❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

SHBA ndalon instalimin e TikTok-ut në pajisjet federale

✇KultPlus
By: KultPlus

Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së këtë javë ka arritur në përfundimin se ligji që kërkonte heqjen e TikTok-ut nga pajisjet qeveritare nuk zbatohet më për versionin aktual amerikan të aplikacionit.

Opinioni ligjor u publikua gjashtë muaj pasi operacionet e TikTok-ut në SHBA iu transferuan një grupi sipërmarrjesh, shumica e të cilave janë amerikane, ndërsa kompania ByteDance me bazë në Pekin mbajti një pjesëmarrje prej 19,9 për qind.

TikTok-u është përballur prej vitesh me shqyrtim të shtuar në SHBA për shkak të shqetësimeve lidhur me sigurinë kombëtare, duke e vënë platformën përballë rrezikut të një ndalimi në mbarë vendin.

NĂ« fund tĂ« vitit 2022, Kongresi i SHBA-sĂ« miratoi me mbĂ«shtetje dypartiake njĂ« ligj qĂ« kĂ«rkonte nga agjencitĂ« e degĂ«s ekzekutive tĂ« heqin TikTok-un nga pajisjet federale. Sipas ABC News, ligji zbatohej gjithashtu pĂ«r “çdo aplikacion ose shĂ«rbim pasardhĂ«s tĂ« zhvilluar ose ofruar nga ByteDance Limited ose nga njĂ« entitet nĂ« pronĂ«si tĂ« ByteDance Limited”.

Të enjten, Zyra e Këshilltarit Ligjor e Departamentit të Drejtësisë tha në një opinion prej 12 faqesh, drejtuar zv/këshilltarit të presidentit, se ligji nuk zbatohet më për versionin aktual amerikan të TikTok-ut.

“Kongresi ndaloi vetĂ«m versionin e TikTok-ut qĂ« ndante tĂ« njĂ«jtat karakteristika problematike tĂ« pronĂ«sisĂ«â€, thuhet nĂ« opinion.

Megjithatë, pavarësisht këtij vlerësimi ligjor, agjencitë federale mund të vazhdojnë ta ndalojnë aplikacionin në pajisjet qeveritare për arsye të menaxhimit të personelit, përfshirë produktivitetin.

Kufizimet fillimisht u vendosën për shkak të shqetësimeve të sigurisë kombëtare se informacione të ndjeshme qeveritare mund të aksesoheshin nga entitete kineze përmes aplikacionit.

Në vitin 2024, Kongresi i SHBA-së miratoi legjislacion që synonte të ndalojë efektivisht TikTok-un në të gjithë SHBA-në, nëse ByteDance nuk do të shiste operacionet e saj amerikane. Një ditë para se ligji të hynte në fuqi, presidenti Donald Trump udhëzoi Departamentin e Drejtësisë të mos e zbatonte atë, duke theksuar se administrata e tij po punonte për një marrëveshje./KultPlus.com

↗

Mos shko larg

✇KultPlus
By: KultPlus

Poezi nga Pablo Neruda

Mos shko larg, as dhe për një ditë të vetme, sepse,
Sepse- si mund ta them! – njĂ« ditĂ« Ă«shtĂ« gjatĂ«
Dhe më duhet të pres për ty, si në një stacion të zbraztë
Kur trenat e parkuar  flejnë diku në natë.

Mos më lë, as dhe për një orë të vetme, sepse
Pikat e vogla të ankthit do të rrjedhin bashkë lumë,
Tymi që endet me gjetë një shtëpi do të sillet endacak
Drejt meje, pĂ«r t’ma mbytur zemren qĂ« ka humbĂ«.
 
Oh, ndoshta silueta jote kurr nuk do çbëhet në plazh
Ndoshta qepallat nuk do të përpëliten në distancen bosh,
Dashuria ime, le të jemi në çdo sekond bashkë!
 
Ngase në këtë çast ke ikur shumë larg
Do endem si një labyrinth mbi tokë, duke pyet:
Mos do më lesh të vdes këtu? A do vish prapë?/KultPlus.com

↗

Franca miraton ligjin për ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën 15 vjeç

✇KultPlus
By: KultPlus

LigjvĂ«nĂ«sit francezĂ« arritĂ«n sot njĂ« kompromis, qĂ« mund t’i hapĂ« rrugĂ«n hyrjes nĂ« fuqi, qĂ« nĂ« fillim tĂ« vitit tĂ« ri shkollor nĂ« shtator, tĂ« njĂ« ligji qĂ« ndalon pĂ«rdorimin e rrjeteve sociale nga fĂ«mijĂ«t nĂ«n moshĂ«n 15 vjeç, sipas AP.

Për shkak se Parlamenti do të ndërpresë punimet për pushimet verore, ligji duhet të miratohet sa më shpejt

Pasi Komisioni Evropian vlerësoi se versioni i fundit i projektligjit, nuk ishte plotësisht në përputhje me legjislacionin e Bashkimit Evropian, deputetët e Asamblesë Kombëtare dhe senatorët zhvilluan sot bisedime përfundimtare dhe arritën një marrëveshje për një version të ndryshuar të projektligjit.

Ai do t’i nĂ«nshtrohet nesĂ«r votimit pĂ«rfundimtar nĂ« tĂ« dy dhomat e Parlamentit.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, e ka mbështetur fuqishëm këtë nismë, e cila mund të jetë një nga masat e fundit të rëndësishme të miratuara gjatë mandatit të tij, përpara ai se të largohet nga posti vitin e ardhshëm.

Projektligji parashikon gjithashtu ndalimin e përdorimit të telefonave celularë në shkollat e mesme.

Pika kryesore e mosmarrëveshjes kishte të bënte me platformat që do të përfshiheshin në ndalim.

Asambleja KombĂ«tare votoi ndalimin e tĂ« gjitha rrjeteve sociale online, ndĂ«rsa Senati propozoi hartimin e njĂ« liste tĂ« veçantĂ« platformash, qĂ« do t’i nĂ«nshtrohen kĂ«tij kufizimi.

Projektligji u hartua në përputhje me Aktin e Shërbimeve Digjitale, ligjin e BE-së që vendos rregulla të rrepta, për të garantuar sigurinë e përdoruesve në internet.

