Pas shpërthimit të chatbot-eve si ChatGPT, Gemini apo Claude, shumëkush krijoi përshtypjen se Inteligjenca Artificiale po afrohet me inteligjencën njerëzore. Megjithatë, një numër në rritje studiuesish dhe drejtuesish të industrisë argumentojnë se teknologjia ka arritur kufijtë e saj aktualë dhe se modeli mbi të cilin u ndërtua revolucioni i AI nuk mjafton më për të bërë hapin e radhës.

Në një analizë të BBC-së, ekspertët theksojnë se modelet e mëdha gjuhësore (LLMs) janë jashtëzakonisht të afta për të gjeneruar tekst, për të përmbledhur informacione dhe për të shkruar kod, por ato nuk kuptojnë botën në mënyrën se si e kuptojnë njerëzit. Ato parashikojnë fjalën ose veprimin më të mundshëm bazuar në modele statistikore, pa pasur vetëdije, arsyetim të thellë apo kuptim të kontekstit.

Kjo është arsyeja pse, pavarësisht përparimeve mbresëlënëse, sistemet e sotme vazhdojnë të bëjnë gabime elementare, të “halucinojnë” informacione të pasakta dhe të dështojnë në situata që kërkojnë logjikë, planifikim afatgjatë ose gjykim.

Sipas BBC-së, industria po kërkon tashmë rrugën drejt fazës së ardhshme të Inteligjencës Artificiale. Në vend që të ndërtojë modele gjithnjë e më të mëdha, fokusi po zhvendoset te sistemet që mund të arsyetojnë, të mbajnë mend përvoja të mëparshme, të mësojnë vazhdimisht dhe të ndërveprojnë me botën reale. Kjo përfshin zhvillimin e të ashtuquajturve agjentë AI, programe që nuk kufizohen vetëm në përgjigjen e pyetjeve, por mund të kryejnë detyra komplekse në mënyrë autonome.

Një tjetër drejtim i rëndësishëm është kombinimi i AI me robotikën. Studiuesit besojnë se një inteligjencë që mund të shohë, të prekë dhe të ndërveprojë fizikisht me ambientin mund të zhvillojë një kuptim shumë më të avancuar të botës sesa një model që trajnohet vetëm mbi tekste dhe imazhe.

Në të njëjtën kohë, po shtohet interesi për modele më efikase, që kërkojnë më pak fuqi kompjuterike dhe energji. Trajnimi i modeleve gjigante është bërë gjithnjë e më i kushtueshëm, ndërsa disa ekspertë argumentojnë se rritja e mëtejshme e madhësisë së tyre nuk do të sjellë domosdoshmërisht inteligjencë më të madhe.

Analiza vjen në një moment kur investimet globale në AI vazhdojnë të arrijnë nivele rekord, por pritshmëritë janë bërë më realiste. Në vend të pyetjes nëse Inteligjenca Artificiale do ta zëvendësojë njeriun, debati po zhvendoset te kufijtë aktualë të teknologjisë dhe mënyra se si mund të kapërcehen ato.

Për industrinë, mesazhi është i qartë: revolucioni i AI nuk ka përfunduar, por faza e ardhshme nuk do të vijë thjesht duke ndërtuar modele më të mëdha. Sfida tani është krijimi i sistemeve që jo vetëm prodhojnë përgjigje bindëse, por edhe kuptojnë më mirë botën, arsyetojnë dhe marrin vendime në mënyrë më të besueshme./BBC

The post Pse ekspertët thonë se Inteligjenca Artificiale nuk është aq “inteligjente” sa mendojmë appeared first on Revista Monitor.

Google ka pësuar një nga humbjet më të mëdha ligjore në historinë e saj në Europë. Gjykata e Drejtësisë e Bashkimit Europian (CJEU) ka lënë në fuqi një gjobë prej 4.125 miliardë eurosh, duke vendosur se kompania abuzoi me pozitën dominuese të sistemit operativ Android për të kufizuar konkurrencën.

Vendimi i jep fund një procesi gjyqësor që zgjati disa vite dhe konfirmon se Google përdori Android për të forcuar dominimin e motorit të kërkimit Google Search dhe shfletuesit Chrome, në dëm të rivalëve.

Çështja nisi në vitin 2018, kur Komisioni Europian vendosi një gjobë rekord prej 4.34 miliardë eurosh ndaj Google. Sipas autoriteteve europiane, kompania u kërkonte prodhuesve të telefonave Android që të instalonin paraprakisht Google Search dhe Chrome nëse dëshironin të përdornin dyqanin e aplikacioneve Google Play. Në disa raste, prodhuesit kufizoheshin edhe nga përdorimi i versioneve alternative të Android, duke e bërë më të vështirë konkurrencën për kompani të tjera.

Google e apeloi vendimin dhe në vitin 2022 gjoba u ul lehtësisht në 4.125 miliardë euro, por tani gjykata më e lartë e Bashkimit Europian ka konfirmuar përfundimisht këtë shumë.

Kompania argumentoi se Android ka rritur konkurrencën në treg, pasi sistemi operativ ofrohet pa pagesë dhe u ka dhënë prodhuesve një alternativë ndaj Apple. Megjithatë, gjykata arriti në përfundimin se pozita dominuese e Android u përdor për të favorizuar shërbimet e vetë Google dhe për të penguar hyrjen e konkurrentëve në treg.

Ky është një tjetër sinjal i qartë se Bashkimi Europian po vazhdon të ashpërsojë kontrollin ndaj gjigantëve të teknologjisë. Gjatë viteve të fundit, Google është përballur me disa gjoba shumë miliardëshe në Europë për praktika të konsideruara antikonkurruese, ndërsa kompani të tjera si Apple, Meta dhe Amazon janë gjithashtu nën vëzhgim për respektimin e rregullave të konkurrencës dhe të Digital Markets Act (DMA).

Për Google, ndikimi financiar i gjobës është i kufizuar duke pasur parasysh madhësinë e kompanisë. Megjithatë, rëndësia e vendimit është shumë më e madhe se shuma që duhet të paguajë. Ai krijon një precedent të fortë ligjor, duke i dhënë autoriteteve europiane një bazë edhe më të fortë për të ndërhyrë kur platformat dominuese përdorin fuqinë e tyre për të favorizuar produktet dhe shërbimet e veta në dëm të konkurrencës./BBC

The post Google duhet të paguajë 4.1 miliardë euro gjobë për Android appeared first on Revista Monitor.

TikTok është kthyer në një nga burimet kryesore ku të rinjtë kërkojnë këshilla për shëndetin mendor, por një analizë e re ngre shqetësime serioze për besueshmërinë e këtij përmbajtjeje. Sipas një raporti të cituar nga People, më shumë se gjysma e 100 videove më të ndjekura me hashtagun #mentalhealthtips përmbajnë informacione të pasakta ose mashtruese.

Videot u analizuan nga psikologë, psikiatër dhe specialistë të shëndetit mendor, të cilët konstatuan se shumë prej tyre ofronin shpjegime të thjeshtëzuara për çrregullime komplekse si depresioni, ankthi, ADHD apo autizmi. Në raste të tjera promovoheshin metoda trajtimi pa prova shkencore, suplemente të paprovuara ose teknika që pretendojnë se mund të “shërojnë traumën” brenda një kohe shumë të shkurtër.

Ekspertët paralajmërojnë se një pjesë e madhe e këtyre videove nxisin vetëdiagnostikimin, duke i bërë përdoruesit të interpretojnë emocione apo sjellje të zakonshme si shenja të një çrregullimi psikologjik. Sipas tyre, përmbajtje të tilla mund të krijojnë konfuzion, të vonojnë kërkimin e ndihmës profesionale dhe të banalizojnë problemet serioze të shëndetit mendor.

Raporti evidenton gjithashtu përdorimin e shpeshtë të gjuhës terapeutike jashtë kontekstit klinik. Terma si “traumë”, “abuzim emocional”, “çrregullim personaliteti” apo “depresion” përdoren shpesh për të përshkruar përvoja të zakonshme të jetës, pa shpjegimet dhe kriteret që kërkon diagnostikimi profesional.

Nga ana e saj, TikTok kundërshtoi metodologjinë e analizës dhe deklaroi se platforma bashkëpunon me organizata shëndetësore, përfshirë Organizatën Botërore të Shëndetësisë, për të luftuar dezinformimin. Kompania theksoi se heq përmbajtjet e dëmshme dhe promovon burime të besueshme informacioni, ndërsa mbështet edhe ndarjen e përvojave personale nga përdoruesit.

