Një send krejt i zakonshëm mund ta ndryshojë mënyrën si e gjeni valixhen kurta hapni në destinacion
Paketimi i valixhes nuk është gjithmonë aq i thjeshtë sa duket. Duam që rrobat të mbeten të pastra e të freskëta, shishet të mos derdhen dhe sendet e brishta të mos dëmtohen. Për këtë arsye, udhëtarët me përvojë përdorin disa truke të thjeshta dhe të lira. Njëri prej tyre është vendosja e një rrotulle letre higjienike në valixhe.
Gjatë udhëtimit, bagazhi ekspozohet ndaj ndryshimeve të temperaturës dhe lagështisë, qoftë në avion, autobus apo veturë. Letra higjienike mund të thithë një pjesë të lagështisë dhe të ndihmojë që rrobat të ruajnë freskinë, sidomos kur në valixhe ka peshqirë ose veshje që nuk janë tharë plotësisht.
Disa udhëtarë hedhin edhe disa pika vaji esencial, si livandë, limon ose mente, mbi pjesën e kartonit. Aroma çlirohet gradualisht dhe e mban valixhen me erë më të këndshme, transmeton Telegrafi.
Letra mund të shërbejë edhe si mbrojtje për sende të brishta. Me disa shtresa mund të mbështillen shishet e parfumit, enët e vogla prej qelqi ose suveniret, duke e zvogëluar rrezikun e dëmtimit.
Një rrotull rezervë mund të jetë e dobishme edhe pas mbërritjes, veçanërisht në apartamente, hostele ose kampe ku mund të mos ketë mjaftueshëm letër higjienike.
Megjithëse duket si një truk i vogël, ai mund të ndihmojë në ruajtjen e freskisë së rrobave, mbrojtjen e sendeve dhe përballimin e situatave të papritura gjatë udhëtimit. /Telegrafi/
Vetëkritika, krahasimi me të tjerët dhe ndryshimet në gjuhën e trupit mund të tregojnë se fëmija po lufton në heshtje me pasigurinë
Çdo prind dëshiron që fëmija i tij të rritet i lumtur, i sigurt në vete dhe i gatshëm për t’u përballur me sfidat. Megjithatë, jo gjithmonë është e lehtë të kuptohet se fëmija po përballet me vetëbesim të ulët.
Trajnerja e rezistencës psikologjike, Cindra Kamphoff, veçon tri shenja paralajmëruese që prindërit nuk duhet t’i shpërfillin.
1. Flet vazhdimisht keq për veten
Një nga shenjat më të dukshme është kur fëmija e kritikon shpesh veten ose fajësohet gjatë pas një dështimi.
Shprehje si: “Unë nuk vlej për asgjë” ose “Asgjë nuk më shkon mirë” tregojnë se fëmija po e lidh një gabim me vlerën e tij si person.
Në vend që vëmendja të mbetet vetëm te dështimi, prindërit duhet ta ndihmojnë të kuptojë se çfarë mund të mësojë nga përvoja. Kështu, ai mëson se gabimet janë pjesë normale e rritjes dhe mundësi për përmirësim.
2. Krahasohet vazhdimisht me të tjerët
Krahasimi me bashkëmoshatarët është pjesë e zakonshme e rritjes. Problem bëhet kur fëmija mendon vazhdimisht se të tjerët janë më të mirë, më të suksesshëm ose më të bukur se ai.
Prindërit mund ta ndihmojnë duke e orientuar drejt qëllimeve personale dhe gjërave që varen nga përpjekja e tij, në vend që ta masë vlerën e vet vetëm në raport me të tjerët, transmeton Telegrafi.
3. Ndryshon gjuha e trupit dhe i mungon energjia
Fëmija mund të mos thotë hapur se ndihet i pasigurt, por trupi i tij mund ta tregojë këtë.
Supet e përkulura, shmangia e kontaktit me sy, buzëqeshja më e rrallë dhe mungesa e energjisë mund të jenë shenja se ai po përballet me mendime negative për veten.
Nuk ndihmojnë shprehjet si “Gëzohu” ose “Nuk është asgjë”. Më e dobishme është që fëmija të ndihmohet ta njohë dhe ta emërtojë emocionin.
Mund të përdoret edhe metoda e thjeshtë:
Ndalo – bëj një pauzë të shkurtër;
Qetësohu – merr disa frymë thellë;
Reago – pasi të qetësohesh, mendo si dëshiron të veprosh.
Aftësia për t’i rregulluar emocionet ndihmon në zhvillimin e vetëbesimit dhe në përballimin më të mirë të presionit.
Prania e një prej këtyre shenjave nuk do të thotë domosdoshmërisht se fëmija ka problem serioz. Megjithatë, është e rëndësishme të bisedoni me të dhe t’i ofroni mbështetje. Nëse sjellja vazhdon për një kohë të gjatë ose ndikon në jetën e përditshme, rekomandohet këshillimi me psikologun e fëmijëve. /Telegrafi/
Një analizë e vetme nuk mjafton, ndërsa përdorimi pa nevojë të qartë mund të ndikojë në fertilitet, gjak, zemër dhe prodhimin natyror të hormonit
Terapia zëvendësuese me testosteron nuk është më vetëm një trajtim që përshkruhet në ordinancën e mjekut. Vitet e fundit ajo është bërë pjesë e një trendi të gjerë që lidhet me performancën, jetëgjatësinë dhe shëndetin e burrave.
Tema është rikthyer në vëmendje pasi sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, njoftoi se pjesëtarët e ushtrisë mbi 30 vjeç do të testohen për mungesë të testosteronit dhe se ata që plotësojnë kriteret do të mund të marrin terapi zëvendësuese.
Përdorimi i testosteronit është rritur ndjeshëm, i nxitur edhe nga klinikat private, telemjekësia dhe rrjetet sociale, ku shpesh paraqitet si zgjidhje për lodhjen, plakjen dhe rënien e performancës. Megjithatë, mjekët theksojnë se ky trajtim nuk është i nevojshëm dhe as i sigurt për çdo burrë.
Kujt i rekomandohet terapia?
Terapia zëvendësuese me testosteron, e cila mund të jepet përmes injeksioneve, xhelit, implanteve ose barnave orale, synon kryesisht burrat me hipogonadizëm të konfirmuar – gjendje në të cilën organizmi nuk prodhon mjaftueshëm testosteron.
Zakonisht kërkohen nivele vazhdimisht të ulëta të hormonit, të shoqëruara me simptoma si:
ulje e dëshirës seksuale;
lodhje dhe dobësi;
disfunksion erektil;
humor i ulët;
humbje e masës dhe forcës muskulore;
ulje e dendësisë së kockave.
Rënia natyrore e testosteronit me moshën nuk mjafton vetvetiu për ta arsyetuar trajtimin. Niveli mund të ulet edhe për shkak të obezitetit, stresit, mungesës së gjumit, apnesë së gjumit, sëmundjeve kronike, dëmtimit të testikujve ose çrregullimeve të hipofizës.
Sipas udhëzimeve të Shoqatës Amerikane të Urologjisë, diagnoza nuk duhet të vendoset nga një analizë e vetme. Niveli i ulët duhet të konfirmohet me dy matje të ndara, të kryera në mëngjes, së bashku me vlerësimin e simptomave dhe të shkaqeve të mundshme, transmeton Telegrafi.
Cilat janë përfitimet?
Te burrat me mungesë të konfirmuar të testosteronit, terapia mund ta përmirësojë dëshirën seksuale, funksionin erektil, masën muskulore, dendësinë e kockave, energjinë dhe humorin.
Megjithatë, nuk ka prova të mjaftueshme se rritja e testosteronit te burrat me nivele normale ose vetëm pak të ulëta përmirëson ndjeshëm aftësitë mendore, performancën sportive apo jetëgjatësinë.
Pra, testosteroni nuk duhet parë si trajtim i përgjithshëm kundër lodhjes ose plakjes.
Cilat janë rreziqet?
Edhe kur rekomandohet me arsye mjekësore, terapia kërkon kontrolle të vazhdueshme. Ajo mund ta rrisë numrin e qelizave të kuqe të gjakut, duke e trashur gjakun dhe duke shtuar rrezikun e komplikimeve.
Mund të shkaktojë gjithashtu:
ulje të prodhimit të spermës dhe probleme me fertilitetin;
puçrra;
ndjeshmëri ose zmadhim të gjinjve;
mbajtje të lëngjeve;
përkeqësim të apnesë së patrajtuar të gjumit.
Studimi i madh Traverse, i publikuar në revistën prestigjioze The New England Journal of Medicine, nuk gjeti rritje të përgjithshme të infarktit, goditjes në tru apo vdekjes kardiovaskulare te burrat me hipogonadizëm që morën testosteron, krahasuar me ata që morën placebo. Megjithatë, në grupin e trajtuar u regjistruan më shpesh disa probleme, përfshirë fibrilacionin atrial, embolinë pulmonare dhe dëmtimin akut të veshkave.
Terapia gjithashtu e frenon prodhimin natyror të testosteronit dhe mund ta ulë ndjeshëm prodhimin e spermës. Për këtë arsye, zakonisht nuk rekomandohet për burrat që planifikojnë të kenë fëmijë.
Çfarë nënkupton kjo për ushtrinë?
Te ushtarët, interpretimi i rezultateve mund të jetë veçanërisht i ndërlikuar. Stërvitjet intensive, mungesa e gjumit dhe stresi i zgjatur fizik e psikologjik mund ta ulin përkohësisht testosteronin.
Kjo do të thotë se një rezultat i ulët nuk tregon domosdoshmërisht mungesë të përhershme që kërkon trajtim. Mund të jetë reagim kalimtar i organizmit ndaj kushteve ekstreme.
Përdorimi afatgjatë mund të krijojë edhe probleme praktike, sepse organizmi e ul prodhimin natyror të hormonit. Nëse terapia ndërpritet papritur gjatë një misioni, personi mund të mbetet përkohësisht me nivele edhe më të ulëta.
Përfundimi i ekspertëve është i qartë: terapia me testosteron mund të jetë shumë e dobishme për burrat me mungesë të vërtetuar, por nuk duhet përdorur si rrugë e shkurtër drejt më shumë energjie, rinisë apo performancës më të lartë. /Telegrafi/
Ftohja e dobët, zhurmat e pazakonta dhe faturat më të larta mund të jenë paralajmërim – por katër veprime të thjeshta mund t’ia zgjasin ndjeshëm jetëgjatësinë
Jetëgjatësia varet nga lloji i pajisjes, mirëmbajtja, kohëzgjatja e sezonit të nxehtë, temperaturat mesatare, vendi ku është montuar dhe cilësia e instalimit.
Sa vite mund të zgjasë?
Sistemet qendrore zakonisht projektohen të funksionojnë rreth 10–12 vjet, por shumë prej tyre zgjasin mbi 15 vjet. Raste të pajisjeve që funksionojnë edhe pas 30 vjetësh ekzistojnë, por janë të rralla.
Instalimi i saktë ka rëndësi të madhe. Sasia e duhur e gazit ftohës, kanalet me përmasa të përshtatshme dhe presioni normal i ajrit ndikojnë drejtpërdrejt në jetëgjatësinë e sistemit.
Kondicionerët e dritares dhe ata portativë zakonisht mund të zgjasin pesë deri në shtatë vjet, ndonjëherë edhe më shumë nëse mirëmbahen mirë.
Sistemet mini-split nga prodhuesit cilësorë mund të funksionojnë 10–15 vjet, ndërsa modelet më të lira shpesh zgjasin vetëm pesë deri në shtatë vjet, transmeton Telegrafi.
Shenjat se kondicioneri mund të jetë drejt fundit
Shenjat më të dukshme janë ftohja e dobët dhe zhurmat e pazakonta, si kërcitje, gumëzhimë ose fërkim.
Vëmendje kërkojnë edhe:
grumbullimi i akullit në pajisje;
dallimet e mëdha ndërmjet temperaturës së vendosur dhe asaj reale;
rritja e papritur e faturave të energjisë;
funksionimi i vazhdueshëm pa arritur temperaturën e dëshiruar.
Megjithatë, këto shenja nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht se pajisja duhet zëvendësuar, sepse disa probleme mund të riparohen.
