❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

“Daily Mail”: Tirana nĂ« sytĂ« e turistĂ«ve: NjĂ« nga qytetet mĂ« ekonomike dhe mĂ« interesante tĂ« EvropĂ«s

TIRANË, 21 korrik /ATSH/- Kryeqyteti i ShqipĂ«risĂ« renditet ndĂ«r destinacionet urbane mĂ« ekonomike nĂ« EvropĂ«. Por çfarĂ« ofron Tirana pĂ«r vizitorĂ«t?, shkruan media britanike “Daily Mail”.

Kur një arkeolog në portin shqiptar të Durrësit vuri re se një pemë fiku ishte rrëzuar në një gropë pranë mureve të qytetit, ai nuk e kishte kuptuar fillimisht se çfarë zbulimi të rëndësishëm kishte bërë.

Gjatë gërmimeve të mëtejshme, ai zbuloi disa gurë të lashtë, të cilët rezultuan të ishin pjesë e një prej monumenteve më të rëndësishme të trashëgimisë romake në Shqipëri: një amfiteatri madhështor me kapacitet rreth 20 mijë spektatorë, i ndërtuar rreth vitit 100 pas Krishtit.

Ishte viti 1966 dhe, pas një nisme të gjerë arkeologjike, Durrësi zbuloi një arenë të lashtë rreth 20 metra të lartë, duke i shtuar qytetit një tjetër dëshmi të rëndësisë së tij historike.

Tirana, kryeqyteti i Shqipërisë, dhe Durrësi, qyteti port rreth 40 kilometra në perëndim të saj, janë vende ku historia, kultura dhe zbulimet e papritura ndërthuren vazhdimisht.

Por ato kanë edhe një tjetër të përbashkët: ofrojnë një raport të jashtëzakonshëm mes cilësisë dhe kostos.

Tirana Ă«shtĂ« renditur sĂ« fundmi, si qyteti i tretĂ« mĂ« i lirĂ« nĂ« EvropĂ«, sipas Barometrit tĂ« Kostove tĂ« Qyteteve tĂ« kompanisĂ« britanike tĂ« shĂ«rbimeve postare dhe financiare “Post Office”, pĂ«r vitin 2026.

Vizita në amfiteatrin e Durrësit kushton vetëm 2,30 paund.

Një biletë për një shfaqje në Teatrin e Operas në Tiranë rreth 3,50 paund.

Hyrja në muzetë kryesorë rreth 6 paund.

Ndërsa një vakt me tre pjata dhe verë, në një restorant të nivelit të lartë me kuzhinë tradicionale shqiptare kushton rreth 25 paund.

Edhe akomodimi mbetet me çmime të përballueshme: një dhomë dyshe në një hotel cilësor në Tiranë, kushton rreth 65 paund, ndërsa fluturimet vajtje-ardhje mund të gjenden edhe për rreth 30 paund.

Për këtë arsye, shumë ekspertë e konsiderojnë Tiranën një nga destinacionet më të leverdishme për një pushim urban në Evropë.

AnalistĂ«t e kompanisĂ« sĂ« kartave tĂ« kreditit “Zable” e kanĂ« vlerĂ«suar gjithashtu TiranĂ«n pĂ«r raportin e lartĂ« mes pĂ«rvojĂ«s sĂ« ofruar dhe kostos, duke e renditur pĂ«rpara qyteteve si Plovdivi nĂ« Bullgari dhe Talini nĂ« Estoni nĂ« njĂ« studim mbi destinacionet qĂ« ofrojnĂ« “mĂ« shumĂ« vlerĂ« pĂ«r paratĂ« e shpenzuara”.

Një fundjavë në Tiranë dhe Durrës është një mënyrë ideale, për të njohur këtë vend ende relativisht pak të eksploruar nga turistët ndërkombëtarë.

Durrësi, qyteti i dytë më i madh i Shqipërisë, është një zgjedhje e shkëlqyer për një udhëtim njëditor.

Një biletë autobusi vajtje-ardhje kushton vetëm 2,70 paund.

Shëtitorja pranë marinës dhe amfiteatrit ofron një atmosferë të këndshme, me ajrin e freskët që vjen nga deti Adriatik.

Përgjatë bregdetit ndodhet një park i zbukuruar me statuja gladiatorësh, peshkatarësh të lashtë, por edhe figura të artistëve të famshëm ndërkombëtarë si John Lennon, Tina Turner, Bob Dylan dhe Mick Jagger.

Këto vepra janë një element veçantë i qytetit.

Jagger është paraqitur në lëvizje, Lennon duke luajtur kitarën, Dylan me një pamje të menduar, ndërsa Tina Turner në një pozë energjike skenike.

Statujat u vendosën si simbol i hapjes kulturore pas rënies së komunizmit, një periudhë që përfundoi vetëm rreth 35 vite më parë, me shembjen e regjimit të izoluar të udhëhequr nga Enver Hoxha.

Vizita vazhdon me Kullën Veneciane, ku një picë kushton rreth 4,50 paund dhe një birrë Korça rreth 2,70 paund.

Një përvojë që ndërthur çmimet e përballueshme, me qetësinë larg turmave masive turistike të destinacioneve të tjera mesdhetare.

Në Tiranë, një ndalesë e rëndësishme është Shtëpia me Gjethe, ish-qendra e hetimeve e përdorur nga Sigurimi, policia sekrete e regjimit komunist.

Aty dokumentohen historitë e mijëra viktimave, përndjekjet politike, përgjimet masive dhe kontrolli i rreptë mbi jetën private të qytetarëve.

GjatĂ« regjimit tĂ« tij, Enver Hoxha ndĂ«rtoi rreth 175 mijĂ« bunkerĂ«, tĂ« projektuar pĂ«r t’u pĂ«rdorur nĂ« rast lufte apo sulmi bĂ«rthamor.

NjĂ« prej tyre ndodhet pranĂ« Sheshit SkĂ«nderbej dhe sot njihet si Bunk’Art 2.

Brenda këtij kompleksi, dhomat e izoluara dhe ekspozitat tregojnë historinë e represionit komunist, ndërsa elementët e artit modern, krijojnë një kontrast me atmosferën e rëndë të së kaluarës.

NjĂ« tjetĂ«r objekt i rĂ«ndĂ«sishĂ«m Ă«shtĂ« Bunk’Art 1, njĂ« strehim shumĂ« mĂ« i madh qĂ« ishte projektuar si seli e udhĂ«heqjes komuniste, nĂ« rast tĂ« njĂ« sulmi bĂ«rthamor.

Vizitorët mund të shohin edhe ambientet personale të Hoxhës, përfshirë dhomën e gjumit dhe zyrën e tij me panele druri, ku ruhet edhe një fotografi e Josif Stalinit.

Pranë këtij kompleksi ndodhet teleferiku që të çon në malin e Dajtit, rreth 900 metra mbi nivelin e detit.

Nga aty ofrohet një nga pamjet më të bukura panoramike të Tiranës, e rrethuar nga vargmale mbresëlënëse.

Ajo që e bën Tiranën të veçantë është atmosfera e saj sociale: një qytet i gjallë, i hapur dhe i çlirët, ku ende ndihet kontrasti mes energjisë së sotme dhe së kaluarës së vështirë komuniste.

Edhe gastronomia është një nga pikat e forta të kryeqytetit.

Në zonën Blloku, dikur lagjja e rezervuar për elitën komuniste, vizitorët mund të shijojnë gatime tradicionale dhe verë shqiptare.

Banorët e Tiranës flasin me dashuri për qytetin e tyre.

Dhe vizitorët shpesh arrijnë në të njëjtin përfundim: Tirana është një qytet plot energji, surpriza dhe kontraste. //a.i/

The post “Daily Mail”: Tirana nĂ« sytĂ« e turistĂ«ve: NjĂ« nga qytetet mĂ« ekonomike dhe mĂ« interesante tĂ« EvropĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA – DorĂ«hiqet kreu i agjencisĂ« amerikane pĂ«r sigurinĂ« e IA-sĂ«

UASHINGTON, 20 korrik /ATSH/- Kreu i QendrĂ«s amerikane pĂ«r Standardet dhe Inovacionin nĂ« InteligjencĂ«n Artificiale, Chris Fall, ka dhĂ«nĂ« dorĂ«heqjen vetĂ«m tre muaj pasi u emĂ«rua nĂ« krye tĂ« institutit federal, qĂ« merret me testimin e inteligjencĂ«s artificiale pranĂ« Departamentit amerikan tĂ« TregtisĂ«, njoftoi sot njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i departamentit, sipas “Reuters”.

Largimi i tij shënon ndryshimin më të fundit, në planet e administratës Trump për menaxhimin dhe mbikëqyrjen e zhvillimit të inteligjencës artificiale.

Përkohësisht, detyrën e Fall do ta marrë Arvind Raman, i cili drejton zyrën e Departamentit të Tregtisë, që mbikëqyr institutin e testimit të inteligjencës artificiale.

Raman ka qenë më herët, dekan i inxhinierisë në Universitetin Purdue.

Departamenti i Tregtisë nuk dha një arsye për largimin e Fall.

Largimi i Fall është ndryshimi i fundit në qasjen e administratës Trump ndaj inteligjencës artificiale.

Pas rikthimit në detyrë në vitin 2025, Trump deklaroi se qeveria federale duhet të ndërhynte sa më pak, në sektorin e teknologjisë.

Megjithatë, më vonë ai ka marrë një rol më aktiv në monitorimin e kësaj fushe, ndërsa deklaratat dhe politikat e tij për inteligjencën artificiale kanë ndryshuar shpesh.

Instituti amerikan për testimin e inteligjencës artificiale, ka për detyrë të bashkëpunojë me kompanitë kryesore të teknologjisë, si Anthropic, Google DeepMind dhe OpenAI, për të kontrolluar modelet e reja të inteligjencës artificiale, përpara se ato të dalin në përdorim publik dhe për të zbuluar dobësitë e mundshme të tyre.

Instituti përbëhet nga shkencëtarë dhe inxhinierë, që analizojnë rreziqet konkrete që mund të sjellin sistemet e avancuara të inteligjencës artificiale.

NjĂ« nga shqetĂ«simet kryesore Ă«shtĂ« parandalimi, qĂ« kundĂ«rshtarĂ«t e SHBA-sĂ« tĂ« pĂ«rdorin IA-nĂ« pĂ«r ndĂ«rtimin e armĂ«ve kimike apo biologjike, ose pĂ«r manipulimin e tĂ« dhĂ«nave – me tĂ« cilat trajnohen sistemet amerikane tĂ« inteligjencĂ«s artificiale.