Megjithatë, specialistët këshillojnë që rrjetet sociale të mos përdoren si zëvendësim për konsultën me një profesionist të shëndetit mendor. Përmbajtja në TikTok mund të ndihmojë në rritjen e ndërgjegjësimit, por diagnoza dhe trajtimi duhet të bazohen gjithmonë në vlerësimin e ekspertëve dhe në prova shkencore./ THE GUARDIAN

The post Mbi gjysma e videove më të ndjekura në TikTok për shëndetin mendor përmbajnë dezinformim appeared first on Revista Monitor.

Google është duke punuar për një çip të ri të inteligjencës artificiale, i projektuar posaçërisht për të ekzekutuar modelet Gemini me efikasitet shumë më të lartë. Projekti, i njohur brenda kompanisë me emrin “Frozen v2”, synon të integrojë pjesë të modelit Gemini drejtpërdrejt në harduer, në vend që ai të funksionojë vetëm përmes softuerit.

Sipas raportimeve, kjo qasje mund ta bëjë çipin 6 deri në 10 herë më efikas për sa i përket konsumit të energjisë, duke lejuar që të përpunohen shumë më tepër kërkesa të përdoruesve me të njëjtën infrastrukturë.

Nisma vjen në një moment kur Google po përballet me një mungesë të kapaciteteve kompjuterike për AI. Kërkesa e lartë për fuqi përpunuese ka krijuar presion edhe mbi shërbimet Google Cloud, të cilat në disa raste kanë refuzuar kontrata me klientë për shkak të mungesës së burimeve.

Ndryshe nga procesorët aktualë, të cilët janë krijuar për të ekzekutuar një gamë të gjerë modelesh, Frozen v2 do të optimizohet pothuajse ekskluzivisht për Gemini. Kjo do të thotë se pjesë të arkitekturës së modelit do të “nguliten” në vetë çipin, duke reduktuar konsumin e energjisë dhe duke rritur shpejtësinë e përgjigjeve.

Raportet sugjerojnë se Google synon ta vendosë këtë teknologji në përdorim rreth vitit 2028, megjithëse projekti është ende në fazën e projektimit dhe detajet teknike nuk janë finalizuar. Ky çip nuk pritet të zëvendësojë procesorët TPU që Google përdor sot, por të krijojë një familje të re procesorësh të specializuar për modelet Gemini.

Nëse realizohet me sukses, kjo mund t’i japë Google një avantazh të rëndësishëm në garën e inteligjencës artificiale, duke ulur kostot e funksionimit të Gemini dhe duke reduktuar varësinë nga çipat e prodhuesve të tjerë, si Nvidia./ TECHCRUNCH

The post Google po zhvillon një çip të ri për ta bërë Gemini shumë më efikas appeared first on Revista Monitor.

Ndërsa gara globale për kompjuterët kuantikë po intensifikohet, kompania finlandeze IQM Quantum Computers është bërë kompania e parë europiane e sektorit që listohet në bursën amerikane Nasdaq, me një vlerësim prej rreth 1.9 miliardë dollarësh. Megjithatë, debutimi nuk ishte aq entuziast sa pritej: aksionet e saj ranë nën çmimin fillestar gjatë ditës së parë të tregtimit, duke reflektuar skepticizmin e investitorëve.

Ajo që tërhoqi më shumë vëmendje nuk ishte vetëm listimi, por edhe një paralajmërim i pazakontë në dokumentet zyrtare të kompanisë. IQM pranon se “komercializimi në shkallë të gjerë i kompjuterëve kuantikë mund të mos ndodhë kurrë”, duke theksuar se ende nuk ka garanci se kjo teknologji do të arrijë të krijojë një treg masiv.

Ky është një pranim i rrallë në një industri ku shpesh flitet për potencialin revolucionar të kompjuterëve kuantikë. Këto sisteme premtojnë të zgjidhin probleme që kompjuterët tradicionalë nuk mund t’i përballojnë, nga zhvillimi i ilaçeve të reja te simulimet kimike, optimizimi i logjistikës dhe kriptografia. Por ndërtimi i tyre mbetet jashtëzakonisht kompleks dhe ende nuk është provuar se mund të përdoren në mënyrë fitimprurëse në shkallë të gjerë.

Megjithatë, IQM nuk është vetëm një projekt eksperimental. Kompania ka shitur tashmë 23 kompjuterë kuantikë, nga të cilët 18 janë dorëzuar, dhe bashkëpunon me qendra superkompjuterike dhe institucione kërkimore në Europë dhe SHBA. Përveç shitjes së pajisjeve, ajo ofron edhe akses në kompjuterët e saj përmes cloud-it, duke u mundësuar organizatave të eksperimentojnë me teknologjinë pa investuar në infrastrukturë fizike.

Sipas drejtuesit ekzekutiv Jan Goetz, industria ndodhet në një pikë kthese, por sfida më e madhe mbetet arritja e të ashtuquajturit “avantazh kuantik” (quantum advantage) – momenti kur kompjuterët kuantikë do të zgjidhin probleme reale më shpejt dhe më mirë se superkompjuterët tradicionalë. Askush nuk mund të parashikojë me siguri se kur do të ndodhë kjo.

Pavarësisht pasigurive, investimet në këtë sektor vazhdojnë të rriten. SHBA, Bashkimi Europian dhe Kina po financojnë miliarda dollarë për zhvillimin e teknologjive kuantike, ndërsa kompani si IBM, Google, IonQ dhe Rigetti po garojnë për të ndërtuar kompjuterë gjithnjë e më të fuqishëm. Investitorët vazhdojnë të besojnë se, edhe nëse fitimet janë ende larg, kompjuterët kuantikë mund të përbëjnë revolucionin e ardhshëm teknologjik pas Inteligjencës Artificiale.

Rasti i IQM tregon se industria kuantike po hyn në një fazë të re. Nga njëra anë ka optimizëm dhe miliarda dollarë investime, ndërsa nga ana tjetër vetë kompanitë pranojnë se rruga drejt komercializimit është ende e pasigurt. Për momentin, kompjuterët kuantikë mbeten një bast afatgjatë: një teknologji me potencial të jashtëzakonshëm, por pa garanci se do të shndërrohet në një biznes masiv./TECH CRUNCH

The post Kompania e parë europiane e kompjuterëve kuantikë del në bursë appeared first on Revista Monitor.

Inteligjenca Artificiale nuk po përdoret më vetëm për të shkruar tekste, për të programuar apo për të organizuar punën. Sipas një artikulli të TechCrunch, disa përdorues kanë nisur ta përdorin edhe për një nga aspektet më personale të jetës: njohjet romantike.

Në qendër të historisë është OpenClaw, një platformë me burim të hapur (open source) që lejon krijimin e agjentëve autonomë të AI, të aftë të përdorin kompjuterin njësoj si një njeri. Ata mund të hapin faqe interneti, të klikojnë, të plotësojnë formularë, të analizojnë përmbajtje dhe të ndërveprojnë me aplikacione të ndryshme pa pasur nevojë për ndërhyrje të vazhdueshme nga përdoruesi.

Një prej përdoruesve, sipërmarrësi Ben Guez, tregoi se ndërtoi një sistem që kombinon OpenClaw me modelin Claude të Anthropic, për të kërkuar partnere të mundshme në Instagram. Agjenti i AI analizonte profilet, identifikonte persona me interesa të ngjashme dhe dërgonte mesazhet e para në emrin e tij. Me humor, ai tha se tashmë ka në inbox “një grup bashkëshortesh të mundshme nga e gjithë bota”, duke treguar se sa larg mund të shkojë automatizimi.

Rasti tregon një prirje të re në zhvillimin e Inteligjencës Artificiale. Ndryshe nga chatbot-et që thjesht u përgjigjen pyetjeve, agjentët autonomë mund të kryejnë detyra të plota. Ata nuk japin vetëm sugjerime se çfarë mesazhi duhet të dërgosh, por mund të kërkojnë persona, të analizojnë profilet, të nisin bisedat dhe madje të vazhdojnë komunikimin sipas udhëzimeve të përdoruesit.

Megjithatë, përdorimi i AI në takimet romantike ngre edhe dilema etike. Nëse mesazhet e para shkruhen nga një algoritëm dhe jo nga vetë personi, sa autentike mbetet njohja? A duhet që pala tjetër të informohet se po komunikon me një agjent të Inteligjencës Artificiale dhe jo drejtpërdrejt me personin? Për më tepër, përdorimi i këtyre sistemeve në rrjete sociale dhe aplikacione takimesh shton edhe shqetësimet për privatësinë dhe sigurinë e të dhënave personale.

