĂ« fshatin Bradashesh, ku pĂ«rfundon autostrada Tiranë–Elbasan, dhe vazhdon drejt jug-perĂ«ndimit tĂ« qytetit.

Terreni përgjatë këtij segmenti është kryesisht fushor, me kuota që variojnë nga 100 deri në 150 metra mbi nivelin e detit.

Projekti  sipas dokumenteve ka marrë parasysh kushtet hidrologjike, gjeologjike dhe urbanistike të zonës përreth, për të garantuar siguri dhe qëndrueshmëri të lartë të rrugës. Ky segment ka një gjatësi prej 4,2 km.

Autoriteti Rrugor Shqiptar ka theksuar se ndërtimi i Bypass-it të Elbasanit do të reduktojë trafikun në qendër të qytetit, do të shkurtojë kohën e udhëtimit dhe do të përmirësojë sigurinë rrugore për qytetarët dhe bizneset.

 

 

The post Bypass-i i Elbasanit, ARRSH hap dy tendera me fond limit rreth 60 milionë euro appeared first on Revista Monitor.

↗

Drafti, nga kontratat dinamike të energjisë tek integrimi rajonal i tregut çfarë ndryshon

✇Revista Monitor
By: Nertila

NjĂ« dekadĂ« nga miratimi i ligjit tĂ« fundit “PĂ«r sektorin e energjisĂ« elektrike”, qeveria ka vendosur tĂ« sjellĂ« njĂ« ligj tĂ«rĂ«sisht tĂ« ri. Ministria e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« ka hedhur pĂ«r konsultim draftligjin i cili sjell njĂ« qasje krejtĂ«sisht tĂ« re ndaj sektorit, duke nisur nga liberalizimi i tregut, tek integrimi mĂ« i gjerĂ« me tregjet europiane dhe deri te mekanizmat e rinj tĂ« financimit tĂ« energjisĂ« sĂ« rinovueshme.

Drafti i ri  “pĂ«r sektorin e energjisĂ« elektrike”, aktualisht nĂ« konsultim publik, forcon lidhjen me Ligjin nr. 24/2023 pĂ«r burimet e rinovueshme dhe vendos bazĂ«n pĂ«r skema si ankandet konkurruese, “premium schemes” dhe, veçanĂ«risht, kontratat pĂ«r diferencĂ« (Contract for Difference – CfD).

PĂ«r investitorĂ«t nĂ« projekte tĂ« mĂ«dha diellore dhe tĂ« erĂ«s, CfD konsiderohet njĂ« nga instrumentet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme. Ky mekanizĂ«m garanton atĂ« qĂ« njihet si “çmimi referencĂ«â€ (strike price) pĂ«r prodhuesin: nĂ«se çmimi i tregut bie nĂ«n kĂ«tĂ« nivel, diferenca kompensohet; nĂ«se çmimi rritet mbi tĂ«, prodhuesi kthen diferencĂ«n. NĂ« praktikĂ«, kjo pĂ«rcakton nĂ«se projekte me vlerĂ« qindra milionĂ« euro janĂ« tĂ« financueshme dhe tĂ«rheqĂ«se. Kjo merr rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« nĂ« kushtet aktuale tĂ« tregut energjetik dhe fokusit tĂ« shtuar tĂ« investimeve nĂ« kĂ«tĂ« sektor.

Ky ndryshim zhvendos fokusin nga pyetja se sa kushton energjia sot, drejt mënyrës se si do të financohen investimet energjetike të dekadës së ardhshme, duke e bërë tregun më të parashikueshëm për investitorët.

Paralelisht, drafti shtyn më tej liberalizimin e çmimeve. Në ligjin aktual nr. 43/2015, furnizimi me energji elektrike për klientët fundorë bazohet në çmime të rregulluara pjesërisht, ndërsa Enti Rregullator i Energjisë (ERE) ruan ende një rol të rëndësishëm për kategori të caktuara klientësh dhe për shërbimin universal.

Kuadri i ri e trajton tregun e lirĂ« jo si rast tĂ« vecantĂ«, por si rregull bazĂ«. Çmimi i energjisĂ« largohet mĂ« tej nga modeli i rregulluar dhe lidhet mĂ« fort me kontratat private dhe sinjalet e tregut me shumicĂ«.

NjĂ« nga risitĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« futja e kontratave dinamike tĂ« çmimit, tĂ« lidhura drejtpĂ«rdrejt me tregjet spot, pĂ«rfshirĂ« tregun “day-ahead” dhe “intra-day”. Ky model i kontratave dinamike e forcon mĂ« tej ekspozimin e konsumatorĂ«ve ndaj sinjaleve tĂ« tregut, duke bĂ«rĂ« qĂ« çmimi i energjisĂ« tĂ« varet drejtpĂ«rdrejt nga orari i konsumit dhe luhatjet nĂ« bursat e energjisĂ«.