Instituti bashkëpunon gjithashtu me Microsoft dhe kompaninë e Elon Musk, xAI, për testimin e modeleve të tyre të inteligjencës artificiale. //a.i/

The post SHBA – DorĂ«hiqet kreu i agjencisĂ« amerikane pĂ«r sigurinĂ« e IA-sĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Ukraina lĂ«shon 400 dronĂ« drejt MoskĂ«s, ndĂ«rsa Zelensky pĂ«rballet me protesta

KIEV, 20 korrik /ATSH/- Ukraina ka lëshuar më shumë se 400 dronë drejt Moskës, në sulmin e saj të fundit të madh ndaj kryeqytetit rus, njoftoi sot kryebashkiaku i Moskës, sipas AP.

Sulmi masiv erdhi vetëm disa orë, pasi Rusia bombardoi Kievin dhe qytetet e tjera ukrainase me raketa balistike.

Kjo valĂ« sulmesh tĂ« ndĂ«rsjella, ka thelluar ciklin e pĂ«rplasjeve mes dy vendeve dhe e ka bĂ«rĂ« edhe mĂ« tĂ« largĂ«t mundĂ«sinĂ« e njĂ« marrĂ«veshjeje, pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund pushtimit tĂ« gjithanshĂ«m rus nĂ« UkrainĂ«, qĂ« ka zgjatur mĂ« shumĂ« se katĂ«r vjet.

NdĂ«rkohĂ«, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se do tĂ« zhvillojĂ« sot “bisedime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme”, ndĂ«rsa pĂ«rpiqet tĂ« zbusĂ« krizĂ«n e brendshme politike.

Kjo krizë shpërtheu pas riorganizimit të qeverisë javën e kaluar, i cili nxori në pah një mosmarrëveshje të thellë, mes figurave të vjetra të ushtrisë dhe reformatorëve të rinj mbi mënyrën se si duhet të zhvillohet lufta.

Zelensky duhet të bindë ukrainasit se largimi i 35-vjeçarit Mykhailo Fedorov nga posti i ministrit të Mbrojtjes dhe vazhdimi i mbështetjes për gjeneralin 60-vjeçar Oleksandr Syrskyi, i trajnuar në kohën sovjetike dhe që drejton forcat e armatosura, nuk do të dëmtojë përpjekjet e Ukrainës kundër Rusisë.

Pas vendimit të Zelensky, në ditët e fundit janë zhvilluar protesta në rrugë, në mbështetje të Fedorov dhe kundër Syrskyi.

Ukraina godet një tjetër depo nafte ruse

Kryebashkiaku i Moskës, Sergei Sobyanin, tha se më shumë se 400 dronë ukrainas u nisën drejt kryeqytetit rus nga mbrëmja e djeshme deri sot në mëngjes.

Sipas tij, shumica e tyre u rrëzuan larg qytetit, ndërsa 85 u interceptuan pranë Moskës.

Guvernatori i rajonit të Moskës, Andrei Vorobyov, deklaroi se 10 persona u plagosën nga sulmet me dronë, ndërsa u dëmtuan disa ndërtesa banimi dhe objekte të infrastrukturës civile.

Sulmi shkaktoi njĂ« zjarr nĂ« parkun industrial “Yuzhnye Vrata”, rreth 30 kilometra nĂ« jug tĂ« MoskĂ«s, sipas Yevgeniya Khrustaleva, drejtuese e zonĂ«s Domodedovo nĂ« rajonin e MoskĂ«s.

Media ruse “Astra” raportoi gjithashtu se sulmi shkaktoi zjarr nĂ« njĂ« depo nafte nĂ« Podolsk, rreth 20 kilometra nĂ« jug tĂ« MoskĂ«s, por ky informacion nuk Ă«shtĂ« konfirmuar zyrtarisht. //a.i/

The post FOKUS – Ukraina lĂ«shon 400 dronĂ« drejt MoskĂ«s, ndĂ«rsa Zelensky pĂ«rballet me protesta appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

JAPONI – Kryebashkiakja hyn nĂ« histori, bĂ«het gruaja e parĂ« nĂ« detyrĂ« qĂ« merr leje lindjeje

YAWATA, 20 korrik /ATSH/- Kryebashkiakja e qytetit Yawata nĂ« JaponinĂ« perĂ«ndimore u bĂ« sot gruaja e parĂ« qĂ« drejton njĂ« bashki nĂ« vend, dhe merr zyrtarisht leje lindjeje, njĂ« vendim qĂ« ka sjellĂ« si mbĂ«shtetje ashtu edhe kritika, sipas “Reuters”.

Shoko Kawata, 35 vjeçe, e zgjedhur në vitin 2023 si kryebashkiakja më e re në historinë e qytetit, tha se kishte planifikuar të bëhej nënë, por zbuloi se për kryetarët e bashkive nuk ekzistonte asnjë rregull për lejen e lindjes.

Ndërsa punonjësit e bashkisë kanë të drejtë për 16 javë leje lindjeje, për postin e kryebashkiakut nuk kishte një procedurë të tillë.

Për këtë arsye, Kawata u detyrua të krijonte një rregull të ri për pozicionin e saj.

“U habita kur mĂ«sova se jam kryebashkiakja e parĂ« qĂ« merr leje lindjeje. Kjo tregon se deri tani nuk ka pasur shumĂ« gra tĂ« reja apo gra nĂ« pĂ«rgjithĂ«si nĂ« poste tĂ« tilla drejtuese”, tha ajo.

Para se të largohej me leje, Kawata mori pjesë në një festival tradicional japonez, por për shkak të shtatzënisë së avancuar nuk hipi mbi faltoren portative të festivalit, siç kërkon tradita, por e ndoqi atë duke ecur pas saj.

Vendimi i saj, ka hapur debat në Japoni për barazinë gjinore dhe rolin e grave në politikë.

Vendi renditet ndër më të dobëtit mes vendeve të zhvilluara, për përfaqësimin politik të grave.

Kawata tha se Japonia ka nevojë për reforma të mëtejshme, sidomos përballë rënies së numrit të lindjeve dhe plakjes së popullsisë.

Sipas saj, shoqëria duhet të krijojë kushte që njerëzit, edhe ata në poste drejtuese, të mos kenë frikë të bëhen prindër.

Shumica e banorëve të Yawata, e mbështetën vendimin e saj, por disa të tjerë kritikuan faktin që ajo do të vazhdojë të marrë pagën e plotë gjatë lejes së lindjes.

Kawata tha se u zhgënjye nga disa komente negative në internet, ku disa persona e akuzuan se po e përdorte postin, vetëm për të marrë leje lindjeje. Foshnja e saj pritet të lindë në shtator. //a.i/

The post JAPONI – Kryebashkiakja hyn nĂ« histori, bĂ«het gruaja e parĂ« nĂ« detyrĂ« qĂ« merr leje lindjeje appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Franca miraton ligjin për ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën 15 vjeç

PARIS, 20 korrik /ATSH/- LigjvĂ«nĂ«sit francezĂ« arritĂ«n sot njĂ« kompromis, qĂ« mund t’i hapĂ« rrugĂ«n hyrjes nĂ« fuqi, qĂ« nĂ« fillim tĂ« vitit tĂ« ri shkollor nĂ« shtator, tĂ« njĂ« ligji qĂ« ndalon pĂ«rdorimin e rrjeteve sociale nga fĂ«mijĂ«t nĂ«n moshĂ«n 15 vjeç, sipas AP.

Për shkak se Parlamenti do të ndërpresë punimet për pushimet verore, ligji duhet të miratohet sa më shpejt

Pasi Komisioni Evropian vlerësoi se versioni i fundit i projektligjit, nuk ishte plotësisht në përputhje me legjislacionin e Bashkimit Evropian, deputetët e Asamblesë Kombëtare dhe senatorët zhvilluan sot bisedime përfundimtare dhe arritën një marrëveshje për një version të ndryshuar të projektligjit.

Ai do t’i nĂ«nshtrohet nesĂ«r votimit pĂ«rfundimtar nĂ« tĂ« dy dhomat e Parlamentit.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, e ka mbështetur fuqishëm këtë nismë, e cila mund të jetë një nga masat e fundit të rëndësishme të miratuara gjatë mandatit të tij, përpara ai se të largohet nga posti vitin e ardhshëm.

Projektligji parashikon gjithashtu ndalimin e përdorimit të telefonave celularë në shkollat e mesme.

Pika kryesore e mosmarrëveshjes kishte të bënte me platformat që do të përfshiheshin në ndalim.

Asambleja KombĂ«tare votoi ndalimin e tĂ« gjitha rrjeteve sociale online, ndĂ«rsa Senati propozoi hartimin e njĂ« liste tĂ« veçantĂ« platformash, qĂ« do t’i nĂ«nshtrohen kĂ«tij kufizimi.

Projektligji u hartua në përputhje me Aktin e Shërbimeve Digjitale, ligjin e BE-së që vendos rregulla të rrepta, për të garantuar sigurinë e përdoruesve në internet.

Megjithatë, edhe pse mbështeti synimin për mbrojtjen më të mirë të të miturve, Komisioni Evropian vlerësoi se disa dispozita të projektligjit, mbivendoseshin me rregulloren evropiane dhe kërkoi ndryshimin e tij.

NĂ« fund, ligjvĂ«nĂ«sit ranĂ« dakord pĂ«r njĂ« ndalim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, nĂ« pĂ«rputhje me versionin e miratuar fillimisht, nga Asambleja KombĂ«tare, ndĂ«rsa pĂ«rgjegjĂ«sia pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« platformat tĂ« zbatojnĂ« kufirin e moshĂ«s, do t’i takojĂ« autoriteteve tĂ« Bashkimit Evropian.

Ndalimi nuk do të zbatohet për enciklopeditë online, platformat arsimore ose shkencore, si edhe për platformat që përdoren për zhvillimin dhe shpërndarjen e programeve me kod të hapur (open-source). //a.i/

The post Franca miraton ligjin për ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën 15 vjeç appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

GAZA – Hamasi emĂ«ron Khalil Al-Hayya si udhĂ«heqĂ«sin e ri tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m

GAZA, 20 korrik, /ATSH/- LĂ«vizja palestineze Hamas ka emĂ«ruar Khalil Al-Hayya si udhĂ«heqĂ«sin e ri tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« organizatĂ«s. Lajmi u bĂ« i ditur pĂ«rmes njĂ« deklarate zyrtare tĂ« Hamasit, raportoi “Reuters”.

