❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Yesterday — 8 June 2026Revista Monitor

Rritet numri i vizitorëve në hotelet e Kosovës, kryesojnë turistët nga Shqipëria dhe Gjermania

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 17:08

Në prill 2026, hotelet në Kosovë kanë regjistruar 67 mijë e 93 vizitorë, prej tyre 40 mijë e 60 vizitorë të huaj dhe 27 mijë e 34 vendorë. Numri më i madh i turistëve ishin nga Shqipëria me 8 mijë e 258, pasuar nga Gjermania me 4 mijë e 724.

Sektori i hotelerisë në Kosovë ka shënuar rritje gjatë muajit prill 2026, me mijëra vizitorë më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Të dhënat e Agjencisë së Statistikave tregojnë se interesimi për të vizituar Kosovën ka ardhur kryesisht nga rajoni dhe diaspora, ndërsa rritje të ndjeshme janë regjistruar edhe në net-qëndrime.

Sipas statistikave, në prill 2026 numri i përgjithshëm i vizitorëve në hotele ishte 67 mijë e 93. Prej tyre, 27 mijë e 34 ishin vizitorë vendorë, ndërsa 40 mijë e 60 vizitorë të jashtëm.

Krahasuar me prillin e vitit 2025, kur numri i përgjithshëm i vizitorëve ishte 54 mijë e 812, këtë vit pati rritje prej 22.4 për qind.

Edhe net-qëndrimet kanë shënuar rritje. Në total u regjistruan 149 mijë e 753 net-qëndrime, ku 75 mijë e 143 ose 50.1 për qind ishin nga vizitorët e huaj, ndërsa 74 mijë e 610 nga vizitorët vendorë.

Sa i përket vizitorëve të jashtëm, rritja ishte 23.5 për qind krahasuar me prillin e vitit 2025. Në total, Kosova u vizitua nga 40 mijë e 60 turistë të huaj.

Numrin më të madh të vizitorëve e kishin turistët nga Shqipëria me 8 mijë e 258 vizitorë, pasuar nga Gjermania me 4 mijë e 724, Zvicra me 4 mijë e 33 dhe Turqia me 3 mijë e 531 vizitorë.

Rritjen më të madhe e shënoi Zvicra, ku numri i vizitorëve u rrit për 33.5 për qind, ndërsa Gjermania pati rritje prej 28.2 për qind. Nga Shqipëria rritja ishte 14.1 për qind, ndërsa nga Turqia 15.2 për qind.

Edhe net-qëndrimet e turistëve të huaj kanë shënuar rritje. Vizitorët nga Zvicra realizuan 7 mijë e 773 net-qëndrime ose 56.4 për qind më shumë se një vit më parë. Turistët nga Gjermania regjistruan 9 mijë e 349 net-qëndrime me rritje prej 20.6 për qind, ndërsa ata nga Shqipëria 15 mijë e 438 net-qëndrime.

Ndërkohë, turistët nga Turqia ishin të vetmit që shënuan rënie të net-qëndrimeve, me minus 10.7 për qind krahasuar me prillin e vitit 2025.

 

The post Rritet numri i vizitorëve në hotelet e Kosovës, kryesojnë turistët nga Shqipëria dhe Gjermania appeared first on Revista Monitor.

Tatimet: Afat deri më 30 qershor 2026 për deklaratat e padorëzuara, përfitohet falja e gjobave

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 15:20

Administrata tatimore ka kujtuar se 30 Qershor 2026 është afati i fundit për dorëzimin e deklaratave tatimore të padorëzuara, me qëllim përfitimin e faljes së gjobave.

Pra bëhet fjalë për deklarata të padorëzuara deri më 31 Dhjetor 2024.

“Tatimpaguesit qĂ« kanĂ« deklarata tatimore tĂ« padorĂ«zuara pĂ«r periudha deri mĂ« 31.12.2024 kanĂ« kohĂ« deri mĂ« 30 Qershor 2026 pĂ«r t’i dorĂ«zuar dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga fshirja e gjobave pĂ«r mosdeklarim nĂ« afat.

Kujdes! Tatimpaguesit qĂ« nuk respektojnĂ« afatin ligjor do tĂ« humbasin tĂ« drejtĂ«n pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga kjo lehtĂ«si e parashikuar nĂ« ligj”, thuhet nĂ« njoftim.

Me zbatimin e ligjit “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e vendore dhe detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€, bizneset, pĂ«rveç faljes sĂ« gjobave pĂ«r deklarim tĂ« vonuar, do tĂ« pĂ«rfitojnĂ« edhe falje tĂ« gjobave pĂ«r njĂ« sĂ«rĂ« shkeljesh tĂ« tjera administrative tĂ« vendosura automatikisht deri mĂ« 31 dhjetor 2024.

Përfaqësues të Administratës Tatimore, gjatë një takimi me bizneset, kanë sqaruar se ligji për faljen e detyrimeve do të fshijë një sërë gjobash të vendosura automatikisht deri më 31 dhjetor 2024, si ato për pajisjet fiskale, moslëshimin e kuponit tatimor, mosdeklarimet në afat, si edhe gjobat e vendosura nga inspektorët.

Po ashtu, me zbatimin e ligjit do të falen edhe dënimet administrative (gjobat) automatike për mosdeklarim në afat, si dhe dënimet që lidhen me afatet e deklarimit të të punësuarve.

Në listën e gjobave që përfitojnë nga falja përfshihen gjithashtu gjobat për dorëzimin me vonesë të vendimit të ortakut, si dhe ato për dorëzimin e vonuar të pasqyrave financiare për periudhat e llogaritura deri më 31 dhjetor 2024.

Nga kuponi te pajisjet fiskale, do fshihen gjobat e vendosura automatikisht deri më 31 dhjetor 2024

The post Tatimet: Afat deri më 30 qershor 2026 për deklaratat e padorëzuara, përfitohet falja e gjobave appeared first on Revista Monitor.

Kriza energjetike frenon konsumin, europianët reduktojnë blerjet e karburanteve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 14:13

Rritja e fortë e çmimeve të energjisë po detyron drejtuesit e automjeteve në Europë të kufizojnë konsumin e karburanteve, duke shtuar sinjalet se goditja e re energjetike po prek drejtpërdrejt buxhetet familjare dhe aktivitetin ekonomik.

Sipas të dhënave të cituara nga Financial Times, shitjet e karburanteve për automjete në Eurozonë ranë me 3.5% në prill krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, rënia më e madhe që nga tetori 2023.

Në disa vende, si Gjermania, Austria dhe Norvegjia, konsumi ka pësuar rënie me dy shifra, ndërsa në Britaninë e Madhe shitjet e karburanteve ranë me rreth 10%.

Zhvillimi vjen pas rritjes së çmimeve të naftës dhe produkteve të rafinuara, të shkaktuar nga tensionet në Lindjen e Mesme dhe ndërprerjet e furnizimeve energjetike. Sipas raportit, çmimet e naftës diesel në Bashkimin Europian janë rritur mesatarisht me 33.7%, ndërsa benzina me 13.6%. Analistët vlerësojnë se konsumatorët po reagojnë duke kufizuar udhëtimet, duke shtyrë mbushjen e rezervuarëve ose duke kërkuar alternativa më ekonomike transporti.

Kjo po ndodh në një moment kur inflacioni në Eurozonë është rikthyer në rritje, duke arritur në 3.2% në maj, kryesisht si pasojë e kostove më të larta të energjisë. Për të zbutur goditjen, qeveritë europiane kanë ndërhyrë me masa të ndryshme, duke përfshirë ulje taksash dhe subvencione për energjinë.

Sipas vlerësimeve, ndërhyrjet fiskale kanë kaluar 11 miliardë euro, megjithëse ekspertët paralajmërojnë se mbështetja e përgjithshme e çmimeve mund të rëndojë financat publike dhe të krijojë shtrembërime në treg.

Shitjet e karburanteve përdoren shpesh si një tregues indirekt i aktivitetit ekonomik dhe konsumit të familjeve. Kur çmimet rriten ndjeshëm, familjet reduktojnë udhëtimet jo të domosdoshme, ndërsa bizneset përballen me kosto më të larta transporti.

Rënia e konsumit të karburanteve është gjithashtu një sinjal se goditja energjetike po fillon të ndikojë në kërkesën e brendshme. Në javët e fundit, një sërë treguesish ekonomikë në Eurozonë kanë treguar ngadalësim të aktivitetit, ndërsa bizneset dhe konsumatorët po përballen me kosto më të larta të energjisë.

Megjithatë, analistët paralajmërojnë se kërkesa mund të rikuperohet pjesërisht gjatë verës. Rritja e çmimeve të biletave ajrore po shtyn disa familje të zgjedhin pushime me makinë në vend të fluturimeve, çka mund të mbështesë konsumin e benzinës gjatë sezonit turistik./Financial Times

The post Kriza energjetike frenon konsumin, europianët reduktojnë blerjet e karburanteve appeared first on Revista Monitor.

