Produktet e prodhuara në Kosovë tashmë njihen zyrtarisht me origjinën “Made in Kosova” dhe mund të identifikohen me barkod ndërkombëtar, një zhvillim që pritet t'ua lehtësojë prodhuesve vendorë depërtimin në tregjet evropiane dhe në rrjetet e mëdha të shitjes.
Kështu deklaroi kryetari i Shoqatës së Prodhuesve të Kosovës (OEK), Kushtrim Ajvazi, në "Përballje Podcast", me kryeredaktorin e Telergafit, Muhamet Hajrullahu, duke e cilësuar këtë si një nga arritjet më të rëndësishme për industrinë prodhuese në vend.
Sipas tij, që nga shkurti i vitit 2026, Kosova është pjesë e sistemit ndërkombëtar të barkodeve GS1, duke bërë që produktet vendore të kenë identitet të njohur ndërkombëtarisht.
"Tash e ki barkodin ndërkombëtar 'Made in Kosovo'. Kjo ka ndodhur në shkurt të vitit 2026 dhe është rezultat i një angazhimi të madh të Odës Ekonomike të Kosovës", tha Ajvazi shkruan Telegrafi.
Ai shtoi se një tjetër zhvillim i rëndësishëm është njohja ndërkombëtare e origjinës së produkteve të prodhuara në Kosovë.
"Origjina e produktit që lëshohet sot në Kosovë, kudo që shkon, njihet ndërkombëtarisht si produkt i prodhuar në Kosovë. Këta janë dy hapa shumë të mirë dhe shumë pozitivë për prodhuesit vendorë", u shpreh Ajvazi.
Sipas tij, këto arritje janë realizuar falë angazhimit të Odës Ekonomike të Kosovës, pa pasur nevojë për ndërhyrje politike apo subvencione shtetërore.
"Ne nuk po kërkojmë që dikush të na subvencionojë. Të paktën të na krijohen procedurat që na ndihmojnë të zhvillohemi. Këta dy hapa janë bërë nga Oda Ekonomike e Kosovës dhe nuk ka pasur nevojë për ndërhyrje politike", tha ai.
Ajvazi theksoi se njohja ndërkombëtare e barkodit dhe e origjinës së produkteve vendore u krijon kompanive kosovare mundësi të barabarta për të hyrë në tregjet evropiane.
"Produkti që prodhohet sot në Kosovë është i barabartë në raftin e Lidl-it në Gjermani me cilindo produkt tjetër në botë. Nëse sot dëshiron të depërtosh në tregun evropian, e ke shumë më të lehtë se më parë", deklaroi Ajvazi.
Sipas tij, ky zhvillim jo vetëm që rrit besueshmërinë e produkteve kosovare në tregjet ndërkombëtare, por krijon edhe mundësi të reja për rritjen e eksporteve dhe promovimin e brendit "Made in Kosovo" në Evropë./Telegrafi/.
Prodhuesit vendorë mbeten një nga shtyllat kryesore të zhvillimit ekonomik të Kosovës, por përballen me sfida të shumta që po e vështirësojnë rritjen e industrisë dhe konkurrencën me tregjet rajonale e ndërkombëtare.
Kështu ka deklaruar kryetari i Shoqatës së Prodhuesve të Kosovës (OEK), Kushtrim Ajvazi, në një intervistë në podcastin "Përballje", ku foli për gjendjen e prodhimit vendor, sfidat me të cilat po përballen bizneset dhe pritjet nga institucionet e vendit.
Sipas tij, prodhuesit kosovarë kanë dëshmuar se mund të krijojnë produkte me standarde të larta, të afta për të konkurruar edhe në tregjet evropiane, por mungesa e politikave zhvillimore po pengon shfrytëzimin e potencialit të plotë të sektorit.
"Është një ndjenjë krenarie kur flasim për ata që e zhvillojnë vendin tonë, që janë prodhuesit vendorë të Kosovës. Sot kemi kompani që prodhojnë produkte cilësore dhe konkurrojnë me kompani globale, madje kanë depërtuar edhe në tregjet evropiane. Por këto raste ende janë të pakta dhe duhet të kemi shumë më tepër", tha Ajvazi shkruan Telegrafi.
Megjithatë, ai theksoi se Kosova vazhdon të mbetet një ekonomi e varur nga importi.
Sipas tij, për çdo euro që Kosova eksporton, importon rreth shtatë euro mallra, ndërsa industria përpunuese prej vitesh mbetet në të njëjtin nivel në raport me Bruto Produktin Vendor
"Për çdo një euro që prodhojmë dhe eksportojmë, importojmë rreth gjashtë euro e gjysmë deri në shtatë euro. Kjo tregon një hendek shumë të madh dhe dëshmon se duhet të punojmë shumë më tepër për ta zëvendësuar importin me prodhim vendor", u shpreh ai.
Ajvazi renditi një sërë sfidash që, sipas tij, po e rëndojnë sektorin e prodhimit. Ndër to janë rritja e kostove të energjisë elektrike, çmimet e lëndëve të para, mungesa e fuqisë punëtore, inflacioni, qasja e vështirë në financim dhe mungesa e konsultimit të bizneseve gjatë hartimit të politikave publike.
Ai tha se dalja e bizneseve në tregun e lirë të energjisë elektrike ka krijuar barrë të konsiderueshme financiare për prodhuesit, ndërsa rritja e çmimeve të gazit dhe derivateve ka ndikuar drejtpërdrejt në kostot e prodhimit.
"Kur rriten kostot e energjisë, gazit dhe transportit, ne bëhemi menjëherë më pak konkurrues, jo vetëm ndaj importeve, por edhe ndaj prodhuesve në rajon, sepse shtetet e tjera përdorin politika stimuluese për industrinë", tha Ajvazi.
Një tjetër problem që ai ngriti është mungesa e fuqisë punëtore, e cila, sipas tij, është përkeqësuar nga emigrimi i qytetarëve në vitet e fundit.
"Vështirësia për të gjetur punëtorë është bërë një nga problemet më serioze të prodhuesve. Edhe pse pagat në sektorin prodhues janë mbi mesataren në Kosovë, kompanitë vazhdojnë të kenë vështirësi në sigurimin e fuqisë punëtore", deklaroi ai.
Ajvazi kritikoi edhe mungesën e një strategjie shtetërore për industrinë prodhuese, duke thënë se, ndonëse është hartuar një draft që në vitin 2023, ai ende nuk është miratuar.
"Kosova ende nuk ka strategji të miratuar për industrinë prodhuese. Ka vetëm një draft, ndërsa ne kemi nevojë për veprime konkrete dhe politika afatgjata që e bëjnë industrinë më konkurruese", tha ai.
Sipas tij, prodhuesit nuk kërkojnë trajtim preferencial apo subvencione të pakushtëzuara, por një partneritet të mirëfilltë me institucionet dhe përfshirje në procesin e vendimmarrjes.
"Ne nuk po kërkojmë që shteti të bëjë gjithçka për ne. Po kërkojmë bashkëpunim. Kur hartohen ligjet dhe politikat që prekin sektorin prodhues, ne duhet të jemi pjesë e procesit. Kërkojmë veprime konkrete, jo vetëm premtime", theksoi Ajvazi.