Katër mënyra për t’ia zgjatur jetën
Pastroni ose ndërroni filtrat. Filtrat e papastër e detyrojnë kondicionerin të punojë më shumë. Filtrat e ripërdorshëm mund të shpëlahen me ujë të vakët dhe duhet të thahen plotësisht para rivendosjes.
Shpeshtësia e pastrimit ose ndërrimit varet nga lloji i filtrit, përdorimi, prania e kafshëve shtëpiake dhe kushtet e ambientit.
Siguroni kullimin e ujit. Kondicionerët e dritares duhet të montohen me një pjerrësi shumë të lehtë nga jashtë, në mënyrë që kondensimi të kullojë siç duhet.
Te modelet portative, rezervuari i ujit duhet zbrazur rregullisht për të shmangur dëmtimin e pjesëve të brendshme.
Pastroni spiralet një herë në vit. Pluhuri, poleni, bari dhe papastërtitë mund të bllokojnë spiralet dhe ta ulin efikasitetin.
Para pastrimit, pajisja duhet shkëputur nga rryma. Njësia e jashtme mund të shpëlahet butësisht me zorrë uji, por nuk duhet përdorur larëse me presion, sepse mund t’i përkulë ose dëmtojë pjesët e holla metalike.
Pas pastrimit, spiralet duhet të thahen plotësisht para se pajisja të ndizet përsëri.
Ulni ngarkesën mbi kondicionerin. Gjatë ditëve shumë të nxehta përdorni perde që bllokojnë rrezet e diellit, kontrolloni izolimin rreth dyerve dhe dritareve dhe mos i mbani ato hapur për një kohë të gjatë.
Sa më pak nxehtësi të hyjë në shtëpi, aq më pak duhet të punojë kondicioneri dhe aq më gjatë mund të zgjasë. /Telegrafi/
Bie pak poshtë klavikulës, u përshtatet pothuajse të gjitha formave të fytyrës dhe stilohet lehtë, nga pamja e lëmuar deri te valët e buta
Po mendoni t’i shkurtoni flokët, por ende nuk jeni gati për një bob klasik? Hailey Bieber mund t’jua lehtësojë vendimin.
Në një fushatë të fundit për Skims, ajo u shfaq me një prerje të re elegante, të quajtur “extended lob” – një version më i gjatë dhe më i butë i long bob-it. Flokët bien pak poshtë klavikulës, duke krijuar ekuilibrin ideal mes një prerjeje të shkurtër dhe gjatësisë mesatare.
Kjo prerje karakterizohet nga një vijë e pastër në fund dhe shtresa të buta, të lehta, që u japin flokëve lëvizje natyrale. Ndryshe nga bob-i i prerë drejt dhe shumë i rreptë, “bobi i zgjatur” duket më i lirshëm, modern dhe më pak formal.
Gjatësia është e mjaftueshme që flokët të vendosen pas veshëve ose të lidhen në një bisht të ulët, çka e bën prerjen praktike dhe të përshtatshme për shumë stile, transmeton Telegrafi.
Kujt i përshtatet?
Sipas stilistit Nicolas Flores, kjo prerje u shkon pothuajse të gjithëve. Çelësi është që shtresat të përshtaten me formën e fytyrës dhe me strukturën e flokëve.
Në varësi të tipareve, stilisti mund t’i bëjë shtresat më të shkurtra ose më të gjata, duke ruajtur formën dhe lëvizjen karakteristike të prerjes.
Si stilohet?
Bobi i zgjatur mund të mbahet në shumë mënyra: i drejtë dhe i lëmuar, me volum të butë ose me onde të çrregullta.
Për një pamje të përditshme mjafton tharja me furçë, ndërsa për një stil më modern mund të krijohen onde të lirshme. Për raste më formale, flokët mund të drejtohen dhe të stilohen me shkëlqim.
Si mirëmbahet?
Kjo prerje është relativisht e lehtë për t’u mirëmbajtur. Rekomandohet përdorimi i një maske hidratuese një herë në javë, në mënyrë që flokët të mbeten të butë, me shkëlqim dhe elastikë.
Për ta ruajtur formën, flokët duhen rregulluar çdo gjashtë deri në tetë javë. Një tjetër avantazh është se rriten bukur, pa kaluar nëpër fazën e parehatshme që shpesh shoqëron bob-in klasik. /Telegrafi/
Edhe nëse djersitni më shumë, pijet me elektrolite nuk janë gjithmonë të nevojshme – teprimi me to mund ta prishë ekuilibrin e organizmit
Hidratimi është thelbësor për parandalimin e problemeve që lidhen me vapën, si rraskapitja nga nxehtësia. Megjithatë, edhe nëse djersitni më shumë gjatë verës, kjo nuk do të thotë se duhet patjetër të përdorni pije apo pluhura me elektrolite.
Çfarë janë elektrolitet dhe pse na duhen?
Elektrolitet janë minerale me ngarkesë elektrike që ndihmojnë trupin të funksionojë siç duhet. Ato marrin pjesë në punën e sistemit nervor, tkurrjen e muskujve, ruajtjen e ekuilibrit të lëngjeve dhe funksionimin normal të zemrës.
Ndër elektrolitet më të rëndësishme janë natriumi, kaliumi, magnezi dhe kalciumi, ndërsa secili prej tyre ka rol të veçantë në organizëm, transmeton Telegrafi.
Kur nevojiten elektrolite shtesë?
Elektrolitet humben bashkë me lëngjet përmes djersitjes, urinimit, diarresë dhe të vjellave. Në kushte normale, trupi zakonisht arrin ta ruajë vetë ekuilibrin ndërmjet marrjes dhe humbjes së tyre.
Por gjatë vapës dhe lagështisë së lartë, djersitja intensive mund ta përshpejtojë humbjen e ujit dhe të mineraleve. Nëse zëvendësohet vetëm uji, pa elektrolitet e humbura, te disa persona mund të prishet ky ekuilibër.
Megjithatë, shumica e njerëzve që qëndrojnë në ambiente të freskëta dhe nuk kryejnë aktivitet fizik të zgjatur nuk kanë nevojë për pije shtesë me elektrolite.
Marrja e tepërt gjithashtu mund të jetë problematike, sidomos te personat me tension të lartë, sëmundje të zemrës ose veshkave. Çrregullimi i ekuilibrit mund të shkaktojë lodhje, ngërçe muskulore, dobësi, nauze, dhimbje koke ose rrahje të çrregullta të zemrës.
Elektrolitet shtesë mund të jenë të dobishme nëse:
ushtroni për një kohë të gjatë në vapë;
djersitni shumë;
keni diarre ose të vjella;
humbni sasi të mëdha lëngjesh për shkak të një sëmundjeje.
Cila është mënyra më e mirë për t’i marrë?
Për shumicën e njerëzve, një ushqyerje e larmishme dhe e balancuar siguron mjaftueshëm elektrolite. Burime të mira janë frutat, perimet, produktet e qumështit, arrat dhe farat.
Ekspertët këshillojnë kujdes me pijet e gatshme me elektrolite, sepse disa prej tyre përmbajnë shumë sheqer dhe natrium. Në shumicën e rasteve, uji dhe një dietë e pasur me lëndë ushqyese janë të mjaftueshme për hidratim të shëndetshëm gjatë verës. /Telegrafi/
Nxehtësia, detergjentet dhe përplasjet e vogla mund ta topitin tehun dhe ta dëmtojnë dorezën – prandaj kuzhinierët profesionistë nuk e bëjnë kurrë këtë
Një thikë e mirë kuzhine nuk është investim i vogël, ndaj është e kuptueshme që të gjithë duan ta ruajnë të mprehtë sa më gjatë. Megjithatë, një zakon i përditshëm mund t’ia shkurtojë ndjeshëm jetëgjatësinë – larja në enëlarëse.
Edhe pse duket praktike që pas ushqimit t’i vendosni thikat në shportë dhe pjesën tjetër t’ia lini pajisjes, ekspertët paralajmërojnë se pikërisht në këtë mënyrë tehu e humb më shpejt mprehtësinë. Temperaturat e larta, detergjentet e forta dhe përplasja me enët e tjera mund të shkaktojnë dëmtime që nuk vërehen menjëherë, por që ndihen shumë shpejt gjatë prerjes.
Pse thikat nuk duhet të lahen në enëlarëse?
Gjatë një cikli larjeje, thikat ekspozohen për një kohë të gjatë ndaj temperaturave të larta, rrymave të fuqishme të ujit dhe kimikateve që përmbajnë tabletat e larjes. Të gjitha këto mund të ndikojnë në cilësinë e tehut, veçanërisht te thikat e prodhuara nga çelik cilësor.
Përveç kësaj, gjatë punës së pajisjes, takëmet lëvizin dhe thikat mund të përplasen me pirunët, lugët ose enët e tjera. Këto goditje të vogla mund të krijojnë mikrodëmtime në teh, duke e bërë atë gradualisht më pak të mprehtë dhe më pak preciz.
Nxehtësia dhe detergjentet mund ta dëmtojnë tehun
Temperaturat e larta mund të ndikojnë me kalimin e kohës në vetitë e çelikut, ndërsa detergjentet agresive mund ta dëmtojnë sipërfaqen e tehut.
Te thikat me dorezë druri, problemi mund të jetë edhe më i madh. Ekspozimi i shpeshtë ndaj ujit dhe nxehtësisë mund të shkaktojë plasaritje, deformim ose dëmtim të shtresës mbrojtëse të drurit.
Për këtë arsye, kuzhinierët profesionistë thuajse gjithmonë i lajnë thikat vetëm me dorë, transmeton Telegrafi.
Si duhet larë siç duhet një thikë kuzhine?
Larja e duhur zgjat vetëm disa sekonda.
Thika duhet larë menjëherë pas përdorimit me ujë të vakët, pak detergjent të butë dhe një sfungjer të butë. Duhet të shmangen telat dhe materialet gërryese, sepse mund ta dëmtojnë sipërfaqen e tehut.
Pas larjes, thika duhet të fshihet menjëherë me një pecetë të thatë kuzhine, pasi lagështia e zgjatur mund të shkaktojë njolla ose korrozion te disa lloje çeliku.
Si duhet të ruhen thikat?
Edhe mënyra e ruajtjes është po aq e rëndësishme sa larja.
Më së miri është që thikat të mbahen në mbajtëse druri, në shirit magnetik ose në mbështjellëse mbrojtëse. Vendosja e tyre në sirtar bashkë me pirunët dhe lugët mund ta topitë më shpejt tehun për shkak të kontaktit të vazhdueshëm me takëmet e tjera.
Nëse dëshironi që një thikë cilësore kuzhine të zgjasë me vite dhe ta ruajë mprehtësinë, disa sekonda larje me dorë pas çdo përdorimi janë zgjedhje shumë më e mirë sesa larja në enëlarëse. /Telegrafi/
Shenjat e para shpesh ngatërrohen me lodhjen, moshën ose “kollën e duhanpirësit” – ndërsa alarmi i vërtetë mund të vijë shumë më vonë
Shumica e personave që diagnostikohen me kancer të mushkërive bëjnë një jetë krejtësisht normale para se të zbulohet sëmundja, sepse ndryshimet e dukshme fizike zakonisht nuk shfaqen derisa ajo të përparojë.
Pikërisht kjo përbën një nga kurthet më të mëdha të kësaj sëmundjeje: në fazat e hershme ajo mund të zhvillohet pa simptoma të qarta. Një person mund të ndihet plotësisht i shëndetshëm, të shkojë në punë, të merret me sport dhe të vazhdojë jetën e zakonshme, ndërkohë që në trupin e tij zhvillohet në heshtje një tumor.
Indi i mushkërive nuk ka receptorë të dhimbjes
Për të shpjeguar pse kanceri i mushkërive në fazat e hershme shpesh nuk shkakton dhimbje, ekspertët theksojnë se vetë indi i mushkërive, i njohur si parenkima pulmonare, nuk ka receptorë të dhimbjes.