Turizmi shqiptar pa busull: Rasti i Zvërnecit si simptomë e një modeli të gabuar zhvillimi

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 14:05

Prof. Dr. Mislim Zendeli

Edhe pse nuk kam informata tĂ« mjaftueshme, tĂ« cilat, siç duket, nuk i ka shumica, prandaj edhe protestojnĂ« me tĂ« drejtĂ« , si ish-pedagog nga fusha e turizmit po jap opinionin tim lidhur me tĂ« ashtuquajturin projekt “ZvĂ«rnec–Nartë–Sazan”.

Problemet rreth zhvillimit stihik* tĂ« turizmit nĂ« ShqipĂ«ri datojnĂ« prej kohĂ«sh. Vendi doli nga njĂ« diktaturĂ« e paparĂ« dhe strukturat udhĂ«heqĂ«se tĂ« kohĂ«s, shpesh pa vizion e pa pĂ«rvojĂ«, nuk dinin nga t’ia fillonin.

MegjithatĂ«, qĂ« nĂ« vitet e para pas çlirimit nga diktatura duhej tĂ« viheshin themelet pĂ«r njĂ« zhvillim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m tĂ« turizmit, pasi ShqipĂ«ria kishte pothuajse çdo parakusht natyror dhe kulturor: detin, plazhet, peizazhet mahnitĂ«se, qytetet e trashĂ«gimisĂ« si Berati, Gjirokastra, Kruja, Korça, lumenj tĂ« pastĂ«r, male dhe njĂ« pasuri natyrore qĂ«, siç themi rĂ«ndom, “ia ka falur Zoti”. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, kishte njĂ« popullsi tĂ« re me moshĂ« dhe relativisht tĂ« arsimuar dhe tĂ« edukuar.

Por mungoi strategjia afatgjatë për zhvillimin e turizmit.

Në vend të planifikimit serioz, u lejua degradimi urban dhe mjedisor. Riviera e Durrësit u mbingarkua deri në ekstrem me ndërtime pa kriter; Saranda u mbulua me kulla mbi kulla; e njëjta logjikë u ndoq në rivierën e Vlorës, asaj të Gjirit të Lalëzit dhe shumë zona të tjera bregdetare. Bregdeti u uzurpua nga të fortët, u prenë pyje e pisha, u shkatërruan peizazhe të rralla për objekte pa identitet arkitekturor dhe pa harmoni me natyrën.

Më vonë nisi vala e resorteve luksoze. Lura, Valamar, San Pietro, Green Coast, Turquoise Marina, e të tjera me vila skajshmërisht të shtrenjta, por shpesh pa infrastrukturë bazike turistike: rrugë jofunksionale, pa kanalizime, pa furnizim të qëndrueshëm me ujë, menaxhim mbetjesh apo transport publik adekuat. Ky model zhvillimi, në stadin ekonomik dhe turistik të vendit, nuk solli rritjen e pritshme të konsumit turistik, pasi investime të tilla kanë efekt të kufizuar multiplikativ kur ekonomia vendase nuk është e integruar me bujqësi intensive, industri ushqimore dhe prodhim lokal.

NĂ« mungesĂ« tĂ« njĂ« strategjie tĂ« mirĂ«filltĂ«, u bllokuan plazhet publike, u tolerua filozofia “kap çka tĂ« kapish”, ndĂ«rsa degradimi vazhdoi mĂ« tej nĂ« lumenj, male dhe zona me vlera tĂ« jashtĂ«zakonshme natyrore.

Tërë kësaj periudhe postdiktatoriale u tolerua degradimi i vazhdueshëm dhe, në shumë raste, shkatërrimi i peizazheve natyrore, habitateve, florës dhe faunës. Një shkatërrim i ambienteve të rralla i lejua në Theth, Valbonë, dhe pothuajse në shumicën e perlave turistike të Shqipërisë. Shteti, fatkeqësisht, shpesh mbeti në rolin e një vëzhguesi pasiv, duke mos ndërmarrë me kohë masat e nevojshme mbrojtëse përmes institucioneve kompetente.

Në vend të ndërhyrjeve parandaluese dhe politikave të qarta konservuese, zakonisht mjaftohej vetëm me konstatimin e gjendjes, ndërkohë që dëmet mjedisore thelloheshin dita-ditës. Mungesa e kontrollit institucional, e planifikimit hapësinor dhe e zbatimit të ligjit krijoi terren për ndërtime pa kriter, uzurpim të hapësirave publike dhe dëmtim të ekosistemeve me vlera të jashtëzakonshme natyrore e turistike.

Nga ana tjetĂ«r, pĂ«r hir tĂ« sĂ« vĂ«rtetĂ«s, duhet pranuar se qeveritĂ«, Nano, Berisha dhe Rama shumĂ« mĂ« tepĂ«r, kanĂ« bĂ«rĂ« investime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« atĂ« qĂ« quhet turizĂ«m kulturor. Restaurimi i qendrave historike nĂ« GjirokastĂ«r, Berat, Korçë, VoskopojĂ«, Pazari i KrujĂ«s, pedonalja e ShkodrĂ«s, kalatĂ« e shumta historike dhe nxitja e disa modeleve tĂ« agroturizmit si “Mrizi i Zanave”, “Gjepali”, “Kazerma”, “Kodra e gjelbĂ«r” janĂ« hapa pozitivĂ«.

Edhe pse kapitali privat ka realizuar investime tĂ« konsiderueshme, tĂ« dukshme pothuajse gjithandej – veçanĂ«risht nĂ« ndĂ«rtimin e objekteve tĂ« industrisĂ« sĂ« mikpritjes si hotele, restorante, bare dhe struktura tĂ« tjera akomoduese e rekreative – zhvillimi i turizmit vazhdon tĂ« pĂ«rballet me mangĂ«si serioze strukturore. Investimet private, sado tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, nuk mund ta zĂ«vendĂ«sojnĂ« rolin strategjik tĂ« shtetit nĂ« planifikimin afatgjatĂ«, zhvillimin e infrastrukturĂ«s bazike turistike dhe mbrojtjen e resurseve natyrore e kulturore.

Pikërisht mungesa e këtij koordinimi ndërmjet kapitalit privat dhe politikave publike ka bërë që, në shumë raste, zhvillimi turistik të mbetet spontan, i pabalancuar dhe larg standardeve të turizmit të qëndrueshëm.

Shteti pra nga ana e tij ka investuar shumë pak në infrastrukturën bazike turistike. Pas më shumë se tri dekadash tranzicion, vendi ende nuk ka transport hekurudhor funksional, transporti publik ndërurban mbetet problematik, mungon transporti ujor që lidh portet turistike, ndërkaq ai ajror çalon nga stërngarkesa gjatë pikut, ka pak shkolla profesionale për industrinë e mikpritjes, ndërsa shumë plazhe mbeten pa parkingje, pa shpëtimtarë, pa sinjalistikë dhe pa standarde elementare shërbimi. Probleme serioze vazhdojnë të jenë edhe menaxhimi i ujit të pijshëm, mbeturinave dhe ujërave fekale.

Efekti multiplikativ i turizmit mbetet i vogël pasi Shqipëria nuk ka prodhim vendor konkurrues, bujqësi intensive dhe industri përpunuese, sepse një pjesë e madhe e të ardhurave të turizmit përfundon në importe.

Sa i përket rastit të Zvërnecit, për aq sa është bërë publike deri më tani, mendoj se projekti bie ndesh me parimet themelore të turizmit të qëndrueshëm. Turizmi i qëndrueshëm konsiston në zhvillimin e turizmit në një mënyrë që plotëson nevojat e turistëve dhe komunitetit lokal sot, pa dëmtuar mundësitë e brezave të ardhshëm. Ai nuk ka të bëjë vetëm me fitimin ekonomik, por me ruajtjen e një ekuilibri ndërmjet ekonomisë, mjedisit dhe shoqërisë.

Kjo nënkupton:

QĂ«ndrueshmĂ«ri mjedisore – ruajtje tĂ« natyrĂ«s, biodiversitetit dhe peizazhit, kufizim tĂ« betonizimit dhe shfrytĂ«zimit tĂ« pakontrolluar tĂ« resurseve, si dhe mbrojtje tĂ« zonave tĂ« ndjeshme.

Qëndrueshmëri ekonomike- krijim përfitimesh reale për ekonominë lokale dhe jo vetëm për investitorë të mëdhenj, mbështetje të prodhuesve vendas, gastronomisë tradicionale dhe punësimit afatgjatë.