Sipas TechCrunch, ky është një shembull se si gara për AI po kalon në një fazë të re. Kompanitë nuk po konkurrojnë më vetëm për të krijuar chatbot-e më të zgjuar, por agjentë që mund të kryejnë veprime konkrete në emër të përdoruesve. Nëse deri dje Inteligjenca Artificiale ndihmonte për të shkruar një CV apo për të planifikuar një udhëtim, sot disa njerëz po eksperimentojnë edhe me idenë që t’ia delegojnë asaj kërkimin e partnerit të jetës. Edhe pse raste të tilla mbeten ende eksperimentale, ato tregojnë se roli i AI po zgjerohet me shpejtësi, duke hyrë edhe në fusha që deri vonë konsideroheshin thellësisht njerëzore./TECHCRUNCH

The post AI po merr në dorë jetën sentimentale, përdoren agjentë inteligjentë për të gjetur partner appeared first on Revista Monitor.

Për më shumë se gjysmë shekulli, ekrani ka qenë mënyra kryesore përmes së cilës njerëzit ndërveprojnë me teknologjinë. Por kjo mund të ndryshojë më shpejt nga sa mendohet.

Sipas një analize të BBC Future, disa nga kompanitë më të mëdha të teknologjisë po punojnë për një brez të ri pajisjesh që synojnë të zëvendësojnë telefonin inteligjent si qendra e jetës digjitale. Në vend të ekranit, ndërveprimi me teknologjinë pritet të bëhet përmes zërit, kamerave, sensorëve dhe Inteligjencës Artificiale.

Kjo prirje po shihet në zhvillimin e syzeve inteligjente, varëseve me AI, kufjeve që kuptojnë mjedisin përreth dhe pajisjeve të tjera të veshshme (wearables).

Një nga shembujt më të përfolur është zhvillimi i kufjeve të reja që mund të pajisen me kamera, jo për të bërë fotografi, por për të analizuar ambientin dhe për t’i dhënë përdoruesit informacion në kohë reale përmes asistentëve të Inteligjencës Artificiale. Ideja është që përdoruesi të mos ketë më nevojë të nxjerrë telefonin nga xhepi për shumicën e veprimeve të përditshme.

Pse kompanitë duan të largojnë ekranin?

Arsyeja nuk lidhet vetëm me teknologjinë, por edhe me mënyrën se si njerëzit e përdorin atë.

Smartphone ka arritur një pikë maturimi. Përmirësimet nga një model te tjetri janë gjithnjë e më të vogla, ndërsa konsumatorët po i mbajnë telefonat për më shumë vite.

Në të njëjtën kohë, kritikat ndaj kohës së tepërt para ekranit janë shtuar. Studime të ndryshme kanë lidhur përdorimin intensiv të ekraneve me probleme të përqendrimit, lodhje mendore dhe ulje të ndërveprimit social, duke shtuar presionin mbi kompanitë për të ofruar mënyra të reja ndërveprimi me teknologjinë.

Në vend që të prekësh një ekran, teknologjia e së ardhmes mund të funksionojë përmes bisedës.

Inteligjenca Artificiale po shndërrohet gradualisht në “ndërfaqen” e re mes njeriut dhe kompjuterit. Asistentët AI do të jenë në gjendje të kuptojnë kontekstin, të analizojnë atë që sheh përdoruesi dhe të kryejnë veprime pa qenë nevoja të hapen aplikacione apo të shtypen butona.

Në këtë skenar, ekrani nuk zhduket plotësisht, por kalon në plan të dytë.

Megjithatë, ekspertët nuk besojnë se smartphone do të largohet brenda natës.

Ashtu si kompjuteri personal vazhdon të ekzistojë edhe pas ardhjes së telefonit inteligjent, edhe smartphone pritet të mbetet pjesë e jetës së përditshme për shumë vite. Pajisjet e reja ka më shumë gjasa ta plotësojnë sesa ta zëvendësojnë menjëherë.

Për më tepër, tentativa të mëparshme për të krijuar pajisje të reja të bazuara te AI nuk kanë qenë gjithmonë të suksesshme. Produkte si AI pin ose pajisje të ngjashme nuk arritën të bindnin konsumatorët se mund të zëvendësonin telefonin.

Megjithatë, gara tashmë ka nisur. Nëse dekada e fundit ishte beteja për smartphone-in më të mirë, dekada e ardhshme mund të jetë gara për pajisjen që do ta bëjë ekranin gjithnjë e më pak të nevojshëm.

Nëse kjo do të ndodhë, mënyra se si komunikojmë me teknologjinë mund të ndryshojë po aq rrënjësisht sa ndryshoi kur telefonat inteligjentë zëvendësuan kompjuterët për shumë nga aktivitetet tona të përditshme./BBC

The post Gjigantët e teknologjisë po përgatiten për epokën “pa telefon” appeared first on Revista Monitor.

Sony ka njoftuar se, duke filluar nga janari i vitit 2028, të gjitha lojërat e reja për PlayStation do të publikohen vetëm në format digjital, duke i dhënë fund prodhimit të disqeve fizike për titujt e rinj. Vendimi shënon një nga ndryshimet më të mëdha në historinë e industrisë së videolojërave dhe konfirmon zhvendosjen drejt shpërndarjes plotësisht online.

Sipas Sony, ky vendim reflekton ndryshimin e sjelljes së konsumatorëve, pasi shumica dërrmuese e përdoruesve tashmë preferojnë të blejnë dhe shkarkojnë lojërat në mënyrë digjitale. Kompania thotë se rreth 80% e shitjeve të lojërave të plota në vitin fiskal 2025 u realizuan në format digjital.

Çfarë ndryshon?

Nga janari 2028:

-Lojërat e reja nuk do të prodhohen më në Blu-ray.
-Ato do të jenë të disponueshme vetëm për shkarkim përmes PlayStation Store ose shitësve të autorizuar digjitalë.
-Lojërat që janë publikuar ose do të publikohen para vitit 2028 do të vazhdojnë të jenë të disponueshme edhe në version fizik.

Çfarë do të thotë kjo për lojtarët?

Vendimi pritet të ndajë komunitetin e lojtarëve. Nga njëra anë, shpërndarja digjitale eliminon nevojën për disqe fizike, e bën blerjen më të shpejtë dhe u lejon kompanive të ulin kostot e prodhimit dhe logjistikës. Nga ana tjetër, koleksionistët dhe mbështetësit e mediave fizike shprehin shqetësime për pronësinë reale të lojërave. Ndryshe nga një disk fizik, një lojë digjitale mbetet e lidhur me llogarinë e përdoruesit dhe varet nga ekzistenca e dyqanit online dhe licencave të kompanisë. Kjo ka rihapur debatin për ruajtjen afatgjatë të videolojërave dhe të drejtat e konsumatorëve.

Edhe PlayStation Store për PS3 dhe PS Vita po mbyllet

Në të njëjtën kohë, Sony ka njoftuar se do të mbyllë gradualisht edhe PlayStation Store për konsolat PS3 dhe PS Vita, duke argumentuar se sistemet e vjetra nuk mbështesin më standardet moderne të sigurisë për pagesat online.

Përdoruesit nuk do të mund të blejnë më përmbajtje të re, por do të kenë ende mundësi të shkarkojnë lojërat që kanë blerë më parë. Procesi do të nisë në disa tregje gjatë vitit 2026 dhe do të përfundojë globalisht në vitin 2027.

Një trend që po përfshin gjithë industrinë

Vendimi i Sony shihet si një sinjal i qartë për drejtimin që po merr industria e videolojërave. Platformat e shpërndarjes digjitale dhe shërbimet cloud po zënë gjithnjë e më shumë vendin e mediave fizike, ndërsa prodhuesit e konzolave po orientohen drejt modeleve që mbështeten te shkarkimet online dhe abonimet.

Për shumë analistë, fundi i disqeve fizike nuk është vetëm një ndryshim teknologjik, por edhe një transformim i mënyrës se si konsumatorët blejnë, zotërojnë dhe ruajnë videolojërat e tyre./REUTERS

The post PlayStation do të stopojë nxjerrjen e lojërave në disqe në 2028 appeared first on Revista Monitor.

Microsoft po zgjeron strategjinë e saj në Inteligjencën Artificiale, duke hyrë në një treg të ri: jo vetëm zhvillimin e modeleve AI, por edhe zbatimin e tyre praktik në kompani.

