Një mënyrë e vjetër, por efektive, ndihmon që çorapet e bardha të ruajnë bardhësinë dhe freskinë gjatë sezonit të ngrohtë

Gjatë muajve të ngrohtë, çorapet e bardha janë ndër pjesët më të përdorura të veshjes. Ato janë të rehatshme, të lehta dhe përshtaten mirë me këpucë sportive apo veshje të përditshme. Megjithatë, mirëmbajtja e tyre shpesh bëhet sfidë.

Për shkak të ngjyrës, çorapet e bardha njollosen lehtë, marrin shpejt nuancë gri dhe humbin pamjen fillestare pas vetëm disa përdorimesh. Për këtë arsye, shumë njerëz kërkojnë mënyra të shpejta për t’ua rikthyer bardhësinë.

Pse zbardhuesi nuk është gjithmonë zgjidhje e mirë

Në përpjekje për t’i bërë sërish të bardha, shumë persona përdorin zbardhues. Megjithatë, kjo metodë shpesh mund të jetë e dëmshme për pëlhurën.

Edhe pse zbardhuesi mund ta ndriçojë përkohësisht materialin dhe vepron si dezinfektues, ai nuk është gjithmonë efektiv ndaj mbetjeve të yndyrshme nga djersa dhe vajrat natyralë të lëkurës, të cilat janë ndër shkaktarët kryesorë të zverdhjes dhe humbjes së bardhësisë.

Përdorimi i shpeshtë i zbardhuesit mund t’i dobësojë fibrat e pambukut, të ulë elasticitetin dhe t’i bëjë çorapet më të prirura për t’u grisur. Në disa raste, klori mund të reagojë me djersën dhe yndyrat trupore, duke krijuar njolla të verdha që mbeten gjatë në pëlhurë, transmeton Telegrafi.

Zgjidhja natyrale dhe falas

Si alternativë, ekziston një metodë shumë e thjeshtë, falas dhe më miqësore me mjedisin: tharja e çorapeve në dritën e drejtpërdrejtë të diellit.

Ekspertja Marilee Nelson nga Branch Basics rikujton këtë teknikë tradicionale, e cila përdoret prej kohësh për zbardhjen natyrale të rrobave. Sipas saj, mjafton që rrobat, çarçafët apo çorapet e bardha të ekspozohen në diell për disa orë, që njollat të zbehen ose të bëhen më pak të dukshme.

Drita e diellit përmban rreze ultravjollcë, të cilat veprojnë si zbardhues natyral. Ato ndihmojnë në shpërbërjen e njollave organike, si ato nga djersa, yndyrat trupore, bari apo ushqimi. Ky proces bën që njollat të humbin ngjyrën dhe pëlhura të duket më e pastër.

Dielli ka edhe efekt freskues, sepse rrezet ultravjollcë mund të ndihmojnë në uljen e baktereve dhe kërpudhave që shkaktojnë aromë të pakëndshme. Megjithatë, kjo metodë nuk e zëvendëson larjen e zakonshme, por shërben si hap përfundimtar pas larjes.

Si duhet vepruar

Pas larjes, çorapet e bardha duhet të varen jashtë, në një vend ku i kap dielli drejtpërdrejt. Për rezultat më të mirë, këshillohet që ato të ekspozohen gjatë kohës kur dielli është më i fortë, zakonisht nga mesdita deri rreth orës 15:00.

Pas një ose dy orësh, çorapet mund të kthehen nga ana tjetër, që të dyja anët të marrin dritë në mënyrë të barabartë. Nuk rekomandohet të lihen jashtë gjatë gjithë ditës, sidomos në vapë të madhe, sepse ekspozimi i gjatë mund t’i dobësojë fibrat e pëlhurës.

Nëse njollat janë më të forta, para tharjes në diell çorapet mund të lihen në ujë me pak lëng limoni. Mund të përdoret edhe pastë me sodë bikarbone dhe ujë, e cila vendoset mbi njolla para larjes.

Edhe uthulla e bardhë mund të ndihmojë në largimin e papastërtive dhe aromave. Megjithatë, kjo metodë duhet përdorur vetëm për rroba të bardha ose shumë të çelura, sepse dielli mund t’i zbehë pëlhurat me ngjyra të errëta. /Telegrafi/

Marrëdhënia mes prindërve dhe fëmijëve të rritur bëhet më e vështirë kur dashuria shoqërohet me kontroll, pritje të fshehura dhe ndjenjë faji

Kur jeni të rinj, familja duket e fortë dhe e përhershme, pothuajse si muret e shtëpisë që kanë qëndruar para jush dhe do të vazhdojnë të qëndrojnë edhe pas jush.

Shumë prindër jetojnë me bindjen e heshtur se fëmijët që i kanë rritur, ata për të cilët kanë kaluar net pa gjumë dhe kanë harxhuar energjinë e fundit, një ditë do të bëhen mbështetja e tyre. Ata presin që fëmijët t’i telefonojnë pa ndonjë arsye të veçantë, t’i vizitojnë, t’u kërkojnë këshilla, të interesohen për shëndetin e tyre dhe të ulen pranë tyre në tryezë me të njëjtën ngrohtësi si dikur, kur ishin të vegjël.

Por jeta është shumë më e ndërlikuar. Me kalimin e viteve, shumë prindër papritur vërejnë diçka për të cilën kurrë nuk kanë dashur të mendojnë në rini: fëmijët e tyre bëhen më të largët, më të ftohtë, më të irrituar dhe ndonjëherë duken pothuajse si të huaj.

Pikërisht për këtë marrëdhënie të ndërlikuar ka folur edhe psikologu i njohur Carl Jung.

Pse fëmijët e rritur fillojnë të largohen?

Jung, gjatë punës së tij, vëzhgoi shumë marrëdhënie familjare dhe vuri re një model që përsëritej shpesh, pavarësisht pasurisë, edukimit, vendit apo karakterit të personave.

Prindërit investojnë tërë jetën në fëmijët e tyre, përpiqen t’u japin më të mirën, sakrifikojnë dhe më pas zbulojnë se djali apo vajza e rritur fillon ta shmangë komunikimin, irritohet nga këshillat, i viziton më rrallë, ndërsa bisedat bëhen të thata dhe formale, sikur diçka e gjallë të ishte zhdukur mes tyre.

Gjëja më e vështirë këtu nuk është vetëm largësia, por ndjenja e moskuptimit. Prindërit e kanë të vështirë ta pranojnë mendimin se personi për të cilin kanë bërë kaq shumë, papritur sillet ftohtë ndaj tyre.

Sipas Jungut, shkaku shpesh qëndron më thellë sesa te mosmirënjohja e thjeshtë.

Sipas tij, fëmijët e rritur shpesh fillojnë t’i shtyjnë psikologjikisht prindërit larg vetes për t’u ndier të pavarur. Kur fëmija është i vogël, prindërit janë qendra e botës së tij. Por më pas vjen koha kur njeriu dëshiron t’ia dëshmojë vetes se nuk varet më nga mendimet, ndihma apo e kaluara e dikujt tjetër, transmeton Telegrafi.

Dashuria që mund të kthehet në borxh të rëndë

Një nga mendimet më të papritura të Jungut ishte se vetësakrifica e tepruar e prindërve jo gjithmonë i afron fëmijët, por ndonjëherë mund t’i largojë ata.

Në shikim të parë, kjo tingëllon e ashpër, sepse prindërit shpesh mendojnë: sa më shumë të japësh, aq më shumë dashuri do të marrësh në kthim. Por psikika njerëzore nuk funksionon gjithmonë kështu.

Kur fëmija rritet me ndjenjën se prindërit kanë hequr dorë nga jeta e tyre, nga dëshirat dhe mundësitë e tyre për shkak të tij, brenda tij gradualisht mund të zhvillohet një ndjenjë e rëndë borxhi, e cila duket e pamundur të shlyhet.

Njeriu e kupton se kurrë nuk do të jetë në gjendje të kthejë gjithçka që është bërë për të. Atëherë psikika fillon të mbrohet. Në vend të mirënjohjes shfaqet irritimi. Në vend të ngrohtësisë, ftohtësia. Në vend të dëshirës për afërsi, lind nevoja për distancë, sepse pranë prindërve fëmija i rritur mund të ndihet fajtor.

Jung paralajmëronte se dashuria në të cilën njeriu tretet plotësisht në jetën e fëmijës, me kalimin e kohës, mund të bëhet një barrë e rëndë psikologjike për vetë fëmijët.

Kjo bëhet veçanërisht e vështirë pas moshës pesëdhjetëvjeçare, kur prindërit plaken dhe fëmijët papritur fillojnë të ndihen përgjegjës për ta. Me këtë përgjegjësi vijnë frika, faji dhe tensioni i brendshëm. Shpesh, pikërisht kjo frikë shndërrohet në irritim ndaj vetë prindërve.

Jo domosdoshmërisht sepse fëmijët janë të këqij, por sepse për njeriun është e vështirë të shohë plakjen e atyre që dikur dukeshin të fortë dhe të përhershëm.

Mendimi më i dhimbshëm i Jungut

Jung paralajmëronte se në pleqëri shumë prindër përballen jo vetëm me vetminë, por edhe me rishkrimin e historisë familjare.

Fëmijët e rritur fillojnë ta kujtojnë ndryshe fëmijërinë e tyre. Atë që prindërit e kanë konsideruar kujdes, fëmijët mund ta quajnë kontroll. Atë që dikur është përjetuar si rreptësi për të mirën e tyre, më vonë mund ta kujtojnë si hidhërim. Edhe dashuria, pas shumë vitesh, mund të duket krejt ndryshe në kujtesë.

Kjo është një goditje e vërtetë për prindërit. Njeriu ka jetuar me një pamje të së kaluarës dhe papritur dëgjon nga vetë fëmija një version krejt tjetër të së njëjtës histori.

Çfarë mund ta shpëtojë vërtet marrëdhënien?

Jung besonte se marrëdhëniet mes prindërve dhe fëmijëve të rritur bëhen më të ngrohta kur zhduket lufta për kontroll, kur zhduken pritjet e fshehura dhe kur largohet ndjenja e rëndë e detyrimit.

Kur prindërit ndalojnë së kërkuari mirënjohje. Kur fëmijët ndalojnë së dëshmuari pavarësinë e tyre përmes ftohtësisë. Kur të dyja palët fillojnë ta shohin njëra-tjetrën jo vetëm si role, por si njerëz të gjallë, me frikë, gabime dhe plagë të brendshme.

Shumë prindër mendojnë se dashuria garanton automatikisht afërsi në pleqëri. Por Jung paralajmëronte se dashuria pa liri shpesh mund të kthehet në tension, ndërsa kujdesi pa kufij mund të çojë në largësi emocionale.

Ndoshta gjëja më e rëndësishme është kjo: fëmijëve nuk u duhen prindër të përsosur. U duhen prindër të gjallë. Jo shenjtorë. Jo martirë. Jo njerëz që janë sakrifikuar gjithë jetën.

U duhen njerëz me të cilët mund të marrin frymë lirshëm, të flasin sinqerisht dhe të mos ndiejnë vazhdimisht barrën e fajit. /Telegrafi/

Përveç terapisë së përshtatshme dhe aktivitetit fizik, rolin më të madh në kontrollin e mirë të diabetit e ka ushqimi i ekuilibruar, i larmishëm dhe i matur në sasi

Ushqimi i rregullt dhe i kujdesshëm është pjesë shumë e rëndësishme e parandalimit dhe trajtimit të shumë sëmundjeve, sidomos te personat me diabet.

Diabeti, apo sëmundja e sheqerit, është sëmundje kronike që shfaqet për shkak të prodhimit të pamjaftueshëm ose veprimit të dobësuar të insulinës. Insulina është hormon që prodhohet në pankreas dhe ka rol kryesor në metabolizmin e karbohidrateve, përkatësisht sheqernave.

Qëllimi i ushqimit të duhur te personat me diabet është mbajtja e nivelit të mirë të sheqerit dhe yndyrave në gjak, kontrolli i tensionit të gjakut dhe ruajtja e gjendjes së mirë ushqyese.

Ajo që e bën ushqimin “ilaç” është koha kur merret vakti, sasia, lloji i ushqimit dhe mënyra e përgatitjes.

A mund të hanë qershi personat me diabet dhe në çfarë sasie?

Qershitë janë fruta sezonale, të pasura me vitamina dhe minerale. Ato përmbajnë përqindje të lartë uji dhe, si shumë fruta të tjera, kanë edhe kalium.