Qëndrueshmëri sociale e kulturore-respektim të identitetit lokal, trashëgimisë dhe mënyrës së jetesës së komunitetit, pa e transformuar një territor në një hapësirë artificiale që humb autenticitetin.

Shqipëria ka nevojë për zhvillim turistik, por jo për çdo çmim. Ajo ka nevojë për vizion, planifikim dhe politika që ndërtojnë të ardhmen pa shkatërruar atë që natyra dhe historia ia kanë falur.

Në këtë kontekst, projekti për aq sa është bërë publik deri më tani, kontestohet me të drejtë nga protestuesit dhe nga ajo pjesë e opinionit publik që beson se zhvillimi ekonomik duhet të jetë në funksion të interesit afatgjatë të vendit dhe komunitetit lokal.

Natyrisht, investimet e huaja janë të mirëseardhura dhe të nevojshme për një ekonomi në zhvillim si ajo shqiptare. Mirëpo, pyetja thelbësore është: çfarë benefitesh konkrete sjellin ato për komunitetin dhe shtetin? Një investim nuk duhet vlerësuar vetëm nga madhësia financiare apo pamja imponuese e projektit, por nga ndikimi real ekonomik, social dhe mjedisor që lë pas e që do t ju ngel trashëgimi brezave pas.

Në rastin konkret, korporatat investuese mund të gjallërojnë përkohësisht industrinë e ndërtimit dhe të hapin vende pune, por mbetet dilema legjitime nëse këto vende pune do të jenë të qëndrueshme, të mirëpaguara dhe me perspektivë reale për komunitetin vendas. Përvoja e deritanishme tregon se shpesh punësimi mbetet kryesisht sezonal ose me paga minimale, ndërsa pjesa më e madhe e fitimit transferohet jashtë vendit, duke kufizuar efektin real multiplikativ në ekonominë kombëtare.

NĂ«se njĂ« projekt nuk arrin tĂ« integrojĂ« prodhuesit vendas, bujqĂ«sinĂ«, gastronominĂ« lokale, bizneset e vogla dhe fuqinĂ« punĂ«tore tĂ« kualifikuar vendase, atĂ«herĂ« me tĂ« drejtĂ« shtrohet pyetja popullore: “A ia vlen barra qiranĂ«?”

*zhvillim stihik nënkupton që turizmi është zhvilluar në mënyrë të çrregullt, pa strategji afatgjatë, pa plan urbanistik ose pa koordinim nga institucionet

*Mislim Zendeli, ish pedagog në Fakultetin e Turizmit dhe Hotelerisë, pranë Universitetit të Tetovës

 

 

The post Turizmi shqiptar pa busull: Rasti i Zvërnecit si simptomë e një modeli të gabuar zhvillimi appeared first on Revista Monitor.

Euro e nis javën në rënie të mëtejshme, zbret drejt pragut të 95 lekëve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 13:32

Kursi i këmbimit mes Euros dhe Lekut e ka nisur javën në rënie të mëtejshme dhe ka prekur një minimum të ri historik. Sipas kursit zyrtar të këmbimit të Bankës së Shqipërisë, monedha europiane u këmbye sot me 95.19 lekë, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë.

Kursi i Euros duket tashmë i orientuar drejt kufirit të 95 lekëve, i nxitur nga rritja e pritshme e ofertës valutore për shkak të sezonit veror.

Kursi Euro-Lek ka rënë me 1.6% që nga fillimi i vitit 2026, ndërsa me bazë vjetore rënia ka arritur në 2.8%.

Sipas agjentëve të tregut, rënia e Euros po vazhdon të nxitet nga një ofertë e lartë e valutës në treg, ndërsa kërkesa nuk arrin të ndjekë të njëjtin ritëm, pavarësisht blerjeve të vazhdueshme të Bankës së Shqipërisë.

Banka Qendrore ka luajtur një rol të rëndësishëm në tregun valutor në dy vitet e fundit, duke tërhequr nga tregu më shumë se dy miliardë euro. Kjo e ka frenuar pjesërisht rënien e Euros, që në mungesë të kërkesës shtesë të Bankës Qendrore do të kishte arritur nivele edhe më të ulëta.

Megjithatë, rritja e inflacionit mund ta çojë Banën e Shqipërisë në një pikë dileme. Sipas shifrave zyrtare të INSTAT, për majin inflacioni arriti nivelin 3%, që është edhe objektivi pikësor i Bankës Qendrore.

Deri tani, ndërhyrjet në tregun valutor ishin motivuar kryesisht me objektivin e inflacionit, për të frenuar efektin deflacionist të inflacionit të importuar mbi çmimet e konsumit në ekonominë shqiptare.

Tashmë që inflacioni është rikthyer në objektiv, vështirë se ndërhyrjet e Bankës së Shqipërisë mund të mbështeten më mbi argumentin e stabilitetit të çmimeve. Në rast se Banka Qendrore tërhiqet nga ndërhyrjet në tregun valutor ose të paktën i redukton këto ndërhyrje, gjasat janë që rënia e Euros të vazhdojë, të paktën gjatë verës, për shkak të rritjes së pashmangshme sezonale të ofertës.

Forcimi i mëtejshëm i Lekut mund të japë një kontribut pozitiv në kontrollin e inflacionit, që pritet të vazhdojë rritjen, për shkak të çmimeve më të larta të karburanteve dhe ndikimit të tyre në kostot e prodhimit.

Por, nga ana tjetër, një dobësim i mëtejshëm i Euros do të godiste edhe më shumë sektorët eksportues të ekonomisë, duke filluar nga vetë turizmi. Zhvlerësimi i Euros i ul të ardhurat në Lekë dhe tkurr marzhet e eksportuese, duke i shtyrë drejt rritjes së çmimeve dhe humbjes së konkurrueshmërisë.

Burimi: Banka e Shqipërisë

Burimi: Banka e Shqipërisë

The post Euro e nis javën në rënie të mëtejshme, zbret drejt pragut të 95 lekëve appeared first on Revista Monitor.

Intesa Sanpaolo sfidon rivalët me ofertë 30.6 miliardë euro për Monte dei Paschi

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 13:16

Sektori bankar italian po hyn në një fazë të re konsolidimi, pasi banka më e madhe e vendit, Intesa Sanpaolo, njoftoi një ofertë të papritur prej 30.6 miliardë eurosh për blerjen e rivalit Banca Monte dei Paschi di Siena (MPS), në atë që konsiderohet marrëveshja më e madhe bankare në historinë e Italisë.

Oferta vjen vetëm një ditë pasi Banco BPM kishte propozuar nisjen e bisedimeve për një bashkim me Monte dei Paschi, duke e kthyer bankën me bazë në Siena në qendrën e betejës për riformatimin e sistemit bankar italian.

Intesa ofron për çdo aksion të Monte dei Paschi 1.6 aksione të reja të Intesa-s dhe 1 euro në para, duke e vlerësuar çdo aksion të MPS në 10.09 euro, rreth 12.5% më shumë se çmimi që kishte në bursë përpara shpalljes së ofertës.

Nëse transaksioni realizohet, grupi i ri do të bëhej banka e dytë më e madhe e Eurozonës për nga kapitalizimi në treg, pas Banco Santander, me një vlerë tregu të kombinuar prej rreth 126 miliardë eurosh.

Intesa synon të arrijë fitime neto prej 16 miliardë eurosh deri në vitin 2029 falë sinergjive të krijuara nga bashkimi. Për të kapërcyer pengesat e konkurrencës, Intesa ka njoftuar një marrëveshje paraprake me grupin e sigurimeve Unipol për shitjen e 635 degëve të Monte dei Paschi dhe selisë historike të bankës, një transaksion që mund të arrijë deri në 3.5 miliardë euro.

Monte dei Paschi, e themeluar në vitin 1472 dhe e konsideruar banka më e vjetër në botë që vazhdon aktivitetin, u shpëtua nga shteti italian në vitin 2017 pas një krize të thellë financiare. Pas rikthimit në pronësi private gjatë viteve 2023-2024 dhe një serie lëvizjesh strategjike, banka është kthyer në një objektiv të lakmuar për konsolidimin e sektorit bankar italian.

Lajmi u prit pozitivisht nga investitorët. Aksionet e Monte dei Paschi u rritën me mbi 10% në bursën e Milanos, ndërsa aksionet e Intesa Sanpaolo pësuan rënie, pasi tregu po vlerëson koston dhe kompleksitetin e integrimit të një marrëveshjeje kaq të madhe.

Analistët e shohin ofertën si një kundërpërgjigje të drejtpërdrejtë ndaj planeve të Banco BPM dhe si një sinjal se vala e bashkimeve dhe blerjeve në sektorin bankar italian është larg përfundimit./ Reuters

The post Intesa Sanpaolo sfidon rivalët me ofertë 30.6 miliardë euro për Monte dei Paschi appeared first on Revista Monitor.