Gjiganti amerikan ka njoftuar krijimin e Microsoft Frontier Company, një njësi e re biznesi e mbështetur me 2.5 miliardë dollarë dhe rreth 6,000 inxhinierë dhe ekspertë të industrisë, që do të ndihmojnë bizneset të integrojnë Inteligjencën Artificiale në aktivitetin e tyre të përditshëm.

Për shumë kompani, sfida nuk është më gjetja e një modeli të Inteligjencës Artificiale, por mënyra se si ai mund të përdoret për të rritur produktivitetin dhe fitimet.

Njësia e re e Microsoft do të punojë drejtpërdrejt me klientët për të zgjedhur modelet më të përshtatshme, për t’i lidhur ato me të dhënat e kompanisë dhe për t’i përshtatur sipas nevojave të biznesit. Kjo përfshin jo vetëm modelet e Microsoft, por edhe modele nga kompani të tjera apo projekte me burim të hapur (open source).

Një nga ndryshimet më të mëdha në treg është se bizneset nuk duan më të mbështeten vetëm te një ofrues i AI, si OpenAI apo Anthropic.

Sipas Microsoft, kompanitë po ndërtojnë sisteme që kombinojnë modele të ndryshme, në varësi të kostos, performancës dhe funksioneve që u nevojiten. Kjo kërkon ekspertizë të lartë teknike dhe kohë, ndaj Microsoft synon ta ofrojë këtë si shërbim.

Gjatë prezantimit, drejtuesi i Microsoft Commercial Business, Judson Althoff, pranoi se kompania kishte bërë një gabim strategjik në fillimet e Copilot.

“Tre vite më parë, kur ndërtuam Copilot, bëmë gabimin ta lidhnim vetëm me modelet e OpenAI,” tha ai, duke shtuar se klientët kërkojnë fleksibilitet për të kaluar shpejt nga një model AI te një tjetër, ndërsa teknologjia evoluon.

Ky koment pasqyron ndryshimin e strategjisë së Microsoft, e cila gjatë muajve të fundit ka shtuar mbështetjen edhe për modele të tjera, përfshirë ato të Anthropic dhe zgjidhje open source.

Microsoft nuk është e vetmja që po ndjek këtë model. Ditët e fundit edhe Amazon krijoi një organizatë të dedikuar për të ndihmuar klientët në implementimin e AI, ndërsa më parë lëvizje të ngjashme kanë bërë edhe OpenAI dhe Anthropic.

Kjo tregon se tregu po hyn në një fazë të re. Nëse deri tani konkurrenca ishte për ndërtimin e modeleve më të fuqishme të Inteligjencës Artificiale, tani beteja po zhvendoset te zbatimi i tyre në botën reale.

Për kompanitë, vlera nuk do të matet vetëm nga modeli AI që përdorin, por nga aftësia për ta integruar atë në proceset e biznesit dhe për të gjeneruar rezultate konkrete. Pikërisht këtë synon të ofrojë Microsoft Frontier Company./TECH CRUNCH

The post Microsoft krijon një kompani prej 2.5 miliardë dollarësh për të ndihmuar bizneset të zbatojnë AI appeared first on Revista Monitor.

Në kulmin e etheve për Inteligjencën Artificiale, duket se nuk mjafton më të jesh një kompani e suksesshme. Duhet edhe të përmendësh “AI” sa më shumë herë në dokumentet për investitorët.

Kjo është pikërisht ajo që vëren TechCrunch, duke analizuar dokumentet e ofertës publike fillestare (IPO) të zinxhirit amerikan të sanduiçeve Jersey Mike’s Subs. Edhe pse kompania nuk zhvillon modele të Inteligjencës Artificiale dhe nuk operon në sektorin e teknologjisë, termat “Artificial Intelligence” dhe “AI” shfaqen plot 22 herë në dokumentacionin zyrtar të paraqitur pranë autoriteteve amerikane.

Sipas TechCrunch, kjo është një shenjë se mania për AI ka arritur në një pikë ku pothuajse çdo kompani ndien nevojën ta lidhë historinë e saj me Inteligjencën Artificiale, pavarësisht se çfarë shet në të vërtetë. Në rastin e Jersey Mike’s, produkti mbetet i njëjtë: sanduiçe.

Dokumenti nuk pretendon se AI është motori kryesor i biznesit. Përkundrazi, referencat shfaqen kryesisht në seksionin e rreziqeve, ku kompania paralajmëron investitorët se ka filluar të përdorë teknologji të Inteligjencës Artificiale dhe se dështimi për t’i zbatuar ose menaxhuar ato siç duhet mund të krijojë rreziqe operacionale apo ligjore. Megjithatë, nuk jepen detaje konkrete se për cilat procese përdoret AI apo çfarë vlere krijon ajo për biznesin.

Ky fenomen pasqyron një prirje më të gjerë në tregjet financiare. Pas suksesit të kompanive si OpenAI, Nvidia apo Anthropic, investitorët kërkojnë gjithnjë e më shumë ekspozim ndaj Inteligjencës Artificiale. Si rezultat, edhe kompani që nuk kanë lidhje direkte me këtë sektor përpiqen të tregojnë se janë pjesë e valës së AI.

Jersey Mike’s, që operon mijëra restorante dhe po synon një vlerësim prej mbi 12 miliardë dollarësh në bursë, duket se nuk ka dashur të mbetet jashtë këtij trendi. Dokumentet e saj për investitorët tregojnë se Inteligjenca Artificiale është bërë tashmë një element pothuajse i detyrueshëm në narrativën korporative, edhe kur aktiviteti kryesor i kompanisë mbetet përgatitja e sanduiçeve.

Analiza ngre edhe një pyetje më të gjerë: a po humbet kuptimi i termit “AI”? Kur edhe një kompani ushqimore e përdor dhjetëra herë në dokumentet financiare, kufiri mes inovacionit real dhe marketingut për investitorët bëhet gjithnjë e më i paqartë.

Për shumë analistë, kjo mund të jetë faza e radhës e “AI hype”, ku përmendja e Inteligjencës Artificiale shërben më shumë për të tërhequr interesin e tregut sesa për të shpjeguar një transformim të vërtetë teknologjik./TECH CRUNCH

The post Kur një zinxhir sanduiçesh shet “AI”: Mania për Inteligjencën Artificiale po del jashtë kontrollit appeared first on Revista Monitor.

Ndërsa kompanitë teknologjike po investojnë qindra miliarda dollarë në Inteligjencën Artificiale, po bëhet gjithnjë e më e qartë se revolucioni i AI ka edhe një kosto të madhe: energjinë. Sipas një analize të TechCrunch, dy nga gjigantët më të mëdhenj të teknologjisë, Google dhe Amazon, po e kanë gjithnjë e më të vështirë të përmbushin objektivat e tyre për emetime neto zero, pikërisht për shkak të rritjes së kërkesës për AI.

Qendrat e të dhënave po konsumojnë gjithnjë e më shumë energji

Trajnimi dhe funksionimi i modeleve të avancuara të Inteligjencës Artificiale kërkon kapacitete të mëdha kompjuterike. Për këtë arsye, kompanitë po ndërtojnë qendra të reja të të dhënave (data centers), të cilat konsumojnë sasi të mëdha energjie elektrike dhe ujë për ftohje. Në raportet më të fundit të qëndrueshmërisë, si Google ashtu edhe Amazon pranojnë se konsumi i energjisë është rritur ndjeshëm gjatë vitit të fundit, ndërsa zgjerimi i infrastrukturës së AI vazhdon me ritme të shpejta.

Objektivat klimatikë po bëhen më të vështirë

Të dy kompanitë kishin premtuar se do të reduktonin ndjeshëm ndikimin e tyre në klimë. Megjithatë, investimet masive në AI po e bëjnë këtë mision shumë më kompleks. Google ka raportuar rritje të emetimeve gjatë viteve të fundit, kryesisht për shkak të zgjerimit të qendrave të të dhënave, ndërsa Amazon pranon se intensiteti i karbonit mbetet një sfidë në kushtet e zgjerimit të infrastrukturës për Inteligjencën Artificiale.

Më shumë të ardhura, por edhe më shumë ndotje

TechCrunch vëren se një tregues që po fiton rëndësi është intensiteti i karbonit, pra sasia e ndotjes që prodhohet për çdo dollar të ardhurash që gjeneron një kompani. Edhe pse të ardhurat e Google dhe Amazon vazhdojnë të rriten, zgjerimi i AI po ushtron presion mbi këtë tregues, pasi çdo qendër e re e të dhënave kërkon energji shtesë për të funksionuar.