Ai shtoi se zhvillimi i prodhimit vendor mbetet mënyra më e mirë për të ulur deficitin tregtar dhe për të krijuar një ekonomi më të qëndrueshme.
"E vetmja mënyrë për ta ulur deficitin tregtar është të prodhojmë më shumë. Për ta bërë këtë, na duhen politika që e mbështesin industrinë prodhuese dhe krijojnë kushte që bizneset të investojnë e të rriten", përfundoi Ajvazi./Telegrafi/.
Liderët e 32 vendeve anëtare të NATO-s do të mblidhen më 7 dhe 8 korrik 2026 në Kompleksin Presidencial Beştepe në Ankara, në një samit që pritet të jetë vendimtar për të ardhmen e Aleancës në një periudhë të tensionuar të sigurisë globale.
Kjo është hera e dytë që Turqia organizon një Samit të NATO-s, pas atij të mbajtur në Stamboll në vitin 2004. Samiti zhvillohet në një kohë kur lufta në Ukrainë vazhdon, situata në Lindjen e Mesme mbetet e paqëndrueshme dhe aleatët po kërkojnë që Evropa të marrë një rol më të madh në garantimin e sigurisë së saj.
Sipas NATO-s, në qendër të diskutimeve do të jenë forcimi i mbrojtjes kolektive, zbatimi i planit historik për rritjen e investimeve në mbrojtje deri në 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), si dhe mënyra se si këto investime do të përkthehen në rritje të prodhimit ushtarak, bashkëpunim industrial dhe prokurime të përbashkëta mes vendeve aleate.
Një tjetër temë kyçe do të jetë mbështetja afatgjatë për Ukrainën, me NATO-n që e konsideron sigurinë e Ukrainës të lidhur drejtpërdrejt me sigurinë e Aleancës. Në rendin e ditës pritet të përfshihen gjithashtu planifikimi i mbrojtjes, objektivat e shpenzimeve ushtarake dhe ndarja e barrës mes vendeve anëtare.
Përveç takimit të liderëve, më 7 korrik do të mbahet edhe Forumi i Industrisë së Mbrojtjes, ku përfaqësues të qeverive, NATO-s dhe kompanive të industrisë ushtarake do të diskutojnë investimet, inovacionin dhe zgjerimin e kapaciteteve prodhuese. Motoja e forumit është: "Nuk ka mbrojtje të fortë pa një industri të fortë të mbrojtjes."
Samiti i Ankarasë pritet të shërbejë si një demonstrim i unitetit të aleatëve përballë sfidave të reja gjeopolitike dhe të përcaktojë drejtimin e politikave të NATO-s në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë për vitet në vijim.
Telegrafi do të përcjell nga afër këtë ngjarje të rëndësishme. /Telegrafi/.
Markus Delfs do të jetë drejtori i ri i GIZ për Kosovën, ndërsa njëkohësisht do të shërbejë edhe si Drejtor Rajonal për Maqedoninë e Veriut, Greqinë dhe Qipron, duke filluar nga 1 korriku 2026.
Lajmi është bërë i ditur nga GIZ, i cili njoftoi se Delfs sjell një përvojë të gjatë në bashkëpunimin ndërkombëtar të Gjermanisë, pasi gjatë karrierës së tij ka mbajtur pozita të ndryshme në GIZ në Gjermani, Kinë, Indonezi, Belgjikë dhe Arabi Saudite.
Sipas GIZ-it, në detyrën e tij të re, Delfs do të fokusohet në mbështetjen e vendeve të Ballkanit Perëndimor në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, si dhe në forcimin e partneriteteve rajonale.
Me rastin e marrjes së detyrës, ai tha se ky emërim përfaqëson më shumë sesa një hap të ri në karrierën e tij.
"Të përfaqësosh GIZ në Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut nuk është thjesht një rol i ri profesional për mua, por një thirrje për detyrë. Mikëpritja jashtëzakonisht e ngrohtë nga bashkëpunëtorët, miqtë dhe ekipet në të dyja vendet më ka lënë shumë përshtypje dhe e përforcon edhe më shumë përkushtimin tim ndaj kësaj përgjegjësie", u shpreh Delfs.
Ai vlerësoi marrëdhëniet e ngushta që Gjermania ka ndërtuar ndër vite me Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, duke theksuar se ato mbështeten në diasporën, afërsinë kulturore dhe bashkëpunimin ekonomik.
"Gjermania mban lidhje të forta me Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut përmes diasporës, afërsisë kulturore dhe marrëdhënieve të gjera afariste mes vendeve. Kjo është një mundësi e shkëlqyer për të zgjeruar më tej lidhjet mes vendeve tona, të bazuara në një Evropë të bashkuar", deklaroi ai.
Delfs shtoi se pret të punojë ngushtë me institucionet dhe partnerët në rajon për të thelluar bashkëpunimin dhe për të krijuar mundësi të reja zhvillimi.
"Me kënaqësi pres të punojmë së bashku për t'i dhënë një shtysë të re bashkëpunimit tonë, për të forcuar besimin dhe për të krijuar mundësi që sjellin përfitime të qëndrueshme për ekonomitë tona. Të dashur bashkëpunëtorë, me padurim pres të filloj punën dhe bashkëpunimin me ju", përfundoi ai.
Ndryshe në përfundim të mandatit të tij tetëvjeçar në Kosovë dhe Maqedoni të Veriut, drejtori i deritashme David Oberhuber, ka folur për transformimin e bashkëpunimit gjermano-kosovar, nga mbështetja për ndërtimin e institucioneve drejt zhvillimit ekonomik, inovacionit, energjisë së ripërtëritshme dhe integrimit evropian.
Në një intervistë ekskluzive për Telegrafin, Oberhuber vlerësoi se Kosova është një shoqëri funksionale me institucione efektive dhe njerëz të aftë, megjithatë sipas tij, dy sfida strukturore vazhdojnë të ndikojnë në zhvillimin e saj./Telegrafi/.
Analistja politike dhe aktivistja e shoqërisë civile, Donika Emini, vlerëson se Kosova nuk po e shfrytëzon një moment të rëndësishëm politik në Bashkimin Evropian, në një kohë kur zgjerimi është rikthyer në agjendën e Brukselit dhe ekziston një klimë më e favorshme për avancimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor.
Në “Përballje Podcast” në Telegrafi, Emini tha se aktualisht në krye të portofolit të zgjerimit ndodhet një komisionere që e mbështet fuqishëm procesin e integrimit të vendeve të rajonit, por sipas saj Kosova nuk po e shfrytëzon këtë momentum.
“Po humbet një moment tepër të rëndësishëm, sepse për momentin Marta Kos është një komisionere që e ka marrë zgjerimin seriozisht dhe po lobon për zgjerimin në Bruksel. Nuk është e lehtë të lobosh për zgjerim në Bashkimin Evropian, sepse ka shtete që e mbështesin, por ka edhe vende që vazhdojnë të jenë skeptike”, tha Emini gjatë diskutimit me kryeredaktorin Muhamet Hajrullahu.