Megjithatë, edhe pse mbështeti synimin për mbrojtjen më të mirë të të miturve, Komisioni Evropian vlerësoi se disa dispozita të projektligjit, mbivendoseshin me rregulloren evropiane dhe kërkoi ndryshimin e tij.

NĂ« fund, ligjvĂ«nĂ«sit ranĂ« dakord pĂ«r njĂ« ndalim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, nĂ« pĂ«rputhje me versionin e miratuar fillimisht, nga Asambleja KombĂ«tare, ndĂ«rsa pĂ«rgjegjĂ«sia pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« platformat tĂ« zbatojnĂ« kufirin e moshĂ«s, do t’i takojĂ« autoriteteve tĂ« Bashkimit Evropian.

Ndalimi nuk do të zbatohet për enciklopeditë online, platformat arsimore ose shkencore, si edhe për platformat që përdoren për zhvillimin dhe shpërndarjen e programeve me kod të hapur (open-source). /KultPlus.com

↗

Festivali ‘Air Beat-Lulu Fest’, 200 artistĂ« pjesĂ«marrĂ«s nga ShqipĂ«ria dhe rajoni

✇KultPlus
By: KultPlus

Festivali NdĂ«rkombĂ«tar i Bandave Frymore Air Beat Festival – Lulu Fest solli pĂ«r dy netĂ« me radhĂ« nĂ« Korçë njĂ« atmosferĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme artistike, duke bĂ«rĂ« bashkĂ« mbi 200 muzikantĂ« nga ShqipĂ«ria, Italia, Mali i Zi, Kosova dhe Maqedonia e Veriut.

Kryeministri Edi Rama ndau sot nĂ« rrjetet sociale, pamje nga ky aktivitet, ndĂ«rsa theksoi se “paradat dhe koncertet nĂ« qytet u shndĂ«rruan nĂ« njĂ« festĂ« tĂ« muzikĂ«s, kulturĂ«s dhe traditave, duke e kthyer Korçën nĂ« njĂ« pikĂ«takim ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« artistĂ«ve dhe publikut”.

Në festival, artistët interpretuan repertore të larmishme dhe prezantuan traditat muzikore të vendeve që përfaqësonin.

Paradat artistike dhe koncertet e organizuara në hapësirat publike të qytetit tërhoqën një numër të madh spektatorësh, duke e kthyer Korçën në një qendër të rëndësishme të aktiviteteve kulturore gjatë sezonit veror.

Air Beat Festival i shtohet kalendarit të pasur të aktiviteteve kulturore të Korçës, duke kontribuar në promovimin e qytetit si një destinacion tërheqës turistik dhe kulturor, si edhe në pasurimin e ofertës për vizitorët vendas e të huaj./ata/KultPlus.com

↗

MĂ« 20 korrik 1883 nisi botimin “Fiamuri i ArbĂ«rit”, zĂ«ri i Rilindjes KombĂ«tare

✇KultPlus
By: KultPlus

MĂ« 20 korrik tĂ« vitit 1883 doli numri i parĂ« i revistĂ«s “Fiamuri i ArbĂ«rit”, njĂ« nga botimet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« historinĂ« e shtypit shqiptar dhe njĂ« tribunĂ« e fuqishme e ideve tĂ« Rilindjes KombĂ«tare. Revista u themelua dhe u drejtua nga Jeronim de Rada, njĂ« prej figurave mĂ« tĂ« shquara tĂ« letĂ«rsisĂ« dhe kulturĂ«s arbĂ«reshe, duke u botuar fillimisht nĂ« Corigliano Calabro tĂ« ItalisĂ«.

“Fiamuri i ArbĂ«rit” ishte njĂ« revistĂ« mujore me karakter politik, kulturor, letrar dhe historik. Ajo botohej nĂ« gjuhĂ«n arbĂ«reshe me alfabet latin tĂ« hartuar nga De Rada, ndĂ«rsa mĂ« vonĂ« pĂ«rmbante edhe pĂ«rkthime nĂ« italisht, me synimin pĂ«r ta bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« njohur çështjen shqiptare nĂ« opinionin evropian.

Në faqet e saj trajtoheshin tema që lidhnin shqiptarët me historinë, gjuhën, folklorin dhe kulturën e tyre, por mbi të gjitha ngrihej zëri për të drejtat kombëtare dhe për autonominë e Shqipërisë. Revista u bë një mjet i rëndësishëm për forcimin e ndërgjegjes kombëtare dhe për bashkimin shpirtëror të shqiptarëve, brenda dhe jashtë trojeve të tyre.

Rreth “Fiamuri i ArbĂ«rit” u mblodhĂ«n shumĂ« personalitete tĂ« shquara tĂ« kohĂ«s, ndĂ«r ta arbĂ«reshĂ«, rilindĂ«s shqiptarĂ« dhe albanologĂ« evropianĂ«, tĂ« cilĂ«t kontribuuan me shkrime letrare, historike dhe publicistike. VetĂ« Jeronim de Rada mbante barrĂ«n kryesore tĂ« botimit, duke qenĂ« njĂ«herazi drejtues, redaktor, pĂ«rkthyes dhe korrektues i revistĂ«s.

PĂ«r shkak tĂ« pĂ«rmbajtjes sĂ« saj kombĂ«tare dhe politike, revista hasi nĂ« censurĂ« dhe pengesa nga autoritetet e PerandorisĂ« Osmane dhe tĂ« disa shteteve fqinje, tĂ« cilat kufizuan qarkullimin e saj. MegjithatĂ«, “Fiamuri i ArbĂ«rit” arriti tĂ« shpĂ«rndahej gjerĂ«sisht mes shqiptarĂ«ve dhe arbĂ«reshĂ«ve, duke ushtruar ndikim tĂ« madh nĂ« pĂ«rhapjen e ideve rilindĂ«se. Botimi vazhdoi deri nĂ« vitin 1887, duke lĂ«nĂ« njĂ« trashĂ«gimi tĂ« çmuar nĂ« historinĂ« e gazetarisĂ« dhe publicistikĂ«s shqiptare. /KultPlus.com

Screenshot
↗

’NĂ« s’qenkĂ«sh dashuri, ç’ndjekam pra, vallë’

✇KultPlus
By: KultPlus

Poezi nga Francesco Petrarka

NĂ« s’qenkĂ«sh dashuri, ç’ndjekam pra, vallĂ«?
E dashuri në qoftë, Zot, cila e çfarë?
N’e mirĂ«, pĂ«r mua pse helm vdekatar?
N’e ligĂ«, pse aq i Ă«mbĂ«l çdo zavall?