Al-Hayya zëvendëson Yahya Sinwar, i cili u vra në tetor të vitit 2024, gjatë luftimeve me forcat izraelite në Rripin e Gazës.

Al-Hayya, ish-shefi i Hamasit në Gaza dhe negociatori kryesor i grupit, është bërë një nga figurat më të rëndësishme të organizatës, pas vrasjes së Sinwarit dhe të ish-udhëheqësit Ismail Haniyeh, i cili u vra në Iran në korrik 2024.

Sipas analistëve, Al-Hayya konsiderohet më i ashpër se rivali i tij Khaled Meshaal dhe emërimi i tij, mund të sinjalizojë një qëndrim edhe më të fortë të Hamasit kundër kërkesave ndërkombëtare për çarmatimin e grupit.

Situata në Gaza

Hamasi po përballet me një nga periudhat më të vështira që nga themelimi i tij në vitin 1987.

Edhe pse armëpushimi i ndërmjetësuar nga SHBA-ja në tetor, ka ulur intensitetin e luftimeve, Izraeli vazhdon të kontrollojë mbi 60% të Rripit të Gazës, ndërsa sulmet vazhdojnë dhe kushtet humanitare për rreth 2 milionë banorët mbeten shumë të rënda.

Një sulm izraelit në Khan Younis, vrau të paktën tre palestinezë. Ushtria izraelite deklaroi se kishte goditur një militant të Hamasit në zonë.

Sipas autoriteteve shëndetësore në Gaza, më shumë se 1150 palestinezë, kryesisht civilë, janë vrarë nga sulmet izraelite që prej armëpushimit të tetorit, ndërsa katër ushtarë izraelitë janë vrarë gjatë së njëjtës periudhë.

ÇfarĂ« sinjalizon emĂ«rimi?

Sipas analistes palestineze Reham Owda, zgjedhja e Al-Hayyas tregon se Hamasi mbetet i pĂ«rkushtuar ndaj luftĂ«s sĂ« armatosur, refuzon çarmatimin nĂ« çdo rrethanĂ« dhe synon tĂ« rindĂ«rtojĂ« kapacitetet e tij ushtarake, duke ruajtur aleancĂ«n me Iranin dhe tĂ« ashtuquajturin “Boshti i RezistencĂ«s”.

Kjo, sipas saj, do t’i bĂ«jĂ« edhe mĂ« tĂ« vĂ«shtira negociatat pĂ«r çarmatimin e Hamasit.

Plani i armëpushimit i propozuar nga presidenti amerikan, Donald Trump parashikon çarmatimin e Hamasit, tërheqjen graduale të ushtrisë izraelite dhe administrimin e Gazës nga një qeveri teknokrate palestineze.

Megjithatë, bisedimet mes Hamasit, Izraelit dhe ndërmjetësve deri tani, nuk kanë arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse për përfundimin e konfliktit. //a.i/

The post GAZA – Hamasi emĂ«ron Khalil Al-Hayya si udhĂ«heqĂ«sin e ri tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – NdĂ«rmjetĂ«sit propozojnĂ« armĂ«pushim 10-ditor pĂ«r tĂ« rikthyer marrĂ«veshjen e pĂ«rkohshme mes Iranit dhe SHBA-sĂ«

DUBAI, 20 korrik /ATSH/- NdĂ«rmjetĂ«sit ndĂ«rkombĂ«tarĂ« i kanĂ« paraqitur Iranit njĂ« propozim pĂ«r uljen e tensioneve me Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, i cili parashikon njĂ« armĂ«pushim 10-ditor – me synimin pĂ«r tĂ« krijuar hapĂ«sirĂ« pĂ«r rifillimin e negociatave – dhe rikthimin e njĂ« marrĂ«veshjeje tĂ« pĂ«rkohshme tĂ« arritur muajin e kaluar, sipas “Reuters”.

Sipas burimit, propozimi synon tĂ« ndalojĂ« pĂ«rkohĂ«sisht pĂ«rshkallĂ«zimin e konfliktit dhe t’u japĂ« palĂ«ve mundĂ«sinĂ«, tĂ« rikthehen nĂ« tryezĂ«n e bisedimeve pĂ«r tĂ« diskutuar zbatimin e marrĂ«veshjes sĂ« pĂ«rkohshme, e cila kishte mbetur pezull pĂ«r shkak tĂ« tensioneve ushtarake.

Burimi nuk dha detaje nëse Teherani e ka pranuar apo refuzuar propozimin, por tha se ndërmjetësit po vazhdojnë kontaktet intensive me të dyja palët, për të shmangur një përshkallëzim të mëtejshëm.

Marrëveshja e përkohshme, e negociuar muajin e kaluar, synonte të krijonte një bazë për rifillimin e dialogut mbi programin bërthamor iranian dhe çështje të tjera të sigurisë rajonale.

Megjithatë, përplasjet e fundit ushtarake dhe sulmet reciproke mes Iranit dhe SHBA-së e vunë atë në rrezik.

NjĂ« armĂ«pushim 10-ditor do tĂ« shĂ«rbente si njĂ« periudhĂ« “qetĂ«simi”, gjatĂ« sĂ« cilĂ«s diplomatĂ«t do tĂ« pĂ«rpiqeshin tĂ« gjenin njĂ« formulĂ« kompromisi, pĂ«r tĂ« rikthyer procesin diplomatik dhe pĂ«r tĂ« parandaluar zgjerimin e konfliktit nĂ« Lindjen e Mesme. //a.i/

The post FOKUS – NdĂ«rmjetĂ«sit propozojnĂ« armĂ«pushim 10-ditor pĂ«r tĂ« rikthyer marrĂ«veshjen e pĂ«rkohshme mes Iranit dhe SHBA-sĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Legjenda e futbollit anglez Kevin Keegan ndahet nga jeta në moshën 75-vjeçare

LONDËR, 20 korrik /ATSH/- Kevin Keegan, njĂ« nga futbollistĂ«t dhe trajnerĂ«t mĂ« tĂ« mĂ«dhenj nĂ« historinĂ« e futbollit anglez, ka ndĂ«rruar jetĂ« nĂ« moshĂ«n 75-vjeçare, raportoi “The Sun”.

Familja bëri të ditur se ai ishte diagnostikuar me kancer të stomakut në fazën e katërt në janar, pasi ishte shtruar në spital për probleme të vazhdueshme.

Në deklaratën e familjes thuhet se Keegan luftoi me sëmundjen deri në fund dhe ndërroi jetë pranë bashkëshortes Jean dhe dy vajzave të tyre.

Ata falënderuan ekipin mjekësor për kujdesin e treguar dhe kërkuan privatësi në këtë periudhë të vështirë.

Keegan ishte dy herĂ« fitues i Topit tĂ« ArtĂ« (Ballon d’Or), duke mbetur i vetmi anglez qĂ« e ka fituar kĂ«tĂ« çmim dy herĂ«.

Ai konsiderohet një nga futbollistët më të mëdhenj të Anglisë. Me Liverpoolin fitoi:

  • 3 tituj kampionĂ« tĂ« AnglisĂ«,
  • 2 Kupa UEFA,
  • 1 KupĂ« FA,
  • 1 KupĂ« Evropiane

Me Newcastle United, fillimisht si lojtar dhe më pas si trajner, Keegan u shndërrua në një figurë legjendare.

Si trajner, ai e riktheu klubin mes mĂ« tĂ« mirĂ«ve nĂ« Angli dhe e udhĂ«hoqi drejt dy vendeve tĂ« dyta radhazi nĂ« “Premier League”, duke qenĂ« shumĂ« pranĂ« fitimit tĂ« titullit nĂ« sezonin 1995–1996.

Ai drejtoi edhe kombĂ«taren e AnglisĂ« nga viti 1999 deri nĂ« vitin 2000, si dhe Manchester City, tĂ« cilin e riktheu nĂ« “Premier League” nĂ« vitin 2002.

Pas lajmit pĂ«r vdekjen e tij, Newcastle United e cilĂ«soi Keegan si “njĂ« nga figurat mĂ« ikonike, mĂ« me ndikim dhe mĂ« tĂ« dashura nĂ« historinĂ« e klubit”, ndĂ«rsa Manchester City vlerĂ«soi rolin e tij nĂ« ringritjen e skuadrĂ«s.

Ish-sulmuesi Alan Shearer, qĂ« luajti nĂ«n drejtimin e tij, shkroi: “Heroi im. Trajneri im. Miku im. Pusho nĂ« paqe, shef.”

Edhe Princi William e nderoi me një mesazh, duke e përshkruar Keegan si një futbollist dhe trajner të jashtëzakonshëm, i cili frymëzoi breza të tërë me talentin, pasionin dhe dashurinë për futbollin.

Kevin Keegan la pas bashkëshorten Jean, me të cilën ishte martuar që nga viti 1974, dhe dy vajzat e tyre, Laura Jane dhe Sarah Marie.

Ai do të kujtohet si një nga emrat më të mëdhenj në historinë e futbollit anglez. //a.i/

The post Legjenda e futbollit anglez Kevin Keegan ndahet nga jeta në moshën 75-vjeçare appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

UKRAINË – DhjetĂ« tĂ« vdekur pas sulmit rus ndaj anijes sĂ« mallrave nĂ« brigjet e OdesĂ«s

ODESA, 20 korrik /ATSH/- NjĂ« sulm rus me raketa ndaj njĂ« anijeje qĂ« transportonte misĂ«r pranĂ« portit tĂ« OdesĂ«s, nĂ« jug tĂ« UkrainĂ«s ka shkaktuar vdekjen e 10 personave, njoftuan sot autoritetet ukrainase, sipas “Reuters”.

Ky është sulmi më vdekjeprurës në javët e fundit të përplasjeve në Detin e Zi.

Anija “Golden Leo”, me flamur tĂ« GuinesĂ«-Bisau dhe me ekuipazh nga India dhe Siria, u godit dje nga tre raketa ruse, duke shkaktuar zjarr nĂ« bord.

Sipas autoriteteve ukrainase, në operacionin e shpëtimit, që zgjati gjithë natën, u gjetën të vdekur nëntë anëtarë të ekuipazhit dhe një pilot detar ukrainas, ndërsa tetë persona u shpëtuan.