Ajo theksoi se brenda Bashkimit Evropian vazhdon debati nëse duhet të ketë zgjerim të mëtejmë apo fillimisht reformim të brendshëm të unionit, duke përmendur Francën si një nga shtetet që tradicionalisht ka favorizuar thellimin e integrimit para zgjerimit
Megjithatë, sipas saj, pikërisht në këtë periudhë Kosova ka pasur mundësi të kërkojë më fuqishëm avancimin e statusit të saj në raport me BE-në
“Në këto momente Kosova ka mundur të shtyjë përpara kërkesën për statusin e vendit kandidat. E kemi një Serbi që po përballet me probleme të shumta dhe një Komision Evropian që është shumë më proaktiv sesa në të kaluarën”, deklaroi ajo.
Emini kritikoi qasjen e institucioneve kosovare, të cilat sipas saj po arsyetohen me mungesën e reagimit nga Brukseli, ndërkohë që problemi kryesor mbetet mungesa e lobimit dhe diplomacisë aktive.
“Nuk ka lëvizje sepse nuk ka lobim. Bashkimi Evropian sot ka në tavolinë Ukrainën, Moldavinë, Turqinë dhe shumë sfida të tjera gjeopolitike. Nuk mjafton të thuash se kemi aplikuar dhe të presësh përgjigje”, u shpreh ajo.
Sipas Eminit, Kosova duhet të ndjekë një qasje më të guximshme dhe të kërkojë avancim të marrëdhënieve kontraktuale me BE-në, pavarësisht faktit që pesë shtete anëtare ende nuk e njohin pavarësinë e saj.
“Kosova mund të argumentojë se, pavarësisht problemit me pesë vendet mosnjohëse, marrëveshjet ekzistuese me Bashkimin Evropian i lejojnë asaj të ndërtojë marrëdhënie kontraktuale me BE-në. Duhej të kërkonte hapjen e negociatave dhe kapitujve, ndërsa çështjet e tjera të trajtoheshin gjatë procesit”, tha ajo.
Emini vlerësoi se me përbërjen aktuale të Komisionit Evropian ekziston një mundësi reale për hapa të rinj në raportet Kosovë-BE, por theksoi se kjo kërkon angazhim të vazhdueshëm politik dhe diplomatik nga institucionet kosovare.
“Kjo mund t’i jepej Kosovës. Me këtë Komision Evropian po. Por duhet angazhim, duhet vizion dhe duhet lobim i vazhdueshëm në Bruksel dhe në kryeqytetet evropiane”, përfundoi Emini./Telegrafi/.
Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, i ka kërkuar kryesuesit të Këshillit Gjyqësor të Kosovës, Rrustem Thaçi, që të trajtojë pa vonesa dorëheqjet e gjyqtarëve të komunitetit serb, të paraqitura në vitin 2022.
Në letrën e siguruar nga Telegrafi, Haxhiu shpreh shqetësimin për mosprocedimin e këtyre rasteve, duke theksuar se sipas legjislacionit në fuqi, pas dorëheqjes së gjyqtarit, KGJK-ja i propozon Presidentit lirimin e tij nga detyra.
“Përmes kësaj letre, më lejoni të shpreh shqetësimin tim për mosmiratimin e dorëheqjeve të gjyqtarëve të komunitetit serb, të paraqitura në vitin 2022”, thuhet në letrën e Haxhiut shkruan Telergafi.
Ajo vlerëson se shqyrtimi dhe vendimmarrja për këto dorëheqje janë përgjegjësi e KGJK-së, ndërsa shton se institucioni nuk ka ndërmarrë veprimet e nevojshme për përmbylljen e procedurave përkatëse.
Sipas Haxhiut, mbajtja pezull e këtyre pozitave për një periudhë të gjatë po ndikon në funksionimin e sistemit të drejtësisë.
“Mbajtja pezull e këtyre pozitave për një periudhë kaq të gjatë cenon sigurinë juridike, pengon funksionimin e plotë të sistemit të drejtësisë dhe ndikon në efikasitetin e institucioneve përgjegjëse”, theksohet në letër.
Në fund, Haxhiu kërkon nga KGJK-ja që, në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet në fuqi, të ndërmarrë veprimet e nevojshme ligjore për të siguruar funksionimin e rregullt, efektiv dhe gjithëpërfshirës të sistemit të drejtësisë në Kosovë./Telegrafi/.
Analistja politike dhe aktivistja e shoqërisë civile, Donika Emini, ka vlerësuar se Kosova po përballet me rrezikun e vazhdimit të krizës politike edhe pas zgjedhjeve të 7 qershorit, ndërsa paralajmëroi se vendi mund të humbasë një moment të rëndësishëm në procesin e integrimit evropian nëse institucionet nuk formohen shpejt.
Në “Përballje Podcast” në Telegrafi, Emini tha se zgjedhjet nuk e kanë zgjidhur problemin politik, por vetëm e kanë zhvendosur atë në një fazë tjetër.
“Gjithmonë ekziston frika që do të vazhdojë kriza politike. Për mua, kriza politike nuk ka përfunduar më 7 qershor. Ajo vetëm i ka hapur rrugë një situate tjetër po aq të paqartë”, deklaroi Emini shkruan Telegrafi.
Sipas saj, Kosova është rikthyer pothuajse në të njëjtën pikë ku ndodhej para një viti, ndërsa zgjedhjet e jashtëzakonshme nuk sollën zgjidhje për ngërçin institucional
“Ne jemi kthyer pothuajse te rezultatet e mëparshme. Praktikisht kemi humbur një vit për pothuajse asgjë të rëndësishme. Këto zgjedhje u organizuan më shumë për aritmetikë parlamentare sesa për të zgjidhur problemet reale”, u shpreh ajo.
Emini kritikoi klasën politike për mungesën e kompromisit, duke theksuar se sistemi kushtetues i Kosovës është ndërtuar mbi nevojën për marrëveshje politike dhe jo për përjashtim të kundërshtarit.
“Problemi më i madh është se Kosova është ndërtuar si një sistem që funksionon përmes kompromisit. Ne e kemi degraduar diskutimin politik në një betejë ku secila palë synon ta eliminojë tjetrën, ndërkohë që Kushtetuta kërkon marrëveshje”, tha ajo.
Duke folur për procesin e integrimit evropian, Emini tha se Kosova po rrezikon të humbasë fonde dhe mundësi politike të rëndësishme për shkak të mungesës së institucioneve funksionale dhe moszbatimit të reformave të dakorduara me Bashkimin Evropian.
Donika Emini, analiste politike dhe Muhamet Hajrullahu, kryredaktor i Telegrafit
“Kosova nuk po humb vetëm financiarisht. Ka humbje politike, sepse për vite me radhë ishte nën masa të BE-së dhe tani po humb mundësinë për të avancuar në raport me Brukselin. Është për të ardhur keq që një mundësi e tillë po shpërdorohet”, deklaroi ajo.
Emini theksoi se aktualisht ekziston një momentum i favorshëm në Bruksel, me një Komision Evropian që po e trajton zgjerimin si prioritet, por sipas saj Kosova nuk po e shfrytëzon këtë mundësi.
