Zvërneci, Eugen Beci: Me hetim të SPAK-ut nuk jepet dot më leje
NĂ« emisionin âOpinionâ po diskutohet tema âPse po hetohen nga SPAK tokat nĂ« ZvĂ«rnecâ, zone e cila kohĂ«t e fundit ka qenĂ« nĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes sĂ« qytetarĂ«ve pĂ«r shkak tĂ« protestave qĂ« zhvillohen tashmĂ« prej nĂ«ntĂ« ditĂ«sh.
Në lidhje me hetimet ka folur në studio gazetarja Klodiana Lala dhe Ish-prokurori Eugen Beci
Pjesë nga debati
Eugen Beci: Tani ta sqaroj me dy fjalĂ« meqĂ« jam njohur, ose kalimi i pronave ka pasur kĂ«to forma nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ«. Pjesa mĂ« e madhe e disa familjeve kanĂ« pretenduar pronĂ«n e vjetĂ«r qĂ« nga periudha e PerandorisĂ« Osmane. JanĂ« dy familje nĂ« konflikt: familja Shehu dhe familja Balliu, qĂ« unĂ« i doja pĂ«rballĂ« sot kĂ«tu pĂ«r tĂ« sqaruar problemin e tyre. ĂshtĂ« njĂ« numĂ«r fshatarĂ«sh tĂ« zonĂ«s sĂ« ZvĂ«rnecit qĂ« pretendojnĂ« me AMTP me ligjin 7501, qĂ« Ă«shtĂ« problem. SPAK pretendon qĂ« kĂ«to prona, dokumentet qĂ« janĂ« dorĂ«zuar nĂ« Komisionin e Kthimit tĂ« Pronave dhe nĂ« gjykatĂ«, mund tĂ« kenĂ« falsifikime, sepse deri tani kjo do vĂ«rtetohet nga gjykata. Pretendimi i SPAK-ut Ă«shtĂ« falsifikimi i dokumenteve tĂ« vjetra. Pretendimi i SPAK-ut Ă«shtĂ« me dyshimin pĂ«r falsifikim, por heton pĂ«r pastrim tĂ« produkteve tĂ« veprĂ«s penale dhe qĂ« domethĂ«nĂ« ka ndĂ«rhyrĂ« edhe me atĂ« sekuestro, tĂ« cilĂ«n e hoqi nga kompania dhe e la vetĂ«m tek paratĂ« qĂ« do tĂ« kalonte noterja pĂ«r pronarĂ«t e truallit, qĂ« kanĂ« bĂ«rĂ« kontratĂ«n.
KĂ«tu do tĂ« ndalojmĂ« nĂ« njĂ« koncept ligjor. Kemi disa vendime gjyqĂ«sore tĂ« cilat kanĂ« marrĂ« formĂ« tĂ« prerĂ« nĂ« Apel dhe tashmĂ« Prokuroria e Posaçme mendon dhe dyshon qĂ« kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me falsifikim. Ka njĂ« problem ligjor tĂ« madh qĂ« hyn te dosjet civile. Tani, falsifikimi ku bĂ«het? Falsifikimi bĂ«het nĂ« dokumentet e vjetra qĂ« kanĂ« paraqitur. Kemi njĂ« dokument tĂ« vitit 1930 pĂ«r 230 hektarĂ« tokĂ« qĂ« pretendon familja Shehu pĂ«r shkak tĂ« pronĂ«sisĂ« sĂ« gjyshit tĂ« tij. Kemi shumĂ« elementĂ« tĂ« tjerĂ«, por kjo nuk merret e veçantĂ«. KĂ«tu i jap tĂ« drejtĂ« zonjĂ«s Lala, merret nĂ« tĂ« gjithĂ«n. Prokuroria e VlorĂ«s dhe mĂ« pas Prokuroria pĂ«r Krime tĂ« RĂ«nda kanĂ« filluar qĂ« nĂ« vitin 2012â2013 njĂ« hetim tĂ« zgjeruar pĂ«r PalasĂ«n, pĂ«r Karaburunin, pĂ«r ZvĂ«rnecin dhe aty kanĂ« dalĂ« tĂ« gjitha kĂ«to probleme, edhe pĂ«r personazhin â avokatin e familjes qĂ« pĂ«rmendi zonja Lala â qĂ« ishte problematike nĂ« kĂ«tĂ« problem.