NĂ« me dashje digjem, ç’ne ky-vaj-ky-hall?
E nĂ«se me pahir, ç’vleka njĂ« e qarĂ«?
O vdekje e gjallë, o sfilÏ gaztare,
ç’kallke te mua teksa po-nĂ« s’ta shpall?

E në e shpallkam, vuaj pa të drejtë.
Mes erĂ«rash skundra me anijĂ« q’u humb
gjendem në det të hapur pa një busull,

me urtĂŹ – pĂ«ndĂ«, me gabime – plumb
qĂ« se çfarĂ« kĂ«rkoj s’e di as vetĂ«
pa digjem dimrit, në verë rri kruspull./KultPlus.com

↗

PĂ«rpara ‘The Odyssey’ e Christopher Nolan, ishte seriali legjendar i RAI-t qĂ« solli nĂ« ekran OdisenĂ« e Homerit

✇KultPlus
By: KultPlus

ShumĂ« pĂ«rpara se “The Odyssey” i Christopher Nolan tĂ« bĂ«hej njĂ« nga filmat mĂ« mezipritur tĂ« vitit, publiku ka njohur njĂ« nga adaptimet mĂ« tĂ« famshme tĂ« poemĂ«s sĂ« Homerit pĂ«rmes ekranit tĂ« vogĂ«l.

NĂ« vitin 1968, televizioni publik italian RAI transmetoi serialin “L’Odissea”, me regji tĂ« Franco Rossi, njĂ« pĂ«rshtatje besnike e veprĂ«s klasike. NĂ« rolin e Odiseut interpretoi aktori Bekim Fehmiu, ndĂ«rsa Penelopa u luajt nga Irene Papas.

PĂ«r miliona shikues, ky ishte kontakti i parĂ« me personazhe mitologjike si Ciklopi Polifem, Çirçe, Sirenat dhe Kalipso, si edhe me udhĂ«timin e gjatĂ« tĂ« Odiseut drejt ItakĂ«s.

Gati gjashtĂ« dekada mĂ« vonĂ«, historia e heroit mitologjik vazhdon tĂ« frymĂ«zojĂ« kineastĂ« dhe artistĂ«. NdĂ«rsa publiku pret vizionin e Christopher Nolan pĂ«r “The Odyssey”, seriali i RAI-t mbetet njĂ« nga ekranizimet mĂ« tĂ« dashura dhe mĂ« tĂ« vlerĂ«suara tĂ« poemĂ«s sĂ« Homerit, duke dĂ«shmuar se kjo vepĂ«r klasike vijon tĂ« flasĂ« me tĂ« njĂ«jtĂ«n forcĂ« pĂ«r çdo brez./KultPlus.com

↗

Arshi Pipa, disidenti që u arratis nga regjimi komunist

✇KultPlus
By: KultPlus

Më 28 korrik 1920, në Shkodër lindi Arshi Pipa, një nga figurat më të rëndësishme të letërsisë dhe mendimit shqiptar. Ai ishte arsimtar, publicist, poet, gjuhëtar, kritik letrar, përkthyes dhe pedagog.

Pipa ishte djali i Mustafa Nuriut dhe Hatixhesë, me prejardhje nga Libohova, por të vendosur në Shkodër.

Arsimin fillor e ndoqi në Kolegjin Saverian, ndërsa më pas vazhdoi studimet për tetë vjet në Gjimnazin e Shkodrës, në degën klasike, të cilin e përfundoi në vitin 1938. Me përkujdesjen e të atit për edukimin fetar, ai ndiqte edhe mësime në medrese gjatë pasditeve.

Studimet e larta për Letërsi dhe Filozofi i kreu në Universitetin e Firences. Pas kthimit në Shqipëri, nga viti 1941 deri në fund të vitit 1944, dha mësim filozofi në liceet shtetërore të Tiranës, Shkodrës dhe Durrësit.

Kur Lidhja e ShkrimtarĂ«ve nisi botimin e revistĂ«s “Bota e Re”, Arshi Pipa dhe Mitrush Kuteli ishin tĂ« vetmit anĂ«tarĂ« jokomunistĂ« tĂ« kĂ«shillit drejtues. Ai mori pjesĂ« edhe nĂ« Kongresin e ParĂ« tĂ« Lidhjes sĂ« ShkrimtarĂ«ve nĂ« tetor tĂ« vitit 1945, i drejtuar nga SkĂ«nder Luarasi.

Në vitin 1946 u arrestua nga regjimi komunist me akuzën për veprimtari antishtetërore. Pas dhjetë vitesh burg, u lirua më 26 prill 1956. Një vit më vonë, në verën e vitit 1957, u arratis nga Shqipëria së bashku me motrën e tij, Fehimen.

Fillimisht u vendos në Sarajevë, ku jetoi deri në vitin 1959. Më pas emigroi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku zhvilloi pjesën më të madhe të veprimtarisë së tij akademike dhe shkencore.

Arshi Pipa ndërroi jetë më 20 korrik 1997 në Uashington, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme në letërsinë, gjuhësinë dhe mendimin kritik shqiptar./ KultPlus.com

Screenshot
↗

Jeta dhe vepra e Francesco Petrarkës, poeti që i dha zë humanizmit evropian

✇KultPlus
By: KultPlus

Francesco Petrarka (Francesco Petrarca, 1304–1374) konsiderohet njĂ« nga figurat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« letĂ«rsisĂ« italiane dhe njĂ« prej themeluesve tĂ« humanizmit evropian. SĂ« bashku me Dante Alighierin dhe Giovanni Boccaccion, ai pĂ«rbĂ«n treshen e madhe tĂ« letĂ«rsisĂ« italiane mesjetare, ndĂ«rsa ndikimi i tij shtrihet pĂ«rtej kufijve tĂ« ItalisĂ«, duke formĂ«suar zhvillimin e poezisĂ« lirike dhe mendimit humanist nĂ« tĂ« gjithĂ« EvropĂ«n, transmeton KultPlus.