Kjo do të thotë se një tumor brenda mushkërisë mund të rritet pa shkaktuar asnjë ndjesi të veçantë. Dhimbja zakonisht shfaqet vetëm kur tumori zmadhohet dhe fillon të ushtrojë presion mbi strukturat përreth, si trakeja, enët e mëdha të gjakut, brinjët ose pleura – cipa që mbështjell mushkëritë dhe që është shumë e pasur me receptorë të dhimbjes.
Kur kjo ndodh, sëmundja shpesh është tashmë në një fazë më të avancuar, transmeton Telegrafi.
Simptomat e hershme ngatërrohen lehtë me shqetësime të zakonshme
Një problem tjetër është se simptomat e hershme shpesh ngatërrohen me shqetësime të përditshme. Edhe kur shfaqen, ato mund të jenë aq të lehta dhe jospecifike, saqë njerëzit, veçanërisht duhanpirësit, i shpërfillin ose ua atribuojnë shkaqeve të tjera:
Kollë e lehtë – duhanpirësit shpesh e konsiderojnë si “kollë të zakonshme të duhanpirësit”;
Vështirësi në frymëmarrje gjatë sforcimit – i atribuohet mungesës së kondicionit, lodhjes ose moshës;
Lodhje e lehtë – lidhet me stresin në punë ose mungesën e gjumit.
Kur shfaqen ndryshimet e dukshme fizike?
Shenjat që ngrenë alarmin dhe i shtyjnë pacientët të kërkojnë ndihmë mjekësore zakonisht shfaqen kur tumori ka përparuar ose është përhapur në organe të tjera.
Simptomat më të zakonshme janë:
Kollitja me gjak, e njohur si hemoptizi;
Dhimbje e vazhdueshme në gjoks, shpinë ose shpatulla;
Humbje e papritur dhe e pashpjegueshme e peshës trupore dhe e oreksit;
Ngjirje e zërit që zgjat për disa javë;
Ënjtje e qafës ose e fytyrës.
Skriningu mund ta zbulojë sëmundjen në fazë të hershme
Meqenëse shumë pacientë nuk kanë simptoma dhe vazhdojnë të jetojnë normalisht, kanceri i mushkërive shpesh zbulohet në fazat e avancuara, kur mundësitë për shërim janë dukshëm më të vogla.
Për këtë arsye, mjekësia bashkëkohore i kushton rëndësi të veçantë programeve të skriningut. Personave që u përkasin grupeve me rrezik të lartë, veçanërisht atyre mbi 50 vjeç me histori të gjatë të pirjes së duhanit, mund t’u rekomandohet skriningu parandalues me tomografi të kompjuterizuar me dozë të ulët rrezatimi, e njohur si LDCT.
Kjo metodë mund të ndihmojë në zbulimin e tumorit në një fazë të hershme, para se personi të ketë simptoma dhe kur mundësitë e trajtimit të suksesshëm janë më të mëdha.
Sipas dr. Daniel Boffa nga Yale School of Medicine, skriningu i kancerit të mushkërive është një nga mjetet më të rëndësishme për uljen e vdekshmërisë nga kjo sëmundje.
Të dhënat e National Cancer Institute tregojnë se tomografia e kompjuterizuar me dozë të ulët mund ta zbulojë më herët kancerin e mushkërive dhe ta zvogëlojë rrezikun e vdekjes nga kjo sëmundje.
Edhe pse duhanpirja është faktori kryesor i rrezikut, një pjesë e rasteve të kancerit të mushkërive shfaqen edhe te personat që nuk kanë pirë kurrë duhan.
Faktorë të tjerë të rrezikut mund të jenë ekspozimi ndaj radonit, azbestit, tymit nga zjarret, ndotjes së ajrit, si dhe historia familjare e kancerit të mushkërive.
“Është e rëndësishme t’i njihni faktorët e rrezikut dhe simptomat e kancerit të mushkërive. Kushtojini vëmendje një kolle të vazhdueshme, veçanërisht nëse shoqërohet me dhimbje në gjoks ose me kollitje të gjakut”, thekson dr. Boffa. /Telegrafi/
Frutat dhe dritaret e hapura mund të mos jenë shkaku kryesor – një vend i lagësht dhe i fshehur mund të jetë kthyer në vatër shumimi pa e vërejtur
Gjatë muajve të verës, mizat u shkaktojnë bezdi shumë njerëzve. Mjafton ta lini dritaren hapur për pak kohë ose një tas me fruta mbi banakun e kuzhinës dhe këto insekte të bezdisshme fillojnë të grumbullohen nëpër shtëpi. Megjithatë, ekziston një metodë shumë e thjeshtë që mund të ndihmojë në largimin e tyre, pa përdorur kimikate agresive.
Gazetarja Kathrine McPhilips ka treguar përvojën e saj, pasi gjatë verës ishte përballur me një problem të madh me mizat. Edhe pse çdo mbrëmje i mbante dritaret të mbyllura, i largonte rregullisht frutat e tejpjekura dhe e zbrazte koshin e mbeturinave, mizat vazhdonin ta gjenin rrugën drejt kuzhinës së saj.
Burimi i fshehur i problemit mund të jetë në kulluesen e lavamanit
Siç shpjegon ajo, shkaku i problemit shpesh nuk është i dukshëm. Shumë njerëz nuk e dinë se kulluesi i lavamanit të kuzhinës mund të jetë vend ideal për shumimin e mizave. Nxehtësia, lagështia dhe mbetjet e ushqimit krijojnë kushte të përsosura për zhvillimin e larvave, ndërsa, meqë gjithçka ndodh larg syrit, problemi zakonisht vërehet vetëm kur numri i insekteve rritet ndjeshëm.
Në kërkim të një zgjidhjeje, Kathrine McPhilips vendosi të provonte një veprim shumë të thjeshtë: të hidhte ujë të valë drejtpërdrejt në kullues. Sipas përvojës së saj, mjaftojnë vetëm disa sekonda që uji i nxehtë t’i shkatërrojë mizat dhe larvat që mund të ndodhen në tuba.
Në të njëjtën kohë, uji i valë ndihmon në largimin e yndyrës dhe të shtresave të grumbulluara që i tërheqin insektet, duke zvogëluar mundësinë e shumimit të tyre të përsëritur, transmeton Telegrafi.
Mirëmbajtja e rregullt e kulluesit mund të bëjë ndryshim të madh
Gazetarja thekson se pastrimi i rregullt i kulluesit ka edhe një përparësi tjetër të rëndësishme. Përveçse largon aromat e pakëndshme të ushqimit që i tërheqin mizat, ai ndihmon edhe në ruajtjen e pastërtisë së tubave.
Herë pas here, ajo përdor edhe sodë kristalore, të cilën më pas e shpëlan me ujë. Sipas saj, kjo ndihmon në shpërbërjen e shtresave të yndyrshme dhe njëkohësisht zvogëlon rrezikun e bllokimit të kulluesit.
Ajo shton se është e rëndësishme që gjatë natës të mos lihen në lavaman mbetje ushqimi dhe yndyre, pasi ato janë një joshje e fortë për insektet.
Kurthi me uthull molle si mbrojtje shtesë
Përveç mirëmbajtjes së kulluesit, Kathrine McPhilips përdor edhe një metodë tjetër të thjeshtë. Pranë tasit me fruta ose në parvazin e dritares vendos një kurth me uthull molle.
Aroma e uthullës i tërheq mizat, por njëkohësisht i mban të grumbulluara në një vend dhe pengon përhapjen e tyre nëpër shtëpi.
Sipas përvojës së saj, pikërisht kombinimi i disa masave të thjeshta ka dhënë rezultatet më të mira.
Disa zakone të thjeshta e larguan plotësisht problemin
Gjatë korrikut, kur sezoni i mizave arrin kulmin, Kathrine McPhilips arriti të shpëtonte plotësisht prej tyre duke kombinuar hedhjen e ujit të valë në kullues, përdorimin e kurthit me uthull molle dhe ruajtjen e duhur të ushqimit, në mënyrë që ai të mos i tërhiqte insektet.
Siç tregon ajo, pasi i përfshiu këto zakone në rutinën e saj, mund t’i mbajë sërish dritaret hapur pa frikën se mizat do t’ia pushtojnë përsëri shtëpinë. /Telegrafi/
Problemi mund të mos jetë te pudra – mënyra si e përgatitni lëkurën dhe kombinoni produktet mund ta prishë gjithë pamjen brenda pak minutash
A ju ndodh që sapo ta vendosni pudrën, pas vetëm disa minutash të vëreni kokrriza të vogla, luspa ose një pamje jo të njëtrajtshme të lëkurës? Edhe pse shumë njerëz mendojnë se problemi qëndron te vetë produkti, shkaku shpesh fshihet në mënyrën se si e përgatitni lëkurën para grimit.
Zhveshja e grimit, përkatësisht grumbullimi dhe rrotullimi i produkteve në sipërfaqen e lëkurës, është një nga problemet më të shpeshta që mund ta prishë të gjithë pamjen. Kur kjo ndodh, zakonisht grimi duhet të hiqet dhe të vendoset nga fillimi.
Prandaj, ekspertët këshillojnë që fillimisht të zbuloni çfarë e shkakton këtë problem dhe si mund ta parandaloni, në mënyrë që pudra dhe produktet e tjera të shkrihen në mënyrë të njëtrajtshme me lëkurën.
Lëkura nuk është përgatitur sa duhet
Një nga arsyet më të zakonshme përse grimi zhvishet është përgatitja e pamjaftueshme e lëkurës. Mbetjet e grimit të mëparshëm, yndyra e tepërt, qelizat e vdekura dhe shtresat e grumbulluara të produkteve të kujdesit mund të krijojnë një barrierë të padukshme, e cila nuk e lejon pudrën të përhapet në mënyrë të njëtrajtshme.
Prandaj, para grimit është e rëndësishme që fytyra të jetë e pastër, e lëmuar dhe e hidratuar mirë. Pastrimi i rregullt, një eksfolim i butë një herë në javë dhe hidratimi i përshtatshëm ndihmojnë që lëkura të bëhet bazë ideale për grim.
Në rast se përdorni pastrues me bazë vaji ose balsame për heqjen e grimit, shpëlajini mirë përpara se të aplikoni produktet e kujdesit dhe grimin. Mbetjet e tyre mund ta pengojnë pudrën të ngjitet në lëkurë dhe të ndikojnë në zhveshjen e saj transmeton Telegrafi.
Prisni që produktet të përthithen
Një tjetër gabim i shpeshtë është vendosja e pudrës menjëherë pas kremit, serumit ose primerit.
Produkteve të kujdesit për lëkurën u duhet pak kohë që të përthithen plotësisht. Nëse pudra vendoset mbi një sipërfaqe ende të lagësht ose të yndyrshme, mund të krijohen kokrriza të vogla dhe teni të duket jo i njëtrajtshëm.
Është më mirë që ndërmjet secilit hap të bëni një pauzë të shkurtër dhe të prisni derisa produkti të jetë përthithur mirë para se të vazhdoni me grimin.
Rendi i aplikimit ka rëndësi
Kur bëhet fjalë për kujdesin ndaj lëkurës, rregulli është i thjeshtë: produktet aplikohen nga ato me përbërjen më të lehtë drejt atyre më të dendura.
Fillimisht vendosen produktet me bazë uji, si toniku dhe serumi, pastaj kremi për zonën rreth syve dhe në fund kremi hidratues. Kur ky rend prishet, rritet mundësia që produktet të përzihen me njëri-tjetrin dhe të grumbullohen në sipërfaqen e lëkurës.
Problem të veçantë mund të krijojnë produktet që përmbajnë sasi më të madhe silikoni. Kur vendosen disa shtresa të tilla njëra mbi tjetrën, ato mund të formojnë një shtresë të hollë në lëkurë dhe më pas të shkaktojnë zhveshjen e grimit.
Mos e teproni me produktet
Ndonjëherë, më pak është vërtet më shumë. Përdorimi i sasive të mëdha të serumeve, kremrave, vajrave dhe primerëve mund ta bëjë lëkurën tepër të rrëshqitshme, duke penguar pudrën të shkrihet në mënyrë të njëtrajtshme me të.
Kujdes i veçantë duhet treguar me formulat më të rënda, me bazë vaji ose silikoni, sepse ato mund të grumbullohen në sipërfaqen e lëkurës dhe të shkaktojnë formimin e kokrrizave dhe zhveshjen e grimit.