Renditja: Profesionet me normat më të larta dhe më të ulëta të divorcit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 13:14

Normat e divorcit ndryshojnë ndjeshëm sipas profesionit, nga vetëm 14.2% te aktuarët, deri në gati 50% në disa profesione shërbimi dhe mbështetjeje shëndetësore.

Sipas të dhënave të American Community Survey, të përpunuara nga FlowingData, profesioni me normën më të ulët të divorcit në SHBA është ai i aktuarëve (specialistë të vlerësimit statistikor të rrezikut në sigurime dhe financë), me 14.2%. Në kahun tjetër, disa profesione raportojnë norma divorci pranë 48%, duke nxjerrë në pah dallime të mëdha brenda tregut amerikan të punës.

Një nga gjetjet më interesante është ndarja brenda sektorit të shëndetësisë. Mjekët, dentistët dhe fizioterapistët renditen mes profesioneve me normat më të ulëta të divorcit, ndërsa ndihmësit e kujdesit në shtëpi, ndihmësit psikiatrikë dhe infermierët praktikë renditen mes profesioneve me normat më të larta.

Kjo tregon se nuk është vetëm sektori ai që ka rëndësi, por edhe kushtet konkrete të punës, oraret, niveli i autonomisë dhe presioni emocional që shoqëron rolin.

Profesionet me normat më të ulëta të divorcit

Profesionet me më pak divorce kanë disa tipare të përbashkëta. Shumica kërkojnë arsim të avancuar, licenca profesionale ose ekspertizë teknike të specializuar.

Në krye të listës janë:

  1. Aktuarët, 14.2%
  2. Shkencëtarë të tjerë fizikë, 17.2%
  3. Shkencëtarë të teknologjisë së informacionit, 18.7%
  4. Zhvillues programesh, 18.9%
  5. Fizioterapistë, 19.0%
  6. Mjekë, 20.1%
  7. Klerikë, 20.2%
  8. Farmacistë, 20.3%
  9. Shkencëtarë të atmosferës, 20.4%
  10. Inxhinierë nafte dhe minierash, 20.7%

Arsimi duket se është një nga faktorët shpjegues. Studimet e bazuara në të dhënat e Censusit tregojnë se normat e divorcit priren të ulen me rritjen e nivelit arsimor. Personat vetëm me diplomë të shkollës së mesme kishin normë divorci 38.8%, krahasuar me 30.1% për ata me diplomë dyvjeçare pas shkollës së mesme dhe 25.9% për ata me të paktën diplomë universitare.

Profesionet me normat më të larta të divorcit

Në anën tjetër të renditjes janë profesione që shpesh lidhen me orare të çrregullta, punë me turne, kontakt të vazhdueshëm me publikun ose ngarkesë të lartë emocionale.

Ndër profesionet me normat më të larta të divorcit janë:

  1. Profesionistë të tjerë të kujdesit shëndetësor, 48.3%
  2. Telemarketing, 48.0%
  3. Terapistë masazhi, 47.9%
  4. Shoferë autobusësh, 47.8%
  5. Operatorë makinash shtypi, 47.6%
  6. Mbikëqyrës të shërbimeve të kujdesit, 47.6%
  7. Mbikëqyrës të institucioneve korrektuese, 47.5%
  8. Shoferë ambulance dhe ndihmës ambulance, 47.3%
  9. Ndihmës psikiatrikë, 47.2%
  10. Infermierë praktikë, 47.1%

Orare të paqëndrueshme mund të jenë një pjesë e shpjegimit. Studime të mëparshme kanë gjetur lidhje mes punës me turne nate, konflikteve punë-familje dhe rrezikut më të lartë për ndarje ose divorc, veçanërisht te prindërit e rinj.

ÇfarĂ« tregon renditja

Renditja sugjeron se profesioni dhe jeta familjare janë më të lidhura nga sa mendohet zakonisht. Asnjë profesion nuk përcakton fatin e një martese, por faktorë si oraret e punës, stresi, niveli arsimor, të ardhurat dhe autonomia në punë duket se lidhen me rezultate shumë të ndryshme në jetën personale.

Ndarja brenda shëndetësisë është shembulli më i qartë: dy njerëz mund të punojnë në të njëjtin sektor, por të përballen me presione krejt të ndryshme në marrëdhënie, në varësi të rolit që kanë.

The post Renditja: Profesionet me normat më të larta dhe më të ulëta të divorcit appeared first on Revista Monitor.

SOS Fshatrat e FĂ«mijĂ«ve sjell nismĂ«n globale “YouthCan” pĂ«r fuqizimin dhe punĂ«simin e tĂ« rinjve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 13:10

Mundësi të reja punësimi dhe mbështetje emocionale për të rinjtë shqiptarë.

 

SOS Fshatrat e FĂ«mijĂ«ve ShqipĂ«ri prezantoi zyrtarisht, nĂ« 4 Qershor, ditĂ«n e enjte projektin “YouthCan for Wellbeing and Employment / TĂ« RinjtĂ« Munden pĂ«r MirĂ«qenie dhe PunĂ«sim “.

Kjo nismë inovative 4-vjeçare synon të aftësojë dhe integrojë në tregun e punës të rinjtë e moshës 15-29 vjeç në Tiranë dhe Shkodër, duke i mbështetur në kalimin nga pasiguria drejt vetëbesimit dhe pavarësisë financiare.

Duke e lidhur nisjen e projektit me 30-vjetorin e organizatës, znj. Mimoza Manaj, Drejtor Nacional për SOS Fshatrat e Fëmijëve Shqipëri, theksoi se YouthCan përfaqëson një hap të ri në mbështetjen e të rinjve drejt pavarësisë personale, emocionale dhe ekonomike.

“YouthCan lindi nga dĂ«gjimi i zĂ«rit tĂ« tĂ« rinjve. Ne besojmĂ« fort se çdo i ri ka potencial, çdo i ri ka aftĂ«si, çdo i ri ka Ă«ndrra dhe, mbi tĂ« gjitha, çdo i ri meriton mundĂ«si reale pĂ«r tĂ« ecur pĂ«rpara. Sot nuk po lançojmĂ« vetĂ«m njĂ« projekt; sot po lançojmĂ« njĂ« besim tĂ« pĂ«rbashkĂ«t: qĂ« tĂ« rinjtĂ« munden, qĂ« tĂ« rinjtĂ« meritojnĂ« mundĂ«si dhe qĂ« sĂ« bashku mund tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« shoqĂ«ri mĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se dhe mĂ« tĂ« drejtĂ«.”

Drejtori i Përgjithshëm i AKPA-s, z. Klevis Hysa, vlerësoi kontributin e SOS Fshatrave të Fëmijëve Shqipëri ndër vite, duke e cilësuar këtë projekt si një mjet të fuqishëm për tregun e punës.

“SOS Fshatrat e FĂ«mijĂ«ve Ă«shtĂ« ndĂ«r organizatat qĂ« ka pasur njĂ« ndikim tĂ« madh nĂ« komunitet dhe te tĂ« rinjtĂ« gjatĂ« kĂ«tyre 30 viteve. Besoj fort se YouthCan do tĂ« jetĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ« me kĂ«tĂ« ndikim, duke i mbĂ«shtetur tĂ« rinjtĂ« nĂ« hapat e tyre drejt jetĂ«s dhe punĂ«s. Ky projekt synon t’i informojĂ« tĂ« rinjtĂ« pĂ«r mundĂ«sitĂ« qĂ« ekzistojnĂ« nĂ« treg dhe t’i orientojĂ« drejt shĂ«rbimeve tĂ« punĂ«simit, aftĂ«simit dhe formimit profesional”, theksoi Hysa.

Për rëndësinë e këtij bashkërendimi, Znj. Migena Kokeri nga Bashkia Tiranë (Drejtor, Drejtoria e Mbrojtjes dhe Përfshirjes Sociale) u shpreh:

“GjĂ«rat e mira duhet tĂ« bĂ«hen me partnerĂ« tĂ« mirĂ«. Bashkia e TiranĂ«s dhe pushteti vendor nuk mund tĂ« punojnĂ« tĂ« vetĂ«m; kanĂ« gjithmonĂ« nevojĂ« pĂ«r partnerĂ« tĂ« fortĂ«, veçanĂ«risht kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« dorĂ«n çdo tĂ« riu qĂ« ka nevojĂ« pĂ«r mbĂ«shtetje dhe orientim”.