KĂ«tu tashti jemi pĂ«rballĂ« njĂ« koncepti ligjor. Kemi disa vendime gjyqĂ«sore tĂ« formĂ«s sĂ« prerĂ«âŠ
Blendi Fevziu: KĂ«tĂ« po tĂ« pyes, pra kemi njĂ« regjistrimâŠ
Eugen Beci: âŠpretendimi i SPAK-ut Ă«shtĂ« qĂ« deformimi Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« vendim gjyqĂ«sor. Por kemi njĂ« problem tĂ« madh: falsifikimi. Prandaj SPAK sâpo ndĂ«rhyn drejtpĂ«rdrejt te falsifikimi te dokumentet, po ndĂ«rhyn te pastrimi i produkteve tĂ« veprĂ«s penale me dyshimin pĂ«r falsifikim. Se falsifikimi Ă«shtĂ« çështje fakti: o Ă«shtĂ« tapia e vitit 1930 falso, o nuk Ă«shtĂ«. Nuk mund tĂ« thuash dyshoj apo nuk dyshoj. Ja, kĂ«tu Ă«shtĂ« problemi.
Ai vjen me njĂ« tapi⊠vjen me njĂ« tapi qĂ« thotĂ« 230 hektarĂ«. Jo vetĂ«m ta mbaroj qĂ« tĂ« kuptosh logjikĂ«n. Vjen me 230 hektarĂ«, nuk e di rastin nĂ« fjalĂ«, por ndĂ«rkohĂ« nuk ka kufijtĂ« tĂ« pĂ«rcaktuar, se ti e di qĂ« kufijtĂ« e pronave janĂ« problematika. Ai do shkojĂ« nĂ« gjyq faktin qĂ« tâia pĂ«rcaktojĂ« ku, dhe ky gjyqi shpeshherĂ« i shtyn pronat mĂ« para, mĂ« mbrapa, mĂ« gjĂ«. KĂ«tu kemi njĂ« problem tjetĂ«r, qĂ« kemi njĂ« grup gjyqesh tĂ« pĂ«rfunduara me dyshime tĂ« forta pĂ«r falsifikime, me dyshime tĂ« forta pĂ«r korrupsionâŠ
Blendi Fevziu: Po dyshim për vendimin e gjyqit?
Eugen Beci: Vendimet e gjyqit⊠dhe ku jemi tashi? Dyshimet pĂ«r vendimin e gjyqit pĂ«r shkak tĂ« falsifikimit tĂ« letrave. Kemi dy elemente tĂ« cilat duhet tâi shohim nĂ« konsideratĂ«. E para, nuk mund tĂ« dalĂ« shteti dorĂ«jashtĂ«, siç ka thĂ«nĂ« deri mĂ« sot kryeministri i RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« âunĂ« jam dorĂ«jashtĂ«â, sepse Agjencia e Trajtimit tĂ« Pronave ka qenĂ« palĂ«. Duke qenĂ« se Agjencia e Trajtimit tĂ« Pronave gjithmonĂ« ka qenĂ« palĂ«, kĂ«tu kemi dy institute qĂ« duhet tĂ« ndĂ«rhyjnĂ«: o rivendosje nĂ« afat, o rishikim. Rivendosja nĂ« afat Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« sepse palĂ«t kanĂ« marrĂ« njoftime tĂ« rregullta. Rivendosja nĂ« afat bĂ«het vetĂ«m kur sâke njoftim. Rishikimi bĂ«het kur vjen njĂ« provĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« mund tĂ« jetĂ« e falsifikuar. Dhe rishikimin duhet ta bĂ«jĂ« njĂ« nga palĂ«t, qĂ« janĂ« o familja Shehu ose Agjencia e Trajtimit tĂ« Pronave. Kur del kjo provĂ« e falsifikuar, qĂ« mund ta nxjerrĂ« nesĂ«r SPAK-u (deri tashi e ka tĂ« dyshimtĂ«), mund tĂ« bĂ«jĂ« rishikim tĂ« njĂ« vendimi. Por njĂ« nga palĂ«t⊠nuk mund ta bĂ«jĂ« njĂ« palĂ« e tretĂ«, dhe Agjencia e Trajtimit tĂ« Pronave Ă«shtĂ« palĂ« shtetĂ«rore nĂ« kĂ«tĂ« mes. Prandaj Prokuroria e Posaçme ka ndĂ«rhyrĂ« me hetim. Duke ndĂ«rhyrĂ« me hetim, duhet ta kuptojĂ« publiku njĂ«herĂ« e mirĂ«: nuk kemi mĂ« leje kĂ«tu, nuk jepet dot leja, Ă«shtĂ« pronĂ«sia nĂ« pyetje.