Gara për AI po ndryshon prioritetet

Amazon planifikon të shpenzojë rreth 200 miliardë dollarë këtë vit për zgjerimin e infrastrukturës së AI, ndërsa Google po investon miliarda në serverë, çipa dhe qendra të reja të të dhënave. Kjo tregon se, të paktën për momentin, gara për të dominuar tregun e Inteligjencës Artificiale po merr përparësi ndaj objektivave mjedisorë.

Nëse deri tani debati për AI është përqendruar te produktiviteti, automatizimi dhe ndikimi në tregun e punës, analiza sugjeron se sfida e radhës do të jetë infrastruktura energjetike.

Modelet gjithnjë e më të mëdha të AI kërkojnë më shumë energji, më shumë serverë dhe më shumë qendra të të dhënave. Kjo nënkupton se suksesi i Inteligjencës Artificiale nuk do të varet vetëm nga algoritmet, por edhe nga aftësia e industrisë për të siguruar energji të pastër dhe të mjaftueshme për t’i mbështetur ato./TECHCRUNCH

The post Boom-i i AI po rrit ndotjen; Google dhe Amazon paralajmërojnë për koston e fshehur appeared first on Revista Monitor.

OpenAI ka diskutuar mundësinë që t’i japë qeverisë amerikane një pjesëmarrje prej 5% në kompani, raportoi të enjten Financial Times, ndërsa kompanitë e inteligjencës artificiale po përballen me një vëzhgim gjithnjë e më të madh nga Uashingtoni lidhur me rreziqet e modeleve të avancuara të AI dhe mënyrën se si do të ndahen përfitimet ekonomike të kësaj industrie.

Sipas raportit, OpenAI ka propozuar që edhe kompanitë e tjera amerikane të inteligjencës artificiale t’i japin qeverisë një pjesëmarrje të ngjashme në kapitalin e tyre. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse këto kompani do të pranonin një nismë të tillë.

Reuters nuk ka mundur ta verifikojë në mënyrë të pavarur këtë informacion. As OpenAI dhe as Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.

Muajin e kaluar, presidenti Donald Trump deklaroi se administrata e tij po shqyrtonte mundësinë që publiku amerikan të përfitonte një pjesë nga vlera që do të krijojnë kompanitë kryesore të inteligjencës artificiale, mes shqetësimeve se fitimet e mëdha të këtij sektori mund të mbeten vetëm në duart e kompanive private.

Më herët, OpenAI kishte propozuar krijimin e një “fondi publik të pasurisë” (public wealth fund), i cili do të investonte në kompani të inteligjencës artificiale dhe do t’u shpërndante fitimet qytetarëve amerikanë. Ndërkohë, Anthropic ka hedhur idenë e një “dividendi digjital”, që do të financohej nga taksat mbi sektorin e AI-së.

Sipas Financial Times, që citon dy persona të njohur me bisedimet, drejtori ekzekutiv i OpenAI, Sam Altman, dhe drejtues të tjerë të kompanisë kanë sugjeruar që kompanitë kryesore amerikane të AI-së t’i kalojnë 5% të kapitalit të tyre një mekanizmi të ngjashëm me Fondin e Përhershëm të Alaskës, një fond shtetëror i financuar nga të ardhurat e naftës, i cili shpërndan dividentë çdo vit për banorët e shtetit dhe ndihmon në financimin e buxhetit publik.

Raporti shton se Altman e ka diskutuar këtë ide me presidentin Trump, Sekretarin e Tregtisë Howard Lutnick, Sekretarin e Thesarit Scott Bessent, si edhe me senatorin demokrat Bernie Sanders gjatë javëve të fundit.

Ky zhvillim vjen në një moment kur qeveria amerikane ka rritur mbikëqyrjen ndaj industrisë së inteligjencës artificiale. Javën e kaluar, OpenAI shtyu lançimin e plotë publik të GPT-5.6 me kërkesë të autoriteteve amerikane, ndërsa më parë qeveria kishte urdhëruar edhe Anthropic të pezullonte përkohësisht aksesin në modelet e saj më të avancuara për shtetasit e huaj, për arsye të sigurisë kombëtare. Kufizimet ndaj Anthropic u hoqën të martën.

Si OpenAI ashtu edhe Anthropic kanë depozituar në mënyrë konfidenciale dokumentacionin për t’u listuar në bursat amerikane, duke sinjalizuar se sektori i AI-së po hyn në një fazë të re, ku zhvillimi teknologjik shoqërohet me mbikëqyrje më të madhe politike dhe rregullatore./ FINANCIAL TIMES

The post OpenAI propozon t’i japë administratës Trump 5% të aksioneve appeared first on Revista Monitor.

WhatsApp po sjell një nga ndryshimet më të mëdha në aspektin e privatësisë që prej krijimit të aplikacionit. Platforma në pronësi të Meta ka njoftuar se do të prezantojë sistemin e username-ve, duke u dhënë përdoruesve mundësinë të komunikojnë me të tjerët pa qenë e nevojshme të zbulojnë numrin e tyre të telefonit.

Me funksionin e ri, çdo përdorues do të mund të zgjedhë një emër unik identifikues, të ngjashëm me mënyrën se si funksionojnë aplikacione si Telegram apo Signal. Kur dikush dëshiron të nisë një bisedë, mjafton të ndajë këtë username, ndërsa numri i telefonit do të mbetet i fshehur për personat që nuk e kanë të ruajtur në kontakte.

Sipas WhatsApp, kjo veçori synon të rrisë nivelin e privatësisë, sidomos për përdoruesit që komunikojnë me persona të panjohur, marrin pjesë në grupe të mëdha ose përdorin aplikacionin për arsye profesionale. Në këto raste, nuk do të jetë më e nevojshme të shpërndahet numri personal vetëm për të nisur një komunikim.

Kompania ka sqaruar se numri i telefonit nuk do të hiqet nga llogaria. Ai do të vazhdojë të përdoret për regjistrimin dhe sigurinë e profilit, por nuk do të jetë më informacion i detyrueshëm për personat me të cilët komunikoni për herë të parë. Gjithashtu, përdoruesit do të kenë mundësi të ndryshojnë ose të heqin username-in e tyre në çdo moment.

Për të shmangur mashtrimet dhe imitimin e identiteteve, çdo username do të jetë unik. WhatsApp ka rezervuar paraprakisht emrat e shumë personazheve publikë dhe organizatave, ndërsa username-t nuk do të jenë të kërkueshëm publikisht. Kjo do të thotë se dikush duhet ta dijë saktësisht emrin tuaj të përdoruesit për t’ju kontaktuar. Për më tepër, kompania po teston edhe një çelës sigurie (username key) opsional, i cili shton një shtresë tjetër mbrojtjeje dhe kufizon kontaktet e padëshiruara.

WhatsApp ka nisur rezervimin e username-ve për përdoruesit, ndërsa funksioni do të shpërndahet gradualisht në muajt në vijim. Sapo të jetë i disponueshëm në një vend të caktuar, përdoruesit do të njoftohen përmes aplikacionit dhe do të mund ta aktivizojnë nga seksioni Settings > Account > Username./ BBC

The post WhatsApp do t’u lejojë përdoruesve të bisedojnë pa ndarë numrin e telefonit appeared first on Revista Monitor.

Ford ka rikthyer në punë një pjesë të inxhinierëve me përvojë, pasi sistemet e Inteligjencës Artificiale nuk arritën të ofronin të njëjtin nivel cilësie dhe ekspertize.

Në përpjekje për të përfituar nga avantazhet e AI-së, të cilat zhvilluesit i promovojnë si një mënyrë për të ulur kostot dhe për të rritur produktivitetin, prodhuesi amerikan i automjeteve e kishte integruar teknologjinë në disa procese të punës, përfshirë edhe kontrollin e cilësisë.

Megjithatë, sipas Bloomberg, drejtuesit e kompanisë thanë se gjatë viteve të fundit Ford ka rikthyer në punë më shumë se 300 inspektorë dhe inxhinierë veteranë të cilësisë për të kompensuar mangësitë e sistemeve të automatizuara.

“Inteligjenca Artificiale është një mjet fantastik, por është aq e mirë sa edhe informacioni me të cilin trajnohet”, deklaroi Charles Poon, zëvendëspresident i inxhinierisë së pajisjeve të automjeteve.

“Sipas tij, gjatë viteve të kaluara kompania nuk i kushtoi vëmendjen e duhur përvojës së inxhinierëve më të aftë, të cilët kishin kaluar me Ford-in shumë cikle zhvillimi produktesh.