Sulmi ndodhi pranë një prej porteve më të rëndësishme të Ukrainës, ndërsa një tjetër sulm rus ndaj qytetit të Odesës, vrau tre persona dhe plagosi tre të tjerë.

Autoritetet thanë se u goditën objekte infrastrukturore, pa dhënë detaje të tjera.

Përshkallëzohet lufta për rrugët detare

Deti i Zi është kthyer sërish në një zonë të rëndësishme të konfliktit, pasi Rusia dhe Ukraina kanë rritur sulmet ndaj infrastrukturës detare dhe burimeve ekonomike të njëra-tjetrës.

Rusia po intensifikon sulmet ndaj porteve ukrainase dhe anijeve të mallrave, ndërsa Ukraina ka goditur infrastrukturën energjetike ruse, përfshirë anijet cisternë me naftë.

Të dyja vendet janë eksportues të mëdhenj të grurit dhe misrit, ndaj sulmet në këtë korridor detar, kanë rritur shqetësimet për furnizimet globale me ushqime.

Ukraina ka humbur një pjesë të madhe të kapacitetit të saj për eksportin e grurit përmes porteve të Detit të Zi, për shkak të sulmeve me raketa dhe dronë.

Ndërkohë, sulmet ukrainase kanë detyruar Rusinë të kufizojë transportin në Detin Azov, një rrugë e rëndësishme për eksportet e saj të grurit.

Sulmi ndaj “Golden Leo” shĂ«non njĂ« tjetĂ«r goditje ndaj tregtisĂ« detare nĂ« Detin e Zi, duke rritur frikĂ«n pĂ«r ndikimin e luftĂ«s nĂ« çmimet globale tĂ« ushqimeve dhe energjisĂ«. //a.i/

The post UKRAINË – DhjetĂ« tĂ« vdekur pas sulmit rus ndaj anijes sĂ« mallrave nĂ« brigjet e OdesĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Grupi rebel “Houthi” vendos bllokadĂ« detare ndaj ArabisĂ« Saudite, duke hapur njĂ« front tĂ« ri nĂ« luftĂ«n SHBA–Iran

JEMEN, 20 korrik /ATSH/- Grupi i armatosur i Jemenit, Houthi, tĂ« mbĂ«shtetur nga Irani, njoftuan sot se po vendosin njĂ« bllokadĂ« detare ndaj ArabisĂ« Saudite, raportoi “Reuters”.

Ky veprim hap një front të ri përballë Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në konfliktin e tyre me Iranin dhe zgjeron rrezikun për furnizimet globale me energji dhe tregtinë ndërkombëtare, përtej rajonit të Gjirit.

Grupi “Houthi” deklaroi se masat synojnĂ« anijet dhe interesat saudite nĂ« Detin e Kuq dhe nĂ« ujĂ«rat pĂ«rreth Jemenit.

Ky zhvillim rikthen tensionet në një nga korridoret më të rëndësishme detare në botë, ku kalon një pjesë e konsiderueshme e transportit global të naftës dhe mallrave.

LĂ«vizja vjen nĂ« njĂ« periudhĂ« pĂ«rshkallĂ«zimi tĂ« tensioneve mes SHBA-sĂ« dhe Iranit, ndĂ«rsa “Houthi” Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« njĂ« nga grupet aleate kryesorĂ« rajonalĂ« tĂ« Teheranit.

Grupi jemenas ka kryer më herët sulme ndaj anijeve tregtare në Detin e Kuq, duke shkaktuar devijime të trafikut detar dhe rritje të kostove të transportit.

Arabia Saudite, e cila ndodhet nĂ« konflikt tĂ« gjatĂ« me “Houthi” dhe ka mbĂ«shtetur qeverinĂ« rivale tĂ« Jemenit, mund tĂ« pĂ«rballet me presion tĂ« ri ndaj eksporteve tĂ« saj energjetike dhe rrugĂ«ve tregtare.

Ekspertët paralajmërojnë se një përshkallëzim i mëtejshëm në Detin e Kuq, mund të ndikojë në tregjet globale të naftës, megjithëse ndikimi real do të varet nga kohëzgjatja dhe përmasat e bllokadës. //a.i/

The post FOKUS – Grupi rebel “Houthi” vendos bllokadĂ« detare ndaj ArabisĂ« Saudite, duke hapur njĂ« front tĂ« ri nĂ« luftĂ«n SHBA–Iran appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Suki, “macja aventuriere” qĂ« pushtoi rrjetet sociale me udhĂ«timet e saj spektakolare

TIRANË, 20 korrik /ATSH/- Ajo nuk Ă«shtĂ« njĂ« mace e zakonshme shtĂ«pie. Suki, njĂ« mace e racĂ«s “bengal” nga Kanadaja, Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« nga kafshĂ«t mĂ« tĂ« njohura nĂ« rrjetet sociale falĂ« pasionit tĂ« saj pĂ«r udhĂ«timet, natyrĂ«n dhe aventurat nĂ« vende tĂ« ndryshme tĂ« botĂ«s, sipas medias italiane “La Stampa”.

Me pamje spektakolare pranë liqeneve me ujëra të kristalta, në pyje, male dhe peizazhe të egra, Suki ka fituar zemrat e miliona njerëzve në mbarë botën.

FotografitĂ« e saj duke lundruar me kanoe, duke eksploruar shtigje malore apo duke qĂ«ndruar mbi shpatullat e pronarĂ«ve tĂ« saj janĂ« bĂ«rĂ« virale, duke e shndĂ«rruar atĂ«, nĂ« njĂ« simbol tĂ« asaj qĂ« sot quhet “Macja aventuriere”.

Suki jeton në Alberta të Kanadasë me pronaren e saj, fotografen e peizazheve Martina Gutfreund, dhe partnerin e saj Kenny Hildebrandt.

Fillimisht, Martina nisi të publikonte fotografitë e maces në llogarinë e saj personale, por shumë shpejt kuptoi se imazhet e Sukit tërhiqnin më shumë vëmendje se fotografitë e saj profesionale.

Për këtë arsye krijoi një profil të veçantë për të në Instagram, i cili u kthye në një fenomen global.

Sot, profili i Sukit ndiqet nga rreth 1,9 milionë njerëz dhe dokumenton udhëtimet e saj në natyrë, nga malet dhe pyjet e Kanadasë deri në destinacione të ndryshme ndërkombëtare.

Ajo ka vizituar mĂ« shumĂ« se 13 vende, pĂ«rfshirĂ« KanadanĂ«, Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s dhe disa shtete evropiane si Italia, Franca, Gjermania, Republika Çeke, Kroacia dhe tĂ« tjera.

Nga macja e shtëpisë te aventurierja e natyrës

Rruga e Sukit drejt famës nisi që në moshë të vogël.

Martina filloi ta mësonte gradualisht me daljet në natyrë, duke përdorur një parzmore dhe duke e shpërblyer me ushqime gjatë trajnimit.

Pas marrjes së vaksinave të nevojshme, macja nisi të eksploronte ambientet jashtë shtëpisë dhe me kalimin e kohës u përshtat me udhëtimet, ecjet dhe aktivitetet në natyrë.

Sipas pronarëve të saj, Suki nuk detyrohet të pozojë për fotografitë.

Ajo zakonisht eksploron vetë zonën përreth dhe fotografitë kapin momentet e saj natyrore.

Martina përdor fotografinë profesionale dhe shkrepjet e shpejta për të kapur pamjet më të bukura të maces së saj në mjedise spektakolare.

Megjithëse në shumë fotografi duket sikur ecën e lirë në natyrë, pronarja ka sqaruar se Suki përdor gjithmonë parzmore gjatë aventurave jashtë ambienteve të sigurta.

Në disa imazhe rripi hiqet gjatë përpunimit fotografik për një pamje më estetike, por siguria e maces mbetet prioritet.

Një ambasadore e udhëtimeve me kafshë shtëpiake

Aventurat e Sukit kanë ndihmuar në ndryshimin e perceptimit tradicional, se macet preferojnë vetëm jetën brenda shtëpisë.

Historia e saj ka treguar se, me durim dhe kujdes, disa kafshë shtëpiake mund të përshtaten edhe me një mënyrë jetese aktive.

PĂ«rveç fotografive nĂ« rrjetet sociale, aventurat e saj janĂ« pĂ«rmbledhur edhe nĂ« librin “Travels of Suki the Adventure Cat”, i cili pĂ«rmban fotografi nga udhĂ«timet e saj dhe mesazhe frymĂ«zuese pĂ«r eksplorimin e natyrĂ«s.

Suki është bërë jo vetëm një yll i internetit, por edhe një frymëzim për mijëra pronarë kafshësh në mbarë botën, që duan të ndajnë përvoja udhëtimi me miqtë e tyre me katër putra. //a.i/

The post Suki, “macja aventuriere” qĂ« pushtoi rrjetet sociale me udhĂ«timet e saj spektakolare appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

“Quotidian Post.it”: ShqipĂ«ria, zgjedhja ideale pĂ«r pushime ekonomike nĂ« EvropĂ«

TIRANË, 20 korrik /ATSH/- Nga deti me ujĂ«rat e kristalta tĂ« Cilento-s, nĂ« rajonin e Kampanias nĂ« ItalinĂ« Jugore, deri te plazhet mahnitĂ«se tĂ« ShqipĂ«risĂ«, duke kaluar nĂ«pĂ«r fshatra piktoreskĂ«, qytete tĂ« artit dhe kryeqytete evropiane, ekspertĂ«t e udhĂ«timeve kanĂ« pĂ«rzgjedhur 10 destinacione ideale pĂ«r pushime ekonomike, pa bĂ«rĂ« kompromis me cilĂ«sinĂ«, sipas medias italiane “Quotidian Post.it”.

Në një kohë kur kostot e udhëtimeve vijojnë të rriten, zgjedhja e një destinacioni që ofron peizazhe mbresëlënëse, gastronomi cilësore dhe çmime të përballueshme është bërë më e rëndësishme se kurrë.

Megjithatë, Evropa vazhdon të ofrojë vende ku mund të shijoni pushime të paharrueshme pa rënduar buxhetin.

Sipas ekspertëve, rezervimi disa muaj përpara dhe planifikimi i nisjes gjatë ditëve të javës mbeten mënyrat më të mira për të siguruar tarifat më të favorshme për fluturimet dhe akomodimin.

