âShtrĂ«ngohetâ kontrolli mbi pronarĂ«t pĂ«rfitues, raportim brenda 28 ditĂ«ve dhe verifikim i pronĂ«sisĂ«
KompanitĂ« do tĂ« kenĂ« mĂ« pak kohĂ« pĂ«r tĂ« deklaruar ndryshimet dhe mĂ« shumĂ« detyrime pĂ«r tĂ« provuar se kush i zotĂ«ron ose i kontrollon realisht, sipas projektligjit tĂ« ri âPĂ«r regjistrin e pronarĂ«ve pĂ«rfituesâ. Drafti shkurton nga 90 nĂ« 28 ditĂ« kalendarike afatin pĂ«r regjistrimin e ndryshimeve tĂ« tĂ« dhĂ«nave mbi pronarĂ«t pĂ«rfitues. Ligji aktual u jep subjekteve deri nĂ« 90 ditĂ« nga data e ndryshimit faktik.
Sipas projektligjit, ndryshimet duhet tĂ« raportohen âpa vonesa tĂ« paarsyeshmeâ dhe, nĂ« çdo rast, brenda afatit tĂ« ri 28-ditor. Pragu pĂ«r identifikimin e pronĂ«sisĂ« direkte ose indirekte mbetet 25%, por zgjerohet mĂ«nyra se si pĂ«rcaktohet personi qĂ« ushtron kontrollin pĂ«rfundimtar.
Pronari pĂ«rfitues pĂ«rkufizohet si individi qĂ« âka nĂ« pronĂ«si ose kontrollon i fundit njĂ« person juridikâ, pĂ«rmes kuotave, aksioneve, tĂ« drejtave tĂ« votĂ«s ose kontrollit tĂ« ushtruar me mjete tĂ« tjera.
Afati ulet në 28 ditë, zgjerohet verifikimi i kontrollit real
Për pronësinë indirekte, drafti kërkon që të merren parasysh kuotat, aksionet dhe të drejtat e votës në çdo nivel të strukturës së pronësisë. Pjesëmarrjet e zotëruara nga subjektet ndërmjetëse do të shumëzohen përgjatë zinxhirit dhe rezultatet e zinxhirëve të ndryshëm do të mblidhen për të përcaktuar interesin përfundimtar.  Kjo do të thotë se identifikimi nuk do të kufizohet vetëm te aksionari i regjistruar formalisht, por do të përfshijë edhe individin që kontrollon vendimmarrjen ose përfiton përfundimisht nga subjekti.
Projektligji pĂ«rkufizon edhe âmarrĂ«veshjen formale tĂ« emĂ«rimitâ, ku njĂ« person udhĂ«zon njĂ« tjetĂ«r qĂ« tĂ« veprojĂ« nĂ« emĂ«r tĂ« tij si drejtor, aksionar ose themelues. KompanitĂ« duhet tĂ« mbajnĂ« tĂ« dhĂ«na dhe dokumente tĂ« sakta e tĂ« pĂ«rditĂ«suara, mbi bazĂ«n e tĂ« cilave Ă«shtĂ« identifikuar pronari pĂ«rfitues dhe mĂ«nyra e ushtrimit tĂ« kontrollit. Kur pronari real nuk mund tĂ« pĂ«rcaktohet menjĂ«herĂ«, subjekti duhet tĂ« dokumentojĂ« hapat e ndĂ«rmarrĂ«, kĂ«rkesat pĂ«r informacion dhe arsyet pse identifikimi nuk ka qenĂ« i mundur.
Për verifikimin mund të përdoren aktet e themelimit, statutet, marrëveshjet mes ortakëve, vendimet e organeve drejtuese, prokurat dhe kontrata të tjera që tregojnë marrëdhëniet e kontrollit. Drafti zgjeron gjithashtu informacionin bazë që duhet të mbahet për personat juridikë, përfshirë selinë, vendin kryesor të aktivitetit, përfaqësuesit ligjorë dhe strukturën e aksionarëve.
Në rastin e fondacioneve, informacioni bazë përfshin edhe pasuritë e zotëruara për realizimin e qëllimeve të tyre.  Për organizatat jofitimprurëse, pronar përfitues mund të jetë themeluesi, përfaqësuesi ligjor ose individi që ushtron kontroll të fundit efektiv mbi administrimin dhe vendimmarrjen.
Kontrolli efektiv lidhet me aftësinë për të përcaktuar vendimet ose për të ndikuar në zgjedhjen, emërimin dhe largimin e shumicës së organeve drejtuese.