Qershitë lejohen te personat me diabet, por në sasi të kufizuar, sepse në 100 gramë qershi ka rreth 15 gramë karbohidrate. Prandaj, te pacientët me diabet, sasia e lejuar duhet të përcaktohet individualisht.

Si rekomandim i përgjithshëm, një grusht qershish mund të merret si një zamër, transmeton Telegrafi.

Meqenëse janë të tharta, a mund të hahen vishnjat pa kufizim?

Edhe te vishnjat, njësoj si te qershitë, sasia përcaktohet individualisht.

Në përgjithësi, nuk ka ushqim që mund të hahet pa kufizim, prandaj kjo vlen edhe për vishnjet. Edhe pse kanë shije më të thartë, ato përsëri përmbajnë karbohidrate dhe mund të ndikojnë në nivelin e sheqerit në gjak.

Si ndikon fruti në rritjen e sheqerit në gjak?

Çdo frut përmban karbohidrate dhe ndikon në nivelin e sheqerit në gjak. Disa fruta kanë indeks glikemik më të lartë, ndërsa disa më të ulët. Indeksi glikemik tregon shpejtësinë me të cilën një ushqim e rrit nivelin e sheqerit në gjak.

Rekomandimi i përgjithshëm për personat me diabet është që fruti të jetë i pjekur, por ende i fortë. Duhet të shmangen frutat tepër të pjekura, sepse ato mund ta rrisin më shpejt sheqerin në gjak.

Gjithashtu, frutat duhet të hahen duke u përtypur mirë, jo të shtrydhen dhe të pihen si lëng. Kur fruti shtrydhet ose bluhet, indeksi glikemik rritet dhe sheqeri në gjak mund të ngrihet më shpejt.

Nuk ekziston frut që personi me diabet nuk guxon ta hajë fare. Çështja kryesore është sasia dhe koha kur konsumohet.

Ajo që duhet të shmanget më shumë është fruti i tharë, sepse te frutat e thata përqendrimi i sheqerit është më i lartë.

Në cilën pjesë të ditës është më mirë të hahet fruti?

Koha më e përshtatshme për zamrën me fruta te personat me diabet varet nga lloji i terapisë që përdor pacienti.

Te pacientët që marrin terapi me tableta, fruti zakonisht rekomandohet brenda gjysmë ore deri në një orë pas vaktit kryesor.

Te pacientët që janë në terapi me insulinë, qasja ndryshon varësisht nga modeli i terapisë insulinike dhe lloji i insulinës, nëse përdoret insulinë humane apo analoge. Në bazë të kësaj përcaktohen edhe zamrat gjatë ditës, të cilat shpesh mund të jenë me fruta.

Nëse ka nevojë për zamër gjatë natës, ajo zakonisht nuk duhet të jetë me fruta.

Te personat që përdorin insulinë analoge, fruti zakonisht merret menjëherë pas vaktit kryesor, ngjashëm si te pacientët që përdorin tableta. Ndërsa te personat që përdorin insulinë humane, fruti zakonisht merret rreth dy orë pas vaktit kryesor.

A është më mirë fruti të hahet pas ushqimit apo ndërmjet vakteve?

Te personat me diabet, koha e marrjes së frutave përcaktohet sipas terapisë dhe mënyrës se si ajo vepron në organizëm.

Te personat që nuk kanë diabet dhe nuk kanë rezistencë ndaj insulinës, frutat zakonisht rekomandohen ndërmjet vakteve kryesore, në mënyrë që organizmi t’i përthithë më mirë lëndët ushqyese që ato përmbajnë.

Për personat me diabet, më e rëndësishmja është që frutat të mos konsumohen në sasi të mëdha dhe të mos merren në formë lëngu, por si fruta të plota, në sasi të matur dhe sipas këshillës së mjekut ose nutricionistit. /Telegrafi/

Përparësia e kësaj ngjyre është se zbut tiparet e fytyrës, i jep tenit më shumë ngrohtësi dhe e bën flokun të duket më i dendur, më i shëndetshëm dhe më i kuruar

Trendet në botën e bukurisë ndryshojnë vazhdimisht, por vetëm disa nuanca arrijnë të bëhen vërtet të pëlqyera nga gratë e të gjitha moshave. Këtë verë, një nga këto ngjyra po pushton rrjetet sociale dhe sallonet e flokëve. Arsyeja është e thjeshtë: duket natyrale, elegante dhe jashtëzakonisht lajkatare për pamjen.

Bëhet fjalë për bionden mjaltë, të njohur edhe si “honey blonde”, e cila bashkon ngrohtësinë e toneve të arta me elegancën e nuancave më të çelëta. Rezultati është një flokë që duket sikur është çelur natyrshëm nga dielli gjatë verës.

Biondja mjaltë është ngjyra e flokëve që po kërkohet më së shumti

Ndryshe nga tonet e ftohta bionde, të cilat ndonjëherë mund ta bëjnë pamjen më të ashpër, biondja mjaltë zbut tiparet e fytyrës dhe i jep tenit një pamje më të ngrohtë, më të freskët dhe më të çlodhur.

Pikërisht për këtë arsye, shumë gra thonë se me këtë ngjyrë duken më të reja dhe më të freskëta. Kombinimi i toneve të arta me nuanca të buta karamele krijon efektin e një shkëlqimi natyral, duke bërë që flokët të duken më të shëndetshëm, më të dendur dhe më të mirëmbajtur, transmeton Telegrafi.

Pse gratë e duan kaq shumë këtë nuancë?

Një nga përparësitë më të mëdha të biondes mjaltë është përshtatshmëria. Ajo duket bukur me tone të ndryshme lëkure dhe me ngjyra të ndryshme sysh, prandaj shpesh rekomandohet edhe nga koloristët profesionistë.

Përveç kësaj, rritja e rrënjës është shumë më pak e dukshme sesa te nuancat e ftohta bionde. Kjo do të thotë se nuk ka nevojë për vizita shumë të shpeshta në sallon. Pikërisht për këtë arsye, kjo ngjyrë konsiderohet si një nga trendet më praktike të vitit.

Ngjyra ideale e flokëve për verën

Tonet e ngrohta dominojnë trendet e verës 2026, ndërsa biondja mjaltë përshtatet në mënyrë të përkryer me këtë drejtim. Në diell merr shkëlqim shtesë dhe reflekse të buta, ndërsa në përditshmëri duket natyrale, e sofistikuar dhe shumë elegante.

Nëse dëshironi një ndryshim që nuk duket i tepruar, por që e freskon të gjithë pamjen, kjo nuancë mund të jetë një nga zgjedhjet më të mira të sezonit.

Në një kohë kur gratë gjithnjë e më shumë zgjedhin pamje natyrale dhe mirëmbajtje të thjeshtë, biondja mjaltë del si kompromisi i përsosur mes elegancës dhe prakticitetit. Nuk është për t’u habitur që pikërisht kjo nuancë është bërë një nga më të kërkuarat e verës 2026. /Telegrafi/

Soda e bukës njihet për aftësinë që të thithë dhe neutralizojë aromat e pakëndshme, në vend që thjesht t’i mbulojë ato

Përveç përdorimit në gatim dhe pastrimin e shtëpisë, soda e bukës ka edhe një përdorim tjetër shumë praktik. Shumë amvisa e mbajnë pikërisht në një vend ku ndoshta më së paku do ta prisnit: në ngrirës.

Soda e bukës prej dekadash ka një vend të veçantë në amvisëri, falë përdorimeve të shumta dhe të thjeshta. Një nga truket më pak të njohura është përdorimi i saj në ngrirës, ku mund të ndihmojë në neutralizimin e aromave të pakëndshme që krijohen nga ruajtja e ushqimeve të ndryshme, si mishi, peshku, pemët dhe perimet.

Në këtë mënyrë, ngrirësi qëndron më i freskët, ndërsa aromat nuk kalojnë aq lehtë nga një ushqim te tjetri.

Pse krijohen aroma të pakëndshme në ngrirës

Me kalimin e kohës, aromat e ushqimeve të ndryshme mund të përzihen, sidomos nëse ushqimi nuk është i paketuar mirë. Për shembull, peshku mund ta përcjellë aromën e tij të fortë te produktet e tjera, ndërsa pemët dhe frutat e imëta mund të humbin një pjesë të aromës së tyre natyrale.

Aromat e pakëndshme mund të krijohen edhe nga mbetjet e vogla të ushqimit, lagështia dhe hapja e shpeshtë e ngrirësit, gjë që ndikon në freskinë e produkteve të ruajtura.

Pikërisht për këtë arsye, shumë njerëz përdorin një zgjidhje të thjeshtë dhe natyrale, pa pasur nevojë për preparate kimike apo produkte të shtrenjta, transmeton Telegrafi.

Si ndihmon soda e bukës

Soda e bukës njihet për aftësinë që të thithë dhe neutralizojë aromat e pakëndshme. Ndryshe nga disa produkte që vetëm i mbulojnë aromat me parfume të forta, soda e bukës ndihmon që ajri në një hapësirë të mbyllur të mbetet më i freskët dhe më i këndshëm.

Për këtë truk mjafton të vendosni në ngrirës një enë të hapur me 50 deri në 100 gramë sodë buke.

Për rezultate më të mira, përdorni një enë të vogël të hapur ose një kuti të vogël. Enën mund ta mbuloni me gazë ose me kapak me vrima, në mënyrë që ajri të qarkullojë lirshëm. Soda e bukës duhet të ndërrohet çdo një deri në dy muaj, në mënyrë që ta ruajë efektin e saj.

Përparësi shtesë gjatë muajve të ngrohtë

Gjatë verës, ngrirësi hapet më shpesh, ndërsa temperaturat e larta të ambientit mund të ndikojnë në krijimin e lagështisë dhe forcimin e aromave të pakëndshme. Prandaj, shumë amvisa gjatë kësaj periudhe e përdorin sodën e bukës si një shtesë të thjeshtë dhe praktike në mirëmbajtjen e rregullt të pajisjes.

Edhe pse soda e bukës nuk mund ta zëvendësojë pastrimin e rregullt të ngrirësit dhe paketimin e duhur të ushqimeve, ajo mund të ndihmojë që brendësia e pajisjes të ketë aromë më të freskët dhe më të këndshme.

Bëhet fjalë për një zgjidhje të thjeshtë, të lirë dhe lehtësisht të arritshme, të cilën shumë njerëz e përdorin gjatë gjithë vitit, e sidomos gjatë muajve të verës. /Telegrafi/

Studimi tregon se kombinimi i sildenafilit ose tadalafilit me tamoxifen mund të ulë dhimbjen dhe të përmirësojë lakimin e penisit te pacientët në fazën e hershme të sëmundjes

Viagra është një nga barnat më të njohura në botë, e përdorur kryesisht për trajtimin e disfunksionit erektil, përkatësisht impotencës te meshkujt. Fillimisht, ky bar ishte zhvilluar për trajtimin e presionit të lartë të gjakut dhe dhimbjes në gjoks, të njohur si angina pectoris, por gjatë studimeve klinike u vërejt një efekt anësor shumë specifik, i cili më pas u bë edhe përdorimi kryesor i tij.

Së fundmi, shkencëtarët nga Anglia Ruskin University kanë zbuluar se sildenafil, përbërësi aktiv i Viagra-s, mund të ketë rol të rëndësishëm në ndaljen e përparimit të sëmundjes së Peyronie.

Sëmundja e Peyronie prek rreth 10 për qind të meshkujve

Kombinimi i dy klasave të barnave që përdoren gjerësisht mund të ofrojë trajtimin e parë efektiv për sëmundjen e Peyronie në fazën e hershme, sipas rezultateve të një studimi të ri të publikuar në revistën shkencore The Journal of Sexual Medicine.

Sëmundja e Peyronie shkaktohet nga zhvillimi i indit fibroz cikatricial brenda penisit. Kjo mund të çojë në dhimbje, lakim të penisit, çrregullime seksuale dhe, në shumë raste, edhe në stres të rëndësishëm psikologjik.

Vlerësohet se kjo sëmundje prek rreth 10 për qind të meshkujve gjatë jetës së tyre. Megjithatë, pavarësisht përhapjes së saj, mundësitë e trajtimit mbeten të kufizuara, sidomos në fazën e hershme të sëmundjes.