Në listën e mëposhtme renditen 10 destinacione të rekomanduara për verën e vitit 2026, pesë në Itali dhe pesë në vende të tjera evropiane, të përzgjedhura për raportin e shkëlqyer mes kostos dhe cilësisë së përvojës që ofrojnë.

Pushime ekonomike pa hequr dorë nga cilësia

Të udhëtosh me pak shpenzime është ende e mundur. Duke zgjedhur destinacione më pak të frekuentuara, duke rezervuar fluturimet dhe akomodimin disa muaj më herët, si edhe duke i dhënë përparësi periudhave jashtë sezonit turistik, mund të përjetoni eksperienca autentike me një buxhet të kufizuar.

Nga brigjet e Cilento-s deri te gjiret me ujëra të kristalta të Shqipërisë, e cila vazhdon të forcojë pozicionin e saj si një nga destinacionet më të përballueshme dhe më të kërkuara të Mesdheut, këto vende përfaqësojnë disa nga alternativat më të mira për pushimet verore të vitit 2026.

Shqipëria

Shqipëria është një nga destinacionet më të përballueshme në Evropë dhe vitet e fundit është kthyer në një nga zgjedhjet më të preferuara për pushuesit që kërkojnë plazhe të mrekullueshme, natyrë të paprekur, histori dhe gastronomi autentike me çmime të arsyeshme.

ÇfarĂ« ia vlen tĂ« vizitoni: Ksamilin me ujĂ«rat e tij tĂ« kristalta, SarandĂ«n, qytetin historik tĂ« Beratit, tĂ« mbrojtur nga UNESCO, si edhe Parkun KombĂ«tar tĂ« Butrintit, njĂ« nga thesaret mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme arkeologjike tĂ« Mesdheut.

ÇfarĂ« mund tĂ« bĂ«ni: Ju mund tĂ« shijoni plazhet e RivierĂ«s Shqiptare, tĂ« merrni pjesĂ« nĂ« ekskursione, tĂ« vizitoni sitet e TrashĂ«gimisĂ« BotĂ«rore tĂ« UNESCO-s, tĂ« eksploroni natyrĂ«n dhe tĂ« zbuloni fshatra e qytete me histori e kulturĂ« tĂ« pasur.

ÇfarĂ« duhet tĂ« provoni: byrekun tradicional, peshkun dhe frutat e detit tĂ« freskĂ«ta, qoftet, si edhe bakllavanĂ«, njĂ« nga Ă«mbĂ«lsirat mĂ« tĂ« njohura tĂ« kuzhinĂ«s shqiptare.

Më poshtë janë renditur 10 destinacionet rekomanduara për vitin 2026, të përzgjedhura për kombinimin e çmimeve të përballueshme, bukurisë natyrore, atraksioneve turistike dhe mundësisë për të kaluar pushime cilësore pa shpenzuar shumë.

1-Cilento (Campania)

2-Gargano (Pulia)

3-Riviera dei Cedri (Kalabria)

4-Bregdeti i Trabocchi (Abruzzo)

5-Tropea (Kalabria)

6-Shqipëria

7-Mali i Zi

8-Bullgaria

9-Krakovia (Polonia)

10-Porto (Portugalia)  //a.i/

The post “Quotidian Post.it”: ShqipĂ«ria, zgjedhja ideale pĂ«r pushime ekonomike nĂ« EvropĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

NORVEGJI – Zjarri masiv shkatĂ«rron mbi 100 banesa, qindra persona evakuohen

DRAMEN, 18 korrik /ATSH/-  Një zjarr i përmasave të mëdha në jug të Norvegjisë, ka shkatërruar më shumë se 100 banesa dhe ka detyruar qindra njerëz të largohen nga zona, sipas policisë dhe transmetuesit publik norvegjez, raportoi AP.

Zjarri shpërtheu dje rreth orës 15:30 në një kompleks banesash në zonën Krokstadelva, në komunën Dramen.

Flakët u përhapën me shpejtësi nga banesat drejt zonave përreth dhe më pas në pyjet pranë qytetit.

Përhapja e zjarrit u favorizua nga erërat e forta, terreni i pjerrët dhe afërsia mes banesave, duke e bërë më të vështirë ndërhyrjen e ekipeve të emergjencës.

Autoritetet e kanë cilësuar ngjarjen, si një nga zjarret më të mëdha të dekadave të fundit në Norvegji.

Më shumë se 60 zjarrfikës u angazhuan në operacionin për shuarjen e flakëve, ndërsa për ndërhyrje u përdorën edhe helikopterë për hedhjen e ujit nga ajri.

Sipas transmetuesit publik norvegjez NRK, qindra banorë u dërguan në një qendër evakuimi.

Rreth 400 persona u detyruan të linin përkohësisht shtëpitë e tyre, ndërsa shumë prej tyre u larguan me nxitim duke lënë pas sende personale dhe kafshë shtëpiake.

Policia bëri të ditur se nuk ka persona të raportuar të zhdukur.

Një pjesëtar i shërbimeve të emergjencës ka pësuar plagë të lehta gjatë ndërhyrjes, ndërsa disa persona janë kontrolluar nga ekipet mjekësore.

Shkaku i zjarrit ende nuk është përcaktuar dhe autoritetet kanë nisur hetimet për të zbuluar se si nisi shpërthimi i flakëve.

Dramen ndodhet rreth 34 kilometra në jugperëndim të kryeqytetit norvegjez, Oslo. //a.i/

The post NORVEGJI – Zjarri masiv shkatĂ«rron mbi 100 banesa, qindra persona evakuohen appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

“La Repubblica”: Alarm nĂ« botĂ«n e fertilitetit: NjĂ« dhurues sperme mund tĂ« ketĂ« qindra fĂ«mijĂ« biologjikĂ«

ROMË, 18 korrik /ATSH/- Shoqata Evropiane e Riprodhimit NjerĂ«zor kĂ«rkon kufizime pĂ«r numrin e fĂ«mijĂ«ve nga njĂ« dhurues sperme: zbulimi i qindra vĂ«llezĂ«rve e motrave mund tĂ« jetĂ« destabilizues pĂ«r fĂ«mijĂ«t e lindur nga donacioni, sipas “La Repubblica”.

Ekspertët vlerësojnë se numri i fëmijëve të lindur nga një dhurues sperme nuk duhet të kalojë 50, duke rekomanduar vendosjen e kufijve të qartë, për të shmangur pasojat e mundshme sociale, psikologjike dhe mjekësore.

Rreziku është krijimi i grupeve të mëdha vëllezërish e motrash biologjikë, ku njerëzit mund të zbulojnë papritur se kanë qindra persona me të njëjtën origjinë gjenetike.

Filmi “Starbuck” e trajtoi kĂ«tĂ« temĂ« me humor, duke treguar historinĂ« e njĂ« burri qĂ« zbulon se Ă«shtĂ« babai biologjik i 533 fĂ«mijĂ«ve, pas dhurimeve tĂ« spermĂ«s.

Por realiteti ka shkuar edhe më tej: në vitin 2023, një gjykatë në Danimarkë urdhëroi një dhurues sperme të ndalonte aktivitetin pasi kishte sjellë në jetë rreth 550 pasardhës.

Rreziqe shëndetësore dhe psikologjike

Ekspertët theksojnë se kufizimet nuk lidhen vetëm me çështje sociale, por edhe me arsye mjekësore.

NĂ« njĂ« komunitet prej rreth 800 mijĂ« personash, numri i lartĂ« i fĂ«mijĂ«ve nga i njĂ«jti dhurues, rrit mundĂ«sinĂ« qĂ« dy persona me lidhje tĂ« panjohur biologjike, tĂ« krijojnĂ« njĂ« marrĂ«dhĂ«nie dhe tĂ« kenĂ« fĂ«mijĂ«, duke bashkuar – pa e ditur-  tĂ« njĂ«jtin material gjenetik.

Nga ana psikologjike, studiuesit paralajmĂ«rojnĂ« se zbulimi i papritur se njĂ« person Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« “tribuje” me qindra vĂ«llezĂ«r e motra biologjike, dhe jo i njĂ« familjeje tradicionale, mund tĂ« jetĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u pĂ«rballuar.

Propozimi i ESHRE-së

Shoqata Evropiane e Riprodhimit Njerëzor dhe Embriologjisë (ESHRE) ka propozuar që një dhurues sperme, të mos ketë më shumë se 50 familje të krijuara nga donacioni, me synimin që ky kufi të ulet gradualisht deri në 15 familje ose më pak.

Ekspertët kërkojnë gjithashtu, krijimin e një regjistri evropian, për të kontrolluar numrin e pasardhësve nga secili dhurues.

ESHRE pranoi se nuk ka prova përfundimtare, se fëmijët e lindur nga dhurues me shumë pasardhës, kanë dëme të drejtpërdrejta, por argumenton se duhet ndjekur një qasje parandaluese.

Problemi i dhuruesve “mĂ« tĂ« kĂ«rkuar”

Klinikat e fertilitetit shpesh preferojnë dhurues me cilësi të lartë të spermës dhe me kontrolle mjekësore të kryera, gjë që mund të çojë në përdorimin e përsëritur të të njëjtëve persona.

Në vendet ku prindërit mund të zgjedhin disa karakteristika të dhuruesit, disa individë bëhen veçanërisht të kërkuar dhe numri i pasardhësve të tyre rritet me shpejtësi.

Një shqetësim tjetër është zbulimi i mutacioneve gjenetike pas lindjes së shumë fëmijëve.

Një rast i raportuar lidhej me një dhurues, që rezultoi se kishte një mutacion që rrit rrezikun e kancerit; nga donacionet e tij kishin lindur rreth 200 fëmijë, duke e bërë shumë të vështirë gjetjen dhe kontrollin e tyre.

Dhurimi ndërkombëtar e vështirëson kontrollin

Sperma e ngrirë shpesh transportohet ndërmjet vendeve.

Kjo bën që kufijtë kombëtarë të mos jenë gjithmonë efektivë, pasi një dhurues mund të ketë fëmijë në shumë shtete të ndryshme.

Danimarka është një nga vendet kryesore evropiane për qendrat mjekësore ku ruhet, testohet dhe shpërndahet sperma e dhuruar për përdorim në trajtime të fertilitetit.

Përhapja e testeve të ADN-së ka bërë gjithashtu që, shumë fëmijë të lindur nga donacioni të mund të gjejnë vëllezër e motra biologjike edhe në vende të tjera, duke krijuar grupe të mëdha familjare të panjohura më parë.