Petrarka lindi mĂ« 20 korrik 1304 nĂ« Arezzo tĂ« ItalisĂ«, nĂ« njĂ« familje tĂ« dĂ«buar nga Firence pĂ«r shkak tĂ« trazirave politike. FĂ«mijĂ«rinĂ« e kaloi fillimisht nĂ« Itali, e mĂ« pas nĂ« Avinjon tĂ« FrancĂ«s, ku ishte vendosur oborri papnor. Me dĂ«shirĂ«n e tĂ« atit nisi studimet pĂ«r drejtĂ«si nĂ« Montpellier dhe mĂ« vonĂ« nĂ« BolonjĂ«, por ligji nuk ishte pasioni i tij. Ai e braktisi kĂ«tĂ« fushĂ« pĂ«r t’iu kushtuar letĂ«rsisĂ«, filozofisĂ« dhe studimit tĂ« autorĂ«ve klasikĂ« latinĂ«, tĂ« cilĂ«t do tĂ« bĂ«heshin burimi kryesor i frymĂ«zimit tĂ« tij.

Pas vdekjes sĂ« tĂ« atit, Petrarka mori urdhra tĂ« vegjĂ«l kishtarĂ«, gjĂ« qĂ« i siguroi tĂ« ardhura dhe mundĂ«sinĂ« pĂ«r t’iu pĂ«rkushtuar shkrimit, studimit dhe udhĂ«timeve nĂ«pĂ«r EvropĂ«. Ai zhvilloi lidhje me oborre mbretĂ«rore, figura kishtare dhe intelektualĂ« tĂ« kohĂ«s, duke u bĂ«rĂ« njĂ« nga mendimtarĂ«t mĂ« tĂ« respektuar tĂ« shekullit XIV.

Një nga momentet më të njohura të jetës së Petrarkës lidhet me takimin e tij me Laurën në vitin 1327, në një kishë në Avinjon. Identiteti i saj mbetet edhe sot objekt debatesh, por në letërsi ajo u shndërrua në simbolin e dashurisë ideale dhe të paarritshme.

Dashuria pĂ«r LaurĂ«n u bĂ« boshti rreth tĂ« cilit u ndĂ«rtua pjesa mĂ« e madhe e krijimtarisĂ« sĂ« tij poetike. Edhe pas vdekjes sĂ« saj, Petrarka vazhdoi t’i kushtonte vargje, duke e kthyer figurĂ«n e saj nĂ« njĂ« simbol tĂ« bukurisĂ«, virtytit dhe kalueshmĂ«risĂ« sĂ« jetĂ«s.

Vepra mĂ« e njohur e PetrarkĂ«s Ă«shtĂ« “Canzoniere” (Rerum vulgarium fragmenta), njĂ« pĂ«rmbledhje me 366 poezi, ku pĂ«rfshihen mbi 300 sonete, si dhe balada, kĂ«ngĂ« dhe forma tĂ« tjera poetike.

Në këtë vepër ai trajton:

-dashurinë e idealizuar;

-konfliktin mes dëshirës tokësore dhe aspiratës shpirtërore;

-vetminë dhe introspeksionin;

-kalimin e kohës;

-vdekjen dhe përjetësinë.

“Canzoniere” konsiderohet njĂ« nga veprat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« letĂ«rsisĂ« botĂ«rore dhe u bĂ« model pĂ«r poetĂ«t evropianĂ« pĂ«r disa shekuj. Nga ajo lindi edhe fenomeni i njohur si petrarkizĂ«m, njĂ« rrymĂ« letrare qĂ« ndikoi fuqishĂ«m poezinĂ« e Rilindjes nĂ« Itali, FrancĂ«, SpanjĂ« dhe Angli.

Megjithëse sot njihet kryesisht për poezinë në italishten popullore, vetë Petrarka i vlerësonte më shumë veprat e tij në latinisht.

Ndër më të rëndësishmet janë:

 “Africa”, poemĂ« epike kushtuar Scipion Afrikanit;

 “Secretum”, dialog filozofik me ShĂ«n Augustinin mbi moralin, besimin dhe dobĂ«sitĂ« njerĂ«zore;

 “De vita solitaria”, kushtuar jetĂ«s sĂ« vetmuar dhe reflektimit;

 “De remediis utriusque fortunae”, vepĂ«r filozofike mbi mĂ«nyrĂ«n se si njeriu duhet tĂ« pĂ«rballet me fatin e mirĂ« dhe tĂ« keq;

 “Epistolae familiares”, njĂ« pĂ«rmbledhje letrash qĂ« pĂ«rbĂ«n njĂ« burim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r mendimin humanist.

Petrarka njihet si “babai i humanizmit”, sepse riktheu interesimin pĂ«r autorĂ«t klasikĂ« grekĂ« dhe romakĂ« nĂ« njĂ« kohĂ« kur mendimi mesjetar dominohej nga teologjia. Ai kĂ«rkoi dorĂ«shkrime tĂ« humbura, studioi veprat e Ciceronit, Virgjilit dhe SenekĂ«s dhe promovoi idenĂ« se njeriu duhet tĂ« zhvillojĂ« dijen, moralin dhe aftĂ«sitĂ« e tij pĂ«rmes studimit tĂ« klasikĂ«ve.

Për Petrarkën, letërsia nuk ishte vetëm art, por edhe një mënyrë për të kuptuar natyrën njerëzore. Pikërisht kjo qasje e vendosi atë në themel të Rilindjes evropiane.

Në vitin 1341, Petrarka u kurorëzua poet në Romë, një nderim i rrallë që kujtonte traditën e poetëve të Antikitetit. Ky moment simbolizoi jo vetëm famën e tij personale, por edhe rilindjen e idealeve klasike që ai përfaqësonte.

Francesco Petrarka ndërroi jetë më 19 korrik 1374 në Arquà të Italisë, vetëm një ditë para se të mbushte 70 vjeç. Pas vdekjes së tij, ndikimi nuk u zbeh; përkundrazi, u bë edhe më i madh.