Produktet nuk janë të përshtatshme me njëri-tjetrin
Jo çdo produkt për kujdesin ndaj lëkurës përshtatet me çdo lloj pudre. Ndonjëherë, formula të caktuara thjesht nuk kombinohen mirë me njëra-tjetrën.
Për shembull, disa produkte lënë një shtresë të hollë mbrojtëse në lëkurë, e cila e vetme mund të duket shumë mirë. Megjithatë, kur mbi të vendoset pudra, mund të shfaqen kokrriza të vogla dhe përfundimi i grimit të duket jo i njëtrajtshëm. /Telegrafi/
Nga problemet me zemrën dhe epilepsia deri te diabeti e infeksionet – ja kur duhet këshilla e mjekut dhe cilat shenja ju detyrojnë të dilni menjëherë nga uji
Pak aktivitete fizike e angazhojnë pothuajse të gjithë trupin dhe, njëkohësisht, i kursejnë nyjat si noti. Ai përmirëson funksionin e zemrës dhe të mushkërive, forcon muskujt, rrit lëvizshmërinë dhe shpesh u rekomandohet personave me mbipeshë ose me dhimbje të nyjave.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se noti është plotësisht pa rrezik për të gjithë. Në disa gjendje shëndetësore, hyrja në ujë kërkon kujdes të shtuar, ndërsa ndonjëherë edhe një kontroll paraprak te mjeku.
Personat me sëmundje serioze të zemrës nuk duhet të hyjnë në ujë pa këshillën e kardiologut
Noti është aktivitet aerobik, por qëndrimi në ujë e ndryshon mënyrën se si funksionon qarkullimi i gjakut. Presioni i ujit e rrit sasinë e gjakut që kthehet drejt zemrës, gjë që mund ta ngarkojë më shumë muskulin e saj.
Për këtë arsye, personat me anginë pektorale të paqëndrueshme, infarkt të pësuar së fundmi, insuficiencë kardiake të dekompensuar ose çrregullime serioze të ritmit të zemrës nuk duhet ta fillojnë notin pa një vlerësim paraprak nga kardiologu.
Nga ana tjetër, te shumë persona me sëmundje kardiovaskulare të kontrolluara mirë, noti është pikërisht një nga aktivitetet e rekomanduara në kuadër të rehabilitimit kardiologjik.
Uji i ftohtë mund ta tronditë organizmin
Hyrja e menjëhershme në ujë të ftohtë shkakton ngushtimin e enëve të gjakut, përshpejton rrahjet e zemrës dhe mund të çojë në rritje të menjëhershme të tensionit arterial.
Te personat e shëndetshëm, organizmi zakonisht përshtatet shpejt. Megjithatë, te personat me sëmundje koronare, hipertension të pakontrolluar ose çrregullime të caktuara të ritmit të zemrës, ky reagim mund ta rrisë rrezikun e komplikimeve.
Prandaj, ekspertët këshillojnë që në ujë të ftohtë të hyhet gradualisht dhe jo duke u hedhur menjëherë.
Astma nuk është arsye për të hequr dorë nga noti
Prej kohësh noti konsiderohet një nga sportet më të përshtatshme për personat me astmë, sepse ajri i ngrohtë dhe i lagësht përreth pishinës i irriton më pak rrugët e frymëmarrjes sesa ajri i ftohtë dhe i thatë.
Megjithatë, te disa persona, klori në ujin e pishinës mund të shkaktojë irritim të rrugëve të frymëmarrjes ose përkeqësim të simptomave.
Nëse pas notit shfaqen rregullisht kollë, shtrëngim në gjoks ose vështirësi në frymëmarrje, duhet të konsultoheni me një pulmonolog, transmeton Telegrafi.
istockphoto
Kur noti nuk është ide e mirë për shkak të infeksionit
Nëse keni temperaturë, të vjella, diarre ose një infeksion akut viral, noti duhet shtyrë derisa të shëroheni.
Personat që kanë plagë të hapura ose infeksione serioze të lëkurës duhet gjithashtu t’i shmangin pishinat dhe ujërat natyrore, për shkak të rrezikut të përkeqësimit të infeksionit ose përhapjes së mikroorganizmave.
Në rast të inflamacionit të veshit të jashtëm ose dhimbjes së theksuar në vesh, mjeku mund të këshillojë shmangien e përkohshme të notit derisa inflamacioni të shërohet.
Epilepsia nuk është ndalim absolut, por kërkon kujdes të veçantë
Shumica e personave që e kanë epilepsinë të kontrolluar mirë mund të notojnë, por asnjëherë vetëm.
Reflektimi dhe vezullimi i dritës mbi sipërfaqen e ujit mund të jenë shkaktarë të krizës epileptike te disa persona. Udhëzimet ndërkombëtare rekomandojnë që pranë personit të jetë gjithmonë dikush që është në dijeni të diagnozës dhe di si të reagojë në rast të një krize.
Diabeti dhe noti
Noti është zgjedhje shumë e mirë për personat me diabet, sepse e përmirëson ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe ndihmon në kontrollin më të mirë të nivelit të sheqerit në gjak.
Megjithatë, aktiviteti fizik mund të shkaktojë hipoglikemi, veçanërisht te personat që përdorin insulinë ose medikamente të caktuara kundër diabetit.
Prandaj, rekomandohet matja e glukozës para dhe pas aktivitetit, si dhe mbajtja pranë e një burimi karbohidratesh me veprim të shpejtë.
Shtatzënia nuk është pengesë
Në një shtatzëni që zhvillohet normalisht, noti konsiderohet një nga aktivitetet fizike më të sigurta. Uji e lehtëson ngarkesën mbi shtyllën kurrizore, e zvogëlon ënjtjen e këmbëve dhe e bën lëvizjen më të lehtë.
Megjithatë, gratë shtatzëna që kanë komplikime, si kontraksione të parakohshme, gjakderdhje ose gjendje të tjera me rrezik të lartë, duhet t’u përmbahen këshillave të gjinekologut.
Po dhimbjet e shpinës dhe të nyjave?
Personave me osteoartrit ose dhimbje në shtyllën kurrizore, noti shpesh mund t’u ndihmojë, sepse uji e zvogëlon ngarkesën mbi nyjat.
Megjithatë, jo të gjitha stilet e notit janë njësoj të përshtatshme. Për shembull, noti në stilin bretkosë, me kokën vazhdimisht mbi ujë, mund ta rrisë ngarkesën në pjesën e qafës.
Për personat me dhimbje të qafës mund të jenë më të përshtatshme noti në shpinë ose stili kraul, me kusht që teknika të jetë e drejtë.
Kur duhet të dilni menjëherë nga uji?
Pavarësisht moshës dhe gjendjes shëndetësore, noti duhet të ndërpritet menjëherë nëse shfaqen:
dhimbje ose presion në gjoks;
vështirësi e papritur në frymëmarrje;
marramendje ose ndjesi se do të humbni vetëdijen;
rrahje të papritura, shumë të shpejta ose të çrregullta të zemrës;
dobësi e theksuar ose konfuzion.
Këto janë simptoma që kërkojnë vlerësim urgjent mjekësor.
Noti mbetet një nga aktivitetet më të mira – duke respektuar disa rregulla
Për shumicën e njerëzve, noti është një nga aktivitetet fizike më të sigurta dhe më të dobishme. Ai e forcon zemrën, mushkëritë dhe muskujt, e përmirëson kondicionin dhe i lehtëson nyjat.
Megjithatë, sikurse çdo aktivitet tjetër fizik, ekzistojnë gjendje shëndetësore në të cilat intensiteti duhet përshtatur ose nevojitet konsultim paraprak me mjekun.
Prandaj, më e rëndësishmja është që noti të përshtatet me gjendjen shëndetësore, moshën dhe përgatitjen fizike. Vetëm kështu ai sjell përfitimin më të madh, me rrezikun më të vogël. /Telegrafi/
Limon, çaje, lëngje dhe suplemente premtojnë “pastrim”, por shkenca tregon se mëlçisë nuk i duhet një kurë magjike – por diçka krejt tjetër
Pas festave, pushimeve ose një periudhe kur kemi tepruar pak me ushqimin dhe pijet, shumë njerëz marrin të njëjtin vendim: “Është koha ta pastroj mëlçinë.”
Pastaj nis kërkimi për “detoks”. Në internet ofrohen lëngje me selino, limon dhe xhenxhefil, çaje që pretendojnë se nxjerrin toksinat, kapsula për rigjenerimin e mëlçisë, madje edhe receta me vaj ulliri që premtojnë ta “shpëlajnë” atë.
Tingëllon logjike. Kur e kemi ngarkuar organizmin, mendojmë se duhet ta pastrojmë. Por ka një problem: mëlçia nuk funksionon në këtë mënyrë.
Mëlçia nuk është filtër ku grumbullohen toksinat
Shumë njerëz e përfytyrojnë mëlçinë si një sfungjer që thith substancat e dëmshme dhe që herë pas here ka nevojë për një “pastrim” të madh.
Në të vërtetë, ajo është një nga organet më komplekse të trupit. Çdo ditë kryen më shumë se 500 funksione të ndryshme: zbërthen barnat, alkoolin dhe substanca të tjera, prodhon tëmth, merr pjesë në rregullimin e sheqerit në gjak dhe e ndihmon organizmin të largojë substancat e dëmshme.
Me fjalë të tjera, mëlçia është organi që e “pastron” vazhdimisht organizmin. Nuk ka prova shkencore se pijet detoks ose dietat e posaçme mund t’i largojnë toksinat nga një mëlçi e shëndetshme apo ta përshpejtojnë punën e saj.
Nëse detoksi nuk ndihmon, pse njerëzit ndihen më mirë?
Kjo nuk do të thotë se njerëzit e imagjinojnë përmirësimin kur thonë se ndihen më lehtë.
Kur dikush për disa ditë heq dorë nga alkooli, ëmbëlsirat, ushqimet shumë të përpunuara dhe pijet e gazuara, ndërsa konsumon më shumë perime, fruta dhe ujë, është krejtësisht e pritshme që të ndihet më mirë.
Por kjo nuk dëshmon se mëlçia është “pastruar”. Organizmi thjesht nuk po ekspozohet më ndaj gjërave që e ngarkojnë, transmeton Telegrafi.
Kur mëlçisë i nevojitet vërtet ndihmë?
Një problem shumë më i zakonshëm sesa “grumbullimi i toksinave” është mëlçia e yndyrshme, pra grumbullimi i yndyrës në qelizat e saj.
Dikur kjo sëmundje lidhej kryesisht me alkoolin. Sot shfaqet më shpesh te personat me obezitet, diabet të tipit 2, kolesterol të lartë ose tension të lartë të gjakut.
Për këtë arsye, edhe emërtimi ka ndryshuar. Sot përdoret gjithnjë e më shpesh termi MASLD, që nënkupton sëmundjen steatotike të mëlçisë të lidhur me çrregullimet metabolike.
Lajmi i mirë: Mëlçia ka aftësi të jashtëzakonshme për t’u rikuperuar
Mëlçia është një nga organet e rralla që mund të rigjenerohet.
Nëse dëmtimi nuk ka përparuar deri në cirrozë, humbja e peshës, aktiviteti i rregullt fizik dhe ushqimi më i shëndetshëm mund ta ulin ndjeshëm sasinë e yndyrës në mëlçi dhe ta përmirësojnë funksionin e saj.
Sipas rekomandimeve të Shoqatës Evropiane për Studimin e Mëlçisë, humbja e rreth pesë për qind të peshës trupore mund ta zvogëlojë yndyrën në mëlçi. Humbja prej shtatë deri në dhjetë për qind mund ta zbusë inflamacionin, ndërsa për përmirësimin e fibrozës te disa pacientë mund të nevojitet ulje e peshës për më shumë se dhjetë për qind.
Po çajet dhe suplementet?
Në treg ka shumë produkte që premtojnë ta “pastrojnë” ose ta “rigjenerojnë” mëlçinë.