Sipas ekspertëve, kufizimet duhet të vendosen tani, përpara se numri i pasardhësve nga një dhurues i vetëm, të krijojë probleme të vështira sociale, psikologjike dhe mjekësore. //a.i/

The post “La Repubblica”: Alarm nĂ« botĂ«n e fertilitetit: NjĂ« dhurues sperme mund tĂ« ketĂ« qindra fĂ«mijĂ« biologjikĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

“World Food Photography Awards 2026”: 10 fotografitĂ« fituese qĂ« rrĂ«fejnĂ« botĂ«n pĂ«rmes ushqimit

LONDËR, 18 korrik /ATSH/- Nga njĂ« sanatorium i epokĂ«s sovjetike te njĂ« treg mbi ujĂ« nĂ« Bangladesh, fotografitĂ« fituese tĂ« “World Food Photography Awards 2026 – Çmimeve BotĂ«rore tĂ« FotografisĂ« sĂ« Ushqimit tĂ« kĂ«tij viti, pasqyrojnĂ« mĂ«nyrat e shumta se si ushqimi formĂ«son jetĂ«n e pĂ«rditshme nĂ« mbarĂ« botĂ«n, shkruan BBC.

Konkursi i vitit 2026, mblodhi gati 9,000 fotografi nga më shumë se 50 vende, duke përjetësuar korrjet, tregjet, kuzhinat familjare, ushqimin e rrugës, festimet dhe mbijetesën.

Me vetëm një klikim, fotografët e ushqimit nga e gjithë bota, krijuan një portret global të kulturës ushqimore, duke treguar jo vetëm se çfarë hanë njerëzit, por edhe mënyrën se si ushqimi është i ndërthurur me jetën e përditshme.

Më poshtë vijojnë disa nga fotografitë fituese më mbresëlënëse të këtij viti.

Fituesja e çmimit kryesor: Jo Kearney, Britania e Madhe

Fotografia fituese e fotografes britanike, Jo Kearney fiksoi një moment vetmie në mensën e një sanatoriumi të epokës sovjetike në Taxhikistan, duke kujtuar se fotografia e ushqimit, mund të ketë po aq lidhje me evokimin e kujtimeve dhe të një vendi, sa edhe me nxitjen e oreksit.

Në Khoja Obi Garm, në malet e Taxhikistanit, vizitorët vazhdojnë të mblidhen për vakte të thjeshta dhe të bollshme.

I ndĂ«rtuar mbi burime termale tĂ« pasura me radon, ky kompleks i madh prej betoni, i njohur dikur si njĂ« “hotel shĂ«ndeti”, u ofronte punĂ«torĂ«ve dy javĂ« pushim çdo vit.

Sot, kostoja e ulët vazhdon të tërheqë banorë vendas të Taxhikistanit, vizitorë nga vendet fqinje të Azisë Qendrore dhe herë pas here udhëtarë me çanta shpine.

Fitues, kategoria “Ushqim pĂ«r tĂ« Festuar”: Pingyao Song, KinĂ«

Në një festival të hotpot-it në Kinë, qindra pjesëmarrës mblidhen rreth një banketi të madh të përbashkët.

Lëngu i kuq, i pasur me spec djegës, piper Sichuan, pastë të fermentuar fasulesh, dhjamë viçi dhe erëza, shndërrohet njëkohësisht në vakt dhe spektakël, ndërsa të pranishmit hanë, filmojnë dhe transmetojnë drejtpërdrejt festën.

Fitues, kategoria “Maja e cilĂ«sisĂ«â€: Albert GonzĂĄlez, SpanjĂ«

Në Ine, një fshat peshkatarësh në prefekturën Kyoto të Japonisë, kallamarët thahen në diell sipas teknikës tradicionale himono.

Kjo metodë konservimi, e përdorur për peshqit dhe prodhimet e detit, e pasuron shijen falë kripës, ajrit dhe kohës, duke lidhur traditat ushqimore të fshatit me detin që i siguron jetesën.

Fitues, kategoria “Mbledhja e Prodhimeve”: Marco Rutten, HolandĂ«

Në agim, nën urën Howrah në Kolkata, një grup i vogël peshkatarësh tërheqin rrjetat nga lumi Hooghly.

Peshku i kapur do të shitet në tregjet aty pranë dhe do të gatuhet po atë mëngjes në familjet bengaleze.

Fotografia pasqyron punën e përditshme të peshkatarëve në orët e para të mëngjesit, që zhvillohet poshtë një prej urave më të ngarkuara të qytetit.

Fitues, kategoria “Ushqimi i rrugĂ«s”: Kara Baird, Australi

Në tregun Nishiki të Kiotos, fotografia kap një çast kalimtar mes turmës së blerësve, avullit, nxehtësisë dhe lëvizjes.

I njohur si “kuzhina e Kiotos”, ky treg ka qenĂ« prej kohĂ«sh njĂ« nga qendrat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« gastronomisĂ« sĂ« qytetit, ku ushqimet e rrugĂ«s, turshitĂ«, prodhimet e detit dhe Ă«mbĂ«lsirat mbushin rrugicat e ngushta.

Imazhi përcjell intensitetin e tregut në momentin e tij më të ngarkuar.

Fitues, “Çmimi “Louis Jadot” pĂ«r fotografin e vitit tĂ« verĂ«s”: Juan Miguel Ortuño Martinez, SpanjĂ«

Brenda një rezervuari nëntokësor vere, një punëtor pastron me ujë me presion, gjurmët e vjeljes së mëparshme të rrushit.

Pasi muret dhe dyshemeja pastrohen, kolegu i tij ul një kovë të vogël me një sfungjer, për të mbledhur mbetjet e mbetura në cepin më të ulët të rezervuarit.

Fotografia zbulon punën e padukshme që fshihet pas prodhimit të verës, larg romantizmit që lidhet me gotën e verës.

Fitues, kategoria “Ushqim pĂ«r Familjen”: Michela Balboni dhe Federico Borella, Itali

Në Samarkand, Uzbekistan, një fëmijë zgjat dorën drejt bukës së nxehtë, të sapodalë nga tanduri i familjes.

E rĂ«ndĂ« dhe e rrumbullakĂ«t, me njĂ« kore tĂ« trashĂ« dhe elastike, gjithmonĂ« e zbukuruar nĂ« qendĂ«r me fara tĂ« zeza susami, buka “Samarkand non” Ă«shtĂ« njĂ« nga ushqimet mĂ« karakteristike tĂ« qytetit.

Fitues, “Çmimi “Jamie Oliver” pĂ«r tĂ« rinjtĂ«â€ (13–17 vjeç): Indigo Larmour

Gjatë festivalit Chhath Puja në Bengalin Perëndimor të Indisë, besimtarët qëndrojnë në ujë, duke ofruar ushqime për Suryan, perëndinë e Diellit.

Festivali, i kremtuar kryesisht nga gratë, mbështetet në vlerat e mirënjohjes, pastrimit shpirtëror dhe përkushtimit.

Fitues, kategoria “Ushqim pĂ«r shitje”: Kazi Mohammad Golam Quddus, Bangladesh

Në Bogra, Bangladesh, një treg perimesh gjallërohet në orët e para të mëngjesit.

FermerĂ«t sjellin lakrat e sapokorrura me furgonĂ«, pĂ«rpara se tregtarĂ«t t’i blejnĂ« dhe t’i transportojnĂ« drejt DakĂ«s dhe qyteteve tĂ« tjera tĂ« mĂ«dha.

Fitues, “Çmimi “Philip Harben” pĂ«r fotografinĂ« e ushqimit gjatĂ« pĂ«rgatitjes”: LehĂłczki BalĂĄzs

Fotografi hungarez, Lehóczki Balåzs kishte vite që e imagjinonte këtë portret të gjyshërve të tij, por ndiente se nuk ishte ende i denjë për ta realizuar.

Gjyshja shkoi te parukierja, ndërsa gjyshi u rrua, përpara se ai të instalonte pajisjet e studios në kuzhinën e tyre.

Kur pa fotografinë e përfunduar, gjyshja e quajti atë artist. //a.i/

The post “World Food Photography Awards 2026”: 10 fotografitĂ« fituese qĂ« rrĂ«fejnĂ« botĂ«n pĂ«rmes ushqimit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

“Zonjushet e Avinjonit”, kryevepra e Picasso-s qĂ« tronditi artistĂ«t dhe u mbajt e fshehur pĂ«r 9 vjet

TIRANË, 18 korrik /ATSH/- Pablo Picasso krijoi nĂ« vitin 1907 njĂ« nga veprat mĂ« tĂ« famshme dhe mĂ« tĂ« debatueshme tĂ« historisĂ« sĂ« artit: “Zonjushet e Avinjonit” (Les Demoiselles d’Avignon).

Piktura, e cila në fillim shkaktoi tronditje dhe refuzim nga artistët e kohës, më vonë u konsiderua një vepër themelore, që ndryshoi rrjedhën e artit modern, shkruan BBC.

Kur Picasso ua tregoi për herë të parë disa miqve dhe artistëve në studion e tij në Paris, reagimet ishin kryesisht negative.

Piktori Henri Matisse thuhet se i quajti figurat femĂ«rore “tĂ« shĂ«mtuara”, ndĂ«rsa Georges Braque e krahasoi pĂ«rvojĂ«n e shikimit tĂ« saj me “pirjen e benzinĂ«s”.

Piktura nuk u ekspozua publikisht deri në vitin 1916.

Sot ajo konsiderohet një nga veprat që shënuan lindjen e kubizmit, një rrymë artistike ku format tradicionale thyhen dhe njerëzit apo objektet paraqiten përmes formave gjeometrike dhe këndvështrimeve të ndryshme.

Një revolucion në mënyrën e paraqitjes së trupit dhe hapësirës

Vepra paraqet pesë gra nudo në një bordello në Barcelonë.

Trupat e tyre janë të deformuar, me forma të thyera dhe fytyra që ngjajnë me maska.

Ndryshe nga pikturat tradicionale, ku njerëzit paraqiteshin në mënyrë realiste, Picasso zgjodhi një mënyrë më abstrakte dhe më të ashpër.

Sipas kuratorëve të Muzeut Picasso në Paris, kjo ishte një kthesë e madhe në art.

