Flamingot e TiranĂ«s fluturojnĂ« nĂ« linjĂ«n Bruksel â Uashington
Nga Lorenc Vangjeli
Në 1914-ën, Gavrilo Princip vrau në Sarajevë Arkidukën Ferdinand. Një akt që e paketoi gjithë njerëzimim në kasapanën e Luftës së Parë Botërore. Atentati ishte vetëm shkëndija që i vuri zjarrin Evropës të përfshirë atbotë nga vala e egër e nacionalizmit, të lidhur me një sistem të ndërlikuar aleancash politike dhe ushtarake dhe ku udhëheqësit e saj, mbretër, perandorë, carë e sulltanë ishin të lidhur nga gjaku e krushqitë e pafundme, me rivalitete të hapura e konkurencë për tregje e koloni, por dhe me një Ballkan në si fuçi baruti në oborrin e saj të pasëm. Ai ishte plumbi fatal e preteksti, por shkaqet ishin gjetkë.
Plot 112 vjet më pas, vetëm pak qindra kilometra nga Sarajeva, Flamingot e Shqipërisë nuk shtinë me armë. Përkundrazi, së paku formalisht një rrjet i pabesueshëm aleancash fluide nga më të pabesueshmet, interesa gjeopolitike, ideologjike, financiare e të sigurisë globale, mediave tradicionale dhe algoritmeve të rrjeteve sociale, të anarkistëve, të së majtës ekstreme dhe aktorë të tjerë, të gjitha këto nën sfondin e fesë së re moderne, ruajtjes së Mjedisit dhe një bërthame të mrekullueshme idealistësh shqiptarë, u shndërrua në gardh njerëzor përpara skuadrës së supozuar të pushkatimit nga Tirana kundër Flamingove.
Shqipëria është skena, por drama luhet me të tjerë aktorë dhe faktorë. Shqipëria është preteksi, shkaqet janë shumë herë më të thellë.
KĂ«shtu u duk se filloi, por tashmĂ« nĂ« ShqipĂ«ri protesta e idealistĂ«ve Ă«shtĂ« betejĂ« e dĂ«shpĂ«ruar kundĂ«r frustrimit tĂ« shkaktuar nga njĂ« elitĂ« e ngurtĂ«suar politike, shkaktare jo e shitjes, por e grabitjes sistematike tĂ« atdheut tĂ« pĂ«rbashkĂ«t. BĂ«rthama njerĂ«zore e protestĂ«s Ă«shtĂ« e tĂ«rbuar nga njĂ« pakicĂ« laramane qĂ« bĂ«n karshillĂ«k banal punĂ«s sĂ« ndershme. Ajo Ă«shtĂ« kundĂ«r politikĂ«s, qĂ« nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« i vetmi biznes i madh me fitim tĂ« garantuar e qĂ« nuk paguan as taksa. Ajo Ă«shtĂ« refuzimi i varfĂ«risĂ« si krim penal dhe i paapelueshĂ«m nĂ« TiranĂ«, ZemĂ«rata Ă«shtĂ« monedha e shkĂ«mbimit qĂ« protestuesit i japin politikĂ«s e cila nĂ« pluralizĂ«m nuk ka mundur tĂ« ndĂ«rtohet si njĂ« mekanizĂ«m pĂ«r zgjidhjen e problemeve tĂ« panumĂ«rta tĂ« vendit, por qĂ« Ă«shtĂ« shndĂ«ruar nĂ« njĂ« problem pĂ«r tâu zgjidhur.
Protesta mund të mbajë mbërthyer Bulevardin edhe gjithë qershorin, madje edhe më gjatë, por edhe nëse ajo tkurret nga vapa e Tiranës, askush nuk vë dot bast se nuk do të rindizet sërish, edhe më e fortë në tetor. Atëherë kur fillon viti universitar dhe cikli të rifillojë nga e para. Ndaj qasja ndaj problemeve që ngre protesta duhet të jetë operacion në zemër të sistemit dhe jo fashim i plagëve që tani i bërtasin dhembjes.
Qoftë dashamirësit e saj, qoftë kritikët, nga politika zyrtare në të majtë e të djathtë që e nëncmojnë apo e grishin të shndërrohen në lëvizje politike, dinë se në atë fushë e kanë bastin e fituar. Forca e protestës qëndron pikërisht tek numrat pa emra, tek masiviteti pa përfaqësim, tek anonimati përbashkues dhe jo individët që ndajnë; forca e saj qëndron në mënyrë paradoksale tek mungesa e identifikimit me vetëm ca pak portrete që do ta privatizonin e aq më keq, do ta privatizonin. Së paku në këtë moment. Bashkimi në Bulevard i shumë ndjeshmërive transversale të shoqërisë shqiptare që për momentin di të refuzojë jashtëzakonisht mirë cfarë kemi, por nuk është thirrur në apel që të pohojë se si duhet të jemi, është magjia e saj. Dhe tashmë është edhe pronë publike.