“Për momentin ekziston një dritare e rëndësishme. Kosova ka mundur të shtyjë më fort kërkesën për statusin e vendit kandidat, por kjo kërkon lobim aktiv dhe angazhim diplomatik. Nuk mjafton të presësh lëvizje nga Brukseli”, tha Emini.
Ajo paralajmëroi gjithashtu se Kosova duhet të lexojë më mirë zhvillimet ndërkombëtare, veçanërisht rritjen e forcave të djathta në Evropë, të cilat sipas saj mund të jenë më pak fleksibile ndaj Kosovës në të ardhmen.
“Mosleximi i situatës ndërkombëtare është tepër alarmues. Ne po fokusohemi në tensione të brendshme mes liderëve politikë, ndërkohë që po ndryshon krejt peizazhi politik në Evropë”, theksoi ajo.
Në fund, Emini vlerësoi se Kosova duhet të ndërtojë sa më shumë aleanca strategjike me vendet e NATO-s dhe Bashkimit Evropian, duke e vendosur sigurinë në qendër të politikës së saj të jashtme.
“Aleanca, aleanca dhe aleanca. Nëse nuk mund të ecim me ritmin që dëshirojmë drejt NATO-s apo BE-së, atëherë duhet të forcojmë sa më shumë partneritetet strategjike me vendet që mbështesin Kosovën”, përfundoi ajo./Telegrafi/.
Koordinatorja e komiteteve në Lëvizjen Vetëvendosje, Dejona Mihali, ka vazhduar përplasjen publike me kryetarin e Prishtinës, Përparim Rama, duke hedhur akuza të reja në adresë të tij.
Përmes një postimi në rrjetet sociale, Mihali e akuzoi Ramën për korrupsion, keqmenaxhim dhe për, siç pretendon ajo, lidhje me grupe të interesit.
“Shumëkush këto ditë pyet pse shkruan ky kur e di sa thellë është i zhytur? Nuk ka rrugë tjetër. I duhet patjetër të ripërtypë rrenat që thuhen e stërthuhen me sponsorizim të krimit”, ka shkruar Mihali.
Ajo ka mohuar se është pyetur ndonjëherë nga Prokuroria për Martin Berishajn.
“Të kanë informuar gabim për prokurorinë. Nuk kanë çka më pyesin për profesor Martin Berishajn. Dhe as më kanë pyetur kurrë”, ka deklaruar ajo.
Në reagimin e saj, Mihali përmendi edhe çështje që lidhen me menaxhimin e Komunës së Prishtinës, pasurinë, proceset përmbarimore dhe projektet e premtuara nga Rama, përfshirë tramvajin elektrik.
Në fund, ajo paralajmëroi se do të vazhdojë përballjen politike me kryetarin e Prishtinës.
“Çdo ditë do të jem duke punuar, bashkë me mijëra aktivistë të tjerë që të të shohim ty me pranga në duar e para gjykatës”, ka shkruar Mihali.
Përplasja mes Ramës dhe Mihalit ka vazhduar ditëve të fundit përmes rrjeteve sociale.
Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, ka reaguar dje ndaj zyrtares së Lëvizjes Vetëvendosje, Dejona Mihali, duke e akuzuar për ndërhyrje në procese shtetërore dhe përfshirje në çështje që, sipas tij, lidhen me hetime të ndryshme institucionale.
Në një reagim publik, Rama ka ngritur një sërë pyetjesh ndaj Mihalit, duke pretenduar se ajo, ndonëse pa funksion shtetëror zyrtar, ka pasur komunikime me ish-kryeshefin e KEK-ut për çështje operative dhe vendimmarrje.
Për më shumë, lexoni postimin e plotë të Dejona Mihalit:
Drejtori i GIZ për Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, David Oberhuber, ka deklaruar se gjatë viteve të fundit bashkëpunimi gjermano-kosovar ka kaluar nga mbështetja për ndërtimin e institucioneve në periudhën pas luftës drejt zhvillimit ekonomik, inovacionit dhe integrimit evropian.
Në një intervistë ekskluzive për Telegrafin, Oberhuber tha se një nga prioritetet kryesore të GIZ-it ka qenë krijimi i kushteve për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe hapjen e vendeve të reja të punës.
“Një nga prioritetet kryesore në vitet e fundit ka qenë diversifikimi ekonomik dhe krijimi i vendeve të punës, duke kaluar përtej mbështetjes përmes granteve drejt krijimit të kushteve dhe mundësive më të qëndrueshme ekonomike përmes inovacionit, zhvillimit të aftësive dhe rritjes së sektorit privat”, tha ai për Telegrafin.
Sipas Oberhuberit, një nga shembujt më konkretë të këtij transformimi është Parku për Inovacion dhe Trajnim (ITP) në Prizren, i cili në prill të këtij viti ka arritur vetëqëndrueshmëri financiare.
Ai bëri të ditur se ITP tashmë ofron hapësirë për rreth 500 vende pune të qëndrueshme dhe të paguara mirë, duke kontribuar në transformimin ekonomik dhe digjital të Kosovës.
Oberhuber theksoi se GIZ ka mbështetur gjithashtu procesin e digjitalizimit të shërbimeve publike, përmirësimin e klimës së biznesit dhe përafrimin e standardeve të produkteve kosovare me kërkesat e tregut të Bashkimit Evropian.
“Fokusi ka qenë mbështetja e transformimit të Kosovës në një ekonomi më konkurruese, më të qëndrueshme dhe të orientuar drejt zhvillimit ekonomik”, deklaroi ai.
Sipas tij, partneriteti ndërmjet Kosovës dhe Gjermanisë ka evoluar ndër vite, ndërsa Kosova po merr gjithnjë e më shumë përgjegjësi dhe po kontribuon financiarisht në projekte të përbashkëta zhvillimore.
Drejtori ekzekutiv i ETEA-s, Agon Ahmeti, ka thënë se sistemi arsimor në Kosovë po përballet me sfida të mëdha sa i përket integrimit të teknologjisë dhe inteligjencës artificiale, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e mësimdhënësve po i afrohen moshës së pensionimit.
Në “Përballje Podcast”, Ahmeti tha se një nga arsyet pse shkollat nuk kanë arritur të përfitojnë sa duhet nga zhvillimet teknologjike lidhet me mungesën e investimeve dhe me strukturën e moshës së stafit arsimor.
“Një prej arsyeve është mosha e shtyrë e mësimdhënësve, që megjithatë nuk ka arritur të përditësohet me zhvillimet teknologjike. Rreth 30 për qind e mësimdhënësve janë afër pensionimit, mbi moshën 55-vjeçare”, deklaroi Ahmeti shkruan Telegrafi.
Sipas tij, për vite me radhë sistemi arsimor e ka trajtuar teknologjinë më shumë si problem sesa si mundësi për mësimdhënie dhe hulumtim.
Ai vlerësoi se mungesa e investimeve në digjitalizimin e shkollave dhe pajisjen e tyre me teknologji moderne ka ndikuar që arsimi të mbetet prapa zhvillimeve të kohës.