Kjo do të thotë se çmimi i energjisë nuk do të jetë më i njëjtë gjatë gjithë muajit, por mund të ndryshojë sipas orës dhe kërkesës në treg. Energjia e konsumuar në orët e pikut, kur kërkesa është më e lartë, mund të kushtojë dukshëm më shumë sesa energjia e përdorur gjatë natës ose në periudhat me prodhim të lartë nga burimet e rinovueshme.

Për shembull, një fabrikë që operon në orët e ngarkesës maksimale mund të përballet me kosto shumë më të larta sesa një biznes që zhvendos konsumin në orët më të lira. Energjia, në këtë rast, nuk është më thjesht një faturë fikse mujore, por një kosto që duhet menaxhuar në kohë reale.

Për konsumatorët industrialë, kjo nënkupton jo vetëm blerjen e energjisë, por edhe marrjen përsipër të riskut të tregut.

Drafti forcon gjithashtu rolin e Furnizuesit të Mundësisë së Fundit.  Synimi është garantimi i vazhdimësisë së furnizimit edhe në rast falimentimi të furnizuesve ose goditjeve të forta në treg.

Drafti i ri shĂ«non kalimin nga njĂ« ligj teknik i organizimit tĂ« rrjetit, nĂ« njĂ« ligj tĂ« integrimit rajonal dhe europian tĂ« tregut. Fokus mĂ« i madh i jepet “market coupling”, harmonizimit me acquis tĂ« Bashkimit Europian dhe pjesĂ«marrjes ndĂ«rkufitare nĂ« bursat rajonale tĂ« energjisĂ«.

Kjo do të thotë se çmimi i energjisë në Shqipëri do të lidhet gjithnjë e më shumë jo vetëm me prodhimin vendas dhe kushtet hidrologjike në kaskadën e Drinit.

Nëse ligji i vitit 2015 përcakton kryesisht mënyrën se si organizohet sistemi elektroenergjetik kombëtar, drafti i ri synon të përcaktojë mënyrën se si Shqipëria do të funksionojë brenda tregut europian të energjisë një ndryshim strukturor me ndikime të gjera për biznesin, investimet dhe konsumatorin final.

The post Drafti, nga kontratat dinamike të energjisë tek integrimi rajonal i tregut çfarë ndryshon appeared first on Revista Monitor.

↗

KIS i jep status strategjik projektit 100 milionë USD  për zonën TEDA në Vlorë

✇Revista Monitor
By: Nertila

Komiteti i Investimeve Strategjike nĂ« ShqipĂ«ri ka miratuar statusin “investim strategjik me procedurĂ« tĂ« veçantĂ«â€ pĂ«r projektin “VlorĂ« TEDA/RAMS Free Zone”, njĂ« zhvillim industrial dhe logjistik me vlerĂ« tĂ« parashikuar rreth 100 milionĂ« dollarĂ« dhe me synim krijimin e deri nĂ« 10,000 vende pune. Projekti, i propozuar nga Rams Albania sh.p.k., parashikon zhvillimin e njĂ« zone tĂ« integruar ekonomike prej rreth 158 hektarĂ«sh nĂ« VlorĂ«, e konceptuar si park industrial dhe teknologjik me komponentĂ« tĂ« automatizimit, inteligjencĂ«s artificiale dhe prodhimit tĂ« lehtĂ« industrial.

Sipas vendimit, rreth 86.5 hektarë janë të identifikuar si pronë shtetërore, 65.4 hektarë si pronë private dhe 6.3 hektarë pa të dhëna të plota kadastrale. Ndërkohë zhvilluesi do të ketë rolin e administrimit të zonës dhe ndërtimit të infrastrukturës bazë.

Hapësirat brenda zonës do të jepen me qira për operatorë të ndryshëm ekonomikë.  Statusi strategjik jepet për një periudhe prej 4 vjetësh , i kushtëzuar me zbatimin e planit të veprimit.

Shteti shqiptar do të ofrojë masa mbështetëse përmes procedurave të përshpejtuara administrative. Përfshihet gjithashtu asistencë në dhënien e lejeve, licencave dhe autorizimeve. Vendimi parashikon konsolidimin e tokës dhe përfshirjen e pasurive shtetërore në mekanizmin e Fondit të Pasurive të Paluajtshme për Investime Strategjike. Një seri institucionesh do të ndjekin procedura për saktësimin e të dhënave kadastrale dhe kufijve të pronësisë. Vendimi sjell në vëmendje se brenda zonës përfshihen gjithashtu prona private që kërkojnë marrëveshje me pronarët përkatës.

Ministria përgjegjëse për ekonominë është ngarkuar të propozojë në Këshillin e Ministrave shpalljen e zonës TEDA dhe zhvilluesit ndërsa  Agjencia Shqiptare e Zhvillimit të Investimeve do të monitorojë zbatimin e planit të veprimit. Vendimi parashikon se statusi mund të revokohet në rast të deklarimeve të pasakta ose ndryshimeve materiale në të dhëna.

 

 

 

The post KIS i jep status strategjik projektit 100 milionë USD  për zonën TEDA në Vlorë appeared first on Revista Monitor.

❌