Picasso nuk ndryshoi vetëm një element të pikturës, por mënyrën se si artistët mendonin për trupin, hapësirën dhe realitetin.

Ndikimi i artit afrikan

Një nga aspektet më të debatuara të kësaj vepre, është ndikimi i artit afrikan.

Para se të krijonte pikturën, Picasso ishte interesuar shumë për maskat dhe skulpturat afrikane, të cilat i kishte parë në muze dhe koleksione në Paris.

Fytyrat e disa grave në pikturë, veçanërisht ato që duken si maska, janë ndikuar nga ky stil: forma më të thjeshta, më të fuqishme dhe më pak realiste.

Megjithatë, Picasso shpesh e mohoi këtë ndikim.

Ai madje deklaroi nĂ« vitin 1920 se “nuk kishte dĂ«gjuar kurrĂ«â€ pĂ«r artin afrikan, edhe pse studiuesit mendojnĂ« se ai ishte frymĂ«zuar prej tij.

Kjo ka sjellë kritika për përvetësim kulturor, pasi Picasso përfitoi artistikisht nga kultura afrikane, por nuk e pranoi plotësisht rolin e saj.

Një version i ri i pikturës nga Henry Taylor

Më shumë se 100 vite më vonë, artisti amerikan Henry Taylor e rikrijoi këtë vepër nga këndvështrimi i tij.

NĂ« pikturĂ«n e tij “From Congo to the Capital and Black Again” (2007), ai ruajti strukturĂ«n bazĂ« tĂ« veprĂ«s sĂ« Picasso, por figurat femĂ«rore i paraqiti me ngjyrĂ« tĂ« zezĂ«, duke e bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« dukshĂ«m lidhjen me kulturĂ«n afrikane.

Taylor, i njohur për trajtimin e jetës dhe përvojave të komuniteteve me ngjyrë, përdori këtë vepër për të ngritur pyetje mbi racën, identitetin dhe mënyrën se si historia e artit ka trajtuar kultura të ndryshme.

Debati për mënyrën si Picasso paraqiti gratë

Piktura ka shkaktuar gjithashtu debate për mënyrën se si Picasso i paraqiti gratë.

Disa kritikë thonë se trupat e copëzuar dhe format agresive lidhen me marrëdhënien e ndërlikuar që artisti kishte me gratë.

Në versionin e Henry Taylor, figurat janë ende të deformuara, por duken më pak kërcënuese dhe më shumë si individë me identitet të tyre.

Nga refuzimi te kryevepra

Edhe pse fillimisht u konsiderua tronditĂ«se dhe madje e shĂ«mtuar, me kalimin e viteve “Les Demoiselles d’Avignon” u kthye nĂ« njĂ« nga pikturat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« shekullit XX.

Në vitin 1939, Muzeu Modern u Artit e bleu veprën dhe ajo sot konsiderohet një nga thesaret e artit modern.

Mbi një shekull pas krijimit, piktura vazhdon të ngjallë debate, pasi prek tema si ndryshimi artistik, ndikimi kulturor, përfaqësimi i grave dhe mënyra se si historia e artit përcakton se cilat vepra bëhen të pavdekshme. //a.i/

The post “Zonjushet e Avinjonit”, kryevepra e Picasso-s qĂ« tronditi artistĂ«t dhe u mbajt e fshehur pĂ«r 9 vjet appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MUZIKË – Si u bĂ« K-pop njĂ« “dritare lirie” pĂ«r koreano-veriorĂ«t nĂ«n regjimin e Kim Jong Un

TIRANË, 18 korrik /ATSH/- K-pop-i Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« simbol tĂ« lirisĂ« dhe tĂ« shpresĂ«s pĂ«r shumĂ« koreano-veriorĂ«.

Edhe pse regjimi përpiqet ta ndalojë, muzika koreano-jugore ka krijuar një lidhje me botën e jashtme dhe ka sfiduar përpjekjen e qeverisë për të kontrolluar informacionin dhe kulturën, shkruan BBC.

PĂ«r dekada me radhĂ«, nĂ« KorenĂ« e Veriut qytetarĂ«t janĂ« mĂ«suar se udhĂ«heqĂ«si Kim Jong Un dhe familja Kim janĂ« tĂ« vetmit “yje” qĂ« duhet tĂ« adhurojnĂ«.

Por, muzika koreano-jugore (K-pop) ka arritur të depërtojë fshehurazi në vend, duke u dhënë shumë njerëzve një pamje të një bote krejt ndryshe.

Lee Yeon-su, e cila u largua nga Koreja e Veriut dhe tani jeton në Korenë e Jugut, thotë se për herë të parë në jetën e saj mund të zgjedhë vetë kë të admirojë.

Ajo shkon në koncertet e grupit të famshëm BTS dhe përjeton një liri, që në vendin e saj të lindjes do të ishte e paimagjinueshme.

“NĂ« KorenĂ« e Veriut do tĂ« ishte e pamundur tĂ« zgjidhje vetĂ« dikĂ« qĂ« admiroje”, tha ajo.

Në Korenë e Veriut, ku kontrolli shtetëror është shumë i rreptë, dëgjimi i muzikës koreano-jugore apo shikimi i filmave dhe serialeve nga Koreja e Jugut, konsiderohet krim dhe mund të penalizohesh me burg ose dënime të rënda.

Megjithatë, pavarësisht ndalimeve, K-pop-i ka arritur të depërtojë përmes kartave të vogla të memories, pajisjeve MP3 dhe sinjaleve televizive nga zona pranë kufirit.

“Ata ishin koreanĂ« si ne, por dukeshin ndryshe”

Disa tĂ« larguar nga Koreja e Veriut tregojnĂ« se kur dĂ«gjuan pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« BTS, “Blackpink” apo grupe tĂ« tjera koreano-jugore, u habitĂ«n nga pamja, muzika dhe mĂ«nyra e shprehjes.

Kang Gyu-ri, e cila u arratis nĂ« vitin 2023, kujton kĂ«ngĂ«n “Dynamite” tĂ« BTS, e cila u bĂ« shumĂ« e njohur nĂ« botĂ«, gjatĂ« pandemisĂ«.

“E dĂ«gjoja pa kuptuar tekstin, por melodia tĂ« bĂ«nte tĂ« ndiheshe mirĂ«. TĂ« gjithĂ« e ndiqnin”, tha ajo.

Ajo tregoi se të rinjtë në Korenë e Veriut filluan të kopjonin vallëzimet dhe stilin e artistëve koreano-jugorë, sepse kjo u dukej diçka moderne dhe ndryshe nga propaganda shtetërore.

Në vend të këngëve tradicionale koreano-veriore, të cilat shpesh flasin për revolucionin dhe lavdërimin e shtetit, K-pop-i sillte tema si dashuria, ëndrrat dhe emocionet personale.

Muzika si “dritare drejt botĂ«s sĂ« jashtme”

Për shumë koreano-veriorë, K-pop-i nuk ishte vetëm argëtim, por një mënyrë për të kuptuar se ekzistonte një botë tjetër jashtë propagandës së regjimit.

Hannah Oh, një tjetër e larguar nga Koreja e Veriut, tregoi se mbante fshehur karta memorie me muzikë koreano-jugore.

NĂ«se kontrollohej, ajo kishte njĂ« kartĂ« bosh pĂ«r t’ua dhĂ«nĂ« autoriteteve.

Ajo thotë se shumë njerëz vazhdonin ta dëgjonin muzikën K-pop, edhe pse rrezikonin dënime të rënda.

“Kur e ke parĂ« atĂ« botĂ«, Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« largohesh prej saj”, tha ajo.

Regjimi i Kim Jong Un, e sheh kulturĂ«n koreano-jugore si kĂ«rcĂ«nim, sepse mund t’i bĂ«jĂ« njerĂ«zit tĂ« krahasojnĂ« jetĂ«n e tyre me atĂ« nĂ« KorenĂ« e Jugut.

Në vitin 2022, u raportua se disa të rinj u ekzekutuan publikisht, për shpërndarje të përmbajtjeve koreano-jugore.

BTS ndihmoi disa koreano-vetiorë të larguar të gjenin veten

Për disa të arratisur nga Koreja e Veriut, BTS nuk ishte vetëm një grup muzikor, por një burim shprese.

Yeon-su tha se këngët e BTS për vetëpranimin dhe përballimin e vështirësive e ndihmuan të pranonte të kaluarën e saj.

Pasi mbĂ«rriti nĂ« KorenĂ« e Jugut, ajo u bĂ« pjesĂ« e komunitetit tĂ« fansave tĂ« BTS, tĂ« njohur si “ARMY”, dhe pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nuk u ndje e gjykuar pĂ«r origjinĂ«n e saj.

“Kur u tregova miqve tĂ« mi se isha nga Koreja e Veriut, askush nuk mĂ« trajtoi ndryshe”, tha ajo. //a.i/

The post MUZIKË – Si u bĂ« K-pop njĂ« “dritare lirie” pĂ«r koreano-veriorĂ«t nĂ«n regjimin e Kim Jong Un appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – SHBA-ja godet Iranin pĂ«r tĂ« shtatĂ«n natĂ« radhazi, pĂ«rshkallĂ«zohet konflikti

UASHINGTON, 18 korrik /ATSH/- Ushtria amerikane ka kryer pĂ«r tĂ« shtatĂ«n natĂ« radhazi sulme ajrore ndaj Iranit, pasi presidenti Donald Trump deklaroi se marrĂ«veshja e pĂ«rkohshme e armĂ«pushimit kishte “pĂ«rfunduar”, sipas BBC.

Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) njoftoi se objektivat ishin qendrat e vëzhgimit, infrastruktura ushtarake, depot nëntokësore të armëve dhe kapacitetet detare.

Sulmet përfunduan pas disa orësh, rreth orës 21:30 sipas kohës amerikane.

Irani pretendoi se iu përgjigj duke sulmuar aleatët e SHBA-së në rajon.

Ushtria e Kuvajtit tha se mbrojtja ajrore kishte përballuar sulme me raketa dhe dronë iranianë, ndërsa Jordania njoftoi se kishte rrëzuar 10 raketa iraniane që hynë në hapësirën e saj ajrore.

Tensionet kanë prekur edhe Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.

Trafiku detar në këtë zonë është pothuajse pezulluar, për shkak të sulmeve reciproke mes SHBA-së dhe Iranit.

Nëpërmjet kësaj ngushtice kalon rreth një e pesta e furnizimeve globale me naftë dhe gaz të lëngshëm.