↗

Punishtja me mbështetjen e BE-së, gratë e Tropojës ruajnë trashëgiminë kulturore

✇KultPlus
By: KultPlus

Një punishte artizanale në qendër të Tropojës po kthehet në një shembull të ruajtjes së trashëgimisë kulturore dhe fuqizimit ekonomik të grave.

Me mbështetjen e Bashkimit Evropian, përmes programit EU4Innovation, gratë artizane po mbajnë gjallë zanatet tradicionale, ndërsa krijojnë mundësi të reja punësimi dhe zhvillimi për komunitetin. Në këtë punishte, leshi dhe pambuku përpunohen në qilima, tapiceri, veshje tradicionale, pëlhura të qëndisura, mbulesa shtrati, çanta dhe produkte të tjera artizanale. Krahas punimeve tekstile, gratë prodhojnë edhe sapunë të punuar me dorë me përbërës natyralë si vaj ulliri, sherebelë dhe trumzë.

Përmes mbështetjes së Bashkimit Evropian, projekti ka siguruar tezgjahë, makina qepëse, pajisje digjitale dhe një platformë elektronike që u mundëson artizaneve të promovojnë dhe të shesin produktet e tyre edhe përtej Tropojës. Punimet dallohen për motivet tradicionale që pasqyrojnë identitetin kulturor të zonës. Figurat gjeometrike, shqiponjat, lulet shumëngjyrëshe dhe elementët e frymëzuar nga Alpet Shqiptare ruajnë simbolikën dhe historinë e trashëguar ndër breza.

PĂ«r shumĂ« prej grave, kjo punishte Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« sesa njĂ« vend pune. Ajo u ofron njĂ« burim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m tĂ« ardhurash, njĂ« hapĂ«sirĂ« bashkĂ«punimi dhe njĂ« mundĂ«si pĂ«r t’ua transmetuar mjeshtĂ«rinĂ« brezave tĂ« rinj.

Nisma synon të ndërthurë traditën me inovacionin, duke ruajtur zanatet shekullore dhe duke krijuar mundësi të reja zhvillimi ekonomik për gratë dhe komunitetin lokal./atsh/KultPlus.com

↗

Ministrja Bogujevci priti nĂ« takim Osman Shehun, liderin e grupit ‘Fontana’

✇KultPlus
By: KultPlus

Ministrja e KulturĂ«s, Saranda Bogujevci, priti nĂ« takim Osman Shehun, liderin e grupit “Fontana”, njĂ« prej grupeve mĂ« tĂ« hershme tĂ« muzikĂ«s pop rock nĂ« KosovĂ«.

GjatĂ« takimit u bisedua pĂ«r rrugĂ«timin e “FontanĂ«s” qĂ« nga themelimi, pĂ«r pĂ«rvojat e grupit nĂ« skenĂ«n muzikore vendore ndĂ«r vite, si dhe pĂ«r koncertin jubilar qĂ« do tĂ« mbahet me rastin e 50-vjetorit tĂ« themelimit.

Ministrja Bogujevci vlerësoi angazhimin për ruajtjen e traditës së muzikës vendore dhe organizimin e këtij aktiviteti jubilar./KultPlus.com

↗

‘The Odyssey’ si udhĂ«rrĂ«fyes pĂ«r jetĂ«n moderne: Psikologia britanike flet pĂ«r ‘mentalitetin e Odisesë’

✇KultPlus
By: KultPlus

Filmi i shumĂ«pritur The Odyssey i Christopher Nolan po rikthen nĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes jo vetĂ«m epikĂ«n e Homerit, por edhe mesazhet e saj tĂ« pĂ«rjetshme. Sipas njĂ« analize tĂ« publikuar nga The Independent, “Odisea” mbetet njĂ« nga veprat mĂ« aktuale pĂ«r tĂ« kuptuar sfidat e jetĂ«s moderne, duke ofruar mĂ«sime mbi qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ«, identitetin dhe aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« kapĂ«rcyer vĂ«shtirĂ«sitĂ«. 

Psikologia klinike dhe studiuesja e letërsisë klasike, Dr. Sam Akbar, autore e librit The Odyssey Mindset, argumenton se udhëtimi i Odiseut është shumë më tepër sesa një aventurë mitologjike. Sipas saj, ai përfaqëson një rrugëtim të zbulimit të vetes dhe të përballjes me humbjen, traumën, dështimin dhe shpresën, përvoja që mbeten universale edhe sot. 

Akbar thekson se “Odisea” trajton tema psikologjike shumĂ« kohĂ« pĂ«rpara se tĂ« ekzistonin konceptet moderne tĂ« traumĂ«s, qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« apo identitetit. Ajo e pĂ«rshkruan poemĂ«n si njĂ« pasqyrĂ« tĂ« natyrĂ«s njerĂ«zore, ku gĂ«rshetohen gĂ«zimi, dashuria, zemĂ«rimi, pikĂ«llimi, suksesi dhe dĂ«shtimi. 

Sipas autores, edhe pse Odiseu Ă«shtĂ« njĂ« personazh moralisht kompleks dhe jo gjithmonĂ« heroik, pikĂ«risht kjo e bĂ«n atĂ« tĂ« afĂ«rt me njeriun e zakonshĂ«m. MĂ«simi kryesor nuk Ă«shtĂ« pĂ«rsosmĂ«ria, por kĂ«mbĂ«ngulja dhe aftĂ«sia pĂ«r tĂ« vazhduar rrugĂ«n drejt “ItakĂ«s”, pavarĂ«sisht pengesave. Ajo e quan kĂ«tĂ« qasje “mentaliteti i OdisesĂ«â€, njĂ« kombinim i optimizmit realist, durimit dhe vendosmĂ«risĂ« pĂ«rballĂ« vĂ«shtirĂ«sive.