Studimi, i realizuar nga Anglia Ruskin University dhe University College London Hospital, zbuloi se kombinimi i inhibitorëve të fosfodiesterazës së tipit 5, PDE5, si sildenafil, i njohur si Viagra, dhe tadalafil, i njohur si Cialis, me modulatorë selektivë të receptorëve të estrogjenit, SERM, përfshirë tamoxifen, mund të ngadalësojë ose madje të ndalë përparimin e sëmundjes, nëse përdoret herët, transmeton Telegrafi.

Përmirësim i lakimit të penisit te 43 për qind e pacientëve

Studimi klinik, i udhëhequr nga profesori David Ralph nga University College London Hospital, vlerësoi rezultatet te 133 meshkuj të diagnostikuar me sëmundje akute të Peyronie, të cilët u trajtuan me kombinim barnash gjatë një periudhe tremujore.

Rezultatet e tyre u krahasuan me një grup më të vogël pacientësh që morën kujdes standard, i cili përfshinte përdorimin e vitaminës E ose mungesën e terapisë aktive, pa ndërhyrje kirurgjikale.

Studimi tregoi se 43 për qind e pacientëve që morën terapinë e kombinuar patën përmirësim të lakimit të penisit. Kjo ishte pothuajse tri herë më shumë krahasuar me grupin që mori kujdes standard, ku përmirësim u vërejt te 15 për qind e pacientëve.

Në fillim të trajtimit, 65 për qind e pacientëve në grupin me terapi të kombinuar raportuan dhimbje gjatë ereksionit. Pas tre muajsh, kjo përqindje ra në vetëm 1.5 për qind. Për krahasim, në grupin me kujdes standard, dhimbja ra nga 50 për qind në 27 për qind.

Ndërhyrja e hershme mund të ndryshojë mënyrën e trajtimit të sëmundjes së Peyronie

Aktualisht nuk ka terapi orale të miratuara që është vërtetuar se parandalojnë përparimin e hershëm të sëmundjes. Për këtë arsye, pacientët në fazën akute shpesh duhet të presin derisa gjendja të stabilizohet, para se t’u ofrohen trajtime të tjera, përfshirë injeksionet ose ndërhyrjen kirurgjikale.

Studiuesit theksojnë se përdorimi i ri i barnave tashmë të njohura mund të përshpejtojë përparimin në fusha ku ende ka nevoja të mëdha klinike të paplotësuara.

Sipas tyre, rezultatet tregojnë se ndërhyrja e hershme, e përqendruar në fibrozë, mund të ndryshojë mënyrën se si trajtohet sëmundja e Peyronie. Ripërdorimi i barnave ekzistuese mund të mundësojë kalimin nga menaxhimi i simptomave në ndryshimin e vetë rrjedhës së sëmundjes.

“Ky punim konfirmon hulumtimet bazë shkencore që lidhen me ndalimin e përparimit të sëmundjes së Peyronie. Studimi tregon se, kur tamoxifen kombinohet me një inhibitor PDE5, ka përparim statistikisht më të vogël të sëmundjes dhe përmirësim të lakimit, krahasuar me grupin e kontrollit. Këtu shihet kalimi nga laboratori në praktikën klinike dhe shpresojmë që tani të mund të nisë një studim klinik prospektiv”, ka theksuar profesori Ralph.

Barnat e përmendura në këtë studim nuk duhet të përdoren pa vlerësim dhe përshkrim nga mjeku, sidomos te personat që kanë sëmundje të zemrës, përdorin nitrate ose marrin terapi të tjera për presionin e gjakut. /Telegrafi/

Plot perime, makarona dhe aromë mesdhetare: kjo supë e trashë italiane është ideale për ditët kur kërkoni një vakt të shijshëm, të lehtë dhe ngopës

Minestrone është një pjatë tradicionale italiane që ndryshon nga qyteti në qytet dhe nga shtëpia në shtëpi, por baza mbetet gjithmonë e njëjtë: shumë perime, makarona të ziera shkurt dhe një salcë e pasur domatesh.

Përbërësit

▪ 2 karota,
▪ 2 patate,
▪ 1 qepë e vogël,
▪ 2 thelpinj hudhër,
▪ 150 g makarona,
▪ 150 g bishtaja,
▪ 100 g lulelakër,
▪ 100 g qiqra të ziera,
▪ 400 g domate të konservuara,
▪ 1.5 l lëng perimesh,
▪ 3 lugë gjelle vaj ulliri,
▪ 3 lugë gjelle parmezan,
▪ pak majdanoz të freskët,
▪ kripë dhe piper sipas shijes,
▪ 1 /2 lugë çaji rigon të thatë.

Përgatitja

Prisni qepën, karotat dhe patatet në kubikë të vegjël, më pas nxehni vajin e ullirit në një tenxhere të madhe dhe kaurdisni shkurt perimet. Shtoni hudhrën e grirë imët, bishtajat dhe lulelakrën, pastaj vazhdoni përzierjen edhe disa minuta.

Hidhni domatet dhe lëngun e perimeve, më pas shtoni qiqrat dhe erëzat: kripën, piperin dhe rigonin. Ziejeni rreth 25 minuta në temperaturë mesatare, derisa perimet të zbuten. Në fund shtoni makaronat dhe ziejini aq minuta sa rekomandohet në paketim.

Shërbejeni të ngrohtë, me parmezan të grirë dhe majdanoz të freskët të copëtuar sipër.

Ju bëftë mirë, - transmeton Telegrafi.

Kjo prerje me shtresa sjell volum, lëvizje dhe butësi rreth fytyrës, duke u kthyer në një nga zgjedhjet më të dëshiruara për një pamje të freskët verore

Jemi të sigurt se tashmë keni dëgjuar për prerjen flutur. Bëhet fjalë për një frizurë me shtresa dhe volum, e frymëzuar nga vitet ’70 dhe ’90, e cila vitet e fundit është shndërruar në një nga stilet më të kërkuara. Dallohet për shtresat e gjata dhe fijet më të shkurtra që kornizojnë fytyrën, duke krijuar butësi, lëvizje dhe volum të pasur. Mirëpo, këtë verë trendi po kalon në një transformim dhe po sjell një version më të shkurtër, po aq elegante – butterfly bob.

Frizura që bashkon flokët e shkurtër me ata të gjatë

Ndryshe nga bob-et klasike, të cilat karakterizohen nga linjat e drejta dhe prerja precize, prerja flutur sjell shtresa të buta, lehtësi dhe shumë lëvizje. Rezultati është një frizurë që duket moderne dhe e freskët si flokët e shkurtër, por që ruan volumin dhe lehtësinë që zakonisht lidhen me flokët e gjatë.

Emrin e ka marrë nga shtresat që rrethojnë lehtë fytyrën dhe kujtojnë krahët e fluturës. Fijet zakonisht përfundojnë mes mjekrës dhe klavikulës, duke krijuar efektin e lehtësisë dhe volumit pa u dukur e rëndë apo tepër e strukturuar. Pikërisht ky kombinim e bën prerja flutur kompromisin ideal mes flokëve të shkurtër dhe atyre të gjatë, transmeton Telegrafi.

Lajmi i mirë është se butterfly bob i përshtatet pothuajse çdo tipi flokësh dhe forme fytyre. Funksionon veçanërisht mirë te flokët e hollë ose me dendësi mesatare, sepse shtresat krijojnë iluzionin e më shumë volumit dhe trashësisë.

Sekreti i kësaj frizure qëndron pikërisht te volumi. Ndërsa te prerja flutur klasike volumi krijohet përmes shumë shtresave, te versioni më i shkurtër është e rëndësishme të ruhet plotësia e flokëve. Për këtë arsye, stilistët rekomandojnë hollimin e lehtë të majave, në vend të prerjeve tepër të shtresuara që mund t’i bëjnë flokët të duken më të rrallë. Heqja e peshës nga fundet ndihmon në ngritjen natyrale të flokëve dhe krijon efektin e lehtësisë.

Si të stilizohet?

Kur bëhet fjalë për stilizimin, prerjen flutur është jashtëzakonisht praktik dhe i gjithanshëm. Për një pamje glamuroze, mjafton të krijoni onde të buta me tharëse me ndihmën e një furçeje të rrumbullakët dhe një shkume për volum. Në këtë mënyrë, shtresat marrin më shumë jetë dhe flokët fitojnë lëvizjen karakteristike të prerjes flutur.

Për përditshmëri, flokët mund të lidhen në një topuz të lirshëm ose në një model gjysmë të ngritur, duke e bërë frizurën të duket edhe më lozonjare. Ndërsa adhurueset e stilit minimalist mund ta mbajnë krejtësisht të drejtë, me ndarje në mes, gjë që thekson edhe më shumë shtresat e buta dhe siluetën moderne.

/Telegrafi/

Qëndrimi i gjatë ulur, mungesa e lëvizjes, mosha dhe inflamacioni mund të shkaktojnë ngurtësi dhe dhimbje në nyja, ndërsa ekspertët tregojnë edhe si t’i lehtësojmë vetë simptomat

Ngurtësia e nyjave shpesh është pasojë e qëndrimit të gjatë ulur ose shtrirë. Ekspertët shpjegojnë se nyjat janë vendet ku bashkohen dy ose më shumë eshtra në trup dhe që kanë për funksion të mundësojnë lëvizjen dhe stabilitetin.

Brenda nyjave gjendet lëngu sinovial, i cili lubrifikon nyjat, zvogëlon fërkimin mes eshtrave dhe ushqen kërcin.

Hapat e parë janë më të vështirët

Kur ndodh dëmtimi i eshtrave, mund të shfaqen inflamacioni dhe ënjtja, ndërsa rreth nyjave mund të grumbullohet lëng, sidomos pas qëndrimit të gjatë ulur ose shtrirë.

Në të njëjtën kohë, muskujt dhe indet përreth nyjave mund të tendosen për shkak të mungesës së aktivitetit. Në këtë gjendje dobësohet edhe qarkullimi i gjakut, ndaj nyjat marrin më pak oksigjen dhe lëndë ushqyese.

Këto ndryshime zakonisht janë të përkohshme, por shfaqen me ndjenjë ngurtësie, tendosjeje ose dhimbjeje kur fillojmë të lëvizim përsëri.

“Në këtë situatë, hapat e parë pas pushimit mund të jenë më të vështirët, sidomos pas gjumit të natës”, shpjegon dr. Samuel Ashby, kirurg ortoped nga Banner Health.

Ai shton se jo çdo ngurtësi apo dhimbje në nyja pas pushimit është domosdoshmërisht shenjë problemi.

Ngurtësia normale

Nuk është e pazakontë të ndiejmë ngurtësi pas uljes së gjatë pa lëvizje ose pas gjumit. Ky lloj ngurtësie zakonisht zgjat pak dhe largohet shpejt sapo fillojmë të lëvizim.

Dhimbja dhe ngurtësia mund të jenë edhe pasojë e pozicionit jo të duhur gjatë uljes ose gjumit. Dysheku apo jastëku jo i përshtatshëm mund të ngarkojnë qafën, shpinën dhe ijët.

Kjo ngurtësi e padëmshme shfaqet më shpesh në mëngjes dhe është më e zakonshme te personat e moshuar, sepse nyjat me kalimin e viteve humbin fleksibilitetin natyral.

Problemet janë më të shpeshta edhe te personat me mbipeshë, dehidrim ose me marrje të pamjaftueshme të lëngjeve. Kjo ngurtësi zakonisht largohet brenda 30 minutash dhe nuk pengon aktivitetet e përditshme.

Osteoartriti

Osteoartriti është një nga shkaqet më të zakonshme të ngurtësisë së nyjave, sidomos te të moshuarit. Ai shfaqet kur kërci që mbron nyjat fillon të dëmtohet gradualisht.

Më së shpeshti prek gjunjët, ijët, duart dhe shtyllën kurrizore.

Te osteoartriti mund të shfaqet dhimbje gjatë lëvizjes ose aktivitetit, si dhe ndjesi kërcitjeje ose “plasjesh” në nyje, transmeton Telegrafi.

Gjendjet inflamatore

Format inflamatore të artritit, si artriti reumatoid, ndodhin kur sistemi imunitar ose procese të tjera shkaktojnë inflamacion të nyjave.

Edhe lupusi, si sëmundje autoimune, mund të prekë nyjat dhe organet e tjera.

Në këto raste, ngurtësia e mëngjesit zgjat më shumë se 30 deri në 60 minuta dhe shoqërohet me ënjtje, nxehtësi ose skuqje në zonën e nyjës. Dhimbja nuk përmirësohet pas lëvizjes, ndërsa mund të shfaqen edhe lodhje dhe dobësi e përgjithshme.