Megjithatë, udhëzimet më të fundit evropiane theksojnë se për shumicën e suplementeve dhe preparateve bimore nuk ka prova të mjaftueshme cilësore se e përmirësojnë gjendjen e mëlçisë së yndyrshme ose e parandalojnë përparimin e saj.
Për këtë arsye, ato nuk rekomandohen si terapi standarde.
Po kafeja? Këtu shkenca ka një përgjigje interesante
Ndryshe nga shumë preparate që reklamohen si “detoks”, kafeja vitet e fundit ka tërhequr vëmendjen e studiuesve.
Disa studime vëzhguese kanë treguar se konsumimi i rregullt i kafesë lidhet me rrezik më të ulët për fibrozë dhe komplikime të tjera të sëmundjeve të mëlçisë.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se kafeja është ilaç apo se duhet të filloni ta pini nëse zakonisht nuk e konsumoni. Ekspertët theksojnë se nevojiten kërkime të tjera për të përcaktuar nëse ajo ka efekt të drejtpërdrejtë mbrojtës apo nëse ndikojnë edhe faktorë të tjerë të stilit të jetesës.
Mëlçisë nuk i nevojitet detoks, por pushim nga zakonet e këqija
Ndoshta kjo tingëllon më pak tërheqëse sesa reklamat për një “pije të mrekullueshme”, por shkenca është mjaft e qartë.
Mëlçia nuk pastrohet me limon, çaj apo suplemente të shtrenjta. Ajo që e ndihmon vërtet është më pak alkool, më pak ushqime shumë të përpunuara dhe pije të ëmbëlsuara, më shumë lëvizje dhe, nëse ka peshë të tepërt, dobësim gradual.
Me fjalë të tjera, mëlçia nuk duhet “pastruar”. Duhet të ndalojmë së ngarkuari çdo ditë. /Telegrafi/
Vendimet e së kaluarës duket se u rikthehen më shpejt se të tjerëve – herë si shpërblim, herë si një provë që mund t’ua ndryshojë rrjedhën e jetës
Disa njerëz duket sikur kalojnë nëpër jetë pa u përballur me pasoja të mëdha, ndërsa të tjerëve çdo veprim, qoftë i mirë apo i keq, u kthehet shumë shpejt. Sipas astrologëve, kjo nuk është rastësi, pasi disa shenja e ndiejnë ndikimin e karmës më fort se të tjerat.
Te këto shenja, kthesat e rëndësishme të jetës shpesh lidhen me zgjedhjet e bëra në të kaluarën. Ato përballen me sprova më intensive, por edhe me shpërblime që mund të vijnë atëherë kur më së paku i presin.
Sipas interpretimeve astrologjike, katër shenja kanë më shpesh ndjesinë se jeta ua kthen atë që u kanë dhënë të tjerëve. Tek ato, karma besohet se vepron më shpejt – si në aspektin pozitiv, ashtu edhe në atë negativ.
Megjithatë, në shumë besime karma nuk shihet si ndëshkim, por si pasojë e natyrshme e veprimeve dhe si mundësi për të nxjerrë mësime. Sfidat më të vështira mund të bëhen pikërisht përvojat që na ndryshojnë dhe na ndihmojnë të marrim vendime më të mençura.
Peshorja – shenja që kërkon vazhdimisht ekuilibrin
Peshorja është simbol i drejtësisë dhe ekuilibrit, ndaj shpesh lidhet me karmën. Kur merr vendime të drejta dhe sillet me ndershmëri ndaj të tjerëve, jeta zakonisht e shpërblen me marrëdhënie harmonike dhe mundësi të reja.
Por, kur e prish ekuilibrin ose vepron padrejtësisht, shumë shpejt përballet me rrethana që ia kujtojnë se sa të rëndësishme janë zgjedhjet e saj dhe sa e domosdoshme është të mësojë të falë.
Akrepi – sfidat më të mëdha e bëjnë edhe më të fortë
Akrepat rrallë mbeten të njëjtë pas përvojave të mëdha jetësore. Çdo periudhë e vështirë për ta është një mundësi për të ndryshuar, për t’u pjekur dhe për të dalë më të fuqishëm se më parë.
Pikërisht për shkak të transformimeve të shumta që përjetojnë, astrologët besojnë se kjo shenjë e ndien veçanërisht fort ndikimin e karmës. Çdo pengesë për Akrepin mbart një mësim të rëndësishëm që e udhëheq drejt zhvillimit personal.
Bricjapi – jeta ia shpërblen mundin
Bricjapët nuk besojnë në rrugë të shkurtra. Ata e dinë se sukseset e mëdha ndërtohen gjatë viteve, ndaj punojnë me këmbëngulje dhe rrallë heqin dorë nga qëllimet e tyre.
Në astrologji konsiderohen shenjë së cilës përkushtimi pothuajse gjithmonë i shpërblehet. Sipas këtij besimi, karma ua kthen çdo përpjekje të investuar, ndërsa shpërblimet shpesh mbërrijnë pikërisht atëherë kur mendojnë se i kanë shteruar të gjitha forcat.
Peshqit – mirësia u kthehet, por e ndiejnë edhe çdo energji negative
Peshqit janë ndër shenjat më empatike të zodiakut. Shpesh i vendosin nevojat e të tjerëve para të vetave dhe janë të gatshëm të ndihmojnë edhe kur kjo nuk është aspak e lehtë për ta.
Astrologët mendojnë se, pikërisht falë kësaj zemërgjerësie, Peshqit shpesh marrin mbështetje kur kanë më së shumti nevojë. Në të njëjtën kohë, janë shumë të ndjeshëm ndaj energjisë negative dhe e kuptojnë shpejt kur diçka në jetën e tyre ka dalë nga ekuilibri. /Telegrafi/
Trajtimi që premtoi rini pa bisturi po përballet me një kthesë tronditëse – ajo që mund të mbetet nën lëkurë për vite po ndryshon gjithçka që besohej deri tani
Epoka e faqeve të fryra në mënyrë jonatyrale duket se po i afrohet fundit. Disa nga yjet më të njohura të Hollywoodit po vendosin t’i heqin fillerët nga fytyra, ndërsa industria estetike po përballet me pasojat e përdorimit të tepruar të acidit hialuronik dhe të vlerësimeve të gabuara për këtë trajtim dikur shumë të kërkuar.
Për një kohë të gjatë, acidi hialuronik u konsiderua si një lloj shkopi magjik për ruajtjen e rinisë. Aktoret dhe modelet synonin mollëza më të theksuara dhe vijë më të definuar të nofullës, të bindura se fillerët mund ta zëvendësonin kolagjenin e humbur pa qenë nevoja për ndërhyrje kirurgjikale.
Megjithatë, pas vitesh përdorimi të tepruar, fytyrat e fryra dhe tiparet e deformuara u bënë gjithnjë e më të dukshme në industrinë e argëtimit.
Aktore si Kristin Davis dhe Courteney Cox kanë pranuar publikisht se ndryshimet në fytyrë dhe komentet e pamëshirshme të publikut i kishin prekur emocionalisht. Davis ka treguar se talljet e vazhdueshme e kishin çuar shpesh deri në lot.
Edhe producenti televiziv Simon Cowell ka deklaruar se është lodhur nga trajtimet e tilla dhe se ka hequr dorë nga fillerët. Në të kaluarën, edhe Tom Cruise ishte përballur me komente për shkak të faqeve të tij jashtëzakonisht të fryra.
Si kaloi industria nga premtimi për rini të përjetshme te fytyrat që shpesh krahasohen me pamjen e ketrit?
Sipas një analize të gjerë të publikuar nga The Hollywood Reporter, shumë kirurgë plastikë pranojnë se fillerët dermalë u shndërruan në një zgjidhje të shpejtë për pothuajse çdo problem estetik. Kjo çoi në një valë rezultatesh të ekzagjeruara dhe jonatyrale, të dukshme veçanërisht në tapetet e kuqe, transmeton Telegrafi.
profimedia
Gungat që lëvizin nën lëkurë
Kirurgu nga Beverly Hills, Jason B. Diamond, pohon se kulmi i përdorimit të fillerëve ishte nga viti 2010 deri më 2020, i nxitur fuqishëm edhe nga rrjetet sociale.
Ai thotë se ka ndërprerë plotësisht përdorimin e këtyre preparateve te pacientët e tij, sepse konsideron se injektimi i tyre në indet e buta të fytyrës mund të jetë problematik nga pikëpamja anatomike.
Sipas tij, materiali nuk ka mbështetje kockore dhe, për shkak të lëvizjeve të vazhdueshme të fytyrës, mund të zhvendoset me kalimin e kohës. Ne flasim, qeshim dhe përtypim, ndërsa acidi hialuronik nuk qëndron domosdoshmërisht në vendin ku është injektuar fillimisht.
Nën ndikimin e gravitetit dhe mimikës së fytyrës, materiali mund të lëvizë poshtë, duke krijuar gunga, fryrje ose varje jonatyrale të indeve.
Kirurgia Diana Breister Ghosh shpjegon se fillerët nisën të përdoren për pothuajse çdo qëllim – nga ngritja e mollëzave deri te theksimi i nofullës – gjë që, sipas saj, çoi në përdorim të tepruar.
Një nga keqkuptimet më të mëdha të industrisë estetike lidhej me kohën e shpërbërjes së fillerëve.
Për vite me radhë, pacientëve u thuhej se organizmi do t’i metabolizonte plotësisht preparatet si Juvéderm ose Restylane brenda gjashtë deri në 18 muaj.
Duke besuar se filleri i mëparshëm ishte zhdukur, shumë persona vazhdonin të injektonin doza të reja. Në këtë mënyrë, shtresat e reja vendoseshin mbi materialin e vjetër, i cili në disa raste nuk ishte shpërbërë plotësisht.
Një studim klinik i vitit 2024, i realizuar me 33 pacientë, zbuloi se te të gjithë pjesëmarrësit filleri ishte ende i dukshëm në fytyrë edhe pas dy vjetësh. Te një pacient, gjurmët e tij u identifikuan edhe 15 vjet pas injektimit.
Meqë bëhet fjalë për një substancë të huaj, materiali mund të shkaktojë inflamacion kronik nën lëkurë. Edhe kur nuk është më i dukshëm, indet mund të mbeten të ndjeshme dhe të prira ndaj ënjtjes.
Heqja ose shpërbërja e shtresave të grumbulluara të fillerëve mund të jetë një proces i gjatë, i ndërlikuar dhe i kushtueshëm.
profimedia
Cilat janë alternativat më të sigurta?
Pavarësisht reagimeve publike dhe rrëfimeve të personazheve të famshme, si ylli i reality-show Blac Chyna, e cila deklaroi se dëshironte t’i hiqte fillerët nga trupi, statistikat e Akademisë Amerikane të Kirurgjisë Plastike të Fytyrës tregojnë se këto trajtime vazhdojnë të jenë shumë të kërkuara.
Disa specialistë vlerësojnë se buzët janë ndër zonat ku fillerët mund të përdoren më me kujdes. Mund të bëhet edhe mbushje shumë konservatore e rrudhave rreth hundës ose e vijave të imëta në cepat e buzëve.
Megjithatë, tendencat e fundit në Hollywood po orientohen drejt metodave të tjera dhe më afatgjata të përtëritjes.
Gjithnjë e më shumë pacientë po zgjedhin transferimin e yndyrës së tyre, procedurë që mund ta nxisë prodhimin e kolagjenit. Megjithatë, mjekët paralajmërojnë se është e vështirë të parashikohet saktësisht se sa nga yndyra e injektuar do të mbetet nën lëkurë.
Po rikthehet edhe i ashtuquajturi lifting i fytyrës në plan të thellë, ose deep-plane facelift, i cili trajton rënien e faqeve dhe të qafës, duke synuar një rezultat më natyral dhe duke shmangur pamjen e fytyrës së tërhequr tepër.
Natyrisht, mbetet gjithmonë edhe alternativa plotësisht falas: plakja e natyrshme dhe me dinjitet. /Telegrafi/
Pas simbolikës së fatit dhe pamjes së pafajshme fshihet një arsye që shumë pronarë e zbulojnë vetëm kur është tepër vonë
Krasula (Crassula ovata), e njohur më shumë si pema e parave, bima e fatit ose pema e miqësisë, është ndër bimët më të njohura të shtëpisë.