Interesi pĂ«r veprĂ«n e Homerit Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m pas  premierĂ«s sĂ« filmit tĂ« Nolan, ndĂ«rsa libri i Akbar propozon shtatĂ« mĂ«sime praktike tĂ« frymĂ«zuara nga udhĂ«timi i Odiseut pĂ«r t’u pĂ«rballur me sfidat e jetĂ«s bashkĂ«kohore. /KultPlus.com

↗

200 mijë kristale dhe 120 orë punë, detaji që e bëri Shakirën yllin e finales së Kupës së Botës

✇KultPlus
By: KultPlus

Me 200 mijë kristale që reflektonin dritat e stadiumit dhe një krijim unik couture të dizajnuar posaçërisht për të, Shakira la gjurmën e saj në spektaklin e pjesës së parë të finales së Kupës së Botës.

KĂ«ngĂ«tarja e famshme u ngjit tĂ« dielĂ«n, mĂ« 19 korrik, nĂ« skenĂ«n e stadiumit New York New Jersey, duke mahnitur publikun me njĂ« veshje tĂ« veçantĂ« nga shtĂ«pia e modĂ«s Roberto Cavalli. Krijimi i personalizuar, i realizuar nga drejtori artistik Fausto Puglisi, kĂ«rkoi mĂ« shumĂ« se dy javĂ« punĂ« pĂ«r t’u pĂ«rfunduar.

Veshja përmbante mbi 200 mijë kristale Swarovski dhe rreth 120 orë punë artizanale. Ajo përbëhej nga një trupore e mbuluar me kristale dhe një fund spektakolar me thekë, në nuanca të verdha dhe rozë.

Dizajni u bazua nĂ« modelin e krijuar posaçërisht “Ray of Sunset”, njĂ« referencĂ« ndaj krijimit ikonĂ« “Ray of Gold” tĂ« shtĂ«pisĂ« Roberto Cavalli.

Në skenë me Shakirën u bashkuan edhe 34 kërcimtarët e saj, të cilët kishin veshje të frymëzuara nga look-u i këngëtares, me të njëjtat tone të ngjyrave të perëndimit të diellit.

Shakira performoi nĂ« skenĂ«n e stadiumit New York New Jersey nĂ« East Rutherford, New Jersey, sĂ« bashku me Burna Boy, ku interpretuan kĂ«ngĂ«n “Dai Dai”, pjesa zyrtare muzikore e KupĂ«s sĂ« BotĂ«s 2026./ KultPlus.com

↗

Spanja kampione e botës, shpërblim rekord për Federatën dhe lojtarët

✇KultPlus
By: KultPlus

Triumfi i Spanjës në Kupën e Botës 2026 nuk ka sjellë vetëm lavdi sportive, por edhe një përfitim të madh financiar për Federatën Spanjolle të Futbollit.

Suksesi i arritur nĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, MeksikĂ« dhe Kanada pritet t’i sjellĂ« federatĂ«s iberike rreth 50 milionĂ« dollarĂ« (afĂ«rsisht 44 milionĂ« euro) shpĂ«rblim, njĂ« shumĂ« qĂ« e konsolidon edhe mĂ« shumĂ« pozitĂ«n e futbollit spanjoll nĂ« arenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare.

PĂ«rveç aspektit ekonomik, titulli botĂ«ror ka njĂ« ndikim tĂ« madh nĂ« imazhin dhe prestigjin e futbollit spanjoll. Triumfi i “La Roja”-s pritet tĂ« rrisĂ« vlerĂ«n e markĂ«s sĂ« kombĂ«tares dhe tĂ« sjellĂ« pĂ«rfitime shtesĂ« pĂ«rmes marrĂ«veshjeve me sponsorĂ«t.

Shumë prej kontratave të Federatës Spanjolle me kompanitë partnere përmbajnë klauzola të veçanta që aktivizohen pas sukseseve të mëdha sportive, duke e bërë këtë triumf edhe më të rëndësishëm në aspektin financiar.

NjĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e shpĂ«rblimit do t’u takojĂ« edhe futbollistĂ«ve tĂ« drejtuar nga Luis de la Fuente. Sipas marrĂ«veshjeve, rreth 45 pĂ«r qind e bonusit tĂ« federatĂ«s do tĂ« ndahet mes lojtarĂ«ve tĂ« grumbulluar pĂ«r BotĂ«rorin.

Nga pĂ«rllogaritjet, rreth 19.67 milionĂ« dollarĂ« pritet t’u shpĂ«rndahen futbollistĂ«ve tĂ« SpanjĂ«s, ndĂ«rsa secili prej 26 lojtarĂ«ve tĂ« skuadrĂ«s mund tĂ« pĂ«rfitojĂ« afĂ«rsisht 756 mijĂ« euro bruto pĂ«r triumfin historik.

Ky sukses ka larguar edhe shqetësimet e mëparshme financiare të federatës, pas anulimit të një finaleje të planifikuar me Argjentinën në një tjetër kompeticion, ndërsa tani Spanja shijon jo vetëm titullin e dytë botëror në histori, por edhe një rikthim të fuqishëm ekonomik dhe institucional./ RTK/ KultPlus.com

↗

Korrieri i ushqimeve fiton çmimin më të lartë kinez për letërsi

✇KultPlus
By: KultPlus

Një korrier ushqimesh nga Kina ka fituar një nga nderimet më të mëdha letrare në vend, falë një përmbledhjeje me poezi të frymëzuara nga jeta e përditshme e punëtorëve të ekonomisë së platformave.

Wang Jibing, 56 vjeç, Ă«shtĂ« shpallur fitues i Çmimit Letrar “Lu Xun” pĂ«r librin e tij me poezi “Low Flight” (Fluturim i ulĂ«t). Vepra pĂ«rshkruan vĂ«shtirĂ«sitĂ«, presionet dhe pĂ«rvojat e korrierĂ«ve qĂ« shpĂ«rndajnĂ« ushqime nĂ« qytetet e mĂ«dha kineze.

Wang nisi punën si shpërndarës ushqimesh rreth vitit 2019, pas dekadash punësh të ndryshme për shkak të vështirësive ekonomike. Ai kishte punuar në ndërtim, kishte mbledhur materiale të riciklueshme dhe kishte shitur produkte në rrugë, por gjatë gjithë kësaj kohe ruajti pasionin për leximin dhe shkrimin.