Mbingarkesa ose dëmtimet e lehta

Ndonjëherë dhimbja dhe ngurtësia janë pasojë e mbingarkesës së nyjave, lëvizjeve të përsëritura ose dëmtimeve të vogla që irritojnë indet përreth.

Kur pushojmë, këto inde tendosen dhe shkaktojnë parehati gjatë lëvizjes së përsëritur. Mund të shfaqet edhe ndjeshmëri ndaj prekjes, ndërsa dhimbja përkeqësohet pas disa lëvizjeve.

Kur duhet të kërkojmë ndihmë?

Ekspertët këshillojnë të konsultohemi me mjekun nëse:

• ngurtësia zgjat më shumë se 30 deri në 60 minuta
• dhimbja përkeqësohet me kalimin e kohës
• ka ënjtje, nxehtësi ose skuqje
• lëvizjet janë të kufizuara
• dhimbja pengon gjumin dhe jetën e përditshme

Si ta lehtësojmë ngurtësinë dhe dhimbjen

Dhimbja në nyja shpesh mund të lehtësohet me masa të thjeshta në shtëpi dhe ndryshim të zakoneve.

Rekomandohet të shmangen lëvizjet e menjëhershme pas zgjimit, ndërsa ndihmojnë shtrirjet e lehta dhe ecja e ngadaltë.

Të dobishme janë edhe ushtrimet si:

• rrotullimi i nyjave
• përkulja e gjunjëve
• shtrirjet anësore

Qëndrimi i gjatë ulur është një nga shkaqet kryesore të ngurtësisë dhe dhimbjes. Prandaj këshillohet të ngrihemi çdo 30 deri në 60 minuta, të shtrihemi pak ose të ecim.

Po ashtu rekomandohet aktivitet fizik i rregullt me intensitet të ulët, si ecja, noti, biçikleta, joga, pilatesi ose ushtrimet e shtrirjes.

Te shumica e personave të shëndetshëm, ngurtësia dhe dhimbja janë vetëm reagim ndaj mungesës së lëvizjes dhe zakonisht largohen pas disa minutash aktivitet.

Megjithatë, nëse simptomat përkeqësohen ose ndikojnë në jetën e përditshme, është e rëndësishme të kërkohet ndihmë profesionale. /Telegrafi/

Shumë kultura rriten më shpejt pikërisht gjatë qershorit, ndërsa me ujitje dhe kujdes të rregullt mund të siguroni një kopsht të harlisur gjatë gjithë verës

Muajt e verës shpesh krijojnë përshtypjen se sezoni i kopshtarisë tashmë është në kulm dhe se të gjitha punët e rëndësishme rreth mbjelljes kanë përfunduar prej kohësh. Megjithatë, qershori është pikërisht periudha e vitit kur shumë kopshtarë e kuptojnë se ende ka kohë të mjaftueshme për të nisur një cikël të ri mbjelljeje, madje edhe për të siguruar rendiment të pasur.

Me ditë më të gjata dhe me temperatura më të larta të tokës dhe ajrit, bimët në këtë periudhë kanë kushte shumë të mira për rritje. Megjithatë, bashkë me ngrohtësinë vjen edhe sfida tjetër: toka e humb më shpejt lagështinë, ndaj ujitja e rregullt është po aq e rëndësishme sa edhe vetë mbjellja.

Pikërisht për këtë arsye, qershori kërkon pak më shumë kujdes, por në këmbim ofron rritje të shpejtë dhe fillim të fuqishëm për shumë kultura, transmeton Telegrafi.

Pse qershori është ende muaj i mirë për mbjellje

Edhe pse shpesh mendohet se pranvera është periudha kryesore për kopshtari, qershori ka një përparësi të veçantë: nxehtësinë e qëndrueshme, e cila përshpejton mbirjen dhe zhvillimin e bimëve.

Shumë lloje perimesh dhe lulesh pikërisht në këtë kohë përparojnë më shpejt, me kusht që të kenë ujë të mjaftueshëm dhe tokë të përgatitur mirë.

Ekspertët theksojnë se ky është moment ideal për mbjellje të drejtpërdrejtë në ambient të hapur, por edhe për mbjelljen e fidanëve të rinj që më parë janë rritur në sera ose në saksi. Në këtë mënyrë, kopshti mund të plotësohet, ndërsa sezoni të zgjatet deri në vjeshtë.

Perimet që mund të mbillen në qershor

Qershori është befasueshëm i pasur sa i përket perimeve që mund të mbillen, ndërsa shumë kultura mund të japin rendiment të shpejtë dhe të qëndrueshëm nëse mbillen në kohë.

Ndër zgjedhjet më të zakonshme janë:

• misri i ëmbël
• perime me gjethe të gjelbra dhe krokante
• qepa e njomë
• brokoli, sidomos varietetet e vona
• finoku
• bizelet
• kungulleshkat
• kungujt, si afati i fundit për mbjellje

Këto bimë në përgjithësi e duan ngrohtësinë, por kërkojnë edhe ujitje të rregullt, sepse thatësira në këtë periudhë mund ta ngadalësojë rritjen e tyre. Vëmendje e veçantë rekomandohet te kungulleshkat dhe kungujt, të cilët rriten shpejt, por janë të ndjeshëm ndaj mungesës së lagështisë.

Frutat që mund të mbillen gjatë qershorit

Edhe pse zgjedhja e frutave është më e kufizuar sesa në pranverë, qershori ende ofron mundësi për mbjellje të suksesshme, sidomos kur bëhet fjalë për bimë që më parë janë nisur në ambiente të mbyllura.

Në këtë periudhë mund të mbillen pjeprat, sidomos si fidanë në sera ose në kushte të mbrojtura.

Pjepri kërkon vend të ngrohtë, me diell dhe të mbrojtur, ndërsa suksesi varet shumë nga ujitja e duhur dhe nga zgjedhja e varietetit që i përshtatet kushteve lokale.

Lulet që i japin ngjyrë kopshtit veror

Qershori është ideal për plotësimin e kopshtit dhe të ballkoneve me lule verore, veçanërisht me ato lloje që rriten shpejt dhe lulëzojnë gjatë. Pikërisht në këtë kohë mbillen lulet që do të sigurojnë ngjyra gjatë fundit të verës dhe në vjeshtë, kur shumë bimë të tjera e përfundojnë lulëzimin.

Më shpesh mbillen:

• bimët dekorative njëvjeçare
• lobelia për saksi dhe shporta të varura
• bimët shumëvjeçare, si geraniumi rezistent
• lulet aromatike të natës, si mattiola
• nerine, për lulëzim vjeshtor

Këto bimë vijnë veçanërisht në shprehje në saksi, jardiniere dhe shporta të varura, ku formojnë shpejt një pamje të pasur dhe plot ngjyra.

Çfarë duhet të keni parasysh gjatë qershorit

Edhe pse qershori është muaj shumë i përshtatshëm për mbjellje, ekspertët paralajmërojnë se nuk është ideal për të gjitha llojet e bimëve. Fidanët me rrënjë të zhveshura dhe disa lloje pemësh pranohen më vështirë në këtë periudhë për shkak të temperaturave të larta dhe tharjes më të shpejtë të tokës.

Nga ana tjetër, bimët në saksi mund të mbillen me sukses gjatë gjithë sezonit, me kusht që të ujiten rregullisht dhe të mbrohen nga nxehtësia ekstreme.

Si të ketë sukses kopshti edhe gjatë ditëve të nxehta

Çelësi i suksesit në qershor qëndron në ekuilibrin midis nxehtësisë dhe lagështisë. Edhe pse temperaturat e larta ndihmojnë rritjen, ato njëkohësisht mund ta ngadalësojnë zhvillimin nëse toka bëhet e thatë.

Prandaj, ujitja e rregullt, sidomos e bimëve të reja dhe e kulturave të sapombjella, është vendimtare për një rendiment të mirë.

Pikërisht ky kujdes gjatë ditëve më të nxehta shpesh bën dallimin midis një kopshti mesatar dhe një kopshti të harlisur që vazhdon të japë fryte deri në vjeshtë.

Qershori, ndonëse ndodhet në mes të vitit, për kopshtarët në të vërtetë përfaqëson një fillim të ri. Është muaji kur gabimet e mëhershme ende mund të korrigjohen, por edhe një mundësi që kopshti të pasurohet me bimë që do ta tregojnë potencialin e tyre të plotë më vonë. /Telegrafi/

Prerja e duhur, nuancat neutrale dhe disa detaje të vogla mund ta bëjnë lirin të duket shumë më sofistikuar edhe në ditët më të nxehta të verës

Liri është padyshim një nga materialet më të dashura dhe më të kërkuara gjatë muajve të nxehtë të verës. Përparësia e tij më e madhe është se është shumë i ajrosshëm, i lehtë dhe jashtëzakonisht i këndshëm për t’u veshur edhe në ditët me temperatura të larta.

Megjithatë, pavarësisht këtyre përparësive, shumë gra e shmangin, sepse mendojnë se rrudhet shumë shpejt dhe se, për këtë arsye, i gjithë dukja mund të krijojë përshtypjen e një pamjeje të çrregullt.

Kur bëhet fjalë për modën verore, pjesët prej liri me siluetë më të lirshme e përballojnë shumë më mirë rrudhjen natyrale të këtij materiali. Kur liri rrudhet lehtë në një këmishë të gjerë, në pantallona të drejta ose në një fustan të lehtë veror, kjo duket krejtësisht natyrale dhe shumë elegante.

Në anën tjetër, modelet shumë të ngushta vetëm sa do ta theksojnë çdo rrudhë të mundshme, ndaj stilistët këshillojnë që ato të shmangen. Përveç prerjes, rol shumë të rëndësishëm luajnë edhe ngjyrat.

Nuancat neutrale, si e bardha, bezha, ngjyra e rërës dhe grija e çelët, duken më të sofistikuara edhe në rastet kur materiali nuk është plotësisht i rrafshët, transmeton Telegrafi.

Truku i mirë dhe detajet e strukturuara

Për ta bërë dukjen sa më të rregullt, ekspertët e modës këshillojnë kombinimin e veshjeve prej liri me detaje më të strukturuara. Për shembull, një këmishë prej liri mund të duket shumë më elegante nëse vishet me një rrip cilësor lëkure, një çantë të bukur ose bizhuteri elegante.

Një nga truket më të njohura është mënyra franceze e futjes së këmishës. Mjafton që pjesën e përparme ta fusni lehtë në pantallona ose në fund, ndërsa pjesa tjetër e materialit të mbetet e lirë. Në këtë mënyrë, e gjithë dukja duket më e menduar dhe më e rregulluar, pa pasur nevojë për shumë mund e kohë para pasqyrës.

Sharmi i elegancës së lirshme

Në fund, duhet mbajtur parasysh se liri nuk do të duket kurrë plotësisht i hekurosur gjatë gjithë ditës. Por pikërisht këtu qëndron edhe sharmi i tij më i madh.

Kur stilohet siç duhet, ky material sjell atë elegancë të lirshme dhe natyrale që është shenjë dalluese e modës verore.

Prandaj, këtë verë mos u shqetësoni për çdo rrudhë të vogël. Vishni lirshëm pjesët tuaja të preferuara prej liri dhe shijoni rehatinë e tyre të përditshme. /Telegrafi/

Pas rezultateve që po tërheqin vëmendjen në ASCO 2026, studiuesit po e zgjerojnë testimin e amivantamab edhe në fazën e tretë klinike, ndërsa pritjet për këtë trajtim po rriten ndjeshëm

Një trajtim i ri kundër kancerit po konsiderohet si një nga zhvillimet më premtuese të viteve të fundit në onkologji, pasi rezultatet e një prove klinike kanë treguar se te disa pacientë tumoret janë zhdukur plotësisht.

Bëhet fjalë për amivantamab, një terapi me veprim të dyfishtë ndaj receptorëve EGFR dhe MET, e cila po testohet te pacientët me kancer të avancuar të kokës dhe qafës, te të cilët sëmundja ishte rikthyer ose nuk po reagonte më ndaj trajtimeve standarde.

Sipas të dhënave të raportuara nga The Guardian dhe të prezantuara në ASCO 2026, në studimin OrigAMI-4 morën pjesë 102 pacientë. Rezultatet treguan se 42 për qind e tyre patën përgjigje ndaj trajtimit, ndërsa te 15 për qind u raportua zhdukje e plotë e tumorit.