Sipas besimeve tradicionale, kjo bimë e qëndrueshme simbolizon begatinë, mirëqenien dhe përparimin financiar, ndaj shpesh dhurohet me rastin e hyrjes në një shtëpi të re.
Edhe pse konsiderohet si bimë shumë e lehtë për t’u mirëmbajtur, gabimet në ujitje dhe ndriçim mund ta dëmtojnë shpejt. Për familjet që kanë qen ose mace, ekziston edhe një rrezik tjetër që nuk duhet shpërfillur.
Rreziku i fshehur për kafshët shtëpiake
Krasula konsiderohet toksike për qentë dhe macet. Nëse kafsha kafshon ose gëlltit pjesë të bimës, mund të shfaqë:
të vjella;
plogështi ose gjendje të rënduar;
mungesë koordinimi dhe vështirësi në ecje;
herë pas here, shqetësime të tjera të tretjes.
ASPCA thekson se substanca përgjegjëse për toksicitetin e kësaj bime nuk është identifikuar ende. Në rast gëlltitjeje, duhet kontaktuar veterineri, pa pritur shfaqjen ose përkeqësimin e simptomave.
Krasula duhet vendosur në një vend që nuk arrihet nga kafshët. Spërkatësit me aromë larguese nuk duhet të jenë masa e vetme mbrojtëse, sepse nuk funksionojnë njësoj te çdo kafshë.
Pohimi se bima është toksike edhe për njerëzit nuk është dokumentuar po aq qartë sa toksiciteti për kafshët. Megjithatë, ajo nuk duhet përdorur si ilaç popullor dhe duhet mbajtur larg fëmijëve të vegjël, transmeton Telegrafi.
Tri rregulla që e mbajnë krasulën të shëndetshme
Krasula është një sukulente me origjinë nga Afrika Jugore dhe ka nevojë për shumë dritë, tokë që e kullon shpejt ujin dhe ujitje të matur.
1. Shumë dritë dhe tokë me kullim të mirë
Vendoseni në një hapësirë të ndriçuar mirë. Ajo mund të përshtatet me dritë të fortë, por bimët që kanë qëndruar në hije duhet të mësohen gradualisht me rrezet e drejtpërdrejta, që gjethet të mos digjen.
Përdorni dhe për sukulente ose kaktuse, në një vazo me vrima kullimi. Sistemi i saj rrënjor është relativisht i vogël dhe nuk kërkon vazo tepër të madhe.
2. Ujitja është pika më e ndjeshme
Ujitja e tepërt është një nga shkaqet kryesore të kalbjes së rrënjëve.
Nga pranvera deri në vjeshtë, ujiteni vetëm pasi dheu të jetë tharë mirë. Gjatë dimrit, kur rritja ngadalësohet, ujitja duhet reduktuar ndjeshëm.
Nuk ka një rregull të prerë si “një herë në muaj”, sepse shpeshtësia varet nga temperatura, lagështia, madhësia e vazos dhe sasia e dritës. Rregulli më i sigurt është: kontrollojeni dheun dhe ujiteni vetëm kur është tharë. Pas ujitjes, zbrazni ujin e mbetur në pjatën e vazos.
Gjethet e rrudhura dhe të zbutura mund të tregojnë mungesë uji, ndërsa gjethet e buta, të ujshme ose rënia e tyre mund të lidhen edhe me ujitjen e tepërt. Prandaj, rënia e gjetheve nuk është gjithmonë shenjë etjeje.
3. Pastroni herë pas here gjethet
Pluhuri mund të zvogëlojë sasinë e dritës që arrin sipërfaqen e gjetheve. Fshijini butësisht me një leckë të lagur, pa përdorur preparate që u japin shkëlqim artificial.
Krasula mund të shumohet shumë lehtë
Shumimi mund të bëhet me gjethe ose me prerje kërcelli, veçanërisht në pranverë dhe verë.
Me gjethe: ndani një gjethe të shëndetshme dhe lëreni për disa ditë që prerja të thahet. Më pas vendoseni mbi substrat të thatë ose pak të lagësht për sukulente.
Me prerje kërcelli: prisni një degë të shëndetshme, lëreni vendin e prerjes të formojë kallus dhe më pas mbilleni në tokë me kullim të mirë.
Nuk është e nevojshme që prerja të qëndrojë patjetër një deri në dy javë; koha varet nga trashësia e saj dhe kushtet e ambientit.
A duhet krasitur?
Krasula mund të krasitet për t’i ruajtur formën dhe për ta nxitur të degëzohet, por nuk ekziston një ndalim absolut për prerjen e kërcellit kryesor. Krasitja duhet bërë me kujdes, me vegla të pastra, zakonisht gjatë periudhës së rritjes aktive.
RHS madje e klasifikon krasitjen si jo të domosdoshme për mirëmbajtjen e zakonshme, ndaj ajo bëhet kryesisht për formësim.
Dëmtuesit më të zakonshëm
Krasula mund të preket nga morrat e miellit, afidet dhe dëmtues të tjerë të bimëve të shtëpisë.
Morrat e miellit duken si grumbuj të vegjël të bardhë, të ngjashëm me pambukun. Në infeksione të kufizuara, mund të hiqen me një shkopth të lagur lehtë me alkool, duke provuar fillimisht në një pjesë të vogël të bimës.
Në rast infektimi më të madh, bima duhet izoluar dhe trajtimi duhet përsëritur sipas nevojës. Përdorimi i alkoolit në të gjithë bimën pa hollim ose pa provë paraprake mund të dëmtojë gjethet.
Në përgjithësi, krasula është një bimë e qëndrueshme dhe dekorative. Sekreti i saj nuk është ujitja e shpeshtë, por drita e bollshme, substrati që kullon mirë dhe durimi. Për pronarët e qenve dhe maceve, megjithatë, vendosja e saj jashtë mundësisë së kafshëve është po aq e rëndësishme sa kujdesi për vetë bimën. /Telegrafi/
Antonela Roccuzzo kombinon fanellën e Argjentinës me një model pantallonash që zgjat vizualisht siluetën dhe i jep pamjes një efekt modern, femëror dhe tepër tërheqës.
Antonela Roccuzzo nuk ka nevojë për veshje të ndërlikuara për të tërhequr vëmendjen. Gjatë paraqitjeve të saj në tribunat e Kampionatit Botëror, bashkëshortja e Lionel Messit ka ndjekur një formulë të thjeshtë, por shumë efektive: fanellën e Argjentinës e kombinon me pantallona të gjera dhe këpucë të rehatshme.
Rezultati është një stil sportiv, modern dhe njëkohësisht elegant, që përshtatet në mënyrë të përkryer me atmosferën e stadiumit.
Argjentina arriti sërish në finalen e Kampionatit Botëror, ndërsa Lionel Messi pati mbështetjen e Antonelës dhe tre djemve të tyre nga tribuna. Në tribunë, përkrahjen më të madhe Messi e mori sërish nga Antonela dhe tre djemtë e tyre, Thiago, Mateo dhe Ciro, të cilët u shfaqën të veshur me ngjyrat e kombëtares argjentinase.
Fanella sportive, por me një kthesë elegante
Antonela zgjodhi fanellën karakteristike të Argjentinës me vija të bardha dhe të kaltra, të cilën e kombinoi me pantallona të bardha me prerje të gjerë dhe të lirshme.
Ky kombinim funksionon sepse krijon ekuilibër ndërmjet pjesës sportive në pjesën e sipërme dhe siluetës më të rafinuar që japin pantallonat e gjera.
Në vend që fanella të dukej si një veshje e zakonshme stadiumi, pantallonat e gjata dhe të lirshme e bënë të gjithë paraqitjen më të kuruar dhe vizualisht më elegante, transmeton Telegrafi.
Pantallonat me bel më të lartë dhe me këmbë të gjera janë një nga modelet më të favorshme për siluetën. Ato bien lirshëm nga ijët, nuk e theksojnë tepër trupin dhe krijojnë përshtypjen e këmbëve më të gjata.
Kur kombinohen me një bluzë ose fanellë më të shkurtër, si në rastin e Antonelës, beli bëhet pika qendrore e veshjes dhe përmasat e trupit duken më të balancuara.
Kjo është edhe arsyeja pse kombinimi i saj duket njëkohësisht i thjeshtë dhe shumë i menduar.
Atletet e bardha e mbajnë pamjen të natyrshme
Në vend të këpucëve me taka, Antonela zgjodhi atlete të bardha, duke e ruajtur karakterin praktik të veshjes.
Atletet e bardha lidhen natyrshëm me pantallonat dhe fanellën, ndërsa nuk e ndërpresin vizualisht vijën e këmbëve. Kështu, pamja mbetet e pastër, e freskët dhe e përshtatshme për disa orë qëndrimi në stadium.
Ky kombinim dëshmon se një veshje sportive nuk ka pse të jetë e zakonshme ose pa formë. Me prerjen dhe përmasat e duhura, ajo mund të duket po aq e kuruar sa një kombinim klasik.
“Uniforma” e saj gjatë Botërorit
Fanella e Argjentinës dhe pantallonat e gjera janë shndërruar në një lloj uniforme jozyrtare të Antonelës gjatë këtij Botërori.
Në paraqitje të ndryshme ajo ka eksperimentuar me ngjyrat dhe materialet, por e ka ruajtur të njëjtën formulë: fanellë kombëtare, pantallona të rehatshme dhe aksesorë minimalë.
Në gjysmëfinale ajo u shfaq me fanellën vendëse të Argjentinës dhe pantallona të bardha, ndërsa tre djemtë mbanin fanella me numrin e famshëm 10 të babait të tyre.
Edhe gjatë Botërorit të vitit 2022, Antonela ishte parë duke kombinuar fanellën alternative të Argjentinës me xhinse të bardha me bel të lartë, duke treguar se kjo mënyrë e veshjes është prej kohësh pjesë e stilit të saj personal.
Pse ky stil funksionon kaq mirë?
Sekreti qëndron te kontrasti: një pjesë sportive dhe e njohur kombinohet me një model pantallonash që zakonisht lidhet me veshje më elegante.
Ngjyrat e kufizuara, prerjet e pastra dhe mungesa e aksesorëve të tepërt e bëjnë pamjen moderne, por jo të sforcuar.
Antonela dëshmon se për t’u dalluar nuk nevojiten domosdoshmërisht fustane luksoze ose kombinime të komplikuara. Ndonjëherë mjafton një fanellë, pantallonat e duhura dhe një stil që duket po aq i natyrshëm sa edhe i kuruar.
Përveç pranisë së saj në botën e modës dhe rrjeteve sociale, Antonela ka bashkëpunuar me marka të njohura dhe është angazhuar edhe si ambasadore e UNICEF-it dhe e Special Olympics.
Megjithatë, në tribunat e Botërorit, roli i saj më i rëndësishëm mbetet ai i mbështetëses së Messit dhe Argjentinës – gjithmonë pranë djemve dhe gjithmonë me fanellën e vendit të saj. /Telegrafi/
Studimi i ri te minjtë zbuloi efekte krejtësisht të kundërta në zorrën e hollë dhe atë të trashë, ndërsa shkencëtarët dyshojnë se çelësi nuk janë ketonet, por mënyra si qelizat përpunojnë yndyrat
Dieta ketogjene prej vitesh është ndër regjimet më të njohura të të ushqyerit. Disa e përdorin për humbje peshe, të tjerë për kontrollin e diabetit, ndërsa vitet e fundit shkencëtarët po hetojnë edhe ndikimin e saj të mundshëm në zhvillimin e disa llojeve të kancerit.
Megjithatë, një studim i ri i publikuar në revistën prestigjioze Nature tregon se përgjigjja nuk është aspak e thjeshtë. Studiuesit zbuluan se e njëjta dietë mund të ketë efekte të kundërta në pjesë të ndryshme të zorrëve: në zorrën e trashë ngadalësoi zhvillimin e tumoreve, ndërsa në zorrën e hollë nxiti rritjen e tyre te minjtë me predispozitë gjenetike.
Edhe më befasues ishte fakti se shkaku nuk dukej të ishin ketonet, siç ishte menduar më parë, por mënyra se si qelizat e zorrës përpunojnë dhe djegin yndyrat.