Ahmeti theksoi se dallimet mes shkollave janë të dukshme edhe brenda të njëjtës komunë, ndërsa situata bëhet edhe më sfiduese në zonat rurale, ku shumë shkolla përballen me mungesë pajisjesh, mbështetjeje dhe kushte jo të favorshme për mësimdhënie.
Ai vlerësoi se përballë zhvillimit të shpejtë të inteligjencës artificiale, institucionet duhet të investojnë më shumë në trajnimin e mësimdhënësve dhe në krijimin e politikave që do t’i ndihmonin shkollat të përshtaten me realitetin e ri teknologjik./Telegrafi/.
Mbi 80 për qind e nxënësve në Kosovë e kanë të vështirë të imagjinojnë kryerjen e detyrave të shtëpisë pa përdorimin e inteligjencës artificiale.
Kështu ka deklaruar drejtori ekzekutiv i organizatës ETEA, Agon Ahmeti, në “Përballje Podcast”, duke prezantuar disa nga gjetjet e një studimi mbi përdorimin e inteligjencës artificiale në arsimin parauniversitar.
Sipas Ahmetit, kjo është një nga të dhënat më shqetësuese që ka dalë nga hulumtimi, pasi mund të ndikojë drejtpërdrejt në zhvillimin e mendimit kritik te nxënësit.
“Një e dhënë shumë interesante që na ka dalë është se mbi 80 për qind e nxënësve sot në Kosovë raportojnë se e kanë të vështirë me imagjinu me i bo detyrat e shtëpisë pa inteligjencë artificiale”, tha Ahmeti.
Ai theksoi se problemi nuk qëndron vetëm te përdorimi i AI-së, por te mungesa e udhëzimeve se si ajo duhet të përdoret në mënyrë të drejtë dhe të dobishme në procesin mësimor.
“Sot nuk ka kurrfarë udhëzimi se cila është mënyra e duhur për me përdorë inteligjencën artificiale gjatë detyrave. Nuk e din as mësuesi, as nxënësi se çfarë udhëzimi duhet të japë apo të marrë”, u shpreh ai.
Ahmeti bëri të ditur se në kuadër të studimit, nxënësit janë pyetur edhe nëse do të vazhdonin ta përdornin inteligjencën artificiale në rast se mësimdhënësit do t’ua ndalonin.
“I kemi pyetur nëse e përdorin AI-në edhe kur mësimdhënësi u thotë të mos e përdorin. Rreth 98 për qind kanë thënë se do ta përdornin përsëri”, deklaroi ai.
Sipas tij, kjo dëshmon se debati nuk duhet të fokusohet më në pyetjen nëse inteligjenca artificiale duhet të përdoret apo jo në shkolla.
“Nuk është më diskutim a me përdorë apo mos me përdorë. Inteligjenca artificiale tashmë është realitet. Diskutimi duhet të jetë si ta përdorim në mënyrën e duhur”, theksoi Ahmeti.
Ai u bëri thirrje institucioneve arsimore që të hartojnë sa më shpejt udhëzime dhe politika të qarta për përdorimin e inteligjencës artificiale në shkolla, në mënyrë që të shmangen pasojat negative dhe të shfrytëzohen përfitimet që ofron kjo teknologji. /Telegrafi/.
Inteligjenca artificiale tashmë është bërë pjesë e përditshme e nxënësve në Kosovë, ndërsa sistemi arsimor ende nuk ka një kornizë të qartë se si duhet të përdoret ajo në procesin mësimor.
Kështu ka deklaruar drejtori ekzekutiv i organizatës ETEA, Agon Ahmeti, i ftuar në “Përballje Podcast” me kryeredaktorin e Telegrafit, Muhamet Hajrullahu, ku u diskutua për gjendjen e arsimit në Kosovë, sigurinë në shkolla dhe ndikimin e inteligjencës artificiale në mësim.
Ahmeti tha se ETEA ka realizuar një studim të gjerë në shkollat publike, ku janë përfshirë 47 shkolla dhe mbi 1,500 nxënës nga tri nivelet e arsimit parauniversitar.
Sipas tij, rezultatet tregojnë se përdorimi i inteligjencës artificiale nga nxënësit është shumë më i lartë sesa ishte pritur.
“Kam pritur që rreth 70 për qind e nxënësve të deklarojnë se përdorin inteligjencën artificiale, por ka qenë interesante se rrallë ka ndodhur në klasë që dy-tre nxënës të thonë se nuk e kanë përdorur ende”, tha Ahmeti.
Ai bëri të ditur se 93.2 për qind e nxënësve të anketuar kanë deklaruar se përdorin inteligjencën artificiale për qëllime shkollore.
“Prej dhjetë nxënësve, më shumë se nëntë nxënës e përdorin inteligjencën artificiale për qëllime mësimore”, u shpreh Ahmeti
Drejtori i ETEA-s tregoi se ChatGPT është platforma më e përdorur nga nxënësit në Kosovë, e ndjekur nga Snapchat AI dhe Google Gemini.
Sipas tij, nxënësit e përdorin inteligjencën artificiale kryesisht për kërkim, hulumtim, zgjidhje të detyrave dhe shpjegim të koncepteve.
“Përkundër pritjeve të mia, matematika dhe shkencat natyrore dominojnë si lëndët ku nxënësit e përdorin më së shumti inteligjencën artificiale”, tha ai.
Ahmeti theksoi se kjo mund të shpjegohet me faktin se këto lëndë janë më sfiduese dhe nxënësit kërkojnë më shumë mbështetje për t’i kuptuar ato.
Megjithatë, ai paralajmëroi se përdorimi i AI-së pa udhëzime të qarta mund të krijojë varësi dhe të dëmtojë mendimin kritik te nxënësit.
“Mbi 80 për qind e nxënësve raportojnë se e kanë të vështirë ta imagjinojnë kryerjen e detyrave të shtëpisë pa inteligjencë artificiale”, deklaroi Ahmeti.
Sipas tij, problemi kryesor nuk është nëse nxënësit do ta përdorin apo jo AI-në, por mënyra se si duhet të orientohet përdorimi i saj.
“Nuk është më diskutim a me përdorë apo mos me përdorë. Na duhet me orientu cila është mënyra e duhur”, theksoi Ahmeti.
Ai kritikoi mungesën e veprimeve konkrete nga institucionet arsimore, duke thënë se mësimdhënësit në shumë raste nuk kanë as dokument bazë ku mund të mbështeten për të vendosur se si duhet të trajtohet përdorimi i AI-së në detyra, teste apo projekte.
“Nëse institucionet nuk e marrin seriozisht këtë temë dhe vazhdojnë ta lënë pa udhëzim, pa të paktën një doracak, atëherë rrezikojmë t’i thellojmë problemet ekzistuese”, tha ai.
Ahmeti tha se një dokument i tillë duhet të jetë praktik dhe i zbatueshëm për mësimdhënësit, e jo vetëm një udhëzim formal.
“Mësimdhënësit duhet të trajnohen. Dokumenti vetë nuk e zgjidh problemin, sepse shpesh dokumentet nuk lexohen. Ideja është që ai dokument të bëhet praktik dhe i aplikueshëm”, u shpreh ai./Telegrafi/.