Ekspertët e cilësojnë këtë si një rezultat jashtëzakonisht të rëndësishëm, sidomos për pacientët me forma agresive të sëmundjes, të cilët zakonisht kanë shumë pak mundësi terapeutike pasi kanceri përparon pas kimioterapisë ose imunoterapisë, transmeton Telegrafi.

Amivantamab vepron duke bllokuar dy rrugë të rëndësishme që ndihmojnë rritjen dhe përhapjen e tumorit, ndërsa njëkohësisht ndihmon sistemin imunitar të njohë dhe sulmojë qelizat kanceroze. Kjo qasje e kombinuar është arsyeja pse terapia po tërheq kaq shumë vëmendje në komunitetin shkencor.

Një tjetër zhvillim i rëndësishëm është se tashmë ka nisur edhe studimi i fazës së tretë, OrigAMI-5, i cili do ta testojë këtë terapi në një grup më të madh pacientësh dhe në një fazë më të hershme të trajtimit. Kjo fazë konsiderohet vendimtare për të kuptuar nëse rezultatet mund të konfirmohen në shkallë më të gjerë.

Megjithëse të dhënat janë shumë inkurajuese, studiuesit theksojnë se ende nevojiten prova më të gjera dhe ndjekje më e gjatë e pacientëve për të vlerësuar përfitimin afatgjatë, sigurinë dhe mundësinë e përdorimit më të gjerë klinik.

Aktualisht, rezultatet po shihen si një hap i rëndësishëm për pacientët me kancer të avancuar të kokës dhe qafës, por edhe si një sinjal shprese për zhvillimin e terapive të reja më të personalizuara kundër kancerit. /Telegrafi/

Gjatë gjumit të thellë, truri aktivizon një sistem natyral pastrimi që largon proteinat e dëmshme dhe mund të ulë rrezikun nga demenca dhe sëmundjet neurodegjenerative

Derisa flemë, truri ynë nuk pushon vetëm nga aktivitetet e ditës. Përkundrazi, gjatë natës aktivizohet një sistem i ndërlikuar “pastrimi”, i cili largon substancat e dëmshme të grumbulluara gjatë ditës. Studiuesit tani besojnë se pikërisht ky proces mund të ketë rol kyç në mbrojtjen nga demenca dhe sëmundjet e tjera neurodegjenerative.

Pse gjumi është shumë më tepër se pushim?

Një analizë e re shkencore, e publikuar në revistën Science, tregon se çrregullimet e gjumit, stresi kronik, depresioni, sëmundjet kardiovaskulare dhe plakja kanë një veçori të përbashkët: ato mund të prishin ritmet natyrore të trurit që, gjatë gjumit, mundësojnë largimin e mbetjeve metabolike.

Prej kohësh dihet se të rriturve u nevojiten mesatarisht shtatë deri në tetë orë gjumë për të ruajtur shëndetin fizik dhe mendor. Megjithatë, gjetjet e reja tregojnë se gjumi nuk është vetëm periudhë rikuperimi për organizmin.

Gjatë fazave të thella të gjumit, truri aktivizon të ashtuquajturin sistem glimfatik, një rrjet i ngarkuar me largimin e proteinave të dëmshme dhe produkteve të tjera të mbeturinave që grumbullohen gjatë kohës kur jemi zgjuar.

Sipas autores së studimit, neurologes dr. Maiken Nedergaard nga University of Rochester Medical Center, gjithnjë e më shumë prova tregojnë se çrregullimi i këtij sistemi mund të jetë faktor i rëndësishëm në zhvillimin e sëmundjeve neurodegjenerative, transmeton Telegrafi.

Si “pastrohet” truri gjatë natës?

Gjatë ditës, neurotransmetues të ndryshëm, përfshirë noradrenalinën, serotoninën, dopaminën dhe acetilkolinën, veprojnë relativisht të pavarur dhe ndihmojnë në ruajtjen e vëmendjes, humorit dhe funksioneve njohëse.

Gjatë gjumit, situata ndryshon. Këto substanca kimike fillojnë të veprojnë në mënyrë të sinkronizuar, duke krijuar modele ritmike që nxisin procesin e pastrimit të trurit. Rëndësi të veçantë kanë fazat e gjumit jo REM, përkatësisht gjumi i thellë, të cilin aplikacionet për monitorimin e gjumit shpesh e shënojnë si “core” ose “deep sleep”.

Gjatë këtyre fazave ndodhin shpërthime të shkurtra të aktivitetit të trurit, të njohura si mikrozgjime. Edhe pse personi mbetet në gjumë, këto ngjarje të shkurtra nxisin një varg ndryshimesh fiziologjike.

Ato shkaktojnë zgjerimin dhe tkurrjen e enëve të vogla të gjakut, duke nxitur lëvizjen e lëngut cerebrospinal nëpër indin e trurit. Në këtë mënyrë nga truri largohen proteina potencialisht të dëmshme, ndër të cilat beta amiloidi dhe proteina tau, që konsiderohen ndër shenjat kryesore të sëmundjes së Alzheimerit.

Çfarë ndodh kur gjumi është i dobët?

Kur gjumi është i ndërprerë ose i pamjaftueshëm, ritmet natyrore të trurit çrregullohen. Pasoja është largimi më pak efikas i mbetjeve, të cilat me kalimin e kohës mund të grumbullohen.

Sot ekspertët flasin gjithnjë e më shumë për lidhjen e dyanshme mes gjumit dhe demencës. Nga njëra anë, gjumi i dobët mund të përshpejtojë grumbullimin e proteinave neurotoksike dhe të nxisë procese inflamatore në tru. Nga ana tjetër, ndryshimet e hershme të lidhura me sëmundjet neurodegjenerative shpesh e prishin vetë strukturën e gjumit.

Kështu krijohet një rreth vicioz, ku gjumi i çrregulluar përkeqëson edhe më shumë proceset që çojnë drejt dëmtimit të qelizave të trurit.

Rrahjet e zemrës si tregues i ri i shëndetit të trurit?

Një nga përfundimet më interesante të hulumtimit lidhet me ndryshueshmërinë e ritmit të zemrës gjatë gjumit. Bëhet fjalë për dallimet e vogla në intervalin kohor ndërmjet dy rrahjeve të njëpasnjëshme të zemrës.

Studiuesit kanë vërejtur se ky parametër është ngushtë i lidhur me ritmet e ngadalta fiziologjike që koordinojnë proceset e pastrimit të trurit.

Sipas tyre, ndryshueshmëria më e madhe e ritmit të zemrës gjatë gjumit mund të tregojë gjumë më cilësor të thellë dhe funksionim më efikas të sistemit glimfatik.

Nëse hulumtimet e ardhshme e konfirmojnë këtë lidhje, monitorimi i thjeshtë i ritmit të zemrës mund të bëhet një mënyrë e qasshme dhe joinvazive për identifikimin e hershëm të personave me rrezik të shtuar për rënie njohëse dhe demencë.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se nevojiten hulumtime shtesë, pasi në ndryshueshmërinë e ritmit të zemrës ndikojnë shumë faktorë, përfshirë stresin, kondicionin fizik, barnat dhe sëmundjet e zemrës.

Si të përmirësohen ritmet e natës të trurit?

Edhe pse shkenca ende po hulumton të gjitha hollësitë e këtij procesi të ndërlikuar, ekspertët theksojnë se rekomandimet për ruajtjen e shëndetit të trurit janë shumë të ngjashme me këshillat e përgjithshme për gjumë cilësor.

Shkuarja në gjumë dhe zgjimi në orare përafërsisht të njëjta, kohëzgjatja e mjaftueshme e gjumit, aktiviteti i përditshëm fizik dhe kontrolli i stresit janë hapat bazë drejt gjumit më të shëndetshëm.

Po ashtu rekomandohet shmangia e stimuluesve në orët e mbrëmjes, si dhe ulja e ekspozimit ndaj dritës së fortë të ekraneve para gjumit.

Gjumi si mbrojtje natyrale e trurit

Gjithnjë e më shumë hulumtime konfirmojnë se gjumi cilësor nuk është luks, por nevojë biologjike që ndikon drejtpërdrejt në shëndetin e trurit.

Gjatë natës, sistemi ynë nervor kryen një punë të ndërlikuar: largon substanca të dëmshme që, nëse grumbullohen, mund të kontribuojnë në zhvillimin e demencës.

Prandaj, ekspertët vlerësojnë se ruajtja e zakoneve të shëndetshme të gjumit mund të jetë një nga mënyrat më të rëndësishme dhe më të qasshme për ruajtjen afatgjatë të funksioneve njohëse dhe uljen e rrezikut nga sëmundjet neurodegjenerative. /Telegrafi/

Studimi i ri zbulon kur gënjeshtra te fëmijët është pjesë normale e zhvillimit dhe kur mund të jetë shenjë për shqetësim

Prindërit shpesh shqetësohen kur e kuptojnë se fëmija i tyre ka gënjyer. Edhe pse e dimë se gënjeshtra nuk është gjithmonë shenjë e diçkaje të keqe, të rëndë apo të pandreqshme, nuk është e lehtë ta dëgjosh dhe ta përjetosh këtë nga fëmija yt.

Megjithatë, një studim i ri tregon se fëmijët që gënjejnë nuk përfundojnë domosdoshmërisht në rrugë të gabuar. Sipas një hulumtimi të publikuar në maj në revistën shkencore Development and Psychopathology, shumica e gënjeshtrave të fëmijëve nuk çojnë në probleme serioze në moshën e rritur. Vetëm disa forma të gënjeshtrës, sidomos kur janë të shpeshta dhe shoqërohen me agresivitet apo impulsivitet, mund të lidhen me vështirësi të mëvonshme psikologjike ose ligjore.

Studimi, i realizuar nga studiues të McGill University në Montreal dhe John Jay College në New York, analizoi të dhënat e rreth 3.000 personave që kishin ndjekur shkollën në Quebec të Kanadasë në mesin e viteve 1980. Studiuesit ndoqën modelet e gënjeshtrës nga fëmijëria deri në adoleshencë dhe i krahasuan ato me zhvillimin e mëvonshëm në moshën e rritur.

Sipas tyre, modelet më të shpeshta treguan qëndrueshmëri ose ulje të prirjes për të gënjyer me kalimin e kohës. Me fjalë të tjera, shumë fëmijë që gënjejnë herë pas here nuk vazhdojnë domosdoshmërisht me të njëjtën sjellje në mënyrë problematike.

“Jo të gjithë fëmijët ndjekin të njëjtin model zhvillimor të gënjeshtrës”, ka thënë Victoria Talwar, profesoreshë në McGill University dhe autore kryesore e studimit. Sipas saj, shumica e fëmijëve në studim treguan nivele të ulëta ose në rënie të gënjeshtrës me kalimin e viteve, prandaj për shumicën prej tyre kjo nuk përbën sjellje problematike, transmeton Telegrafi.

Megjithatë, studimi thekson se duhet bërë dallim midis gënjeshtrës së rastësishme dhe gënjeshtrës së vazhdueshme. Fëmijët që gënjenin shpesh ose te të cilët gënjeshtra shtohej me kalimin e kohës kishin më shumë gjasa të shfaqnin herët agresivitet dhe impulsivitet. Në disa raste, këto sjellje u lidhën më vonë me simptoma të personalitetit antisocial dhe me dënime penale në kalimin nga adoleshenca në moshën e rritur.

Kjo nuk do të thotë se çdo fëmijë që gënjen është në rrezik. Gënjeshtra e rastësishme te fëmijët shpesh është pjesë e zhvillimit normal. Në moshat e hershme, fëmijët mësojnë të dallojnë realitetin nga fantazia, të kuptojnë pasojat e veprimeve të tyre dhe të testojnë kufijtë. Në këtë kuptim, një gënjeshtër e izoluar nuk duhet të shkaktojë panik te prindërit.

Ajo që kërkon më shumë vëmendje është modeli i përsëritur: kur fëmija gënjen vazhdimisht, kur gënjeshtra bëhet mënyrë për të shmangur përgjegjësinë, kur shoqërohet me agresivitet, mungesë pendese, sjellje impulsive ose probleme në shkollë dhe në marrëdhënie me të tjerët.

Në raste të tilla, qasja më e mirë nuk është vetëm ndëshkimi. Fëmija mund të ketë nevojë për më shumë mbështetje, bisedë të qetë, rregulla të qarta dhe, nëse është e nevojshme, ndihmë nga psikologu ose këshilltari shkollor.