Shkencëtarët prisnin një rezultat, por gjetën të kundërtën
Studiuesit e Institutit të Teknologjisë të Masaçusetsit, MIT, donin të kontrollonin nëse efekti mbrojtës i dietës keto, i vërejtur më herët në kancerin e zorrës së trashë, mund të shfaqej edhe në pjesë të tjera të sistemit tretës.
Në eksperiment u përdorën minj të modifikuar gjenetikisht, të cilët kishin prirje për të zhvilluar tumore të zorrëve. Ata u ndanë në tri grupe: një grup ndoqi dietë ketogjene, një grup dietë kontrolli dhe grupi i tretë dietë shumë të pasur me yndyra dhe kalori, e përdorur zakonisht si model për obezitetin.
Rezultatet i befasuan edhe vetë studiuesit.
Minjtë që ndiqnin dietën keto zhvilluan më shumë tumore në zorrën e hollë dhe kishin mbijetesë më të shkurtër sesa ata që ushqeheshin me dietën e zakonshme. Edhe pse nuk u bënë obezë, shkalla e zhvillimit të tumoreve ishte e ngjashme ose edhe më e lartë se te minjtë që ushqeheshin me dietë obezogjene.
Në të njëjtën kohë, në zorrën e trashë dieta keto tregoi efekt të kundërt dhe frenoi formimin e tumoreve, transmeton Telegrafi.
Problemi mund të mos jenë ketonet, por djegia e yndyrave
Deri tani mendohej se efektet e mundshme mbrojtëse të dietës keto lidheshin kryesisht me trupat ketonikë, sidomos me beta-hidroksibutiratin, BHB.
Ky molekul krijohet kur organizmi, për shkak të mungesës së karbohidrateve, fillon të përdorë yndyrat si burim kryesor energjie.
Një studim i vitit 2022 kishte sugjeruar se BHB mund të ulte shumimin e qelizave në zorrën e trashë dhe të pengonte rritjen e tumoreve kolorektale.
Por studimi i ri tregon se ketonet mund të mos jenë faktorët kryesorë.
Studiuesit ndryshuan gjenetikisht proceset e prodhimit dhe përdorimit të ketoneve, por kjo nuk e ndryshoi zhvillimin e tumoreve. Sipas tyre, rolin kryesor e luante oksidimi i acideve yndyrore, pra mënyra se si qelizat e zorrës së hollë djegin yndyrat për energji.
Aktivizohen qelizat burimore të zorrës
Gjatë metabolizmit të yndyrave aktivizohet një familje proteinash të quajtura PPAR. Këto sinjalizojnë qelizat burimore të zorrës që të shumohen më shpejt.
Ky proces mund të ketë dy pasoja.
Nga njëra anë, numri më i madh i qelizave burimore ndihmon në rigjenerimin më të shpejtë të mukozës së zorrës pas sëmundjeve ose dëmtimeve.
Nga ana tjetër, sa më shpesh që ndahen qelizat, aq më i madh mund të jetë probabiliteti që disa prej tyre të pësojnë ndryshime që kontribuojnë në formimin e tumoreve.
Pra, i njëjti mekanizëm që ndihmon riparimin e indeve, në rrethana të caktuara mund të favorizojë edhe zhvillimin e kancerit.
Studimi i ri sfidon një teori të rëndësishme
Rezultatet janë veçanërisht interesante sepse vënë në pikëpyetje idenë se ketonet janë përgjegjëse për efektet e dietës keto në tumoret e zorrëve.
Autorët e studimit i përshkruan ketonet si pothuajse “kalimtarë metabolikë”, ndërsa efektet kryesore lidheshin me përpunimin e sasive të mëdha të yndyrës nga qelizat burimore.
Për këtë arsye, suplementet ose pijet komerciale me ketone nuk pritet të prodhojnë domosdoshmërisht të njëjtat efekte si dieta ketogjene. Rritja e nivelit të ketoneve në gjak nuk nënkupton se në organizëm zhvillohen të njëjtat procese metabolike si gjatë një diete afatgjatë me shumë yndyra dhe shumë pak karbohidrate.
Çfarë do të thotë kjo për njerëzit?
Kufizimi më i rëndësishëm i studimit është se ai u krye te minjtë me predispozitë gjenetike për tumore të zorrëve.
Te njerëzit, kjo mund të krahasohet më së shumti me polipozën adenomatoze familjare, një sëmundje e rrallë e trashëguar që rrit ndjeshëm rrezikun për tumore të zorrëve.
Prandaj, rezultatet nuk mund të zbatohen drejtpërdrejt te njerëzit dhe nuk dëshmojnë se dieta keto shkakton kancer.
Nevojiten studime klinike për të përcaktuar nëse mekanizma të ngjashëm shfaqen edhe te njerëzit, si dhe për të kuptuar pse zorra e hollë dhe zorra e trashë reagojnë kaq ndryshe ndaj të njëjtës dietë.
Mesazhi kryesor i studimit është se efektet e dietave mund të ndryshojnë jo vetëm nga një person te tjetri, por edhe nga një ind në tjetrin. Një regjim që mund të ketë efekt mbrojtës në një pjesë të organizmit, mund të jetë i pafavorshëm në një tjetër. /Telegrafi/
Nuk vendos vetëm dëshira apo përvoja; një tipar i karakterit mund të ndikojë më shumë sesa mendohet në kontrollin gjatë marrëdhënies intime
Meshkujt me tipare më të theksuara impulsive mund të kenë më shumë vështirësi në kontrollimin e ejakulimit, ndërsa ata që reagojnë më qetë dhe kanë kontroll më të mirë të impulseve mund ta menaxhojnë më lehtë eksitimin seksual.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se temperamenti përcakton se kush është “më i mirë në shtrat”. Kënaqësia seksuale varet nga shumë faktorë, përfshirë komunikimin, afërsinë emocionale, dëshirat e të dy partnerëve dhe shëndetin seksual.
Impulsiviteti dhe ejakulimi i parakohshëm – a ekziston një lidhje?
Një studim i publikuar në The Journal of Sexual Medicine analizoi lidhjen ndërmjet kontrollit të impulseve dhe ejakulimit të parakohshëm gjatë gjithë jetës.
Në hulumtim morën pjesë 80 meshkuj heteroseksualë të moshës 18 deri në 45 vjeç. Dyzet prej tyre kishin diagnozën e ejakulimit të parakohshëm gjatë gjithë jetës, ndërsa 40 të tjerët nuk kishin histori të problemeve seksuale ose psikiatrike.
Pjesëmarrësit dhe partneret e tyre matën me kronometër kohën nga penetrimi deri në ejakulim. Ata plotësuan gjithashtu pyetësorë për impulsivitetin, ankthin, depresionin dhe shkallën e problemeve me kontrollin e ejakulimit.
Rezultatet treguan se meshkujt me ejakulim të parakohshëm kishin rezultate më të larta në pothuajse të gjithë treguesit e impulsivitetit. Ata shfaqnin më shpesh:
prirje për të vepruar pa menduar;
vështirësi në planifikim;
reagime të shpejta nën ndikimin e emocioneve;
kërkim më të madh të ndjesive të forta;
më pak këmbëngulje dhe vetëkontroll.
Sa më e shkurtër të ishte koha deri në ejakulim, aq më të theksuara prireshin të ishin disa prej këtyre tipareve, transmeton Telegrafi.
Çfarë treguan katër grupet?
Studiuesit i ndanë meshkujt me ejakulim të parakohshëm në katër nëngrupe:
ata që ejakulonin para penetrimit;
ata që ejakulonin brenda 15 sekondave;
ata që ejakulonin ndërmjet 15 dhe 30 sekondave;
ata që ejakulonin ndërmjet 30 dhe 60 sekondave pas penetrimit.
Meshkujt me kohën më të shkurtër deri në ejakulim kishin përgjithësisht rezultate më të larta për urgjencën emocionale, impulsivitetin motorik dhe kërkimin e ndjesive të forta.
Megjithatë, ky ishte një studim vëzhgues me një numër relativisht të vogël pjesëmarrësish. Ai tregon një lidhje, por nuk dëshmon se impulsiviteti e shkakton drejtpërdrejt ejakulimin e parakohshëm.
Është gjithashtu e mundur që vështirësitë e vazhdueshme seksuale të ndikojnë në gjendjen psikologjike dhe në mënyrën se si një person i përjeton dhe i kontrollon emocionet.
Ankthi dhe depresioni mund ta ndërlikojnë problemin
Meshkujt me ejakulim të parakohshëm kishin edhe nivele më të larta të simptomave të ankthit dhe depresionit krahasuar me grupin e kontrollit.
Sidoqoftë, studimi nuk mund të përcaktojë nëse ankthi dhe depresioni shfaqen para problemit seksual apo zhvillohen si pasojë e tij.
Ankthi nga performanca mund ta rrisë eksitimin dhe tensionin, duke e bërë kontrollin më të vështirë. Nga ana tjetër, përvojat e përsëritura të pakëndshme mund ta ulin vetëbesimin dhe ta shtojnë frikën para marrëdhënies së ardhshme.
Në këtë mënyrë mund të krijohet një rreth vicioz: shqetësimi e përkeqëson kontrollin, ndërsa mungesa e kontrollit e rrit edhe më shumë shqetësimin.
Trajtimi nuk kufizohet vetëm te barnat
Ejakulimi i parakohshëm mund të trajtohet me disa qasje, në varësi të shkakut, kohëzgjatjes së problemit dhe pranisë së shqetësimeve të tjera shëndetësore ose psikologjike.
Trajtimi mund të përfshijë:
këshillim psikologjik ose terapi seksuale;
teknika të sjelljes dhe të vetërregullimit;
anestetikë lokalë;
barna që ndikojnë në transmetimin e serotoninës;
trajtimin e disfunksionit erektil, kur të dyja problemet shfaqen së bashku;
rehabilitimin e muskujve të dyshemesë pelvike.
Terapia duhet të përshtatet individualisht dhe barnat nuk duhet të merren pa këshillën e mjekut.
Sa mund të ndihmojnë muskujt e dyshemesë pelvike?
Një studim i mëparshëm, i zhvilluar nga studiues të Universitetit “La Sapienza” në Romë, përfshiu 40 meshkuj me ejakulim të parakohshëm gjatë gjithë jetës.
Ata iu nënshtruan një programi 12-javor të rehabilitimit të dyshemesë pelvike. Programi nuk përfshinte vetëm kontraktime të zakonshme të tipit Kegel, por edhe fiziokineziterapi, biofeedback dhe elektrostimulim nën mbikëqyrjen e profesionistëve.
Pas trajtimit, 33 nga 40 pjesëmarrësit fituan kontroll më të mirë mbi refleksin ejakulues. Koha mesatare nga penetrimi deri në ejakulim u rrit nga rreth 40 sekonda në afërsisht dy minuta e gjysmë.
Rezultatet ishin premtuese, por studimi ishte i vogël dhe nuk do të thotë se të njëjtat ushtrime funksionojnë në mënyrë të barabartë te çdo mashkull.
Vetëkontrolli mund të ndihmojë, por nuk është i gjithë shpjegimi
Rezultatet sugjerojnë se kontrolli i impulseve mund të jetë një nga faktorët që lidhen me ejakulimin e parakohshëm. Por gjendja është më komplekse dhe mund të përfshijë faktorë neurologjikë, psikologjikë, hormonalë, urologjikë dhe faktorë të marrëdhënies në çift.
Prandaj, nuk mund të thuhet thjesht se meshkujt e qetë janë “më të mirë” se ata impulsivë. Ajo që mund të thuhet është se vetërregullimi, menaxhimi i ankthit dhe kontrolli i eksitimit mund të luajnë rol në përmirësimin e funksionit seksual.