Edhe ftesat e vizatuara nga Rama, edhe tentativat e BerishĂ«s pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ« nĂ« protestĂ«, janĂ« njĂ«lloj fatale pĂ«r tĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«, dy veteranĂ«t e lozhĂ«s, kanĂ« nĂ« favor pikĂ«risht atĂ« qĂ« normalisht do tâi diskualifikonte: pavarĂ«sisht skeletĂ«ve qĂ« kanĂ« kycur nĂ« dollape, kanĂ« pĂ«rvojĂ«n dhe strukturat e gatshme tĂ« organizimit. I pari, Rama me forcĂ«n e pushtetit tĂ« akumuluar, i dyti, Berisha, qoftĂ« edhe me njĂ« dhuratĂ« tĂ« papritur qĂ« mund tĂ« vijĂ« po nga ana tjetĂ«r e Atlantikut, heqja e Non GratĂ«s, janĂ« natyralisht bashkĂ« dhe kundĂ«r protestĂ«s. Edhe kur e tallin, edhe kur i premtojnĂ« se do tâi bashkohen.
Prapaskena e protestĂ«s, ajo qĂ« duket se zhvillohet nĂ« aksin Uashington â Bruksel, krijimi i kushteve pĂ«r njĂ« betejĂ« po nĂ« Uashington mes njĂ« presidenti atipik si zoti Trump dhe klasĂ«s tradicionale politike amerikane dhe evropiane, mobilizimi nĂ« kufinjtĂ« e tĂ« jashtĂ«zakonshmes i medias klasike dhe asaj tĂ« rrjeteve sociale, janĂ« nĂ« fund tĂ« fundit njĂ« pasqyrĂ« pĂ«r tĂ« parĂ« se cfarĂ« shkon keq nĂ« ShqipĂ«ri. JanĂ« prova dhe mundĂ«sia pĂ«r tĂ« kuptuar se pse mbas rrĂ«zimit tĂ« komunizmit grotesk shqiptar, ShqipĂ«ria po ndĂ«rton njĂ« demokraci tĂ« emĂ«ruar hibride, tĂ« padrejtĂ«, tĂ« pandershme, tĂ« kriminalizuar, tĂ« rrĂ«nuar moralisht; ShqipĂ«ria po shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« geto luksi pĂ«r njĂ« pakicĂ« tĂ« privilegjuar dhe njĂ« fjetinĂ« gjigante pĂ«r gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t.
Kjo Ă«shtĂ« arsyeja sepse Rama duhet ta marrĂ« seriozisht protestĂ«n dhe tĂ« mos garojĂ« me ta nĂ« shpikje memesh. Ta shohĂ« jo me syzet e qesĂ«ndisĂ« qĂ« sheh opozitĂ«n e BerishĂ«s. PĂ«r fatin e tij tĂ« keq si drejtues i maxhorancĂ«s, opozita zyrtare ka vite qĂ« Ă«shtĂ« si ai i dehuri, qĂ« nĂ« pirjen e radhĂ«s, gjen po tĂ« njĂ«jtĂ«n gropĂ« pĂ«r tâu rrĂ«zuar. Rama nuk e ka betejĂ«n me Flamingot apo blogerĂ«t qĂ« postojnĂ« krah tyre nĂ« Bulevard. Nuk e ka as me rrethin e zgjeruar tĂ« kundĂ«rshtarĂ«ve tĂ« tij, qĂ« tani po i thĂ«rret nĂ« apel edhe nga media ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« deri dje e llastonte si personazh ekzotik. E ka kryesisht me modelin qĂ« ai vetĂ« ka shpikur dhe qĂ« deri tani e ka mbajtur nĂ« pushtet. Flamingot e ZvĂ«rnecit janĂ« fluturakĂ«t qĂ« i sollĂ«n pikĂ«risht kĂ«tĂ« kumt duke fluturuar nĂ« linjĂ«n ajrore Bruksel â Uashington. Flamingot shqiptare, ndryshe nga anarkisti serb me kobure nĂ« dorĂ«, me tĂ« gjitha gjasat do tĂ« mbahen mend si paralajmĂ«rueset e revolucionit moral nĂ« ShqipĂ«ri. Pjesa tjetĂ«r Ă«shtĂ« histori e pĂ«rsĂ«ritur zvarranikĂ«sh qĂ« ky vend nĂ« skaj tĂ« Ballkanit dhe EvropĂ«s, ka njĂ« aftĂ«si tĂ« jashtĂ«zakonshme pĂ«r tâi lindur, pĂ«r tâi dashur nĂ« fillim e urryer mĂ« pas; zvarranikĂ« qĂ« ja ulin kokĂ«n atdheut dhe ushqehen me shpirtin e tij.