Ekspertët theksojnë se prindërit duhet të përpiqen të kuptojnë pse fëmija po gënjen. Ndonjëherë ai gënjen nga frika e ndëshkimit, nga turpi, për të shmangur zhgënjimin e prindërve, për të fituar vëmendje ose për t’u përshtatur me bashkëmoshatarët. Sa më i sigurt të ndihet fëmija për të treguar të vërtetën, aq më e madhe është mundësia që gënjeshtra të mos bëhet zakon.

Mesazhi kryesor i studimit është qetësues për prindërit: një fëmijë që gënjen herë pas here nuk është domosdoshmërisht në rrugë të keqe. Por kur gënjeshtra bëhet e vazhdueshme, rritet me kalimin e kohës dhe shoqërohet me sjellje të tjera shqetësuese, ajo duhet parë si sinjal se fëmija ka nevojë për vëmendje, mbështetje dhe udhëzim më të kujdesshëm. /Telegrafi/

Donald Trump, Melania dhe Barron munguan në dasmën në Bahamas, ndërsa mediat shkruajnë se ceremonia u organizua nga miqtë e pasur të nuses

“Nata kur u martova me mikun tim më të mirë, dashurinë time, të përhershmin tim”, shkruan në përshkrimin e videos nga dasma e Donald Trump Jr. dhe Bettina Anderson, të cilët fillimisht kurorëzuan martesën civile më 21 maj në Florida, ndërsa fundjavën e kaluar organizuan ceremoninë fetare në Bahamas.

Videoja zbulon shumë detaje nga ceremonia, përfshirë edhe fustanin e nuses.

Pamjet nisin me Donald Trump Jr. dhe Bettina Anderson duke shëtitur në plazh dhe duke shijuar atmosferën e ishullit tropikal. Më pas shfaqen përgatitjet për dasmën dhe vetë ceremonia në kishë. Videoja përfundon me skena nga festa dhe momentin kur dhëndri mban nusen në krahë.

“Bettina, ti ke sjellë kaq shumë paqe, gëzim dhe dritë në jetën time. Duke qëndruar pranë teje, i rrethuar nga familja jonë, mamaja jote, Donnie dhe Kai, kurrë nuk jam ndier më mirënjohës apo më i sigurt për diçka. Gruaja ime. Zemra ime. E përhershmja ime”, shkroi në Instagram djali i Donald Trumpit, duke veçuar në koment vajzën e tij më të madhe, Kai. Në video shihet gjithashtu edhe djali i tij, Donald III, transmeton Telegrafi.

Donald Trump Jr. ka pesë fëmijë nga martesa me Vanessa Trump. Sipas Page Six, në dasmë morën pjesë të gjithë fëmijët e tij: Kai, Donald III, Spencer dhe Tristan.

Burime pranë çiftit kanë zbuluar së fundmi se ata dëshirojnë të bëhen prindër sa më shpejt. Për Donald Trump Jr. ky do të ishte fëmija i gjashtë, ndërsa për Bettina Anderson i pari.

Në mesin e të ftuarve ishin edhe Ivanka Trump, Tiffany Trump dhe Eric Trump, i cili deklaroi:

“Don dhe Bettina janë të mrekullueshëm bashkë. Jam shumë krenar që isha dëshmitar i një pjese kaq të rëndësishme të rrugëtimit të tyre si çift. Ata rrezatojnë pranë njëri-tjetrit dhe ishte e jashtëzakonshme të shihje historinë e tyre duke u zhvilluar. Nuk mund të jem më i lumtur për ta”.

Eric Trump ishte i shoqëruar nga bashkëshortja Lara Trump, Ivanka nga Jared Kushner, ndërsa Tiffany Trump erdhi me bashkëshortin e saj Michael Boulos.

Donald Trump, Melania Trump dhe djali i tyre Barron nuk morën pjesë në dasmën në Bahamas. Presidenti amerikan deklaroi se mungoi për shkak të angazhimeve të shumta, ndërsa mungesa e Melanias dhe Barronit është interpretuar nga mediat si shenjë e tensioneve familjare.

Ndërkohë, është përfolur edhe për një dasmë të tretë që mund të organizohet në Shtëpinë e Bardhë, gjë që mund të çojë drejt afrimit të familjes.

Bettina Anderson, e cila kishte dëshiruar të martohej në Shtëpinë e Bardhë por më pas hoqi dorë nga kjo ide, u shfaq me një fustan nusërie minimalist që shumëkush e krahasoi me një nate. Veshja ishte e përshtatshme për atmosferën e dasmës në plazh dhe për stilin më të relaksuar të ceremonisë, megjithëse shumë prisnin më tepër luks dhe shkëlqim.

Dasmën e organizoi kompania që bashkëpunon edhe me Meghan Markle

Kompania Lewis Miller Design organizoi ceremoninë në Bahamas. E njëjta kompani ka realizuar evente për Carolina Herrera dhe ka krijuar dekorimet florale për festat e Meghan Markle.

Dukesha e Sussexit kishte angazhuar Lewis Miller Design gjatë shtatzënisë së saj të dytë, për “baby shower”-in me të cilin u paralajmërua lindja e vajzës së saj, Lilibet Diana.

Donald Trump është i njohur për kritikat e ashpra ndaj Meghan Markle dhe princit Harry, ndërsa edhe aktorja amerikane nuk i ka kursyer kritikat ndaj tij.

Trump Jr. mori një dasmë falas?

Donald Trump Jr. dhe Bettina Anderson, të cilët u fejuan më 13 dhjetor 2025 në Camp David, pikërisht në ditëlindjen e saj të 39-të, kishin kaluar pushime në ishullin ku u martuan dhe pikërisht aty u dashuruan me atë vend.

/Telegrafi/

Mjaftojnë disa përbërës që i keni në shtëpi për të larguar zverdhjen, njollat dhe pamjen e vjetër të perdeve pa shpenzuar para për të reja

Perdet kanë kaluar një rrugëtim të gjatë në histori. Shumë kohë para zbulimit të pambukut apo krijimit të materialeve sintetike, njerëzit parahistorikë përdornin lëkurë kafshësh për të bllokuar dritën e diellit dhe për të zbukuruar shpellat e tyre. Sot, prodhuesit ofrojnë një përzgjedhje të madhe materialesh, ngjyrash dhe modelesh për perde sipas dëshirës.

Megjithatë, një buxhet i kufizuar mund t’ju shtyjë të mendoni për zbardhjen e perdeve, në mënyrë që t’u riktheni shkëlqimin ose të hiqni njollat. Në fakt, zbardhuesi i zakonshëm shtëpiak ose hidrogjen peroksidi 3% mund ta kryejnë këtë punë për vetëm pak minuta, transmeton Telegrafi.

Hapi 1

Njollat e vogla nga perdet e bardha mund t’i largoni duke i ekspozuar në diell. Pasi t’i lani në rrobalarëse me një filxhan zbardhues dhe detergjent të butë, nxirrini jashtë dhe varini në tel për tharje. Dielli ka efekt natyral zbardhues dhe mund të ndihmojë edhe në largimin e njollave më kokëforta.

Hapi 2

Mbusheni vaskën deri në gjysmë me ujë të ngrohtë dhe shtoni një filxhan zbardhues shtëpiak. Lëreni perden e dushit të qëndrojë në ujë rreth 20 minuta. Kjo do ta ndihmojë të bëhet më e pastër dhe më e ndritshme, si dhe të largohen gjurmët e mykut dhe lagështisë. Më pas shpëlajeni me ujë të ngrohtë dhe vareni në diell që të thahet.

Hapi 3

Ndriçoni perdet e errëta duke mbushur rrobalarësen me ujë dhe duke shtuar një filxhan zbardhues. Niseni ciklin e larjes, por ndaleni para shpëlarjes. Lërini perdet të qëndrojnë në ujë me zbardhues dhe përcillni ndryshimin e ngjyrës. Kur të arrini nuancën e dëshiruar, vazhdoni ciklin e shpëlarjes. Më pas lërini të thahen natyrshëm në diell.

Hapi 4

Hapeni rubinetin, mbylleni kulluesin dhe mbusheni lavamanin deri në gjysmë me ujë të ngrohtë. Shtoni një filxhan zbardhues shtëpiak. Zhytini perdet në ujë për disa orë për të larguar ngjyrën ose njollat e forta. Perdet më të errëta mund t’i lini edhe gjatë natës. Në fund shpëlajini me ujë të ngrohtë dhe lërini të thahen.

Hapi 5

Perdet prej dantelle mund të zbardhen dhe t’u largohet zverdhja me ndihmën e hidrogjen peroksidit. Vendosini në një enë me ujë të ftohtë dhe shtoni dy filxhanë hidrogjen peroksid 3%. Lërini të zhyten për rreth një orë, më pas shpëlajini dhe lërini të thahen natyrshëm. /Telegrafi/

Nga stadi II me rrezik të lartë deri te melanoma metastatike, Klinika e Onkologjisë merr rol qendror në përzgjedhjen e terapisë, ndjekjen e efekteve anësore dhe uljen e rrezikut të rikthimit të sëmundjes.

Ass. Dr. Blerim Gjocaj
Onkolog mjekësor – kimioterapeut
Tel. 044621415

Melanoma është forma më agresive e kancerit të lëkurës. Ajo zhvillohet nga melanocitet, qelizat që prodhojnë pigmentin e lëkurës. Në fazat e hershme, trajtimi kryesor është zakonisht kirurgjik, me heqjen e tumorit dhe një kufiri sigurie të lëkurës së shëndoshë përreth. Por, kur melanoma paraqet rrezik më të lartë për rikthim, kur ka prekur nyjat limfatike, kur nuk mund të hiqet plotësisht me operacion, ose kur është përhapur në organe të tjera, trajtimi kalon në një nivel tjetër: në trajtimin onkologjik.

Pikërisht këtu fillon roli i mjekut onkolog. Ai nuk merret vetëm me barna kundër kancerit, por me vlerësimin e stadit, rrezikut të rikthimit, gjendjes së pacientit, analizave molekulare të tumorit dhe mundësive më të përshtatshme të trajtimit. Në melanoma, ky trajtim përfshin kryesisht imunoterapinë, terapinë e synuar, kimioterapinë në raste të përzgjedhura, trajtimet intralezionale dhe bashkëpunimin me radioterapeutin, kirurgun, dermatologun, patologun e radiologun.

Në dekadën e fundit, trajtimi i melanomës ka ndryshuar rrënjësisht. Dikur, pacientët me melanomë të përhapur kishin mundësi të kufizuara. Sot, falë imunoterapisë dhe terapive të synuara, edhe pacientët me sëmundje të avancuar mund të kenë përgjigje të gjatë, kontroll shumëvjeçar dhe, në disa raste, tërheqje të metastazave.

Nga cili stad përfshihet onkologu?

Në stadin 0, i njohur si melanoma in situ, tumori gjendet vetëm në shtresën më të sipërme të lëkurës. Në shumicën e rasteve, trajtimi bëhet me ndërhyrje kirurgjike dhe onkologu zakonisht nuk është bartësi kryesor i trajtimit. Edhe në stadin I, kur melanoma ka depërtuar më thellë në lëkurë, por nuk është përhapur përtej vendit fillestar, kirurgjia mbetet trajtimi kryesor. Në këto raste, onkologu mund të përfshihet vetëm nëse raporti patologjik tregon veçori me rrezik më të lartë.

Roli i onkologut bëhet më i qartë nga stadi II me rrezik të lartë. Në këtë fazë, melanoma mund të jetë më e trashë ose të ketë karakteristika që rrisin mundësinë e rikthimit, edhe pse nuk ka prova të përhapjes në nyja limfatike. Në raste të tilla, pas operacionit mund të rekomandohet trajtim ndihmës, zakonisht me imunoterapi.

Në stadin III, kur melanoma ka prekur nyjat limfatike ose enët limfatike pranë tumorit, onkologu ka rol qendror. Pas kirurgjisë, pacienti vlerësohet për terapi ndihmëse me imunoterapi ose terapi të synuar, nëse tumori ka mutacion në gjenin BRAF. Në stadin IV, kur melanoma është përhapur në organe të largëta, onkologu bëhet drejtuesi kryesor i trajtimit.

Në raportin patologjik duhen vlerësuar me kujdes trashësia Breslow, ulcerimi, indeksi mitotik, kufijtë kirurgjikë, përfshirja e nyjës roje dhe numri i nyjave të prekura.