PĂ«r vite me radhĂ«, ai publikoi poezi dhe ese nĂ« media sociale, derisa njĂ« nga poezitĂ« e tij, “Njeriu me nxitim”, u bĂ« virale nĂ« vitin 2022. Poezia ishte frymĂ«zuar nga njĂ« pĂ«rvojĂ« reale gjatĂ« njĂ« dĂ«rgese tĂ« vĂ«shtirĂ«, kur njĂ« adresĂ« e gabuar nga klienti i shkaktoi orĂ« tĂ« tĂ«ra vonesash.

NĂ« vitin 2023, Wang botoi librin e tij tĂ« parĂ« me poezi, ndĂ«rsa njĂ« vit mĂ« vonĂ« publikoi “Low Flight”, njĂ« pĂ«rmbledhje e bazuar nĂ« intervista dhe biseda me rreth 200 korrierĂ« tĂ« tjerĂ«.

“Fluturimi i ulĂ«t Ă«shtĂ« gjithashtu fluturim”, shkruan Wang nĂ« njĂ« nga poezitĂ« e tij, duke pĂ«rcjellĂ« idenĂ« se edhe njerĂ«zit me profesione tĂ« zakonshme mund tĂ« kenĂ« histori dhe Ă«ndrra tĂ« rĂ«ndĂ«sishme.

Pas shpalljes së çmimit, Wang pranoi se ndjeu shumë presion nga vëmendja mediatike, por tha se suksesi nuk do ta ndryshojë mënyrën e tij të jetesës. Ai deklaroi se dëshiron të vazhdojë punën si korrier deri në moshën 60-vjeçare, sepse e pëlqen ritmin e kësaj pune dhe jetën e thjeshtë.

Çmimi Letrar Lu Xun mban emrin e shkrimtarit tĂ« madh kinez Lu Xun, i cilĂ«suar si njĂ« nga themeluesit e letĂ«rsisĂ« moderne kineze. Veprat e tij njihen pĂ«r kritikĂ«n ndaj shoqĂ«risĂ« tradicionale kineze pĂ«rmes satirĂ«s dhe tregimeve.

Fitorja e Wang vjen në një kohë kur gjithnjë e më shumë punëtorë të zakonshëm në Kinë po marrin vëmendje për krijimtarinë e tyre letrare. Historitë e tyre pasqyrojnë jetën, vështirësitë dhe presionet e miliona njerëzve që punojnë në ekonominë moderne të shërbimeve./ Koha/ KultPlus.com

↗

Kam arritur kufijtĂ« e mi: Pas suksesit rekord me “Odisea”, Christopher Nolan paralajmĂ«ron pritje tĂ« gjatĂ« pĂ«r film tĂ« ri

✇KultPlus
By: KultPlus

Regjisori i Christopher Nolan, “Odisea”, po shĂ«non njĂ« sukses tĂ« madh nĂ« kinematĂ« botĂ«rore, por admiruesit e regjisorit britanik do tĂ« duhet tĂ« presin disa vite pĂ«r projektin e tij tĂ« ardhshĂ«m.

Nolan ka zbuluar se nuk pritet tĂ« sjellĂ« njĂ« film tĂ« ri pĂ«rpara tĂ« paktĂ«n tre viteve. NĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r emisionin “Today” tĂ« NBC, ai tha se ritmi i punĂ«s sĂ« tij kĂ«rkon njĂ« periudhĂ« tĂ« gjatĂ« pĂ«rgatitjeje, veçanĂ«risht pĂ«r projekte me pĂ«rmasa tĂ« mĂ«dha.

Regjisori, i cili vitet e fundit ka publikuar filma pothuajse çdo tre vjet si “Interstellar”, “Dunkirk”, “Tenet” dhe “Oppenheimer”, pranoi se realizimi i “Odisea” ka qenĂ« njĂ« nga sfidat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« karrierĂ«s sĂ« tij.

“Kam arritur kufijtĂ« e qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« sime dhe mendoj se edhe tĂ« gjithĂ« tĂ« tjerĂ«ve”, u shpreh Nolan, duke theksuar se njĂ« projekt i tillĂ« duhej tĂ« ishte jashtĂ«zakonisht sfidues.

“Odisea”, njĂ« adaptim i veprĂ«s sĂ« Homerit, Ă«shtĂ« xhiruar tĂ«rĂ«sisht me teknologjinĂ« IMAX 70 milimetĂ«r, njĂ« zgjedhje qĂ« sipas Nolan ishte mĂ«nyra pĂ«r tĂ« realizuar njĂ« Ă«ndĂ«rr tĂ« vjetĂ«r kinematografike.

Filmi, me një kast të yjeve ku përfshihen Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland, Zendaya, Robert Pattinson dhe Charlize Theron, pritet të arrijë mbi 257 milionë dollarë të ardhura globale./ KultPlus.com

↗

Sukses i jashtëzakonshëm i KF 2 Korriku në Gothia Cup 2026

✇KultPlus
By: KultPlus

Klubi futbollistik 2 Korriku nga Prishtina ka përmbyllur me sukses pjesëmarrjen në Gothia Cup 2026, turneun më të madh ndërkombëtar të futbollit për grupmoshat e reja, i cili po mbahet në Göteborg të Suedisë.

Në konkurrencën e 252 ekipeve në kategorinë B15, futbollistët e rinj të 2 Korrikut u renditën ndër tetë ekipet më të mira të turneut, duke dëshmuar talent, cilësi dhe përkushtim në arenën ndërkombëtare.

PĂ«rveç suksesit sportiv, klubi arriti edhe njĂ« vlerĂ«sim tĂ« veçantĂ«, duke u shpallur fitues i çmimit “Best Outfit Award 2026” nĂ« ceremoninĂ« hapĂ«se tĂ« turneut, mes ekipeve nga dhjetĂ«ra shtete tĂ« botĂ«s, pĂ«r paraqitjen mĂ« tĂ« mirĂ« me kostume kombĂ«tare.

Ministria e Sportit dhe Rinisë përgëzon KF 2 Korriku për këtë paraqitje të shkëlqyer, e cila promovon me dinjitet sportin, kulturën dhe identitetin e Republikës së Kosovës në skenën ndërkombëtare.