Blendi Fevziu: Tani po tĂ« bĂ«j njĂ« pyetje tĂ« tillĂ«. Sipas tĂ« dhĂ«nave, kompania nga Katari ka dizbursuar rreth 200 milionĂ« euroâŠ
Eugen Beci: Po, 193 milionĂ«âŠ
Blendi Fevziu: ĂârĂ«ndĂ«si ka, rreth 200 milionĂ« euro pĂ«r procesin mbi bazĂ«n e letrave tĂ« lĂ«shuara nga shteti shqiptar. Po, janĂ« letra tĂ« rregullta pĂ«r momentin qĂ« Ă«shtĂ« regjistruar nĂ« KadastĂ«r. NĂ« bazĂ« tĂ« KadastrĂ«s, apo jo?  Ka bĂ«rĂ« dhe due diligence me njĂ« kompani private qĂ« vĂ«rteton nĂ«se letrat e vjetra janĂ« apo sâjanĂ«. Tani, nĂ« qoftĂ« se kĂ«ta do e kishin paguar (se i ngriu SPAK-u lekĂ«t), por nĂ« qoftĂ« se do kishin paguar, toka i merret kĂ«tyre qĂ« janĂ« palĂ« nĂ« mirĂ«besim?
Eugen Beci: Jo, toka do bëhet⊠Gjithë procesi i prokurorisë do përfundojë, hetimi penal do përcaktojë saktësisht. Në rast se kemi një falsifikim dokumenti, toka do i kalojë pronarit që mund të përcaktohet në bazë të hetimit, në bazë të një gjykimi tjetër.
Blendi Fevziu: Ky pronari që e ka blerë, ky pronari që e ka blerë mbi bazë të letrave të shtetit shqiptar, nuk e blen dot⊠do veprosh me një marrëveshje civile? A do jetë e njëjta marrëveshje me pronarin ligjor?
Klodiana Lala: NĂ«se mĂ« lejon tĂ« sqaroj edhe njĂ«herĂ«, ja tĂ« them unĂ« se ka njĂ« ligj pĂ«r kĂ«tĂ« gjĂ«, pĂ«r mbrojtjen e atij qĂ« e ka blerĂ«, qĂ« normalisht futet shteti nĂ« lojĂ«. Dhe çfarĂ« bĂ«n shteti? Jo tĂ« qeverisĂ«, ai Ă«shtĂ« vetĂ«m pĂ«r investime tĂ« mĂ«dha, pĂ«r investime mbi njĂ« numĂ«râŠ
Blendi Fevziu: Po nĂ« qoftĂ« se investimi nuk Ă«shtĂ« aq i madh dhe ai tjetri⊠se po flasim pĂ«r njĂ« vlerĂ« tĂ« zakonshme. Po jo, lĂ«mĂ« rastin konkret, po flas pĂ«r parimin. NjĂ« njeri e blen njĂ« tokĂ« mbi bazĂ«n e dokumentit tĂ« shtetit, blen njĂ« apartamentâŠ
Eugen Beci: Prandaj ka ndĂ«rhyrĂ« prokuroria e i ka ngrirĂ«. Prandaj ka ndĂ«rhyrĂ«, i ka ngrirĂ« KĂ«tĂ« rast popullor, po tâi kishin marrĂ« lekĂ«t ata, nĂ« rast se ata do i kishin marrĂ« lekĂ«t, do hynte prokuroria nĂ« gjendje, do gjente para tâua merrte. Prandaj them shteti nuk mund tĂ« jetĂ« dorĂ«jashtĂ« gjithĂ« kohĂ«n siç thuhet kĂ«tu. Ore shteti⊠ke blerĂ« ti njĂ« apartament, po e ke blerĂ«, vij unĂ« tĂ« ta blej, ti thua kam me dokument⊠Me padi regresi do vesh nĂ« gjykatĂ« qĂ« ta zgjidhim, edhe mbasi tĂ« kam dhĂ«nĂ« lekun. Do vendim, po kjo Ă«shtĂ« katastrofĂ«! VetĂ«m tĂ« shkosh tĂ« marrĂ«sh pronĂ«n, e blen mbi letrat e shtetit dhe pastaj tĂ« thotĂ« ai qĂ« âshiko, ky qĂ« ta ka shitur tyâŠâ