Ford është një nga kompanitë e shumta që ka investuar në Inteligjencën Artificiale, veçanërisht në një kohë kur tregjet financiare kanë pritshmëri të larta se kjo teknologji mund të rrisë fitimet dhe efikasitetin.

Në qershor të vitit të kaluar, drejtori ekzekutiv Jim Farley deklaroi në një intervistë me autorin Walter Isaacson se “AI do të lërë pas shumë punonjës të zyrave”.

Ndërsa gjatë prezantimit të rezultateve financiare në tetor, drejtori operativ Kumar Galhotra tha se kompania po e përdorte AI-në “në të gjithë sistemin industrial”.

Kjo përfshinte vendosjen e rreth 900 kamerave të pajisura me Inteligjencë Artificiale në fabrikat e saj, për të identifikuar problemet e cilësisë që në burim dhe për të reduktuar ndërprerjet në zinxhirin e furnizimit.

Megjithatë, Charles Poon pranoi se kontrollet e bazuara në AI nuk dhanë rezultatet e pritura.

“Gabimisht menduam se mjaftonte të implementonim Inteligjencën Artificiale dhe t’i jepnim kërkesat e projektimit që kishim, për të prodhuar automatikisht një produkt me cilësi të lartë”, tha ai.

Sipas tij, mjetet e automatizuara nuk kishin trajnimin praktik dhe ekspertizën që zotëronin teknikët veteranë, shumë prej të cilëve ishin larguar nga kompania përpara se njohuritë e tyre të përdoreshin për të përmirësuar sistemet e AI-së.

Për këtë arsye, Ford i riktheu ata në kompani jo vetëm për të trajnuar modelet e Inteligjencës Artificiale, por edhe për të mentoruar brezin e ri të inxhinierëve.

“Kuptuam se, për të përmirësuar automatizimin, sistemet e machine learning dhe mjetet e Inteligjencës Artificiale, ato duhej të trajnoheshin nga njerëzit më me përvojë”, tha Poon.

Pranimi publik i kufizimeve të AI-së erdhi në të njëjtën kohë kur Ford njoftoi se ishte rikthyer në vendin e parë në studimin JD Power Initial Quality Study, një nga treguesit më të rëndësishëm të industrisë për cilësinë fillestare të automjeteve. Kompania nuk e kishte mbajtur këtë pozicion që prej vitit 2010.

Në njoftimin për shtyp, Ford theksoi se arritja e standardeve më të larta të cilësisë kërkoi një “rinovim të thellë të talenteve”. Kjo përfshiu zëvendësimin e drejtuesve të lartë në inxhinieri, zinxhirin e furnizimit dhe prodhim, si edhe rikthimin në punë të rreth 300 inxhinierëve veteranë, të cilët, sipas kompanisë, mbartin “urtësinë e fituar nga dekada të tëra projektimi dhe zhvillimi produktesh”./ BBC

The post Ford rikthen inxhinierët, pasi AI dështoi në kontrollin e cilësisë appeared first on Revista Monitor.

Instagram po teston mënyra të reja që u japin përdoruesve më shumë kontroll mbi algoritmin që vendos se çfarë përmbajtjeje u shfaqet në aplikacion. Sipas kreut të Instagramit, Adam Mosseri, kompania po eksperimenton me opsione të reja për funksionin “Your Algorithm”, i cili u prezantua fillimisht për Reels dhe synon t’u lejojë përdoruesve të përcaktojnë më mirë temat që duan të shohin më shpesh ose më rrallë.

Aktualisht, përdoruesit mund të ndikojnë në rekomandimet e algoritmit duke zgjedhur opsionin “Not Interested” ose duke shënuar temat që preferojnë. Tani, Instagram po teston rrugë të reja dhe më të shpejta për ta bërë këtë proces më intuitiv.

Mes funksioneve të reja që po provohen janë:

-mundësia për të tërhequr poshtë (pull down) feed-in për të aksesuar cilësimet e algoritmit;
-një shkurtore gjatë shikimit të Reels për të ndryshuar preferencat;
-butona poshtë videove që lejojnë përdoruesit të sinjalizojnë menjëherë nëse duan të shohin më shumë ose më pak përmbajtje të ngjashme.

Qëllimi është që përdoruesit të mos kenë nevojë të hyjnë në menu të fshehura për të “trajnuar” algoritmin, por ta bëjnë këtë ndërsa konsumojnë përmbajtjen.

Kjo lëvizje është pjesë e një tendence më të gjerë në rrjetet sociale. Platforma si Instagram, Threads dhe TikTok po u japin gjithnjë e më shumë përdoruesve mundësinë të personalizojnë rekomandimet, duke kaluar nga algoritme të njëjta për të gjithë drejt përvojave të ndërtuara sipas interesave individuale. Kjo pritet të rrisë angazhimin e përdoruesve dhe t’i bëjë feed-et më relevante për secilin.

Instagram nuk ka bërë të ditur se kur këto funksione do të jenë të disponueshme për të gjithë përdoruesit, pasi ato janë ende në fazën e testimit./TECHCRUNCH

The post Instagram po teston më shumë kontroll për përdoruesit mbi algoritmin appeared first on Revista Monitor.

YouTube po sjell një seri përditësimesh për platformën e videove të shkurtra Shorts, duke i afruar edhe më shumë me përvojën që ofron TikTok. Ndryshimet përfshijnë mundësinë për të parë videot me shpejtësi të dyfishtë (2x), një modalitet të ri që fsheh të gjithë elementët e ndërfaqes dhe ndryshime në mënyrën se si përdoruesit reagojnë ndaj videove.

Një nga risitë kryesore është opsioni për të parë Shorts me shpejtësi 2x. Përdoruesit mjafton të mbajnë të shtypur skajin e videos për ta përshpejtuar atë dhe, nëse duan, mund ta fiksojnë këtë shpejtësi me një gjest të thjeshtë në ekran. Kjo e bën konsumimin e videove edhe më të shpejtë, në një kohë kur përdoruesit kalojnë me ritëm të lartë nga një video te tjetra.

Një tjetër funksion i ri është “Clear Screen”, i cili heq nga ekrani ikonat, komentet, emrin e krijuesit dhe elementët e tjerë të ndërfaqes, duke e lënë videon të shfaqet në ekran të pastër. Ky funksion ngjan shumë me “Clear Mode” që TikTok ofron prej vitesh.

Përditësimi prek edhe mënyrën e ndërveprimit me përmbajtjen. YouTube po zëvendëson ikonën “Like” (gishtin lart) me një ikonë zemre, duke e bërë ndërfaqen më të ngjashme me platformat rivale. Ndërkohë, butoni “Dislike” do të hiqet nga Shorts. Në vend të tij, përdoruesit do të inkurajohen të përdorin opsionet “Not interested” dhe “Don’t recommend this channel”, të cilat ndihmojnë algoritmin të kuptojë më mirë preferencat e tyre.

YouTube po shton gjithashtu edhe një opsion të dedikuar për të çaktivizuar zërin (mute) gjatë shikimit të Shorts, duke e bërë më të lehtë kontrollin e audios pa dalë nga videoja.

Këto ndryshime vijnë në një moment kur konkurrenca mes platformave të videove të shkurtra është bërë më intensive. YouTube ka zgjeruar tashmë kohëzgjatjen maksimale të Shorts deri në tre minuta, ndërsa kompania po investon vazhdimisht në funksione të reja për të mbajtur përdoruesit të angazhuar dhe për të konkurruar më fort me TikTok dhe Instagram Reels./ TECHCRUNCH

The post YouTube e bën Shorts edhe më “të shpejtë”, shton shikimin me 2x dhe ekranin pa elemente appeared first on Revista Monitor.

Inteligjenca Artificiale po kalon me shpejtësi nga laboratorët e teknologjisë në administrata publike, bankat dhe bizneset. Nëse deri pak vite më parë diskutimi fokusohej te potenciali i saj, sot pyetja është si mund të përdoret për të rritur produktivitetin, për të ulur kostot dhe për ta bërë ekonominë më konkurruese.

Ky ishte mesazhi dominues në hapjen e edicionit të dytë të AI Business Summit II, organizuar nga Hellenic Business Association of Albania (HBAA), ku përfaqësues të qeverisë shqiptare, institucioneve greke dhe kompanisë Accenture diskutuan jo më mbi “premtimin” e Inteligjencës Artificiale, por mbi mënyrën se si ajo mund të integrohet në administratë, biznes dhe ekonomi.

