LiderĂ«t e vendeve tĂ« G7-Ă«s kanĂ« kĂ«rkuar tĂ« mĂ«rkurĂ«n njĂ« armĂ«pushim tĂ« menjĂ«hershĂ«m dhe tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m nĂ« Liban, ndĂ«rsa kanĂ« bĂ«rĂ« tĂ« ditur se do tĂ« diversifikojnĂ« rrugĂ«t e furnizimit me energji pĂ«r tĂ« ulur varĂ«sinĂ« nga Ngushtica e Hormuzit, si pĂ«rgjigje ndaj pĂ«rshkallĂ«zimit tĂ« luftĂ«s me Iranin. Po ashtu, ata kanĂ« mirĂ«pritur njĂ« marrĂ«veshje tĂ« pĂ«rkohshme pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund konfliktit.
Liderët janë mbledhur në një samit në qytetin francez Evian-les-Bains, në brigjet e Liqenit të Gjenevës, teksa detaje të marrëveshjes së armëpushimit mes SHBA-së dhe Iranit po bëhen publike gradualisht nga Uashingtoni dhe Teherani, para shpalljes së saj zyrtare që pritet të bëhet të premten në Lucern të Zvicrës.
MarrĂ«veshja SHBA-Iran pritet tĂ« hapĂ« rrugĂ«n pĂ«r negociata drejt njĂ« zgjidhjeje pĂ«rfundimtare pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s, e cila ka shkaktuar mbi 7,000 viktima, kryesisht nĂ« Iran dhe Liban.
âNe theksojmĂ« nevojĂ«n qĂ« negociatat ⊠tĂ« trajtojnĂ« kĂ«rcĂ«nimet qĂ« paraqet Irani nĂ« rajon dhe mĂ« gjerĂ« dhe tĂ« sigurojnĂ« qĂ« ai tĂ« mos zotĂ«rojĂ« kurrĂ« armĂ« bĂ«rthamoreâ, thuhet nĂ« deklaratĂ«n e liderĂ«ve.
Samiti i ka dhĂ«nĂ« presidentit amerikan Donald Trump mundĂ«sinĂ« qĂ« tâua prezantojĂ« marrĂ«veshjen e tij me Iranin aleatĂ«ve kryesorĂ«: BritanisĂ«, KanadasĂ«, FrancĂ«s, GjermanisĂ«, ItalisĂ« dhe JaponisĂ«.
Këto vende ndajnë kryesisht shqetësimet e Uashingtonit lidhur me programin bërthamor të Iranit dhe çështje të tjera, por nuk e kanë mbështetur kurrë vendimin e Trumpit për të hyrë në luftë. Ato gjithashtu shqetësohen se Teherani ka fituar ndikim duke i rezistuar sulmit të superfuqisë dhe duke ruajtur kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit.
Liderët kanë deklaruar se janë të gatshëm të kontribuojnë në zbatimin e marrëveshjes, me një koalicion të udhëhequr nga Britania dhe Franca që pritet të ndihmojë në garantimin e sigurisë së lundrimit sapo Ngushtica e Hormuzit të rihapet, siç pritet të ndodhë të premten.
Memorandumi i mirĂ«kuptimit i nĂ«nshkruar kĂ«tĂ« javĂ« nga Uashingtoni dhe Teherani, megjithĂ«se ende nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« publik, e zgjat edhe pĂ«r 60 ditĂ« armĂ«pushimin e shpallur nĂ« prill, pĂ«r tâu dhĂ«nĂ« palĂ«ve kohĂ« pĂ«r tĂ« negociuar njĂ« paqe tĂ« pĂ«rhershme.
Presidenti amerikan duket se ka arritur vetëm pjesërisht objektivat që kishte deklaruar në fillim të luftës. Qeveria teokratike e Iranit mbetet në pushtet, rezervat e uraniumit të pasuruar në nivele të larta nuk janë dorëzuar, kapacitetet e raketave balistike nuk janë shkatërruar dhe Irani nuk ka ndërprerë mbështetjen për milicitë anti-izraelite si Hezbollah në Liban.
Trumpi ka thënë se marrëveshja përcakton se Irani nuk do të ketë armë bërthamore, një qëndrim që Teherani e ka deklaruar prej dekadash, ndërsa zyrtarët amerikanë thonë se bisedimet e mëtejshme do të synojnë largimin ose shkatërrimin e rezervave të uraniumit të pasuruar.
Megjithatë, përfundimi i luftës me këto kushte mund ta ekspozojë Trumpin ndaj kritikave, përfshirë nga qarqet më të ashpra brenda Partisë Republikane, në prag të zgjedhjeve të mesmandatit në nëntor.
Një nga çështjet kryesore që mbetet e hapur është fati i Libanit. Izraeli e ka pushtuar vendin në mars me synimin për të shkatërruar Hezbollahun, pasi grupi militant kishte sulmuar përtej kufirit në solidaritet me Teheranin pas sulmeve amerikano-izraelite ndaj Iranit.
Forcat izraelite ende kontrollojnë një pjesë të gjerë të Libanit jugor, ku më shumë se një milion njerëz janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre, ndërsa Hezbollahu mbetet i pamposhtur.
Irani thotë se armëpushimi duhet të përfshijë edhe ndalimin e luftimeve në Liban dhe se një marrëveshje e përhershme duhet të çojë në tërheqjen e Izraelit. Izraeli, i cili u përjashtua nga negociatat e paqes SHBA-Iran, thotë se nuk do të tërhiqet dhe rezervon të drejtën të përdorë forcën ushtarake.
Kjo ka shkaktuar pĂ«rçarje mes Izraelit dhe Shteteve tĂ« Bashkuara, pasi Trumpi ka kritikuar publikisht aleatin e tij tĂ« kohĂ«s sĂ« luftĂ«s, Benjamin Netanyahu. TĂ« martĂ«n, Trumpi ka deklaruar nĂ« samit se nuk ishte âi kĂ«naqurâ me mĂ«nyrĂ«n se si ishte sjellĂ« Izraeli.
âPa ne, pa Shtetet e Bashkuara, nuk do tĂ« kishte Izrael. Pa mua, nuk do tĂ« kishte Izrael, sepse asnjĂ« president tjetĂ«r nuk ishte i gatshĂ«m tĂ« bĂ«nte atĂ« qĂ« bĂ«ra unĂ«â, ka thĂ«nĂ« Trumpi.
NĂ« deklaratĂ«n e tyre, liderĂ«t e G7-Ă«s kanĂ« bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r njĂ« âarmĂ«pushim tĂ« menjĂ«hershĂ«m dhe tĂ« qĂ«ndrueshĂ«mâ nĂ« Liban.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
/GazetaSinjali/
The post LiderĂ«t e G7-s bĂ«n thirrje pĂ«r armĂ«pushim nĂ« Liban para nĂ«nshkrimit tĂ« marrĂ«veshjes SHBAâIran appeared first on Sinjali.
Login