Media shtetërore iraniane raportoi shpërthime në qytetin Yazd, në ishullin Qeshm dhe pranë portit të Bandar Abbasit.

Ndërkohë, SHBA-ja hodhi poshtë pretendimet e Iranit se ishin goditur objektiva civile, duke thënë se sulmet ishin kryer vetëm ndaj objektivave ushtarake.

Autoritetet iraniane thanĂ« se shtatĂ« persona u vranĂ« nĂ« sulmet nĂ« provincĂ«n Hormozgan, ndĂ«rsa “BBC Verify” verifikoi dĂ«mtime nĂ« urĂ«n Gariveh nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ«.

Përplasjet vijojnë prej një jave, pasi bisedimet e paqes mes Uashingtonit dhe Teheranit dështuan dhe palët vazhdojnë shkëmbimin e sulmeve. //a.i/

The post FOKUS – SHBA-ja godet Iranin pĂ«r tĂ« shtatĂ«n natĂ« radhazi, pĂ«rshkallĂ«zohet konflikti appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA – Trump kĂ«rcĂ«non KanadanĂ« me tarifa pĂ«r shkak tĂ« tymit tĂ« zjarreve

UASHINGTON, 18 korrik /ATSH/- Presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar Kanadanë me vendosjen e tarifave të reja tregtare, duke akuzuar Otavën për neglizhencë në menaxhimin e pyjeve, ndërsa qindra zjarre masive kanë mbuluar me tym pjesë të mëdha të veriut të SHBA-së, sipas BBC.

“SHBA-ja po pushtohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« panevojshme nga ajri i ndotur dhe i rrezikshĂ«m”, shkroi Trump nĂ« platformĂ«n e tij “Truth Social”, duke paralajmĂ«ruar masa ndaj KanadasĂ« pĂ«r atĂ« qĂ« e quajti “neglizhencĂ« tĂ« qĂ«llimshme”.

Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« Sistemit Kanadez tĂ« Informacionit pĂ«r Zjarret nĂ« Pyje, rreth 888 zjarre ishin dje aktive nĂ« Kanada – shumica r dalĂ« jashtĂ« kontrollit.

Më shumë se 190 prej tyre ndodheshin në provincën Ontario.

Trump tha se do të kontaktojë kryeministrin kanadez Mark Carney për të kërkuar shpjegime, duke e akuzuar Kanadanë se nuk ka mirëmbajtur siç duhet pyjet dhe zonat me bimësi të dendur.

Kritikat e presidentit amerikan u mbështetën nga disa ligjvënës republikanë, të cilët e përdorën situatën për të rikthyer idenë e Trump për ta bërë Kanadanë shtetin e 51-të amerikan. Kjo deklaratë ka shkaktuar reagime të forta në Kanada.

Nga ana tjetër, kryeministri kanadez, Mark Carney dhe zyrtarë të tjerë kanë theksuar se zjarret dhe ndryshimet klimatike janë një problem që prek të dyja vendet.

Kanadaja ka investuar miliarda dollarë në parandalimin e zjarreve dhe menaxhimin e pyjeve.

Tymi prek miliona njerëz në SHBA

Zjarret në Kanada kanë shkatërruar deri tani rreth 3 milionë hektarë tokë, ndërsa tymi është përhapur në disa shtete amerikane, përfshirë Minesotën, Miçiganin, Pensilvaninë, Ohajon dhe Nju Jorkun.

Në disa zona është shpallur alarm për cilësinë e ajrit, ndërsa aktivitete të shumta në natyrë janë anuluar.

Sipas monitoruesit zviceran të cilësisë së ajrit IQAir, Detroiti kishte dje ajrin më të ndotur në botë.

ShkencĂ«tarĂ«t thonĂ« se situata Ă«shtĂ« mĂ« komplekse dhe nuk mund t’i atribuohet vetĂ«m KanadasĂ«.

Ata theksojnë se tymi nuk njeh kufij dhe se edhe zjarret në SHBA, kanë ndikuar më parë në cilësinë e ajrit në Kanada.

Ekspertët e lidhin rritjen e numrit të zjarreve me temperaturat e larta, thatësirën dhe ndikimin e ndryshimeve klimatike, të cilat krijojnë kushte më të favorshme për përhapjen e flakëve.

Ontario i pĂ«rgjigjet kritikave: “DĂ«rgoni ndihmĂ«, jo ankesa”

Kryeministri i Ontarios, Doug Ford, iu përgjigj kritikave amerikane duke thënë se Kanadaja ka ndihmuar SHBA-në në raste zjarresh dhe fatkeqësish natyrore.

“Mos u ankoni, dĂ«rgoni mbĂ«shtetje dhe ndihmĂ«, sepse ne kemi bĂ«rĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ« pĂ«r miqtĂ« tanĂ« amerikanĂ«â€, deklaroi Ford.

Ai tha se më shumë se 150 ekipe zjarrfikëse, mbi 80 avionë dhe helikopterë për shuarjen e zjarreve po luftojnë me flakët në provincë. //a.i/

The post SHBA – Trump kĂ«rcĂ«non KanadanĂ« me tarifa pĂ«r shkak tĂ« tymit tĂ« zjarreve appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

“Gastroenterology”: Kufizimi i sheqerit pĂ«r vetĂ«m nĂ«ntĂ« ditĂ« ul ndjeshĂ«m yndyrĂ«n nĂ« mĂ«lçi

Një studim tregon se reduktimi i konsumit të sheqerit për vetëm nëntë ditë mund të ulë ndjeshëm yndyrën në mëlçi dhe të përmirësojë metabolizmin.

TIRANË, 18 korrik /ATSH/- Heqja e sheqerit nga dieta pĂ«r vetĂ«m nĂ«ntĂ« ditĂ«, mund tĂ« sjellĂ« pĂ«rmirĂ«sime tĂ« shpejta nĂ« metabolizmin e mĂ«lçisĂ«.

KĂ«tĂ« e tregon njĂ« studim i botuar nĂ« revistĂ«n shkencore “Gastroenterology”, i cili analizoi efektet e kufizimit tĂ« fruktozĂ«s tek fĂ«mijĂ«t me obezitet dhe konsum tĂ« lartĂ« tĂ« sheqerit.

NĂ« studim morĂ«n pjesĂ« 41 fĂ«mijĂ« dhe adoleshentĂ« tĂ« moshĂ«s 9–18 vjeç, tĂ« cilĂ«ve iu siguruan tĂ« gjitha vaktet pĂ«r nĂ«ntĂ« ditĂ«.

Studiuesit u kujdesën që dieta të kishte pothuajse të njëjtin numër kalorish, sasi të ngjashme yndyrash, proteinash dhe karbohidratesh, si dieta e zakonshme e pjesëmarrësve.

Ndryshimi kryesor ishte se një pjesë e madhe e sheqerit, veçanërisht fruktoza, u zëvendësua me niseshte, në mënyrë që përmirësimet të mos vinin thjesht nga ulja e kalorive.

Rezultatet ishin domethĂ«nĂ«se. PĂ«rqindja mesatare e yndyrĂ«s nĂ« mĂ«lçi ra nga 7,2% nĂ« 3,8%, ndĂ«rsa u vu re edhe njĂ« ulje e yndyrĂ«s viscerale – e cila grumbullohet rreth organeve tĂ« brendshme dhe lidhet me rrezik mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r sĂ«mundje metabolike dhe kardiovaskulare.

Studiuesit konstatuan gjithashtu se mëlçia prodhonte shumë më pak yndyrë të re (de novo lipogjenezë), një proces që nxitet nga konsumimi i tepërt i fruktozës.

Po ashtu, u përmirësua mënyra se si organizmi përdor insulinën, duke treguar një rritje të ndjeshmërisë ndaj insulinës dhe një funksion më të mirë metabolik.

Megjithatë, autorët theksojnë se këto rezultate nuk do të thotë se vetëm nëntë ditë pa sheqer e kurojnë sëmundjen e mëlçisë së dhjamosur.

Studimi u krye vetëm tek fëmijët me obezitet dhe konsum të lartë të sheqerit.

Megjithatë, ai tregon se mëlçia mund të reagojë shumë shpejt ndaj uljes së fruktozës në dietë.

ÇfarĂ« Ă«shtĂ« fruktoza?

Fruktoza është një sheqer i thjeshtë që gjendet natyrshëm në fruta, por në sasi të mëdha shtohet edhe në shumë produkte të përpunuara, si pijet e gazuara, lëngjet e ëmbla, ëmbëlsirat, drithërat e gatshme, salcat dhe ushqimet e paketuara.

Konsumimi i tepërt i fruktozës, veçanërisht nga sheqernat e shtuara dhe shurupi i misrit me përmbajtje të lartë fruktoze, lidhet me rritjen e yndyrës në mëlçi, rezistencën ndaj insulinës dhe zhvillimin e sëmundjes së mëlçisë së dhjamosur, jo të lidhur me alkoolin (NAFLD).

Ekspertët theksojnë se reduktimi i sheqernave të shtuara, krahas një diete të ekuilibruar dhe aktivitetit fizik të rregullt, mbetet një nga mënyrat më efektive, për të mbrojtur shëndetin e mëlçisë dhe për të përmirësuar metabolizmin.

Studimi u krye nga një ekip studiuesish të udhëhequr nga Robert H. Lustig dhe Jean-Marc Schwarz.

Ai u realizua në Universitetin e Kalifornisë, San Francisco, në bashkëpunim me Universitetin Touro të Kalifornisë dhe Spitalin e Fëmijëve Benioff, në Oakland.

Studimi pĂ«rfshiu 41 fĂ«mijĂ« dhe adoleshentĂ« (9–18 vjeç) me obezitet dhe konsum tĂ« lartĂ« tĂ« sheqerit.

Gjatë nëntë ditëve të studimit, pjesëmarrësit morën dieta të kontrolluara ku fruktoza u reduktua ndjeshëm, ndërsa sasia totale e kalorive mbeti pothuajse e pandryshuar.

Kjo u lejoi studiuesve të vlerësonin efektin specifik të uljes së fruktozës në yndyrën e mëlçisë dhe metabolizmin, pa ndikimin e humbjes në peshë. //a.i/

The post “Gastroenterology”: Kufizimi i sheqerit pĂ«r vetĂ«m nĂ«ntĂ« ditĂ« ul ndjeshĂ«m yndyrĂ«n nĂ« mĂ«lçi appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