Klodiana Lala: Prandaj, qeveria Berisha ka miratuar një ligj që çdo investim i huaj mbi 10 milionësh nuk ka probleme, por kompensohen pronarët nga shteti. Ka ndryshuar në 2013. Atëherë, pse ka ndërhyrë Prokuroria e Posaçme? Prokuroria e Posaçme ka ndërhyrë dhe ka bërë ngrirjen e aseteve fillimisht të kompanisë së dy vëllezërve nga Katari, për shkak se ka dyshime të forta që prona është e falsifikuar dhe të gjitha transaksionet po kryheshin mbi një pronë të falsifikuar.
Po nĂ« dosjet nĂ« ProkurorinĂ« e VlorĂ«s ka njĂ« sĂ«rĂ« materialesh qĂ« janĂ« ekspertuar dhe kanĂ« rezultuar tĂ«rĂ«sisht tĂ« falsifikuara, dhe PĂ«llumb Petriti Ă«shtĂ« dĂ«nuar nga gjykata dhe Ă«shtĂ« nĂ«n hetim edhe nga Prokuroria e VlorĂ«s. Pra po flasim pĂ«r njĂ« histori qĂ« vijon tĂ« paktĂ«n nĂ« 10â12 vitet e fundit. Tani, lidhur me pretendimet qĂ« kanĂ« palĂ«t, nuk bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« proces tĂ« vetĂ«m gjyqĂ«sor, bĂ«het fjalĂ« pĂ«r dhjetĂ«ra procese tĂ« cilat, me sa duket, SPAK i ka mbledhur nĂ« njĂ« tĂ« vetme dhe Ă«shtĂ« duke i hetuar nĂ« kuadĂ«r tĂ« grupit.
Pse ka ndĂ«rhyrĂ« sipas meje prokuroria? Sigurisht palĂ«t kanĂ« tĂ« drejtĂ«n e vet nĂ« momentin qĂ« bĂ«het njĂ« transaksion kaq i madh, sepse pronat kanĂ« kaluar nga Artur Shehu dhe persona tĂ« tjerĂ« te kompania âAlbanian Landâ qĂ« bĂ«n edhe atĂ« ndĂ«rmjetĂ«sen me kompaninĂ« nĂ« Katar, dhe qĂ« sigurisht Ă«shtĂ« njĂ« kompani shqiptare qĂ« Ă«shtĂ« Redi Struga nĂ« rastin konkret qĂ« e bĂ«n kĂ«tĂ« gjĂ«. NĂ« momentin qĂ« lekĂ«t do tĂ« iknin, pra do shkonin tek personi i cili kishte bĂ«rĂ« kontratĂ«n, nĂ« rastin konkret Artur Shehu, do tĂ« ishte shumĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r prokurorinĂ« pĂ«r tâi bllokuar, pĂ«r shkak se mos shkonin nĂ« llogari tĂ« njĂ« shtetasi amerikan (kam pĂ«rshtypjen) dhe nuk i kthente dot mĂ«. Kjo ka qenĂ« nxitimi, mendoj unĂ«, pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« ngrirjen.