Këtij mesazhi iu bashkua edhe Znj. Edita Shoshi nga Bashkia Shkodër (Drejtor i Përgjithshëm, Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimit Social dhe Rinisë):

“YouthCan” vjen nĂ« njĂ« moment shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r tĂ« rinjtĂ« tanĂ« dhe pĂ«r institucionet qĂ« punojnĂ« çdo ditĂ« pĂ«r t’u krijuar atyre mĂ« shumĂ« mundĂ«si. Kur investojmĂ« te tĂ« rinjtĂ«, nuk investojmĂ« vetĂ«m pĂ«r tĂ« ardhmen e tyre; investojmĂ« te qytetet tona dhe te shoqĂ«ria jonĂ«â€.

NĂ« fokus tĂ« eventit tĂ« lançimit ishte partneriteti institucional dhe ndĂ«rsektorial pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« zgjidhje konkrete sfidave me tĂ« cilat pĂ«rballen tĂ« rinjtĂ« nĂ« kalimin drejt tregut tĂ« punĂ«s. NĂ« kuadĂ«r tĂ« kĂ«tij bashkĂ«punimi, dy Memorandume MirĂ«kuptimi u nĂ«nshkruan midis SOS Fshatrat e FĂ«mijĂ«ve ShqipĂ«ri, dhe AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« PunĂ«simit dhe AftĂ«sive, si dhe midis SOS Fshatrat e FĂ«mijĂ«ve ShqipĂ«ri dhe AgjencisĂ« sĂ« RinisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale nĂ« BashkinĂ« e TiranĂ«s.

ÇfarĂ« pĂ«rmbajnĂ« marrĂ«veshjet?

Memorandumi me AKPA-n synon tĂ« forcojĂ« sistemin e referimit dhe orientimit tĂ« tĂ« rinjve drejt programeve tĂ« formimit profesional, shĂ«rbimeve tĂ« punĂ«simit dhe masave tĂ« “GarancisĂ« Rinore”. NdĂ«rkohĂ«, marrĂ«veshja me AgjencinĂ« e RinisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale pranĂ« BashkisĂ« TiranĂ« fokusohet nĂ« bashkĂ«punimin pĂ«r hartĂ«zimin e shĂ«rbimeve tĂ« shĂ«ndetit mendor, referimin e tĂ« rinjve drejt shĂ«rbimeve sociale dhe pĂ«rfshirjen e tyre nĂ« nisma qĂ« nxisin punĂ«simin dhe aftĂ«simin.

Fokusi dhe qasja e integruar

I mbĂ«shtetur financiarisht nga SOS Children’s Villages Worldwide, projekti “YouthCan/ TĂ« rinjtĂ« munden” do tĂ« ofrojĂ« mbĂ«shtetje tĂ« integruar pĂ«r tĂ« rinjtĂ« tĂ« cilĂ«t vijnĂ« nga komunitete tĂ« cĂ«nueshme tĂ« tilla si pa kujdes prindĂ«ror, nĂ« vĂ«shtirĂ«si socio-ekonomike, ata jashtĂ« arsimit, punĂ«simit apo formimit profesional, si dhe tĂ« rinj qĂ« pĂ«rballen me sfida tĂ« mirĂ«qenies emocionale.

GjatĂ« prezantimit tĂ« projektit, znj. Sonila Fregjaj, Menaxhere e projektit “YouthCan”, theksoi se modeli i projektit ndĂ«rthur mbĂ«shtetjen psiko-sociale, zhvillimin e aftĂ«sive pĂ«r punĂ«sim, orientimin nĂ« karrierĂ«, aftĂ«simin digjital, mentorimin, praktikat e punĂ«s dhe bashkĂ«punimin me sektorin privat.

Aktiviteti vijoi me panelin e diskutimit “Partneritet pĂ«r aftĂ«sim dhe punĂ«sim”, tĂ« moderuar nga znj. Orinda Shehu, Drejtore e Zhvillimit tĂ« Programeve KombĂ«tare pranĂ« SOS Fshatrave tĂ« FĂ«mijĂ«ve ShqipĂ«ri, ku pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« institucioneve dhe sektorit privat diskutuan mbi rolin e bashkĂ«punimit nĂ« krijimin e mundĂ«sive reale pĂ«r tĂ« rinjtĂ«.

“YouthCan” Ă«shtĂ« njĂ« iniciativĂ« globale e SOS Children’s Villages, e nisur nĂ« vitin 2017 dhe e zbatuar sot nĂ« rreth 50 shtete tĂ« botĂ«s. NĂ« ShqipĂ«ri, projekti vjen me njĂ« qasje tĂ« pĂ«rshtatur me nevojat lokale, duke bashkuar punĂ«simin, aftĂ«simin dhe mirĂ«qenien emocionale nĂ« njĂ« model tĂ« integruar mbĂ«shtetjeje pĂ«r tĂ« rinjtĂ«.

Deri në përfundim të nismës, synohet trajnimi dhe të mbështesë punësimin e qëndrueshëm për 180 të rinj, duke ndërtuar një rrjet bashkëpunimi me institucione publike, organizata dhe biznese partnere.

Eventi u pĂ«rmbyll me ftesĂ«n drejtuar sektorit privat pĂ«r t’u bĂ«rĂ« pjesĂ« e kĂ«tij rrugĂ«timi, duke hapur dyert pĂ«r tĂ« rinjtĂ« dhe duke kontribuar nĂ« ndĂ«rtimin e njĂ« tregu pune mĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s.

The post SOS Fshatrat e FĂ«mijĂ«ve sjell nismĂ«n globale “YouthCan” pĂ«r fuqizimin dhe punĂ«simin e tĂ« rinjve appeared first on Revista Monitor.

Shefja e FMN-së paralajmëron se bota nuk është gati për krizat e njëpasnjëshme

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 13:09

Drejtoresha e PĂ«rgjithshme e Fondit Monetar NdĂ«rkombĂ«tar, Kristalina Georgieva, tha se pas pĂ«rballjes me kriza tĂ« njĂ«pasnjĂ«shme vitet e fundit, bota duhet tĂ« ndĂ«rtojĂ« themele qĂ« mund t’u rezistojnĂ« goditjeve, tĂ« cilat janĂ« bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« shpeshta.

“Jam e shqetĂ«suar se ende nuk po e kuptojmĂ« plotĂ«sisht se kĂ«shtu do tĂ« jetĂ« bota,” tha Georgieva nĂ« podcast-in e Bloomberg, Leaders with Francine Lacqua.

“Nuk do tĂ« arrijmĂ« nĂ« njĂ« pikĂ« ku goditjet do tĂ« zhduken.”

Georgieva, e cila ka qenĂ« nĂ« krye tĂ« institucionit me seli nĂ« Uashington qĂ« nga viti 2019, Ă«shtĂ« pĂ«rballur me pandeminĂ« Covid, luftĂ«n nĂ« UkrainĂ«, trazirat rreth tarifave dhe tani konfliktin nĂ« Lindjen e Mesme. FMN-ja ka njĂ« kapacitet huadhĂ«nĂ«s prej pak mĂ« pak se 1 trilion dollarĂ«sh dhe detyra e saj — siç e pĂ«rshkroi ajo — Ă«shtĂ« t’i mbajĂ« 191 anĂ«tarĂ«t e fondit tĂ« fokusuar nĂ« bashkĂ«punimin pĂ«r tĂ« mirĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« ekonomisĂ« botĂ«rore.

Një transformim i madh që është duke ndodhur është përhapja e inteligjencës artificiale dhe ndikimi i saj në tregjet e punës dhe ekonomitë lokale. Georgieva tha se organizata, përfshirë edhe atë që ajo drejton, nuk arritën të dallonin pabarazitë që lindën nga globalizimi, dhe ajo dëshiron të sigurohet që kjo të mos ndodhë me inteligjencën artificiale.

“Ne kolektivisht, pĂ«rfshirĂ« edhe fondin, nuk e vlerĂ«suam sa duhet reagimin kundĂ«r globalizimit, i cili erdhi nga fakti se, po, ekonomia botĂ«rore po ecte mĂ« mirĂ« nĂ« tĂ«rĂ«si, por shumĂ« komunitete u boshatisĂ«n, sepse vendet e tyre tĂ« punĂ«s u zhdukĂ«n dhe nuk iu kushtua vĂ«mendje e mjaftueshme,” tha ajo.

“Do t’ju them se ajo qĂ« dua shumĂ« tĂ« mos shoh tĂ« pĂ«rsĂ«ritet Ă«shtĂ« e njĂ«jta gjĂ« me inteligjencĂ«n artificiale.”

Fondi do të përditësojë parashikimin e tij për ekonominë globale në korrik, pasi në prill uli parashikimin e rritjes ekonomike për këtë vit për shkak të luftës në Lindjen e Mesme. Ky institucion huadhënës kryen gjithashtu rishikime vjetore ekonomike të vendeve anëtare, ndër raporte të tjera, në kuadër të mandatit të tij mbikëqyrës.