Megjithatë, mes optimizmit për mundësitë që sjell AI, u shfaq edhe kontrasti se, ndërsa vizioni për transformimin dixhital është ambicioz, Shqipëria vazhdon të përballet me mungesë aftësish dixhitale, produktivitet të ulët dhe një ekonomi të dominuar nga mikro-bizneset, faktorë që mund të ngadalësojnë adoptimin e teknologjisë.

Nga përdorues në krijues të teknologjisë

Presidenti i Shoqatës së Biznesit Grek në Shqipëri, Denald George Tafani, tha se revolucioni i Inteligjencës Artificiale duhet të shihet si një mundësi zhvillimi dhe jo thjesht si një valë teknologjike që duhet ndjekur.

“Nuk po diskutojmë më nëse AI do të ndryshojë botën. Sot duhet të diskutojmë se si do ta përdorim atë në mënyrë korrekte për të krijuar më shumë vlerë për ekonominë, biznesin dhe shoqërinë tonë.”

Sipas tij, historia ekonomike është shënuar nga revolucione që kanë ndryshuar mënyrën e prodhimit dhe të punës.

“Historia ka treguar se çdo epokë është përcaktuar nga një revolucion, ai bujqësor, industrial dhe më pas ai dixhital. Sot ne po jetojmë revolucionin e Inteligjencës Artificiale dhe sfida e brezit tonë është të jetë pjesë aktive e këtij transformimi.”

Por, sipas Tafanit, Shqipëria nuk duhet të kufizohet vetëm në konsumimin e teknologjive të zhvilluara nga vende të tjera.

“Shqipëria nuk duhet të jetë vetëm përdoruese e teknologjive që zhvillojnë të tjerët. Ne duhet të krijojmë, të inovojmë dhe të zbulojmë vetë.”

Për këtë, ai kërkoi më shumë partneritet mes biznesit, universiteteve dhe institucioneve publike, ndërsa përmendi edhe projektin grek Pharos AI Factory, i cili synon ta shndërrojë Greqinë në një qendër rajonale të Inteligjencës Artificiale dhe që, sipas tij, mund të krijojë mundësi edhe për Shqipërinë.

AI kërkon edhe rregulla

Në të njëjtën linjë, ambasadorja e Greqisë në Shqipëri, Lambrini Komini, tha se ndikimi i Inteligjencës Artificiale është aq i madh, sa tashmë mund të flitet për një periudhë “para” dhe “pas” zbatimit praktik të saj.

“Jetojmë në një botë të re, ku Inteligjenca Artificiale po sjell ndryshime konkrete në pothuajse çdo sektor të aktivitetit njerëzor.”

Megjithatë, sipas saj, zhvillimi i teknologjisë nuk mund të shkëputet nga dimensioni etik.

“Përveç eksplorimit të kufijve të rinj, është po aq e rëndësishme të vendosim edhe kufij. Përdorimi i AI-së duhet të shoqërohet me garanci dhe standarde etike.”

Komini solli si shembull krijimin në Greqi të Sekretariatit për Inteligjencën Artificiale dhe Qeverisjen e të Dhënave, si dhe investimet në Daedalus Supercomputer dhe Pharos AI Factory, ndërsa vlerësoi edhe përdorimin e AI në disa procese të administratës shqiptare.

Qeveria: Nuk diskutohet më nëse AI do ta ndryshojë ekonominë

Nga ana e qeverisë shqiptare, zëvendësministri i Ekonomisë Martin Kajo tha se diskutimi global ka kaluar tashmë fazën e teorisë.

“Nuk diskutohet më nëse AI do ta ndryshojë ekonominë, sepse kjo po ndodh tashmë. Pyetja është nëse Shqipëria dhe bizneset shqiptare do të jenë në anën e duhur të këtij ndryshimi.”

Sipas tij, vendet që po përfitojnë më shumë janë ato që po eksperimentojnë sot dhe jo ato që presin pjekjen e teknologjisë.

“Vendet që kanë përqafuar AI janë ato që eksperimentojnë më shpejt dhe ndërtojnë kapacitete tani, jo pas tre vitesh, kur mund të jetë tepër vonë.”

Kajo tha se Shqipëria ka kaluar nga ndërtimi i shtetit dixhital drejt asaj që ai e quajti “shteti inteligjent”, ku AI po integrohet në administratë përmes platformës Diella, ndërsa objektivi është zgjerimi i saj në analizën e dokumenteve, monitorimin e procedurave dhe proceset e prokurimit publik.

Edhe zëvendësministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme, Vilma Premti, tha se Inteligjenca Artificiale nuk është vetëm çështje teknologjie, por edhe e zhvillimit ekonomik.

“Duhet të kemi më pak frikë nga ky term dhe ta kuptojmë më shumë. Na duhen më shumë ura mes ideve, tregjeve dhe investimeve.”

Sipas saj, teknologjia nuk mund të ndërtojë e vetme një ekonomi moderne.

“Ajo ka nevojë për njerëz, besim dhe bashkëveprim mes bizneseve dhe institucioneve.”

Paradoksi shqiptar: Internet pothuajse universal, por aftësi dixhitale ndër më të ulëtat në Europë

Nëse pjesa e parë e samitit u dominua nga vizioni, prezantimi i Accenture solli një panoramë më konkrete të ekonomisë shqiptare. Sipas kompanisë, Shqipëria ka krijuar bazat infrastrukturore për transformimin dixhital. Rreth 97-99% e familjeve kanë akses në internet, ndër nivelet më të larta në Europë.

Por ky avantazh nuk përkthehet automatikisht në përdorim produktiv të teknologjisë.

Vetëm 23.8% e popullsisë zotëron aftësi bazë dixhitale, niveli më i ulët në Europë. Në të njëjtën kohë, produktiviteti i punës mbetet rreth 42% e mesatares së Bashkimit Europian, ndërsa 85.9% e ndërmarrjeve shqiptare kanë vetëm 1 deri në 4 punonjës.

Sipas Accenture, pikërisht këta tre faktorë: mungesa e aftësive, produktiviteti i ulët dhe struktura e fragmentuar e biznesit, janë pengesat kryesore që Inteligjenca Artificiale të përhapet me ritme të shpejta në ekonomi.

Megjithatë, analiza vlerëson se AI mund të ndikojë ndjeshëm në administratën publike, sektorin e teknologjisë, shërbimet financiare dhe profesionet me bazë njohurish, ndërsa sektorë si bujqësia, ndërtimi dhe një pjesë e turizmit pritet të kenë ritëm më të ngadaltë adoptimi.

Shqipëria në 5 shifra
• 97-99% e familjeve kanë akses në internet.
• 23.8% e popullsisë zotëron aftësi bazë dixhitale.
• Produktiviteti i punës është rreth 42% e mesatares së BE-së.
• 85.9% e bizneseve janë mikro-ndërmarrje me 1-4 punonjës.
• AI mund të shtojë 3%-6.5% në PBB në skenarin optimist të Accenture.

Tre skenarët për AI në Shqipëri
Skenari konservator
• AI përdoret në mënyrë të kufizuar.
• Strategjia kombëtare mbetet pa financim të mjaftueshëm.
Skenari bazë
• Mbështetje për SME-të.
• Trajnim i specialistëve.
• Rikthim i profesionistëve nga diaspora.
Skenari optimist
• Shqipëria zhvillon qendra të dhënash.
• Ndërton modele gjuhësore në shqip.
• Krijon aplikime AI për turizmin, administratën dhe agroindustrinë.
• Kontributi në PBB arrin deri në 6.5%.

Çfarë është Pharos AI Factory?
Pharos AI Factory është një nga shtatë qendrat e para të Inteligjencës Artificiale të mbështetura nga Bashkimi Europian, me synimin për ta kthyer Greqinë në një qendër rajonale të AI. Projekti mbështetet te superkompjuteri DAEDALUS, i cili do të përdoret për zhvillimin dhe trajnimin e modeleve të AI.

Përmes tij, startup-et, universitetet, bizneset dhe institucionet publike do të kenë akses në fuqi të avancuar llogaritëse, të dhëna dhe ekspertizë për zhvillimin e aplikacioneve të reja. Projekti financohet nga Bashkimi Europian dhe qeveria greke dhe synon të mbështesë inovacionin në fusha si shëndetësia, energjia, klima, kultura dhe administrata publike.

The post AI nuk është më teori, Shqipëria përballet me sfidën e adoptimit appeared first on Revista Monitor.

Platforma e produktivitetit Superhuman ka njoftuar blerjen e GPTZero, një nga startup-et më të njohura në fushën e zbulimit të përmbajtjes së krijuar nga AI. Kushtet financiare të marrëveshjes nuk janë bërë publike.