ĂfarĂ« nuk shkon nĂ« kĂ«tĂ« histori lidhet pikĂ«risht me faktin, mĂ«nyrĂ«n se si ka kaluar prona. GjithĂ« thelbi i kĂ«saj historie Ă«shtĂ« skema masive e tjetĂ«rsimit tĂ« pronave, dhe duke u bĂ«rĂ« transaksioni mbi njĂ« skemĂ« masive⊠dhe po tĂ« shikosh brenda trashĂ«gimtarĂ«ve, Fevzi, brenda trashĂ«gimtarĂ«ve ti ke tre trashĂ«gimtarĂ« qĂ« po tâi lexosh me kujdes dĂ«shmitĂ«, japin tre versione tĂ« ndryshme. E para. E dyta, ke tre avokatĂ« tĂ« cilĂ«t nuk dinĂ« çfarĂ« thonĂ«, pra janĂ« marrĂ« me çështjet dhe nĂ« fund fare nuk dinĂ« çfarĂ« thonĂ«. Dhe ka njĂ« gjĂ« tjetĂ«r: nĂ« kohĂ«n qĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« regjistrimi i kĂ«tyre pronave, ne nuk duhet tĂ« harrojmĂ«, janĂ« ndĂ«rruar tetĂ« drejtorĂ« tĂ« KadastrĂ«s pĂ«r shkak tĂ« presioneve qĂ« kishte pĂ«r tĂ« gjithë⊠jo vetĂ«m ajo zonĂ«, Ă«shtĂ« gjithĂ« bregdeti.
Blendi Fevziu: Pyetje. Në qoftë se këta persona i kanë marrë tokat dhe i kanë regjistruar dhe janë akoma në proces gjyqësor, pra kanë marrë formë të prerë⊠ndoshta shpresoj se në 2013 deri tani, 2014, 2015 mund të jenë në gjykatë. Janë në gjykatë?
Klodiana Lala: Janë në gjykatë, janë në gjykatë.
Blendi Fevziu: Po pse gjykata nuk ka marrë masë sigurimi që ti mos ta shesësh dot pronën derisa të dalë final?
Eugen Beci: Jo, shiko, ka një problem në proceset gjyqësore⊠se ata bllokuan aeroportin e Vlorës që mos ketë një gjë⊠Në proceset gjyqësore ka një problem, kur palët nuk kanë asnjë pretendim, për çfarë të marrë sigurimin e padisë gjykata?
Blendi Fevziu: QĂ« mos ikin lekĂ«t, pra⊠MĂ« fal, ku Ă«shtĂ« dyshimi? Dyshimi pĂ«r falsifikiminâŠ
Eugen Beci: Falsifikimi është çështje fakti: o është, o nuk është falso. Dhe në rast se nuk është paraqitur kur procesi ka përfunduar, ka vetëm një rrugë⊠palët vetë⊠ka vetëm një rrugë: rishikimin. Në rast se ai dokumenti i falsifikuar del sot, njëra nga palët, ose pala që ka pronën ose Agjencia e Trajtimit të Pronave, do shkojë në gjykatë të bëjë rishikimin. Nuk ka zgjidhje të tjera këtu.
Blendi Fevziu: Po prapë kjo është çështje që pritet të zgjidhet tani me gjykatën. SPAK do ta çojë në gjykatë besoj?
Eugen Beci: SPAK-u, nĂ« rast se provon qĂ« ka falsifikim me njĂ« akt ekspertimi tĂ« njĂ« tapie, tĂ« njĂ« dokumenti tĂ« vjetĂ«r, e kthen tĂ«rĂ« procesin kryesor ose proceset mĂ« vete qĂ« janĂ« shumĂ«, edhe i kthen. Edhe i thotĂ«: âpo mendohu ti Agjenci e Trajtimit tĂ« Pronave tĂ« bĂ«sh padinĂ«â, sepse kjo Ă«shtĂ« e reja qĂ« Ă«shtĂ« kjo e KadastrĂ«s, sepse kjo Ă«shtĂ« palĂ« qĂ« legjitimohet nĂ« gjykatĂ«, nuk Ă«shtĂ« SPAK-u. Nuk merret direkt toka, do kthehet prapĂ« pĂ«r tâu rigjykuar nga fillimi, patjetĂ«r. Nuk ka konfiskim tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ«, do bĂ«het fjalĂ«âŠ