Një referim i vonuar mund ta ndryshojë rrjedhën e sëmundjes. Prandaj, çdo pacient me melanomë të trashë, me ulcerim, me nyjë roje pozitive, me rikthim lokal, me metastaza në tranzit ose me dyshim për sëmundje të përhapur, duhet të vlerësohet në mënyrë multidisiplinare dhe të referohet te onkologu.

Trajtimi ndihmës pas operacionit

Edhe kur melanoma hiqet plotësisht, nuk do të thotë se rreziku ka kaluar. Disa qeliza tumorale mund të mbeten të padukshme në organizëm dhe më vonë të shkaktojnë rikthim. Për këtë arsye, te disa pacientë rekomandohet trajtim ndihmës, i njohur si terapi adjuvante.

Qëllimi i kësaj terapie nuk është trajtimi i një tumori të dukshëm, por ulja e rrezikut të rikthimit. Vendimi merret nga onkologu, bazuar në trashësinë e melanomës, ulcerimin, përfshirjen e nyjave limfatike, numrin e nyjave të prekura, rezultatin e biopsisë së nyjës roje, raportin patohistologjik dhe statusin molekular të tumorit.

Në melanomat e stadit II me rrezik të lartë dhe sidomos në stadin III, onkologu mund të rekomandojë imunoterapi për një periudhë të caktuar. Nëse melanoma ka mutacion BRAF, mund të shqyrtohet edhe terapia e synuar me kombinim të frenuesve BRAF dhe MEK. Kjo fazë synon të parandalojë kalimin e sëmundjes në fazë metastatike.

Imunoterapia: kthesa më e madhe në trajtimin e melanomës

Imunoterapia është një nga zhvillimet më të rëndësishme në trajtimin bashkëkohor të melanomës. Ndryshe nga kimioterapia klasike, e cila vepron drejtpërdrejt mbi qelizat që shumohen shpejt, imunoterapia e ndihmon sistemin imunitar të pacientit ta njohë dhe ta sulmojë qelizën kancerogjene.

Qelizat e melanomës mund t’i shmangen mbrojtjes së organizmit duke shfrytëzuar “pikat e kontrollit” të sistemit imunitar, mekanizma që normalisht e pengojnë sulmin ndaj qelizave të shëndosha. Frenuesit e këtyre pikave i çaktivizojnë këto pengesa dhe i mundësojnë sistemit imunitar ta njohë dhe ta sulmojë tumorin.

Në këtë grup hyjnë frenuesit PD-1, si pembrolizumab dhe nivolumab, frenuesi CTLA-4, ipilimumab, si dhe kombinime më të reja që përfshijnë relatlimab, i cili vepron në LAG-3. Këto barna përdoren te melanoma e paoperueshme, melanoma metastatike dhe në disa raste si trajtim ndihmës pas operacionit.

Pembrolizumab dhe nivolumab janë ndër barnat më të përdorura në këtë fushë. Ato jepen zakonisht me infuzion intravenoz, në intervale të caktuara. Ipilimumab mund të përdoret vetëm ose në kombinim me frenues PD-1. Kombinimet mund të jenë më të fuqishme në zvogëlimin e tumorit, por kanë edhe rrezik më të lartë për efekte anësore serioze. Prandaj, vendimi për trajtim të kombinuar merret me kujdes.

Nivolumab me relatlimab synon njëkohësisht dy pika kontrolli, PD-1 dhe LAG-3, dhe përdoret te disa pacientë me melanomë të paoperueshme ose metastatike.

Efektet anësore të imunoterapisë

Imunoterapia mund të jetë shumë efektive, por nuk është trajtim pa rrezik. Meqë ajo e aktivizon sistemin imunitar, ndonjëherë ky sistem mund të sulmojë edhe inde të shëndosha. Këto quhen efekte anësore imune ose reaksione autoimune.

Ato mund të prekin lëkurën, zorrët, mushkëritë, mëlçinë, gjëndrat endokrine, veshkat, zemrën ose organe të tjera. Pacienti duhet të raportojë menjëherë çdo simptomë të re, sidomos diarre të vazhdueshme, dhimbje barku, kollë të re, vështirësi në frymëmarrje, verdhëz, lodhje të pazakontë, dhimbje koke të fortë, çrregullime të të parit, etje të shtuar ose skuqje të rëndë të lëkurës.

Në raste më serioze, onkologu mund ta ndërpresë përkohësisht ose përfundimisht trajtimin dhe të japë kortikosteroide ose barna të tjera për ta qetësuar sistemin imunitar. Prandaj, pacienti në imunoterapi duhet të jetë në kontakt të rregullt me ekipin onkologjik.

Terapia e synuar: kur melanoma ka mutacion BRAF

Një pjesë e madhe e melanomave kanë ndryshime në gjenin BRAF, më së shpeshti mutacionin BRAF V600. Ky ndryshim bën që qeliza tumorale të marrë sinjale të vazhdueshme për rritje dhe shumim. Kur testi molekular tregon këtë mutacion, onkologu mund të rekomandojë terapi të synuar.

Terapia e synuar zakonisht përdor kombinim të dy barnave: një frenues BRAF dhe një frenues MEK. Këto barna veprojnë në të njëjtën rrugë sinjalizuese të qelizës tumorale, por në pika të ndryshme, duke e bllokuar më mirë rritjen e kancerit dhe duke ulur mundësinë e rezistencës.

Kombinimet më të njohura përfshijnë dabrafenib me trametinib, vemurafenib me cobimetinib dhe encorafenib me binimetinib. Këto barna zakonisht merren në formë tabletash ose kapsulash. Përparësi e terapisë së synuar është shpejtësia e veprimit, sidomos te pacientët me sëmundje të përhapur dhe simptoma të rënda.

Megjithatë, terapia e synuar funksionon vetëm kur tumori ka mutacionin përkatës. Për këtë arsye, testimi molekular është pjesë thelbësore e vlerësimit onkologjik. Efektet anësore mund të përfshijnë temperaturë, lodhje, skuqje të lëkurës, ndjeshmëri ndaj diellit, dhimbje nyjash, të përziera, çrregullime të mëlçisë, probleme me zemrën, sytë ose lëkurën. Gjatë trajtimit kërkohen analiza të rregullta dhe ndjekje klinike.

Kimioterapia: rol më i kufizuar, por jo i zhdukur

Kimioterapia dikur ishte ndër mundësitë kryesore për trajtimin e melanomës së avancuar. Sot përdoret më rrallë, sepse imunoterapia dhe terapia e synuar kanë treguar rezultate më të mira te shumë pacientë. Megjithatë, kimioterapia mbetet mundësi në raste të caktuara.

Ajo mund të përdoret kur imunoterapia nuk ka dhënë efekt, kur terapia e synuar nuk është e mundur ose ka humbur efektin, kur pacienti nuk mund të marrë terapi moderne për shkak të kundërindikacioneve, ose kur nuk ka mundësi për përfshirje në studime klinike. Barnat që përmenden më shpesh janë dacarbazine, temozolomide, paclitaxel, nab-paclitaxel, cisplatin dhe carboplatin.

Kimioterapia jepet me cikle, zakonisht përmes infuzionit intravenoz, ndërsa disa barna mund të merren edhe nga goja. Efektet anësore varen nga bari dhe doza, por mund të përfshijnë lodhje, rënie të flokëve, të përziera, të vjella, diarre, kapsllëk, rënie të qelizave të gjakut, rrezik më të lartë për infeksione, mavijosje, gjakderdhje dhe plogështi. Onkologu e përcjell pacientin me analiza të rregullta.

Trajtimet intralezionale dhe rastet e veçanta

Në disa raste, melanoma nuk është e përhapur në gjithë trupin, por paraqitet në lëkurë, në nyja limfatike ose përgjatë enëve limfatike pranë tumorit fillestar. Këto quhen ndonjëherë metastaza në tranzit. Në raste të tilla, përveç kirurgjisë ose radioterapisë, mund të përdoren edhe trajtime që jepen drejtpërdrejt në tumor.

Një nga këto është T-VEC, një virus onkolitik i modifikuar që injektohet në tumor. Ai mund të ndihmojë në shkatërrimin lokal të qelizave tumorale dhe në aktivizimin e përgjigjes imunitare. Në disa raste mund të përdoren edhe interleukina-2 ose BCG në mënyrë intralezionale. Këto trajtime zakonisht bëhen në qendra të specializuara.

Për melanoma të kufizuara në një gjymtyrë, që nuk mund të hiqen plotësisht me kirurgji, mund të shqyrtohet perfuzioni ose infuzioni i izoluar i gjymtyrës me kimioterapi. Qëllimi është që bari të përqendrohet në zonën e prekur, duke ulur ekspozimin e pjesës tjetër të trupit.

Radioterapia në trajtimin onkologjik të melanomës

Edhe pse melanoma nuk trajtohet zakonisht me radioterapi si trajtim kryesor, rrezatimi ka rol në situata të caktuara. Ai mund të përdoret pas heqjes së nyjave limfatike, kur ekziston rrezik i lartë i rikthimit lokal, ose për trajtimin e metastazave në tru, kocka dhe organe të tjera. Në këto raste, onkologu mjekësor bashkëpunon me onkologun radioterapeut.

Në metastazat në tru mund të përdoren teknika të avancuara, si radiokirurgjia stereotaktike ose gama thika. Në metastazat kockore, radioterapia mund të përdoret për uljen e dhimbjes dhe përmirësimin e cilësisë së jetës.

Rikthimi i melanomës dhe kontrolli onkologjik

Melanoma mund të rikthehet në vendin fillestar, pranë plagës kirurgjike, në nyjat limfatike ose në organe të largëta. Mund të prekë pothuajse çdo organ, por më shpesh përmenden mushkëritë, mëlçia, kockat dhe truri. Rreziku i rikthimit është më i lartë në vitet e para pas trajtimit, por në raste të rralla melanoma mund të rikthehet edhe pas shumë vitesh.

Për këtë arsye, ndjekja onkologjike është pjesë e pandashme e trajtimit. Onkologu vlerëson raportet patologjike, analizat laboratorike, imazheritë, efektet anësore dhe gjendjen e pacientit. Ai vendos nëse trajtimi duhet të vazhdojë, të ndërrohet, të ndërpritet ose të kombinohet me metoda të tjera.

Çfarë duhet të dijë pacienti?

Trajtimi onkologjik i melanomës është i personalizuar. Nuk ekziston një terapi e vetme për të gjithë. Vendimi varet nga stadi, trashësia e tumorit, përfshirja e nyjave limfatike, prania e metastazave, mutacionet gjenetike, gjendja e përgjithshme, sëmundjet shoqëruese dhe trajtimet e mëparshme.

Para fillimit të trajtimit, pacienti duhet të pyesë onkologun: cili është stadi i sëmundjes, cili është qëllimi i trajtimit, a është bërë testimi për BRAF, a ka nevojë për terapi ndihmëse, cilat janë përfitimet e pritshme, cilat janë efektet anësore më të rëndësishme dhe cilat simptoma duhet të raportohen menjëherë.

Pacienti nuk duhet ta ndërpresë vetë terapinë dhe nuk duhet të marrë barna shtesë, suplemente ose preparate bimore pa e njoftuar ekipin onkologjik. Disa preparate mund të ndërveprojnë me trajtimin ose të ndikojnë në mëlçi, imunitet dhe analizat laboratorike. /Telegrafi/

Të lehta, të sofistikuara dhe më pak të rrudhshme se liri apo pambuku, këto pantallona po bëhen zgjedhja e preferuar e grave me stil për verën

Këtë sezon, pantallonat me efekt mëndafshi po bëhen zgjedhja e preferuar e grave që ndjekin modën. Zbuloni si t’i kombinoni për një pamje perfekte.

Baza e çdo gardërobe verore elegante zakonisht mbështetet te veshjet bazike, por këtë sezon një model i ri po dominon kryeqytetet e modës: pantallonat nga tafta e mëndafshtë. Nëse gjykohet nga kombinimet “street style” në Londër, Paris dhe New York, ky model ka pushtuar plotësisht gratë më të veshura me stil në botë.

Të njohura për pamjen luksoze, strukturën e fortë dhe shkëlqimin delikat, këto pantallona janë shndërruar shpejt në alternativën perfekte të xhinseve klasike. Ato u popullarizuan nga brende luksoze si Prada dhe Khaite, duke rikthyer glamurin në veshjen e përditshme.

Këto pantallona sjellin kombinimin ideal mes formës elegante dhe shkëlqimit sofisticuar, duke e ngritur menjëherë çdo kombinim në një nivel më të lartë.