Vlerësimi për Rusinë

NĂ« vitin 2024, dy vjet pasi Rusia pushtoi UkrainĂ«n, FMN-ja njoftoi se do tĂ« rifillonte rishikimin e saj vjetor tĂ« ekonomisĂ« ruse — tĂ« ashtuquajturin Artikulli IV — pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« qĂ« nga fillimi i luftĂ«s.

Plani u prit me reagime kundĂ«rshtuese nga disa vende tĂ« Bashkimit Evropian, tĂ« cilat e sfiduan GeorgievĂ«n pĂ«r kĂ«tĂ« vendim. Ato thanĂ« se angazhimi me RusinĂ« pĂ«r çështje ekonomike do t’i jepte legjitimitet pĂ«rpjekjeve tĂ« Kremlinit pĂ«r t’iu shmangur sanksioneve.

“Ishte njĂ« moment shumĂ« i ndĂ«rlikuar, sepse bombardimet po zhvilloheshin nĂ« tĂ« dyja drejtimet. Ne vendosĂ«m ta shtynim,” tha ajo. “Duhet tĂ« mbledhim tĂ« dhĂ«na pĂ«r tregtinĂ«, importet dhe eksportet. Rusia ishte shumĂ« ngurruese pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« kĂ«to tĂ« dhĂ«na.”

Ajo shtoi se “nĂ« njĂ« moment do tĂ« rifillojmĂ« vlerĂ«simin e rregullt,” pa dhĂ«nĂ« hollĂ«si pĂ«r kohĂ«n.

Fondi ka mbështetur Kievin me financime të lidhura me reforma kyçe që nga pushtimi rus, me dy programe: 15.6 miliardë dollarë në vitin 2023 dhe 8.1 miliardë dollarë këtë vit./ Bloomberg

The post Shefja e FMN-së paralajmëron se bota nuk është gati për krizat e njëpasnjëshme appeared first on Revista Monitor.

Hyrja në SEPA, transfertat ndërkombëtare në nisje u rritën me gati 29% për tremujorin e parë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 13:00

Transfertat ndërkombëtare të nisura nëpërmjet sektorit bankar kanë shënuar rritje të ndjeshme në tremujorin e parë të këtij viti.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, klientët e sektorit bankar shqiptar nisën 1 milion e 51 mijë transferta jashtë vendit, me një rritje prej 28.5% krahasuar me një vit më parë.

Rritja ishte e ngjashme si tek klientët individë, ashtu edhe te bizneset.

Për tre muajt e parë të vitit, individët nisën pothuajse 893 mijë transferta jashtë vendit, 29% më shumë krahasuar me tremujorin e parë të vitit të kaluar.

Ndërsa bizneset nisën 159 mijë transferta, 24% më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Rritja e transfertave ndërkombëtare ishte e dukshme edhe në vlerë. Statistikat tregojnë se shuma e transfertave ndërkombëtare të nisura nga klientët e sektorit bankar shqiptar arriti në 280.6 miliardë lekë, në rritje me 12.5% krahasuar me një vit më parë.

Përveç zgjerimit të veprimtarisë ekonomike dhe rritjes së përfshirjes financiare, rritja e transfertave ndërkombëtare mund të shpjegohet edhe me efektet e përfshirjes në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA), duke filluar nga tetori i vitit të kaluar.

Kjo ka sjellë një ulje të ndjeshme të komisioneve të transfertave ndërkombëtare për publikun shqiptar. Sipas rregullores së miratuar nga Banka e Shqipërisë, nivelet maksimale të parashikuara për komisionet e transfertave të brendshme do të jenë të vlefshme edhe për transfertat ndërkombëtare nëpërmjet SEPA.

Komisioni minimal që bankat mund të aplikojnë për transfertat kombëtare në monedhën europiane, të kryera nëpërmjet e-banking, nuk mund të jetë më i lartë se 2 euro.

Ndërsa totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 100 mijë euro, të kryer me e-banking, nuk mund të jetë më i lartë se 0.01% e vlerës së transferuar. E thënë ndryshe, për shumën maksimale të këtij tavani, 100 mijë euro, komisioni për pagesat elektronike do të jetë maksimalisht 10 euro. Ndërkohë, totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 100 mijë euro, e kryer në degë (në formë letër) nuk mund të jetë më i lartë se 0.02% e vlerës së transferuar.

Komisionet maksimale që bankat mund të aplikojnë (për transfertat mbi 100 mijë euro), pavarësisht shumës së transfertës, janë 50 euro për transfertat e kryera në degë dhe 25 euro për ato të nisura nëpërmjet kanaleve elektronike.

Shqipëria u pranua zyrtarisht si anëtare e zonës SEPA nga Këshilli Europian i Pagesave në 21 nëntor 2024. Më parë, sektori bankar në Shqipëri i ekzekutonte transfertat ndërkombëtare nëpërmjet nëpërmjet bankave të huaja korrespondente. Një zgjidhje e tillë sillte komisione të larta dhe kohë relativisht të gjatë për kryerjen e transfertave./ E.Shehu

 

 

The post Hyrja në SEPA, transfertat ndërkombëtare në nisje u rritën me gati 29% për tremujorin e parë appeared first on Revista Monitor.

Protesta qytetare kundĂ«r projektit tĂ« ZvĂ«rnecit, reagon BE: “Mbro natyrĂ«n, sa je nĂ« kohĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 11:47

Teksa protestat kundĂ«r projektit nĂ« zonĂ«n e ZvĂ«rnecit kanĂ« hyrĂ« nĂ« ditĂ«n e nĂ«ntĂ«, me pjesĂ«marrje tĂ« lartĂ« tĂ« tĂ« rinjve dhe familjarĂ«ve nĂ« bulevardin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”, Delegacioni i Bashkimit Europian ka reaguar zyrtarisht, duke bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r mbrojtjen e habitateve natyrore.

“NjĂ« kĂ«ngĂ« shpendi Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« se tingull, Ă«shtĂ« shenjĂ« e njĂ« natyre qĂ« jeton dhe merr frymĂ«.

Mbi 49% e specieve të shpendëve në botë janë në pakësim, një sinjal i qartë se ekuilibri i ekosistemeve po vihet në provë.

Shpendët janë thelbësorë për natyrën: shpërndajnë fara, kontrollojnë insektet dhe ndihmojnë që ekosistemet të funksionojnë në mënyrë të shëndetshme.

Por humbja e habitateve dhe ndotja po i shtyjnë shumë specie drejt zhdukjes, duke e bërë natyrën më të heshtur çdo ditë.

Mbro habitatet natyrore, përpara se qielli të mbetet pa këngë shpendësh.

Mbro natyrĂ«n, sa je nĂ« kohĂ«â€, theksohen nĂ« reagim.

The post Protesta qytetare kundĂ«r projektit tĂ« ZvĂ«rnecit, reagon BE: “Mbro natyrĂ«n, sa je nĂ« kohĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

Mbaron numërimi: LVV fiton zgjedhjet me 42.91%, PDK e dyta me 21.12% dhe LDK e treta me 17.58%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 11:30

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka përfunduar numërimin e të gjitha kutive të votimit në nivel vendi për zgjedhjet parlamentare, me rezultatet e fundit që tregojnë Vetëvendosje mbetet forca e parë politike në Kosovë.

 

Tashmë janë procesuar 100 për qind të vendvotimeve në zgjedhjet parlamentare, duke ofruar një pasqyrë të plotë të rezultateve preliminare në nivel vendi.

Sipas të dhënave të publikuara nga KQZ-ja, nga 2,498 vendvotime të procesuara (100 për qind), me pjesëmarrje prej 726,071 votuesish apo 37.05 për qind, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka dalë forca e parë politike me 42.91 për qind të votave, respektivisht 299,152 vota.

Në vendin e dytë renditet Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 21.12 për qind ose 147,220 vota, ndërsa e treta është Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 17.58 për qind apo 122,575 vota.

Pas tyre vjen Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) me 7.16 për qind ose 49,917 vota, ndërsa Lista Serbe ka siguruar 6.18 për qind të votave, përkatësisht 43,071 vota.

Rezultatet tregojnë se LVV ka ruajtur epërsinë edhe në shtatë komunat më të mëdha të Kosovës.

Në Gjakovë, LVV ka fituar 48.72 për qind të votave, duke lënë pas AAK-në me 27.49 për qind, LDK-në me 12.38 për qind dhe PDK-në me 6.97 për qind.

Në Gjilan, LVV ka marrë 54.18 për qind të votave. Pas saj renditet LDK me 22.04 për qind, PDK me 14.91 për qind dhe AAK me 3.22 për qind.

Në Mitrovicë, LVV kryeson me 59.84 për qind, ndërsa PDK ka siguruar 27.05 për qind, LDK 8.88 për qind dhe AAK 1.82 për qind.