GPTZero u krijua në vitin 2023 nga Edward Tian, atëherë student në Princeton, dhe u bë viral pasi ofroi një mjet që identifikonte nëse një tekst ishte shkruar nga njeriu apo nga modele si ChatGPT. Që prej lançimit, kompania është zgjeruar me mjete për zbulimin e halucinacioneve të AI-së, verifikimin e autorësisë dhe analizën e autenticitetit të përmbajtjes.

Sipas kompanisë, GPTZero ka kaluar mbi 19 milionë përdorues të regjistruar dhe ka arritur rreth 30 milionë dollarë të ardhura vjetore të përsëritshme (ARR). Vlerësimi i saj i fundit ishte mbi 88 milionë dollarë.

Blerja vjen në një moment kur kërkesa për mjete që verifikojnë autenticitetin e përmbajtjes po rritet me shpejtësi, veçanërisht në arsim, media, rekrutim dhe konsulencë. Superhuman synon të integrojë teknologjinë e GPTZero në produktet e veta të produktivitetit dhe në asistentin e saj AI, duke e bërë verifikimin e përmbajtjes pjesë të përvojës së përditshme të përdoruesve.

Të gjithë rreth 30 punonjësit e GPTZero do t’i bashkohen Superhuman-it. Bashkëthemeluesit Edward Tian dhe Alex Cui do të drejtojnë një ekip të ri të fokusuar te “autenticiteti”, një fushë që po fiton rëndësi ndërsa interneti mbushet me përmbajtje të gjeneruar nga AI.

Kjo është blerja e katërt e rëndësishme e Superhuman. Kompania, e cila lindi pasi Grammarly bleu aplikacionin e emailit Superhuman dhe më pas adoptoi emrin e tij, po ndërton gradualisht një suitë të gjerë mjetesh të bazuara në AI për produktivitetin në punë./TECHCRUNCH

The post Pas 19 milionë përdoruesve, GPTZero përfundon në portofolin e Superhuman appeared first on Revista Monitor.

Ndërsa Inteligjenca Artificiale po kalon me shpejtësi nga laboratorët e teknologjisë në zyrat e kompanive dhe institucionet publike, Tirana do të bëhet më 25 qershor qendra e diskutimeve mbi këtë transformim. Edicioni i dytë i ‘AI Business Summit’ do të mbledhë përfaqësues të biznesit, politikëbërës, investitorë dhe ekspertë ndërkombëtarë për të diskutuar se si AI po përdoret në praktikë dhe çfarë mundësish krijon për ekonominë shqiptare.

Aktiviteti organizohet nga Shoqata e Biznesit Grek në Shqipëri në bashkëpunim me Accenture, nën kujdesin e Ambasadës së Greqisë në Tiranë dhe me Raiffeisen Bank Albania si partner kryesor.

Pas edicionit të parë, samiti i këtij viti synon të zhvendosë vëmendjen nga teoritë mbi Inteligjencën Artificiale drejt aplikimeve konkrete të saj në biznes, institucione dhe ekonomi. Diskutimet do të fokusohen te mënyra se si AI po krijon vlerë reale, po rrit efikasitetin dhe po ndikon në konkurrueshmërinë e kompanive dhe tregjeve.

Organizatorët e konsiderojnë aktivitetin si një platformë dialogu mes sektorit publik, biznesit, akademisë dhe partnerëve ndërkombëtarë për të diskutuar mundësitë dhe sfidat që sjell adoptimi i teknologjive të reja në Shqipëri.

Presidenti i Shoqatës së Biznesit Grek në Shqipëri, Denald George Tafani, u shpreh se Inteligjenca Artificiale tashmë po transformon mënyrën se si njerëzit jetojnë, punojnë dhe bëjnë biznes.

“Inteligjenca Artificiale nuk është më një vizion për të ardhmen, por një realitet që po transformon mënyrën se si jetojmë, punojmë dhe bëjmë biznes. Përmes AI Business Summit II synojmë të krijojmë një hapësirë ku idetë takohen me përvojën, teknologjia me biznesin dhe inovacioni me mundësitë reale të zhvillimit”, tha z. Tafani.

Sipas organizatorëve, AI Business Summit II synon të shërbejë jo vetëm si një konferencë, por edhe si një katalizator për bashkëpunime të reja, shkëmbim përvojash dhe nisma që mbështesin transformimin digjital të ekonomisë. Aktiviteti vjen në një moment kur Inteligjenca Artificiale po kalon me shpejtësi nga faza e eksperimentimit në përdorim të gjerë nga bizneset dhe institucionet. Përmes këtij eventi, Tirana synon të pozicionohet si një pikë referimi rajonale për diskutimet mbi zhvillimet më të fundit në Inteligjencën Artificiale dhe ndikimin e saj në të ardhmen e ekonomisë.

The post Biznesi përballë revolucionit të AI, Tirana pret samitin e dytë të Inteligjencës Artificiale appeared first on Revista Monitor.

Një nga aleancat më të fuqishme të inteligjencës në botë, e njohur si “Five Eyes” (SHBA, Britania e Madhe, Kanadaja, Australia dhe Zelanda e Re), ka lëshuar një paralajmërim të pazakontë: inteligjenca artificiale po zhvillohet me një ritëm aq të shpejtë sa mund të transformojë rrënjësisht sulmet kibernetike jo pas vitesh, por brenda muajve.

Sipas deklaratës së përbashkët të agjencive të sigurisë, modelet më të avancuara të AI-së, të njohura si “frontier models”, pritet të rrisin ndjeshëm aftësitë si të sulmuesve ashtu edhe të mbrojtësve në hapësirën kibernetike.

Megjithatë, shqetësimi kryesor është se këto mjete mund t’u japin aktorëve keqdashës mundësinë për të kryer sulme shumë më të sofistikuara, më të shpejta dhe në një shkallë më të gjerë se më parë.

Pse alarmi është kaq serioz?

Ajo që e bën këtë deklaratë të veçantë është gjuha e drejtpërdrejtë e përdorur nga agjencitë e inteligjencës. Në dokument thuhet se këto modele të reja të AI-së mund të tejkalojnë pritshmëritë aktuale të industrisë dhe të ndryshojnë në mënyrë themelore aftësitë sulmuese dhe mbrojtëse në fushën e sigurisë kibernetike.

Mesazhi kryesor ishte i qartë: “Afati nuk matet me vite, por me muaj.”

Ekspertët paralajmërojnë se AI tashmë është në gjendje të analizojë sasi gjigante kodi, të identifikojë dobësi të fshehura në sisteme dhe potencialisht të automatizojë procese që deri tani kërkonin ekipe të tëra specialistësh. Kjo do të thotë se sulmet mund të kryhen më shpejt dhe me më pak burime njerëzore.

Bizneset në vijën e parë të rrezikut

Sipas deklaratës së “Five Eyes”, rreziku kibernetik nuk duhet parë më si një çështje vetëm e departamenteve të IT-së, por si një rrezik strategjik për vetë biznesin. Kompanitë paralajmërohen të përgatiten për një realitet ku sulmet e fuqizuara nga AI mund të bëhen më të zakonshme dhe më të vështira për t’u zbuluar.

Agjencitë rekomandojnë masa bazë, por shpesh të neglizhuara: përditësimin e menjëhershëm të sistemeve, kufizimin e aksesit në rrjete, forcimin e kontrollit të identitetit dhe përdorimin e vetë AI-së për mbrojtje dhe zbulim të kërcënimeve.

Frika nga një garë globale e AI-së

Paralajmërimi vjen në një moment kur qeveritë po bëhen gjithnjë e më të shqetësuara për përdorimin e AI-së në sigurinë kombëtare. Autoritetet amerikane kanë ndërmarrë së fundmi masa kufizuese ndaj disa modeleve shumë të avancuara të AI-së për shkak të shqetësimeve se mund të përdoren për identifikimin dhe shfrytëzimin e dobësive në sisteme kritike.

Ekspertët besojnë se aftësitë e tilla nuk do të mbeten ekskluzivisht në duart e kompanive amerikane. Modele të ngjashme po zhvillohen edhe në vende të tjera, duke rritur frikën për një garë globale në armët kibernetike të fuqizuara nga inteligjenca artificiale.

Në thelb, mesazhi i agjencive të inteligjencës është se revolucioni i ardhshëm kibernetik nuk është një skenar i largët. Sipas tyre, ai mund të ketë nisur tashmë./ EURONEWS

The post Inteligjenca Artificiale mund ta ndryshojë luftën kibernetike brenda muajsh appeared first on Revista Monitor.