Projektligji vendos rregulla më të hollësishme edhe për trustet dhe organizimet ligjore me funksione të ngjashme. Në regjistër do të identifikohen krijuesi i trustit, kujdestari, mbrojtësi, përfituesit dhe çdo individ tjetër që ushtron kontrollin përfundimtar.
Drafti përkufizon veçmas edhe përfituesit e mundshëm dhe ata të paracaktuar në një trust diskrecional. Kujdestarët duhet të mbajnë informacion mbi strukturën, pasuritë dhe personat që përfitojnë ose kontrollojnë organizimin ligjor.
QKB zgjeron kontrollet, mospërputhjet mund të sjellin pezullim shërbimesh
Qendra KombĂ«tare e Biznesit mbetet administratore e Regjistrit tĂ« PronarĂ«ve PĂ«rfitues, por projektligji forcon pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« e saj pĂ«r kontrollin dhe pĂ«rpunimin e informacionit. Regjistri pĂ«rcaktohet si njĂ« bazĂ« elektronike shtetĂ«rore qĂ« mbledh nĂ« kohĂ« reale tĂ« dhĂ«na nga regjistrat pĂ«rkatĂ«s dhe shĂ«rben si âarkiv elektronik zyrtarâ.
QKB-ja do të mund të krahasojë informacionin e deklaruar nga subjektet me të dhënat që zotërojnë institucionet e tjera shtetërore. Në listën e autoriteteve kompetente përfshihen Agjencia e Inteligjencës Financiare, Banka e Shqipërisë, administrata tatimore, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, Policia e Shtetit, Prokuroria dhe SPAK-u.
Kur një subjekt i detyruar konstaton mospërputhje, ai duhet të njoftojë subjektin raportues dhe QKB-në. Subjekti raportues duhet të korrigjojë të dhënat, nëse konstatimi është i saktë, ose të konfirmojë informacionin e mëparshëm, nëse vlerëson se nuk ka pasaktësi.
MosplotĂ«simi i detyrimit mund tĂ« sjellĂ« ndĂ«rprerjen e shĂ«rbimeve nga QKB-ja deri nĂ« pĂ«rditĂ«simin ose konfirmimin e tĂ« dhĂ«nave dhe pagesĂ«n e gjobĂ«s pĂ«rkatĂ«se. Relacioni pĂ«rcakton si objektiv vendosjen e mekanizmave tĂ« âverifikimit, kontrollit dhe validimit tĂ« tĂ« dhĂ«naveâ, pĂ«r tĂ« rritur integritetin dhe besueshmĂ«rinĂ« e regjistrit.  Subjektet duhet ta kontrollojnĂ« periodikisht informacionin mbi pronĂ«sinĂ« pĂ«rfituese dhe ta mbajnĂ« atĂ« tĂ« plotĂ«, tĂ« saktĂ« dhe tĂ« pĂ«rditĂ«suar. Regjimi i aksesit diferencohet ndĂ«rmjet autoriteteve kompetente, subjekteve tĂ« detyruara dhe personave qĂ« provojnĂ« njĂ« interes legjitim.
GazetarĂ«t dhe personat qĂ« veprojnĂ« pĂ«r qĂ«llime raportimi pĂ«rfshihen ndĂ«r kategoritĂ« qĂ« mund tĂ« kĂ«rkojnĂ« akses mbi bazĂ«n e interesit legjitim. Projektligji forcon edhe pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« administrative pĂ«r mosmbajtjen e dokumentacionit dhe pĂ«r tĂ« dhĂ«nat e pasakta ose tĂ« papĂ«rditĂ«suara. Krahas gjobave, parashikohet pezullimi i shĂ«rbimeve, ndĂ«rsa lejohen procedurat e nevojshme pĂ«r korrigjimin e informacionit dhe pĂ«rmbushjen e detyrimeve. NĂ« rast tĂ« pengesave tĂ« veçanta dhe jashtĂ« vullnetit tĂ« subjektit, mund tĂ« kĂ«rkohet rivendosja nĂ« afat brenda 30 ditĂ«ve nga zhdukja e shkakut qĂ« e pengoi tĂ« vepronte. Relacioni e pĂ«rshkruan reformĂ«n si kalim ânga njĂ« qasje mĂ« formale dhe e fragmentuarâ drejt njĂ« modeli tĂ« integruar, tĂ« verifikueshĂ«m dhe tĂ« mbĂ«shtetur nĂ« tĂ« dhĂ«na tĂ« sakta e tĂ« pĂ«rditĂ«suara.
Â
The post âShtrĂ«ngohetâ kontrolli mbi pronarĂ«t pĂ«rfitues, raportim brenda 28 ditĂ«ve dhe verifikim i pronĂ«sisĂ« appeared first on Revista Monitor.