Komandanti i KFOR-it në Kosovë, gjeneralmajor Ozkan Ulutash, ka deklaruar se dezinformimi i përsëritur dhe retorika mund të ndikojnë drejtpërdrejt në situatën e sigurisë në Kosovë.
Në një intervistë ekskluzive për Telegrafin, Ulutash tha se situata e sigurisë në veri të vendit aktualisht është e qetë, por theksoi se ende ka çështje të pazgjidhura që kërkojnë kujdes të vazhdueshëm.
“Por siç kam thënë më parë, ka çështje të pazgjidhura, retorikë jo të dobishme herë pas here, dhe gjithashtu dezinformim të përsëritur. Të gjitha këto aspekte të kombinuara kanë ndikim të drejtpërdrejtë në situatën e sigurisë. Prandaj, ne nuk po e ulim vigjilencën”, ka thënë Ulutash në “Përballje Podcast”.
Sipas tij, KFOR-i vazhdon të mbajë komunikim të rregullt dhe transparent me akterët kryesorë të sigurisë në Kosovë e rajon.
“KFOR-i mban një marrëdhënie profesionale dhe efektive me Policinë e Kosovës, e cila vepron si reaguesi i parë i sigurisë. Ne operojmë në koordinim të ngushtë dhe të përditshëm me Policinë e Kosovës për të siguruar një mjedis të sigurt dhe të qetë në gjithë Kosovën. Sa i përket Forcave të Sigurisë së Kosovës, NATO vazhdon të mbështesë zhvillimin e saj nën mandatin e saj origjinal të mbrojtjes civile përmes Ekipit Ndërlidhës dhe Këshillues të NATO-s, në fakt, i cili është i ndarë nga misioni i KFOR-it, edhe pse ata janë të vendosur në një kamp të KFOR-it”, ka deklaruar ai.
Ulutash tha se ky komunikim ndihmon në parandalimin e keqkuptimeve dhe në shkëmbimin me kohë të informacionit, duke kontribuar në sigurinë e qëndrueshme në Kosovë dhe stabilitetin rajonal. /Telegrafi/.
Komandanti i KFOR-it në Kosovë, gjeneralmajor Ozkan Ulutash, ka deklaruar se situata e sigurisë në vend, përfshirë veriun, aktualisht mbetet e qetë, por ka theksuar se misioni i NATO-s vazhdon të jetë vigjilent në terren.
Në një intervistë ekskluzive për Telegrafin, Ulutash tha se, krahasuar me mandatin e tij të parë në krye të KFOR-it, situata e përgjithshme e sigurisë në Kosovë nuk ka ndryshuar ndjeshëm.
“Ajo është përgjithësisht e qetë. Nuk ka tregues për rrezik të sigurisë apo kërcënime të drejtpërdrejta ndaj një mjedisi të sigurt dhe të qetë. Megjithatë, ende ka një numër çështjesh të pazgjidhura që duhet t’i marrim parasysh”, ka thënë Ulutash për Telegrafin.
Ai shtoi se KFOR-i çdo ditë mban prani të dukshme dhe fleksibile në terren, përmes patrullimeve të rregullta, pikave të vëzhgimit dhe kontakteve me përfaqësues të komuniteteve lokale.
I pyetur për situatën në veri dhe masat që KFOR-i po ndërmerr për të parandaluar përshkallëzimin e tensioneve pas sulmit në Banjskë, Ulutash tha se gjendja edhe në atë pjesë të vendit është e qetë.
“Aktualisht, situata e sigurisë në veri të Kosovës është gjithashtu e qetë. Nuk kemi parë incidente të ngjashme të sigurisë që nga viti 2023”, deklaroi komandanti i KFOR-it.
Megjithatë, ai theksoi se çështjet e pazgjidhura, retorika e dëmshme dhe dezinformimi i përsëritur mund të ndikojnë drejtpërdrejt në sigurinë në terren.
“Të gjitha këto aspekte kanë ndikim të drejtpërdrejtë në situatën e sigurisë. Prandaj, ne nuk po e ulim vigjilencën”, ka theksuar Ulutash.
Sipas tij, KFOR-i mban komunikim të rregullt dhe transparent me aktorët kryesorë të sigurisë, përfshirë përfaqësuesit e organizatave të sigurisë në Kosovë, EULEX-in dhe Forcat e Armatosura Serbe./Telegrafi/.
Në një intervistë ekskluzive për “Përballje Podcast” në Telegrafi, komandanti i KFOR-it në Kosovë, gjeneralmajori Ozkan Ulutash, ka deklaruar se situata e përgjithshme e sigurisë në Kosovë mbetet e qetë dhe se aktualisht nuk ka tregues për kërcënime të drejtpërdrejta ndaj sigurisë, megjithëse ka paralajmëruar se tensionet e pazgjidhura, retorika nxitëse dhe dezinformimi vazhdojnë të paraqesin sfida që kërkojnë vigjilencë të vazhdueshme.
Në intervistë me kryeredaktorin e Telegrafit, Muhamet Hajrullahu, Ulutash tha se KFOR-i mbetet plotësisht i gatshëm për t’iu përgjigjur çdo përkeqësimi të mundshëm të situatës, duke theksuar se misioni i NATO-s është i pajisur, i trajnuar dhe i pozicionuar për të reaguar shpejt në rast nevoje.
Duke folur për situatën në veri, komandanti i KFOR-it vlerësoi se aktualisht gjendja është e qetë dhe se nuk janë regjistruar incidente të ngjashme me ato të vitit 2023, por nënvizoi se misioni nuk po e ul vigjilencën për shkak të çështjeve të pazgjidhura dhe ndikimit që mund të kenë dezinformimi dhe retorika e papërgjegjshme në terren.
Ai theksoi se KFOR-i vazhdon koordinimin e ngushtë me institucionet e sigurisë në Kosovë, EULEX-in dhe autoritetet përkatëse në rajon, ndërsa përsëriti se stabiliteti afatgjatë në Kosovë nuk mund të arrihet përmes zgjidhjeve ushtarake, por përmes dialogut politik për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit.
Për më shumë shiko dhe lexo diskutimin e plotë:
Telegrafi: Kjo është hera e dytë që ju jeni në krye të KFOR-it në Kosovë, si përshkruani këtë?
Ozkan Ulutash: Të shërbej për herë të dytë si komandant i KFOR-it është vërtet një privilegj i thellë për mua, veçanërisht duke pasur parasysh se KFOR-i është misioni më i gjatë dhe aktualisht më i madhi në historinë e Aleancës sonë Atlantike.
Ky mandat i dytë më ka mundësuar të ndërtoj mbi marrëdhëniet e gjera me të gjithë homologët e mi, të cilat, i kam arritur më parë, dhe gjithashtu të thelloj kuptimin tim për kontekstin më të gjerë të situatës së sigurisë në Kosovë dhe gjithashtu në gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor. Është një përgjegjësi kërkuese, por edhe shpërblyese, që kërkon vigjilencë të vazhdueshme dhe gjithashtu paanshmëri për të naviguar, shumë kompleksitete.