Edhe në Pejë, LVV ka dalë e para me 42.58 për qind të votave. LDK ka fituar 25.83 për qind, AAK 15.29 për qind dhe PDK 8.89 për qind.

Në Prishtinë, LVV ka marrë 48.90 për qind të votave, duke u pasuar nga LDK me 24.44 për qind, PDK me 19.05 për qind dhe AAK me 5.13 për qind.

Në Prizren, LVV ka siguruar 44.07 për qind të votave. PDK renditet e dyta me 22.12 për qind, ndërsa LDK ka marrë 12.51 për qind dhe AAK 3.05 për qind.

Ndërsa në Ferizaj, LVV ka fituar 53.81 për qind të votave, duke lënë pas PDK-në me 24.76 për qind, LDK-në me 14.82 për qind dhe AAK-në me 2.64 për qind.

Megjithëse procesimi i vendvotimeve ka përfunduar në tërësi, rezultatet mbeten preliminare deri në numërimin dhe verifikimin e plotë të votave me kusht, votave të diasporës dhe procedurave të tjera të parapara nga KQZ.

Zgjedhjet e 7 qershorit erdhën si pasojë e mosmarrëveshjeve për zgjedhjen e presidentit, pas përfundimit të mandatit të Vjosa Osmanit.

Ato ishin tĂ« tretat brenda mĂ« pak se njĂ« viti e gjysmĂ« – pas zgjedhjeve tĂ« rregullta tĂ« 9 shkurtit 2025 dhe njĂ« tjetĂ«r palĂ« tĂ« parakohshme mĂ« 28 dhjetor.

TĂ« parat dĂ«shtuan tĂ« prodhojnĂ« qeveri, ndĂ«rsa tĂ« dytat, ndonĂ«se i dhanĂ« LĂ«vizjes VetĂ«vendosje mbi 51% tĂ« votave – shumicĂ«n mĂ« tĂ« madhe nĂ« KosovĂ«n e pavarur – nuk siguruan marrĂ«veshje pĂ«r presidentin, sipas njĂ« vendimi tĂ« GjykatĂ«s Kushtetuese.

Vetë Osmani, e cila ishte kandidate e LDK-së për këtë post në zgjedhjet e 7 qershorit, tha se LVV-ja nuk ka asnjë arsye për ta refuzuar emrin e saj për postin e presidentes.

 

 

The post Mbaron numërimi: LVV fiton zgjedhjet me 42.91%, PDK e dyta me 21.12% dhe LDK e treta me 17.58% appeared first on Revista Monitor.

Dua Lipa ndan destinacionet dhe vendet e saj tĂ« preferuara pĂ«r t’u vizituar nĂ« EuropĂ«

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 11:28

“Planet e tua pĂ«r pushimet verore kanĂ« nevojĂ« pĂ«r disa Rregulla tĂ« Reja? Dua Lipa ka pĂ«rgatitur njĂ« listĂ« me vende ku mund tĂ« shkosh, tĂ« hash dhe tĂ« vizitosh, nĂ« bashkĂ«punim me Google Maps, tĂ« cilĂ«n mund ta shkarkosh qĂ« tani.

A e sheh veten duke udhĂ«tuar nĂ«pĂ«r EuropĂ« nĂ« tĂ« ardhmen (Future Nostalgia), por nuk je i sigurt se ku tĂ« shkosh? AtĂ«herĂ« mund tĂ« dĂ«shirosh t’i hedhĂ«sh njĂ« sy rekomandimeve tĂ« udhĂ«timit qĂ« Dua Lipa sapo ka publikuar.

ËshtĂ« njĂ« shaka e vjetĂ«r qĂ« kĂ«ngĂ«tarja Ă«shtĂ« gjithmonĂ« me pushime, dhe tani hitbĂ«rĂ«sja e “New Rules” po e vĂ« nĂ« pĂ«rdorim njohurinĂ« e saj tĂ« gjerĂ« duke bashkĂ«punuar me Google Maps pĂ«r tĂ« krijuar “Dua’s Lists”.

Të krijuara në bashkëpunim me Service95, platformën globale editoriale dhe kulturore të bashkëthemeluar nga Dua Lipa, përzgjedhjet përfshijnë vende ku mund të shpenzosh për një darkë romantike, të marrësh ushqim të shpejtë në rrugë, të blesh një libër të mirë, të shijosh artin e kulturën, apo edhe të vallëzosh gjithë natën.

“Prej vitesh kam bĂ«rĂ« lista dhe kam ndarĂ« rekomandime udhĂ«timi me miqtĂ« e mi. Tani po i ndaj me ju nĂ« Google Maps,” tha ylli.

“Dua’s Lists”, gjithsej 12, vijnĂ« edhe me lançimin e Pegman-it tĂ« saj tĂ« personalizuar nĂ« Google Maps. NĂ« vend tĂ« ikonĂ«s sĂ« njohur tĂ« verdhĂ«, pĂ«rdoruesit do tĂ« shohin njĂ« Dua Lipa me shkĂ«lqim, me syze dielli, duke i shoqĂ«ruar nĂ«pĂ«r qytetet e saj tĂ« preferuara.

Përdoruesit e Google Maps mund të krijojnë gjithashtu udhëtimin e tyre të frymëzuar nga Lipa, duke ruajtur në hartën e vet destinacionet që duan të vizitojnë nga lista.

Në Europë, vendet e saj të preferuara përfshijnë Parisin, Londrën, Barcelonën dhe vendlindjen e saj, Prishtinën në Kosovë. E lindur në Londër nga prindër shqiptarë të Kosovës, Lipa jetoi për pak kohë në kryeqytetin e Kosovës në moshën 11-vjeçare dhe mori shtetësinë vitin e kaluar.

Nga vendet e thjeshta me ushqim të mirë, te muzetë, libraritë e ngrohta dhe qoshet piktoreske të qyteteve ku ia vlen të humbasësh, ja zgjedhjet kryesore të Dua Lipës në Europë.

Në tryezën e Dua Lipës

NĂ«se nuk dini ku ta çoni “tĂ« dashurin/tĂ« dashurĂ«n” tuaj pĂ«r njĂ« darkĂ« tĂ« paharrueshme kĂ«tĂ« verĂ«, mos kĂ«rkoni mĂ« larg se lista e Dua LipĂ«s “Date Nights to Remember” (MbrĂ«mje Takimesh pĂ«r t’u Mbajtur Mend).

Për një atmosferë romantike me drita qirinjsh, artistja rekomandon restorantin Bistro Des Tournelles në Paris, i cili shërben kuzhinë tradicionale franceze. Pjata si kërpudhat oyster të skuqura në tigan, fileto viçi me salcë piper dhe ravioli me asparagus të gjelbër, rikota dhe lajthi, kombinohen me dekorin rustik dhe atmosferën e ngrohtë të bistros.

PĂ«r udhĂ«tarĂ«t nĂ« Itali, Lipa sugjeron Dal Bolognese Milano si vendin ideal “kur dĂ«shiron tĂ« ndihesh italian pĂ«r njĂ« mbrĂ«mje”. KĂ«ngĂ«tarja e vlerĂ«son tagliatelle al ragĂč tĂ« restorantit si versionin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« kĂ«saj pjate qĂ« ka provuar ndonjĂ«herĂ«.

MegjithatĂ«, nĂ«se çiftet, familjet apo grupet e miqve kĂ«rkojnĂ« njĂ« atmosferĂ« mĂ« tĂ« relaksuar, rekomandimet e saj nĂ« listĂ«n “Chill Dinners and Snacks” pĂ«rfshijnĂ« Proper Pizza nga qyteti i saj i dashur, Prishtina.

“Brumi Ă«shtĂ« perfekt, pĂ«rbĂ«rĂ«sit janĂ« tĂ« shkĂ«lqyer dhe Ă«shtĂ« gjithmonĂ« plot me njerĂ«z qĂ« po kalojnĂ« mirĂ«â€, tha ylli.

NdĂ«rsa pĂ«r adhuruesit e Ă«mbĂ«lsirave, Lipa sugjeron ChocolaterĂ­a San GinĂ©s. E hapur 24 orĂ« nĂ« ditĂ«, kjo pastiçeri legjendare Ă«shtĂ« ideale sa herĂ« qĂ« ju kap dĂ«shira pĂ«r diçka tĂ« Ă«mbĂ«l. Sipas saj, koha mĂ« e mirĂ« pĂ«r ta vizituar Ă«shtĂ« pas mesnatĂ«s, dhe churros me çokollatĂ« tĂ« nxehtĂ« janĂ« njĂ« nga “ritualet mĂ« tĂ« mĂ«dha gastronomike” nĂ« botĂ«.