Urime lojtarëve, trajnerëve dhe gjithë stafit të klubit për këtë sukses të merituar!/ KultPlus.com

↗

Nga Beckham te Beyonce, yjet që ndoqën nga afër finalen e Kupës së Botës 2026

✇KultPlus
By: KultPlus

Finalja e Kupës së Botës FIFA 2026 mes Spanjës dhe Argjentinës nuk mblodhi vetëm emrat më të mëdhenj të futbollit, por edhe një numër të madh personazhesh të njohur nga muzika, kinemaja, sporti dhe moda.

Finalja e Kupës së Botës FIFA 2026 mes Spanjës dhe Argjentinës nuk mblodhi vetëm emrat më të mëdhenj të futbollit, por edhe një numër të madh personazhesh të njohur nga muzika, kinemaja, sporti dhe moda.

NĂ« tribunat e stadiumit “MetLife” nĂ« New Jersey u panĂ« David dhe Victoria Beckham me djemtĂ« e tyre, Jay-Z dhe Beyonce, Timothee Chalamet me Kylie Jenner, Rihanna me A$AP Rocky, Dua Lipa me bashkĂ«shortin Callum Turner, Tom Brady, Javier Bardem, Jessica Alba, Sarah Jessica Parker dhe Matthew Broderick, Serena Williams, Matt Damon, Mick Jagger, Ed Sheeran dhe shumĂ« emra tĂ« tjerĂ« tĂ« njohur.

Spektakli u pasurua edhe nga performancat muzikore, me Jennifer Hudson që interpretoi himnin amerikan para ndeshjes, ndërsa në shfaqjen historike të pjesës së parë performuan Madonna, Shakira, Justin Bieber, BTS dhe Coldplay, nën drejtimin artistik të Chris Martin. Në ceremoninë e mbylljes u ngjitën në skenë edhe Post Malone dhe Robbie Williams.

Finalja u fitua nga Spanja, e cila mposhti Argjentinën dhe ngriti për herë të dytë në histori trofeun e Kupës së Botës.

↗

Scaloni me lot pas finales: Më dhemb në zemër

✇KultPlus
By: KultPlus

Lionel Scaloni nuk i fshehu emocionet pas humbjes në finalen e Kupës së Botës 2026, duke u shfaqur me lot në sy gjatë konferencës për media.

“MĂ« dhemb nĂ« zemĂ«r. KĂ«ta djem dhanĂ« gjithçka. Nuk kam asgjĂ« pĂ«r t’u qortuar. Futbolli ndonjĂ«herĂ« Ă«shtĂ« i tillĂ« dhe duhet ta pranojmĂ«â€, tha ai.

Trajneri i ArgjentinĂ«s la tĂ« kuptohet se rrugĂ«timi i tij nĂ« stolin e “Albicelestes” po shkon drejt fundit, duke konfirmuar se do tĂ« vazhdojĂ« nĂ« detyrĂ« deri nĂ« muajin dhjetor.

“Do tĂ« qĂ«ndroj deri nĂ« dhjetor. Pastaj do tĂ« vijĂ« momenti pĂ«r tĂ« menduar me qetĂ«si. Ky grup dhe kjo fanellĂ« do tĂ« kenĂ« gjithmonĂ« njĂ« vend tĂ« veçantĂ« nĂ« zemrĂ«n time”, theksoi ai.

48-vjeçari largohet si një nga trajnerët më të suksesshëm në historinë e Argjentinës, pasi gjatë drejtimit të tij fitoi katër trofe madhorë.

“Kur erdha kĂ«tu, thashĂ« se do tĂ« krijonim njĂ« familje. Mendoj se e bĂ«mĂ« kĂ«tĂ«. Kjo Ă«shtĂ« gjĂ«ja pĂ«r tĂ« cilĂ«n jam mĂ« krenar. TrofetĂ« janĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m, por grupi qĂ« ndĂ«rtuam do tĂ« mbetet pĂ«rgjithmonĂ«â€, deklaroi ai.

NĂ«n drejtimin e Scalonit, Argjentina fitoi:

Copa America 2021 – triumfoi ndaj Brazilit me rezultat 1-0 nĂ« finale, duke i dhĂ«nĂ« fund pritjes 28-vjeçare pĂ«r njĂ« trofe madhor.

Finalissima 2022 – mposhti ItalinĂ« me rezultat 3-0.

Kupa e BotĂ«s 2022 – fitoi finalen ndaj FrancĂ«s pas penalltive, duke siguruar titullin e tretĂ« botĂ«ror pĂ«r ArgjentinĂ«n pas 36 vitesh.

Copa America 2024 – mbrojti titullin kontinental me fitoren 1-0 ndaj KolumbisĂ« nĂ« finale./ KultPlus.com

↗

Dita Ndërkombëtare e Shahut

✇KultPlus
By: KultPlus

Organizata e Kombeve të Bashkuara e njeh 20 Korrikun si Ditën Ndërkombëtare të Shahut.

Shahu është një nga lojërat më të lashta, intelektuale dhe kulturore, që ndërthur sportin, të menduarit shkencor dhe elemente të artit. Si një aktivitet i përballueshëm dhe gjithëpërfshirës, ai mund të praktikohet kudo dhe të luhet nga të gjithë, duke kapërcyer barrierat e gjuhës, moshës, gjinisë, aftësive fizike apo statusit social.

OKB-ja thotë se shahu është një lojë globale që promovon drejtësinë, përfshirjen dhe respektin reciprok, duke pasur parasysh se ai mund të kontribuojë në krijimin e një klime tolerance dhe mirëkuptimi midis popujve dhe kombeve.

Kombet e Bashkuara e njohin faktin se sporti, arti dhe aktiviteti fizik kanë fuqinë të ndryshojnë perceptimet, paragjykimet dhe sjelljet, si dhe të frymëzojnë njerëzit, të shembin barrierat racore e politike, të luftojnë diskriminimin dhe të zbusin konfliktet; rrjedhimisht, ato kontribuojnë në promovimin e arsimit, zhvillimit të qëndrueshëm, paqes, bashkëpunimit, solidaritetit, përfshirjes sociale dhe shëndetit në nivele lokale, rajonale dhe ndërkombëtare.
❌