Unë mbetem i fokusuar në sigurimin e një mjedisi të sigurt dhe të qetë për të gjithë njerëzit që jetojnë në Kosovë dhe lirinë e lëvizjes në përputhje me mandatin tonë afatgjatë, i cili bazohet në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së të vitit 1999.
Telegrafi: Kur jemi te KFOR-i, tema kryesore është siguria natyrisht. Si e vlerësoni sot situatën e sigurisë në Kosovë?
Ozkan Ulutash: Në fakt, që nga mandati im i parë në krye të KFOR-it, situata e përgjithshme e sigurisë në gjithë Kosovën nuk ka ndryshuar ndjeshëm. Ajo është përgjithësisht e qetë. Nuk ka tregues, që tregojnë për rrezik të sigurisë apo kërcënime të drejtpërdrejta ndaj një mjedisi të sigurt dhe të qetë. Duke thënë këtë, ende ka një numër çështjesh të pazgjidhura që duhet t’i marrim parasysh. Pra, ne duhet të jemi vigjilentë, në thelb. Dhe kjo është ajo që KFOR-i bën çdo ditë duke mbajtur një prani të dukshme dhe fleksibile në terren përmes patrullimeve të rregullta, vendosjes së pikave të vëzhgimit dhe angazhimeve me përfaqësuesit e të gjitha komuniteteve lokale për të siguruar ruajtjen e një mjedisi të sigurt dhe të qetë për të gjithë njerëzit që jetojnë në Kosovë.
Telegrafi: Sa e brishtë mbetet situata në veri dhe çfarë masash konkrete po ndërmerr KFOR-i për të parandaluar përshkallëzimin e tensioneve pas sulmit në Bansjkë?
Ozkan Ulutash: Aktualisht, situata e sigurisë në veri të Kosovës është gjithashtu e qetë. Nuk kemi parë incidente të ngjashme të sigurisë që nga viti 2023. Pas aktit të papranueshëm të dhunës të kryer kundër paqeruajtësve të KFOR-it dhe gjithashtu paqeruajtësve në Zveçan dhe gjithashtu personelit të Policisë së Kosovës në Banjskë.
Por siç kam thënë më parë, ka çështje të pazgjidhura, retorikë jo të dobishme herë pas here, dhe gjithashtu dezinformim të përsëritur. Të gjitha këto aspekte të kombinuara kanë ndikim të drejtpërdrejtë në situatën e sigurisë. Prandaj, ne nuk po e ulim vigjilencën.
Ne gjithashtu mbajmë komunikim të rregullt dhe transparent me të gjithë homologët tanë kryesorë, përfshirë përfaqësuesit e organizatave të sigurisë në Kosovë, EULEX-in, Misionin e Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit, dhe Forcat e Armatosura Serbe. Në fakt, e gjithë kjo ndihmon për të parandaluar keqkuptimet dhe për të siguruar shkëmbimin në kohë të informacionit. Në fund, kontribuon drejt sigurisë së qëndrueshme në Kosovë dhe gjithashtu drejt stabilitetit rajonal.
Telegrafi: Në rast të një përkeqësimi të shpejtë të situatës, sa i gatshëm është KFOR-i të reagojë dhe çfarë kapacitetesh konkrete ka në terren?
Ozkan Ulutash: KFOR-i është i pajisur mirë, i përgatitur mirë dhe i pozicionuar mirë për t’iu përgjigjur çdo përkeqësimi të situatës dhe në përgjithësi gjithashtu për t’iu përgjigjur çdo zhvillimi relevant që mund të ndikojë në sigurinë në Kosovë dhe stabilitetin rajonal. Forcat tona janë të dislokuara në mënyrë fleksibile në gjithë Kosovën. Gjithashtu, ne kryejmë trajnime dhe ushtrime të rregullta për të siguruar që personeli ynë të ruajë nivelin më të lartë të gatishmërisë operacionale. Dhe gjithashtu, ne mund të dërgojmë shpejt përforcime kur është e nevojshme. Ditë pas dite, ne vazhdojmë të japim kontributet tona për një mjedis të sigurt dhe të qetë, për ruajtjen e një mjedisi të sigurt dhe të qetë për të gjithë njerëzit që jetojnë në Kosovë. Dhe në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in në rolet e tyre përkatëse si reagues të sigurisë.
Telegrafi: A ka ndryshuar roli i KFOR-it viteve te fundit?
Ozkan Ulutash: Në fakt, mandati i KFOR-it mbetet i pandryshuar dhe vazhdon të bazohet në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së të vitit 1999. Roli ynë është të kontribuojmë për një mjedis të sigurt dhe të qetë për të gjithë njerëzit që jetojnë në Kosovë dhe të sigurojmë lirinë e lëvizjes, në mënyrë të paanshme dhe në çdo kohë. Ne mbetemi të fokusuar në përmbushjen e misionit tonë. Ndërsa misioni ynë mbetet i palëkundur, ne kemi përshtatur qëndrimin tonë për të mbetur fleksibil dhe të dukshëm në terren, veçanërisht në veri të Kosovës, për t’iu përgjigjur mjedisit të sigurisë në zhvillim. Ne vazhdojmë të operojmë në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in. Në fund, KFOR-i mbetet një shtyllë kyçe për stabilitetin rajonal, duke ofruar kornizën e sigurisë të nevojshme që dialogu politik të ecë përpara.
Telegrafi:Ju përmendët pak bashkëpunimin. Cili është niveli i bashkëpunimit me Policinë e Kosovës dhe Forcën e Sigurisë së Kosovës në menaxhimin e situatave të ndjeshme?
Ozkan Ulutash: Pra, KFOR-i mban një marrëdhënie profesionale dhe efektive me Policinë e Kosovës, e cila vepron si reaguesi i parë i sigurisë. Ne operojmë në koordinim të ngushtë dhe të përditshëm me Policinë e Kosovës për të siguruar një mjedis të sigurt dhe të qetë në gjithë Kosovën.
Sa i përket Forcave të Sigurisë së Kosovës, NATO vazhdon të mbështesë zhvillimin e saj nën mandatin e saj origjinal të mbrojtjes civile përmes Ekipit Ndërlidhës dhe Këshillues të NATO-s, në fakt, i cili është i ndarë nga misioni i KFOR-it, edhe pse ata janë të vendosur në një kamp të KFOR-it.
Vlera e shtuar e bashkëpunimit tonë të vazhdueshëm me organizatat e sigurisë në Kosovë reflektohet gjithashtu në aktivitetet tona të rregullta të përbashkëta të trajnimit. Për shembull, në nëntor 2025, ne zhvilluam, ekzekutuam {Ushtrimin Golden Sabre 2025”. Pra, patjetër ushtrimi pasqyroi gatishmërinë e të gjithë personelit pjesëmarrës për të punuar së bashku në, në skenarë kompleksë të sigurisë. Dhe demonstroi edhe një herë përfitimet që koordinimi i ngushtë ndërmjet KFOR-it dhe organizatave të sigurisë në Kosovë mund të sjellë për sigurinë e qëndrueshme në gjithë Kosovën. Dhe për stabilitetin rajonal.