Nëse ejakulimi ndodh vazhdimisht më herët sesa dëshirohet, shkakton shqetësim ose ndikon në marrëdhënien në çift, këshillimi me urologun, andrologun ose specialistin e shëndetit seksual mund të ndihmojë në gjetjen e shkakut dhe trajtimit të përshtatshëm. /Telegrafi/
Pas këtij vendimi nuk qëndron vetëm dhimbja – një ndikim i padukshëm mund ta shoqërojë fëmijën gjatë rritjes
Zgjedhja e emrit të fëmijës shpesh duket si një vendim i thjeshtë, por pas saj mund të fshihen emocione të thella, histori familjare dhe kujtime. Ndërsa disa familje u vendosin me krenari fëmijëve emrat e gjyshërve apo të njerëzve të tjerë të dashur, disa prindër e shmangin këtë.
Arsyeja nuk lidhet gjithmonë vetëm me traditën, por edhe me mënyrën se si truri ynë e lidh një emër me personin që e ka mbajtur atë.
Emri mbart kujtime
Kur dëgjojmë emrin e dikujt, truri ynë nuk e percepton vetëm si një tingull, por sjell automatikisht në mendje pamje, emocione dhe përvoja që lidhen me atë person.
Kur personi që ka mbajtur atë emër ka qenë shumë i dashur, emri mund të krijojë ndjenjë afërsie dhe lidhjeje. Por, kur humbja e tij ka qenë e dhimbshme, i njëjti emër mund të zgjojë trishtim, rëndesë emocionale ose kujtime të pakëndshme.
Pikërisht për këtë arsye, disa prindër nuk duan që fëmija i tyre të mbajë emrin e një personi që kanë humbur. Jo sepse mendojnë se fëmija do të bëhet i njëjtë me të, por sepse dëshirojnë të krijojnë hapësirë emocionale për një person dhe një histori të re.
Frika nga krahasimet mund të jetë arsyeja e fshehur
Psikologët shpjegojnë se fëmija që merr emrin e një anëtari të ndjerë të familjes mund të përballet, pa dashje, edhe me pritshmëri të caktuara.
Për shembull, prindërit ose të afërmit mund të thonë shpesh: “Është njësoj si gjyshi”, “Do ta ketë karakterin e saj” ose “Më kujton atë”.
Edhe pse këto fjali thuhen me dashuri, fëmija mund të ndiejë presionin për t’iu përshtatur figurës së personit emrin e të cilit mban.
Sidomos kur i ndjeri ka pasur një rol shumë të rëndësishëm në familje, fëmija mund të rritet me ndjesinë se mbi vete mbart një pjesë të historisë së dikujt tjetër, transmeton Telegrafi.
Disa prindër duan që fëmija të ketë fillimin e vet
Ekziston edhe nevoja psikologjike që prindërit ta shohin fëmijën e porsalindur si fillimin e një historie krejtësisht të re.
Pas një humbjeje të madhe, vendosja e të njëjtit emër mund t’u duket disa njerëzve si përzierje e trishtimit me gëzimin. Ata duan që fëmija të mos perceptohet si kujtim i dikujt që nuk jeton më, por si një individ që do ta ndërtojë identitetin e vet.
Psikologët e lidhin këtë proces me mënyrën se si njerëzit e përballojnë dhe e përpunojnë humbjen. Kur dhimbja është ende e fortë, simbole të caktuara, madje edhe një emër, mund të shndërrohen në nxitës të fuqishëm emocionalë.
Pse prindër të tjerë zgjedhin pikërisht emrin e të ndjerit?
Për shumë familje, vendosja e emrit të një personi të ndjerë ka kuptim krejtësisht të kundërt. Për ta, kjo është një mënyrë për ta ruajtur dashurinë dhe kujtimin e tij.
Në këto raste, emri nuk perceptohet si barrë, por si simbol i përkatësisë, vazhdimësisë dhe lidhjes familjare.
E rëndësishme është mënyra se si familja e përjeton atë emër. Nëse emri sjell ngrohtësi dhe kujtime të bukura, ai mund të krijojë një lidhje të fuqishme ndërmjet brezave. Por, nëse sjell dhimbje, presion ose ndjenjë detyrimi, prindërit shpesh vendosin të zgjedhin një emër tjetër.
Në fund, nga këndvështrimi psikologjik, nuk ekziston një zgjedhje plotësisht “e drejtë” apo “e gabuar”. Më e rëndësishmja është që fëmija ta marrë emrin nga dashuria e prindërve, e jo nga ndjenja e fajit, detyrimit apo frikës. /Telegrafi/
Ushqimet ultra të përpunuara dhe mungesa e fibrave mund të ndryshojnë përbërjen e mikrobiomës së zorrëve. Këto ndryshime nuk janë shkaktari i vetëm i diabetit, por mund të favorizojnë inflamacionin dhe të ndikojnë në mënyrën se si trupi i përgjigjet insulinës
Mr.Ph. Diellza S. Mustafa
Mikrobioma e zorrëve përbëhet nga një bashkësi e madhe mikroorganizmash që marrin pjesë në tretjen e ushqimit, mbrojtjen e barrierës intestinale dhe rregullimin e disa proceseve metabolike.
Mënyra se si ushqehemi ndikon në përbërjen dhe aktivitetin e këtyre mikroorganizmave. Një dietë e varfër me fibra, por e pasur me sheqerna të rafinuara dhe ushqime ultra të përpunuara, mund të zvogëlojë praninë ose aktivitetin e disa baktereve të dobishme.
Në të kundërt, karbohidratet komplekse dhe fibrat dietike shërbejnë si ushqim për bakteret që prodhojnë metabolitë të rëndësishëm për organizmin.
Si lidhet mikrobioma me insulinën?
Insulina është hormon i prodhuar nga pankreasi, i cili ndihmon qelizat e muskujve, indit dhjamor dhe mëlçisë ta përdorin glukozën si burim energjie ose ta ruajnë atë për më vonë.
Rezistenca ndaj insulinës shfaqet kur këto inde nuk i përgjigjen më insulinës në mënyrën e duhur. Për ta kompensuar këtë, pankreasi fillon të prodhojë më shumë insulinë. Në fazat e hershme, niveli i glukozës mund të mbetet normal, por me kalimin e kohës mekanizmi kompensues mund të dobësohet, duke rritur rrezikun për prediabet dhe diabet të tipit 2.
Mikrobioma nuk është faktori i vetëm që përcakton ndjeshmërinë ndaj insulinës. Megjithatë, kërkimet tregojnë se ajo mund të marrë pjesë në një rrjet të ndërlikuar ku përfshihen ushqimi, pesha trupore, inflamacioni, aktiviteti fizik dhe faktorët gjenetikë.
Rëndësia e acideve yndyrore me zinxhir të shkurtër
Kur bakteret e dobishme fermentojnë fibrat dietike, prodhojnë acide yndyrore me zinxhir të shkurtër, të njohura si SCFA. Tri prej tyre janë veçanërisht të rëndësishme:
Butirati shërben si burim energjie për qelizat e zorrës së trashë dhe ndihmon në ruajtjen e barrierës intestinale. Propionati transportohet në mëlçi dhe merr pjesë në rregullimin e metabolizmit të glukozës dhe yndyrave. Acetati përdoret nga indet periferike dhe vepron edhe si molekulë sinjalizuese në procese të ndryshme metabolike.
Studimet te njerëzit tregojnë se rritja e konsumit të fibrave mund të përmirësojë disa tregues të kontrollit të glukozës, inflamacionit dhe integritetit të barrierës intestinale. Megjithatë, reagimi i mikrobiomës nuk është i njëjtë te të gjithë njerëzit dhe varet edhe nga përbërja e saj fillestare.
Çfarë ndodh kur dëmtohet barriera e zorrëve?
Një mikrobiomë e ekuilibruar ndihmon në ruajtjen e shtresës mbrojtëse të zorrëve. Kur ky ekuilibër çrregullohet dhe rritet përshkueshmëria intestinale, disa përbërës bakterialë, si lipopolisakaridet – LPS, mund të kalojnë më lehtë në qarkullimin e gjakut.
Një rritje e vazhdueshme, por e ulët, e LPS-së në gjak njihet si endotoksemi metabolike. Ajo mund të aktivizojë sistemin imunitar dhe të nxisë çlirimin e citokinave proinflamatore.
Ky inflamacion kronik i shkallës së ulët mund të ndërhyjë në sinjalizimin e insulinës dhe ta vështirësojë përdorimin e glukozës nga muskujt dhe indi dhjamor.
Ky mekanizëm është biologjikisht i besueshëm dhe mbështetet nga studime eksperimentale, por te njerëzit lidhja është më komplekse. Prandaj nuk mund të thuhet se një mikrobiomë e ndryshuar shkakton vetë diabetin.
Ushqimi modern dhe rreziku metabolik
Ushqimet ultra të përpunuara zakonisht përmbajnë shumë energji, sheqerna të shtuara, yndyra dhe kripë, ndërsa ofrojnë relativisht pak fibra dhe mikronutrientë.
Kur këto ushqime konsumohen shpesh, ato mund të favorizojnë shtimin në peshë, grumbullimin e yndyrës viscerale dhe luhatjet e glukozës në gjak. Yndyra e tepërt rreth organeve të brendshme prodhon ndërmjetësues inflamatorë që lidhen drejtpërdrejt me zhvillimin e rezistencës ndaj insulinës.
Rreziku rritet edhe më shumë kur dieta e dobët shoqërohet me mungesë aktiviteti fizik, gjumë të pamjaftueshëm dhe stres kronik.
Çfarë duhet të përfshijmë në ushqim?
Nuk ekziston një ushqim i vetëm që mund ta “rregullojë” mikrobiomën. Më shumë rëndësi ka modeli i përgjithshëm i ushqyerjes dhe vazhdimësia e tij.
Fibrat prebiotike
Fibrat ushqejnë bakteret që prodhojnë butirat dhe metabolitë të tjerë të dobishëm. Burime të mira janë:
tërshëra dhe drithërat integrale;
fasulet, thjerrëzat dhe bishtajoret e tjera;
perimet dhe pemët;
qepa, hudhra, preshi dhe shpargu;
bananet dhe ushqimet e tjera të pasura me fibra.
Polifenolet
Polifenolet janë përbërës bimorë me veprim antioksidues dhe mund të ndikojnë pozitivisht në aktivitetin e mikrobiomës. Gjenden në manaferra, mollë, çaj të gjelbër, kakao, çokollatë të zezë dhe vaj ulliri ekstra të virgjër.
Ushqimet e fermentuara
Kefiri, kosi tradicional dhe lakra turshi e papasterizuar mund të shtojnë mikroorganizma dhe produkte të fermentimit në dietë.
Disa studime kanë vërejtur rritje të diversitetit mikrobik dhe ulje të disa treguesve të inflamacionit pas konsumimit të ushqimeve të fermentuara. Studime të tjera, megjithatë, nuk kanë gjetur ndryshime të rëndësishme, çka tregon se përfitimet varen nga lloji i ushqimit, sasia dhe karakteristikat individuale.
Ndryshimet duhet të bëhen gradualisht
Sasia e fibrave nuk duhet të rritet menjëherë dhe në mënyrë të tepruar. Një rritje e shpejtë mund të shkaktojë fryrje, gazra dhe parehati, veçanërisht te njerëzit që më parë kanë konsumuar pak fibra.
Është më mirë që ushqimet e pasura me fibra të shtohen gradualisht, së bashku me marrjen e mjaftueshme të lëngjeve. Personat me sëmundje gastrointestinale ose çrregullime metabolike duhet t’i përshtatin ndryshimet ushqimore në konsultim me mjekun ose profesionistin e ushqyerjes.
Mikrobioma është pjesë e problemit, jo i gjithë shpjegimi
Mikrobioma e zorrëve paraqet një hallkë të rëndësishme ndërmjet ushqimit, inflamacionit dhe metabolizmit të glukozës. Megjithatë, rezistenca ndaj insulinës dhe diabeti i tipit 2 janë gjendje komplekse, në të cilat ndikojnë shumë faktorë.
Një dietë e larmishme dhe e pasur me ushqime bimore, aktiviteti fizik, gjumi i rregullt dhe ruajtja e peshës së shëndetshme mbeten ndër masat më të rëndësishme për shëndetin metabolik.
Kujdesi për mikrobiomën nuk duhet parë si një zgjidhje magjike, por si pjesë e një mënyre më të shëndetshme dhe më të qëndrueshme të jetesës. /Telegrafi/
Login
istockphoto
profimedia
profimedia