Edhe pse tradicionalisht lidhet me fustanet luksoze të mbrëmjes, pantallonat nga ky material i japin çdo veshjeje një notë elegante brenda sekondash. Mund t’i kombinoni me një bluzë të thjeshtë pa mëngë dhe shapka për një dalje të relaksuar gjatë ditës, ndërsa sërish do të dukeni shumë të kuruara.

Pikërisht kjo aftësi transformimi i ka bërë aq të dëshiruara mes grave me stil. Vera është sezoni i elegancës së natyrshme dhe pa sforcim, ndërsa ky model bën pjesën më të madhe të punës në vendin tuaj. Falë mënyrës specifike si reflekton dritën, ky material adhurohet njësoj si nga dashamirëset e minimalizmit, ashtu edhe nga ato që preferojnë stil më të guximshëm.

Një tjetër avantazh i madh është prakticiteti. Këto pantallona kalojnë lehtësisht nga kombinimet ditore në ato të mbrëmjes. Edhe pse në shikim të parë mund të duken të forta dhe të strukturuara, ato janë shumë të lehta, komode dhe të ajrosshme në lëkurë.

Për më tepër, rrudhen shumë më pak sesa linoja apo pambuku, gjë që i bën ideale për çdo situatë, nga kafet e mëngjesit deri te netët e ngrohta verore në qytet. Janë zgjedhja perfekte kur dëshironi rehati pa bërë kompromis me stilin.

Sekreti i pamjes perfekte me këtë model është që t’i lini pantallonat të jenë ylli kryesor i kombinimit tuaj. Elegante, romantike dhe shumë moderne, këto janë pantallonat me të cilat do ta kaloni tërë sezonin.

Ato dëshmojnë se edhe veshjet bazike nuk kanë pse të jenë të mërzitshme.

/Telegrafi/

Psikologët tregojnë pse një fotografi, një bimë apo disa detaje personale mund të rrisin motivimin në punë, por edhe kur tavolina e mbingarkuar fillon të lërë përshtypje negative

Zyra ideale sot shpesh lidhet me një hapësirë plotësisht neutrale, pothuajse sterile, pa asnjë detaj personal. Megjithatë, shumë hulumtime psikologjike tregojnë se personalizimi i tavolinës së punës ndikon pozitivisht në produktivitet.

Një studim i njohur i dy psikologëve nga University of Exeter ka zbuluar se punonjësit që e rregullojnë vetë hapësirën e tyre janë dukshëm më të kënaqur dhe më të angazhuar në punë. Ndjenja e kontrollit mbi mjedisin personal të punës rrit drejtpërdrejt motivimin dhe ul nivelin e stresit të përditshëm. Kur një person e përjeton hapësirën si të veten, natyrshëm investon më shumë energji dhe vëmendje në detyrat e punës.

Objektet personale, si bimët apo fotografitë, kanë një funksion të rëndësishëm emocional brenda kompanive që shpesh duken të ftohta dhe pa karakter. Megjithatë, numri i tepërt i detajeve personale në tavolinë ka edhe anën tjetër, më pak të dëshirueshme.

Në mjediset korporative më të rrepta, tavolinat e mbingarkuara mund të krijojnë përshtypje të gabuar, madje mund t’ju paraqesin si më pak profesionalë. Nga ana tjetër, në industritë kreative, detaje të tilla shpesh shihen si shenjë autenticiteti të dëshirueshëm. Prandaj, konteksti dhe kultura e vetë kompanisë luajnë rol kyç në mënyrën se si duhet të duket vendi i punës.

Kjo temë ka marrë një dimension të ri me përhapjen masive të punës nga shtëpia. Gjatë video-thirrjeve, sfondi i dhomës është bërë zgjatim i drejtpërdrejtë i hapësirës sonë profesionale. Ndërsa rrëmuja vizuale pas nesh lë përshtypje të keqe, muret tepër sterile mund të duken të ftohta dhe distancuese.

Për këtë arsye, në botën digjitale, ekuilibri vizual mes privates dhe profesionales është bërë shumë i rëndësishëm. Përshtypjen më të mirë e lënë gjithmonë hapësirat e rregulluara me kujdes, me detaje të matura dhe me dozën e nevojshme të seriozitetit, transmeton Telegrafi.

Thelbi i rregullimit të suksesshëm nuk është mbingarkimi i hapësirës, por as minimalizmi ekstrem dhe i ftohtë. Zgjidhja është ekuilibri. Gjetja e masës së duhur na ndihmon të punojmë më mirë dhe, njëkohësisht, të shfaqim një pjesë të personalitetit tonë.

Disa detaje të zgjedhura me kujdes mund ta shndërrojnë një zyrë të zakonshme në një vend ku ndihemi vërtet mirë. Duke ndjekur disa rregulla të thjeshta, mund të krijohet një tavolinë pune që mbështet efikasitetin dhe humorin e mirë.

Katër rregulla për rregullimin e balancuar të hapësirës së punës

Shtoni një detaj personal

Mjafton një objekt që ka kuptim për ju: një fotografi, një revistë ose një kujtim, që hapësira të duket më e ngrohtë, pa e humbur pamjen profesionale.

Kushtojini rëndësi dritës dhe hapësirës

Produktiviteti nuk varet vetëm nga estetika. Ndriçimi i mirë, rregulli dhe hapësira e lirë mbeten thelbësore.

Mendoni për përshtypjen që lini

Tavolina juaj e punës flet për ju. Qoftë në zyrë, qoftë gjatë video-thirrjeve, ajo dërgon mesazh për organizimin, seriozitetin dhe vetëdijen tuaj për mjedisin profesional.

Hapësira duhet të jetë funksionale, jo vetëm e bukur për fotografi

Estetika është e rëndësishme, por prakticiteti është prioritet. Nëse diçka nuk ju ndihmon të punoni më mirë, me shumë gjasë është e tepërt. /Telegrafi/

Ndryshimet në ngjyrën e thonjve zakonisht janë të padëmshme, por në disa raste mund të sinjalizojnë infeksion, lëndim ose ndonjë problem tjetër shëndetësor

Thonjtë e shëndetshëm të këmbëve zakonisht janë të tejdukshëm deri në rozë të lehtë, të lëmuar, me formë të rregullt, pak të shkëlqyeshëm, të fortë, por elastikë, pa trashje apo thërrmim.

Kur ndryshon ngjyra ose pamja e thoit, shpesh shkaku është lëndimi ose presioni mbi thua. Goditja e gishtit ose këpucët e ngushta mund të shkaktojnë mavijosje nën thua.

Ndryshimet në thonjtë e këmbëve shpesh lidhen edhe me infeksione mykotike, të cilat shkaktojnë ndryshim ngjyre dhe trashje të thonjve. Edhe disa baktere mund të prodhojnë pigmente që ndryshojnë ngjyrën e thoit. Kur thoi ndahet nga shtrati i tij, ai mund të marrë ngjyrë të bardhë. Po ashtu, problemet me qarkullimin e gjakut, sëmundjet e lëkurës ose sëmundjet kronike ndonjëherë ndikojnë në pamjen e thonjve, transmeton Telegrafi.

Thonjtë e verdhë

Thonjtë e verdhë janë ndër ndryshimet më të shpeshta. Shkaku më i zakonshëm është infeksioni mykotik. Kërpudhat zhvillohen më lehtë në ambiente të ngrohta dhe të lagështa, siç janë këpucët e ngushta dhe jo të përshtatshme.

Shenjat e infeksionit mykotik janë: ngjyra e verdhë ose verdhë-kafe e thoit, trashja, skajet e thërrmuara dhe forma e deformuar. Nëse nuk trajtohen, infeksionet mund të përhapen nga një thua në tjetrin. Me kalimin e kohës, thoi mund të trashet dhe të bëhet i dhimbshëm gjatë mbathjes së këpucëve të mbyllura.

Thonjtë e verdhë mund të jenë edhe pasojë e plakjes, psoriazës ose përdorimit të shpeshtë të llakut të thonjve.

Sipas podiatrit Travis Jensen, përdorimi i vazhdueshëm i llakut mund të shkaktojë zverdhje ose njolla kafe në thonj. Disa llaqe dhe heqës të llakut me aceton mund të lënë njolla të bardha-verdhë në pllakën e thoit. Kjo zakonisht është çështje kozmetike dhe nuk është e rrezikshme.

Thonjtë e bardhë

Thonjtë e bardhë mund të shfaqen si pika të vogla, vija ose njolla më të mëdha. Pikat e vogla të bardha zakonisht janë të padëmshme dhe shpesh shfaqen pas lëndimeve të lehta, si goditja e gishtit.

Megjithatë, sipërfaqet më të mëdha të bardha mund të jenë shenjë e infeksionit mykotik ose e ndarjes së thoit nga shtrati i tij. Ndonjëherë ato lidhen me alergji ndaj produkteve për thonj ose me lëndim të shtratit të thoit. Mund të vërehen edhe te anemia ose mungesa e zinkut.

Thonjtë kafe ose të zinj

Thonjtë e errët mund të duken shqetësues, edhe pse shpesh janë pasojë e një traume të thjeshtë.

Nëse ju bie një objekt i rëndë mbi gisht ose nëse thoi i nënshtrohet presionit të përsëritur, gjaku mund të grumbullohet nën thua. Kjo gjendje quhet hematomë subunguale. Thoi mund të duket i kuq i errët, kafe ose i zi, por me rritjen e tij ngjyra zakonisht normalizohet.

Megjithatë, jo të gjitha njollat e errëta janë të padëmshme. Një njollë e errët mund të jetë shenjë e melanomës subunguale, një formë e kancerit të lëkurës.

Duhet të vizitoni mjekun nëse vëreni:

• një vijë të errët pa lëndim paraprak;
• një njollë që zmadhohet ose errësohet;
• pigment që përhapet në lëkurën përreth;
• deformim të thoit ose dhimbje.

Thonjtë e gjelbër

Thoi i gjelbër shpesh shkaktohet nga bakteret që rriten nën thua. Një nga bakteret më të zakonshme është Pseudomonas aeruginosa. Ajo zhvillohet në ambiente të lagështa dhe mund të rritet nën thonj që janë ngritur pak nga shtrati i tyre.

Thonjtë e gjelbër mund të jenë edhe pasojë e qëndrimit të gjatë të këmbëve në lagështi ose e këpucëve të ngushta që nuk lejojnë ajrosjen e lëkurës.

Thonjtë blu ose vjollcë

Thonjtë blu ose vjollcë zakonisht lidhen me qarkullimin e gjakut ose nivelin e oksigjenit. Te sportistët, presioni i përsëritur mund të shkaktojë mavijosje dhe thoi të marrë ngjyrë vjollcë.

Por nëse disa thonj bëhen blu ose vjollcë pa lëndim, mund të bëhet fjalë për qarkullim të dobësuar. Këto ndryshime janë më të rralla, por duhet të vlerësohen nga profesionisti shëndetësor.

Nëse thonjtë blu shoqërohen me gulçim, dhimbje gjoksi ose marramendje, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.

Thonjtë e skuqur ose të inflamuar

Skuqja rreth thoit shpesh tregon ënjtje, inflamacion ose infeksion. Kjo ndodh shpesh për shkak të thoit të futur në mish, kur skaji i thoit rritet brenda lëkurës përreth.

Shenjat janë skuqje, ënjtje, ndjeshmëri në prekje dhe lëkurë e ngrohtë rreth thoit. Nëse nuk trajtohet, thoi i futur në mish mund të çojë në infeksion. Prerja e rregullt dhe e drejtë e thonjve mund ta parandalojë këtë problem.

Këshilla për kujdesin e këmbëve

• Lani këmbët çdo ditë dhe thajini mirë, sidomos mes gishtave.
• Ndërroni çorapet rregullisht.
• Shmangni këpucët shumë të ngushta, sepse mund të dëmtojnë thonjtë dhe të krijojnë presion.
• Mos i prisni thonjtë shumë shkurt dhe mos i rrumbullakoni skajet.
• Në zhveshtore dhe pishina të përbashkëta përdorni papuçe.
• Lërini herë pas here thonjtë pa llak, që të mund të vëreni çdo ndryshim.

Shumica e ndryshimeve të ngjyrës së thonjve të këmbëve nuk janë serioze dhe kalojnë vetvetiu me rritjen e thoit. Por nëse ngjyra nuk zbehet, përhapet ose shkakton dhimbje, këshillohet vizita te mjeku. /Telegrafi/