Telegrafi: Cili ka qenë bashkëpunimi me institucionet e Kosovës në përgjithësi?
Ozkan Ulutash: Si komandant i KFOR-it, unë mbaj komunikim të rregullt të hapur me të gjithë aktorët kyç në Kosovë dhe në rajon. Kjo përfshin koordinim të ngushtë me përfaqësues të ndryshëm të institucioneve në Kosovë. Ne mbajmë një marrëdhënie transparente dhe gjithëpërfshirëse, ndërveprim me të gjithë aktorët për të rritur vetëdijen institucionale dhe gjithashtu për të shmangur keqkuptimet. Ky bashkëpunim është jetik për ruajtjen e balancës ndërmjet progresit politik dhe situatës së sigurisë në terren. KFOR-i mbetet plotësisht i përkushtuar ndaj mandatit të tij afatgjatë të OKB-së dhe do të vazhdojë të punojë ngushtë me të gjithë partnerët për të mbështetur një mjedis të sigurt dhe të qetë për të gjithë njerëzit që jetojnë në Kosovë.
Telegrafi: Si e vlerësoni besimin e qytetarëve ndaj KFOR-it dhe a ka dallime në perceptim mes komuniteteve?
Ozkan Ulutash: KFOR-i mbetet një nga organizatat më të besuara në Kosovë, dhe ne punojmë çdo ditë për ta ruajtur këtë besim përmes një qasjeje të paanshme dhe transparente në dobi të të gjithë njerëzve që jetojnë në Kosovë. Ekipet tona ndërlidhëse dhe monitoruese, të cilat janë veshët dhe sytë tanë në terren, angazhohen drejtpërdrejt me përfaqësuesit e të gjitha komuniteteve për të kuptuar shqetësimet e tyre dhe gjithashtu për të ndërtuar besim të ndërsjellë. Në fund, kredibiliteti i misionit tonë ndërtohet mbi përkushtimin e tij të palëkundur ndaj mandatit të tij afatgjatë të OKB-së, plotësisht dhe në mënyrë të paanshme.
Telegrafi: A ka një plan afatgjatë për reduktimin e pranisë së KFOR-it apo për transformimin e rolit të tij në Kosovë?
Prania e KFOR-it është e bazuar në kushte dhe mbetet e përcaktuar nga Këshilli i Atlantikut të Veriut, organi vendimmarrës i NATO-s, bazuar në situatën e sigurisë në terren. Fuqia dhe qëndrimi i KFOR-it rishikohen periodikisht dhe përshtaten me zhvillimin e rrethanave. Pra, në thelb, për të siguruar që misioni të mbetet i përshtatshëm për qëllimin. Fokusi ynë mbetet te ruajtja e një qëndrimi të fuqishëm dhe fleksibil në terren, gjithmonë të gatshëm për t’u përshtatur sipas nevojës. Pra, KFOR-i vazhdon të përmbushë mandatin e tij sipas Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së të vitit 1999.
Telegrafi: Gjeneral Ulutash, në fund, cili do të ishte mesazhi juaj për qytetarët e Kosovës?
Ozkan Ulutash: KFOR-i mbetet i fokusuar me saktësi në kryerjen e misionit të tij bazuar në mandatin afatgjatë të OKB-së në çdo kohë dhe në mënyrë të paanshme. Përkushtimi ynë është i palëkundur dhe reflektohet në një gamë të gjerë aktivitetesh të përditshme të kryera nga personeli i KFOR-it. Në dobi të të gjithë njerëzve që jetojnë në Kosovë. Megjithatë, zgjidhja për stabilitet të qëndrueshëm në gjithë Kosovën nuk është ushtarake. Në fund, ajo është politike. Prandaj, ndërsa KFOR-i do të vazhdojë të bëjë atë që është e mundur për të krijuar hapësirë për këtë dialog politik, stabiliteti afatgjatë në fund varet nga progresi, i cili është i dialogut të lehtësuar nga BE-ja për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Roli ynë do të vazhdojë të ofrojë një kornizë sigurie që i mundëson këtij procesi politik të ecë përpara, në mënyrë që të gjitha çështjet e mbetura pezull të mund të adresohen duke marrë parasysh të drejtat e të gjitha komuniteteve.
Telegrafi: Gjeneral Ulutash, faleminderit për kohën tuaj.
Ulutash: Faleminderit shumë që më ftuat. /Telegrafi/
Duke komentuar zhvillimet e fundit politike paszgjedhore në Kosovë, në një intervistë për gazetaren Esmeralda Mulaj në Euronews Albania, kryredaktori i Telegrafit, Muhamet Hajrullahu tha se politikanët duhet ta marrin si mesazh abstenimin e qytetarëve në zgjedhje.
Hajrullahu tregoi edhe arsyet pse në këto zgjedhje ka pasur më pak votues krahasuar me zgjedhjet e kaluara.
“Ky ishte abstenim, një mesazh që partitë duhet ta marrin për bashkëpunim dhe kompromis. Qytetarët, përmes lodhjes dhe zbehjes së interesimit, ua kanë treguar liderëve të partive papërgjegjësinë e tyre në gjetjen e zgjidhjeve, veçanërisht për çështjen e presidentit, për të mos e çuar vendin në zgjedhje të reja”, tha ai.
Ai shtoi se ende po pritet finalizimi i votave nga diaspora, të cilat mund të qartësojnë më shumë formën e qeverisë së re, nëse do të ketë koalicione apo jo.
Hajrullahu foli edhe për skenarët e mundshëm politikë, duke përmendur se i pari është që LVV të formojë vetë qeverinë, ndërsa skenari i dytë është një qeveri e LVV-së me AAK-në, ku çështja e presidentit mund të zgjidhet në bashkëpunim edhe me PDK-në.
Ai u shpreh se nuk sheh mundësi bashkëpunimi me LDK-në për zgjedhjen e Vjosa Osmanit presidente, nëse qëndrimet nuk ndryshojnë në të ardhmen.
Sipas tij, gjithçka do të varet nga votat e diasporës dhe nga saktësimi i numrit të ulëseve në Kuvend. /Telegrafi/
Komandanti i KFOR-it, Ozkan Ulutash, do të jetë së shpejti i ftuar në “Përballje Podcast” në Telegrafi, ku do të flasë për situatën e sigurisë në Kosovë, rolin e KFOR-it dhe çështje të tjera me interes publik.
Sa e brishtë mbetet situata në veri dhe çfarë masash konkrete po ndërmerr KFOR-i për të parandaluar përshkallëzimin e tensioneve pas sulmit në Banjskë?
Gjeneralmajori Ulutash flet gjithashtu për të ardhmen e KFOR-it në Kosovë, bashkëpunimin me Policinë e Kosovës dhe Forcën e Sigurisë së Kosovës, si dhe me institucionet e tjera të vendit.
Së shpejti në Telegrafi dhe në RTV Dukagjini. /Telegrafi/.
Login
Donika Emini, analiste politike dhe Muhamet Hajrullahu, kryredaktor i Telegrafit
Donika Emini- Analiste politikeFoto: Ridvan Slivova