Zbulo qytetin e saj të zemrës

Lista “The Perfect Prishtina” e Dua LipĂ«s u jep pĂ«rdoruesve njĂ« vĂ«shtrim nĂ« PrishtinĂ« pĂ«rmes syve tĂ« saj. Edhe pse e lindur nĂ« LondĂ«r, qyteti gjithmonĂ« i duket si shtĂ«pi.

“ËshtĂ« njĂ« vend qĂ« ka formĂ«suar jo vetĂ«m atĂ« qĂ« jam si person, por edhe atĂ« qĂ« jam si muzikante,” tha ajo nĂ« Service95.

Një vend që e tërheq sa herë kthehet është Galeria Kombëtare e Kosovës, e vendosur brenda Universitetit të Prishtinës. E themeluar në vitin 1979 si një qendër për piktorët, skulptorët dhe dizajnerët grafikë kosovarë, ajo ndihmoi në ringjalljen e skenës lokale të artit pasi shumë atelie u shkatërruan gjatë luftës. Sipas Lipës, ky institucion është shumë i rëndësishëm për komunitetin.

Për të parë nga afër ritmin e përditshëm të jetës kosovare, ajo sugjeron të shtoni Tregun e Vjetër të Gjelbër në itinerar. Si pjesë e rëndësishme e qytetit të saj, ai është një nga zonat më të vjetra tregtare dhe, sipas saj, një nga mënyrat më të mira për ta kuptuar Prishtinën në vizitën e parë.

Pazari ndodhet gjithashtu pranë Muzeut Etnografik, një monument i shekullit të 18-të që nxjerr në pah historinë dhe trashëgiminë kosovare.

Kur t’ju marrĂ« uria dhe tĂ« keni dĂ«shirĂ« pĂ«r kuzhinĂ« shqiptare, Tiffany Ă«shtĂ« vendi i duhur. I pĂ«rshkruar nga Lipa si njĂ« “restorant i ngrohtĂ« nĂ« mes tĂ« qytetit”, ai shĂ«rben njĂ« pĂ«rzierje pjatash lokale dhe ndĂ«rkombĂ«tare, nga kajmaku tradicional, ajvari sezonal me speca tĂ« kuq tĂ« pjekur dhe patĂ«llxhanĂ«, te pleskavica, picat dhe specialitetet e furrĂ«s me dru.

Ku të kërkoni një libër të mirë

Nëse jeni në kërkim të një librarie të pavarur dhe unike, Rare Birds Book Shop në Edinburg promovon autoret gra dhe në raftet e saj gjenden vetëm vepra fiction të shkruara nga gra.

E themeluar nga Rachel Wood, Lipa shpjegon se emri vjen nga njĂ« shprehje e Wood.  “Rare bird” pĂ«rshkruan njĂ« person apo gjĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme, diçka tĂ« rrallĂ«, ndaj i referohet si librave, ashtu edhe njerĂ«zve qĂ« i kanĂ« shkruar.

Një tjetër vend në listën e saj për të gjetur libra që të mbajnë të mbërthyer është Livraria Lello në Porto, Portugali.

E njohur për detaje si shkallët e gdhendura prej druri dhe tavani me xham shumëngjyrësh, libraria është destinacion si për lexuesit e apasionuar, ashtu edhe për dashamirësit e kulturës. Hapësira pritet të organizojë një ekspozitë të kuruar rreth veprës së artistit bashkëkohor kinez Ai Weiwei, për të shënuar lançimin e BABELL, një nismë letrare dhe kulturore nga Livraria Lello.

Ajo rekomandon gjithashtu Ensemble në Marsejë, duke e përshkruar koleksionin e tij të kuruar bukur si një pasqyrim të qytetit të gjallë portual ku ndodhet. Ky kënd leximi i kushtohet fotografisë bashkëkohore dhe funksionon edhe si galeri.

Aty mund të gjeni një gamë titujsh që eksplorojnë kinemanë, modën, peizazhin dhe identitetin, si edhe zine dhe mobilie. Si qendër kulturore, Ensemble organizon rregullisht edhe ekspozita./ Euronews

The post Dua Lipa ndan destinacionet dhe vendet e saj tĂ« preferuara pĂ«r t’u vizituar nĂ« EuropĂ« appeared first on Revista Monitor.

A po fillon shfryrja?! Numri i pronave të shitura ra me 35% në gjysmën e dytë të 2025, sipas BSH

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 06:03

Numri i pronave të shitura nga subjektet e vrojtuara prej Bankës së Shqipërisë pësoi rënie në gjysmën e dytë të vitit të kaluar. Sipas Vrojtimit mbi Ecurinë e Tregut të Pasurive të Paluajtshme, numri i përgjithshëm i pronave të shitura ishte 1273, ose 35% më pak nga numri i raportuar në fund të gjashtëmujorit të parë të vitit (gjithsej 1959 prona të shitura).

Numri mesatar i pronave të shitura nga çdo subjekt gjatë gjashtëmujorit të dytë të vitit 2025 rezultoi në rreth 8, në rënie të dukshme nga mesatarja prej 11 e raportuar gjatë gjysmës së parë të 2025.

Raporti i numrit të subjekteve që kanë kryer shitje ndaj numrit të përgjithshëm të përgjigjeve të vlefshme u raportua në vlerën 40%. Ky raport ka shënuar rënie graduale në dekadën e fundit, nga një maksimum prej rreth 70% i vlerësuar në gjashtëmujorin e parë të vitit 2017.

Rreth 37% e shitjeve të realizuara gjatë gjashtëmujorit të dytë 2025 në të gjithë territorin përfaqësohen nga prona të vendosura në zonat më të preferuara brenda qytetit, dhe kjo peshë është e ngjashme me periudhën paraardhëse.

31% e pronave të shitura kanë qenë prona të ndërtuara në periferi, brenda qytetit nga 44% në periudhën e kaluar, ndërsa dhe rreth 32% e pronave kanë qenë prona të ndërtuara jashtë qytetit, nga 21% gjashtëmujorin e kaluar.

Megjithëse numri i pronave të shitura pësoi rënie, koha mesatare e shitjes së banesave në rang vendi ra në 9.1 muaj, nga 11.6 muaj në vrojtimin e mëparshëm.

Në rastin e Tiranës, koha mesatare e shitjes u ul ndjeshëm në 8.1 muaj nga 11.1 muaj në gjashtëmujorin e mëparshëm.

Ndërkohë, koha mesatare për shitjet në zonat bregdetare u rrit në 9.9 muaj nga 8.7 muaj, ndërsa për zonat e tjera, kohëzgjatja e shitjes ishte më e ulët sesa në gjashtëmujorin e kaluar, duke rënë në 10.1 muaj nga 12.8 muaj.

Gjithashtu, pavarĂ«sisht rĂ«nies sĂ« shitjeve, numri i pronave tĂ« pashitura, si pĂ«r banesat, ashtu edhe pĂ«r godinat tregtare, ka vijuar tĂ« shĂ«nojĂ« rĂ«nie. Ky fenomen ka nisur tĂ« vĂ«rehet qĂ« prej fillimit tĂ« vitit 2016. Kjo ecuri tregon se numri i pronave tĂ« pashitura ka shĂ«nuar rĂ«nie tĂ« vazhdueshme nĂ« secilin nga gjashtĂ«mujorĂ«t e kĂ«saj periudhe. Tkurrja e inventarĂ«ve (pronave tĂ« pashitura) edhe nĂ« 6-mujorin II 2025, pavarĂ«sisht rĂ«nies sĂ« shitjeve, mund tĂ« interpretohet me uljen e ofertĂ«s sĂ« pronave tĂ« reja pĂ«r t’u hedhur nĂ« treg, nĂ« portofolin e ndĂ«rtuesve apo agjentĂ«ve tĂ« shitjeve tĂ« anketuar.

Rreth 46% e agjentëve kanë realizuar shitje me çmim të njëjtë ose deri në 5% më pak sesa çmimi i kërkuar. Pjesa tjetër kanë raportuar se kanë realizuar shitje me një çmim midis 5% deri në 20% më të ulët nga çmimi fillestar i kërkuar; një pjesë shumë e vogël kanë shitur duke ulur çmimin me 30% ose më shumë.

Sipas agjentëve, rreth 61% e pronave për banim dhe e atyre për përdorim tregtar të shitura prej tyre janë blerë me hua bankare. Nga këto, në 38% të rasteve, kredia ka mbuluar deri në 60% të vlerës.

Banka e Shqipërisë vlerëson se çmimet e banesave vazhduan rritjen me ritme të larta në gjashtëmujorin e dytë të vitit të kaluar.

Indeksi Fischer i përllogaritur nga Banka Qendrore tregoi që çmimi mesatar i banesave të shitura gjatë periudhës u rrit me 11.7% në krahasim me gjashtëmujorin e kaluar dhe me 28% në krahasim me një vit më parë. Megjithatë, rritja vjetore e çmimeve u ngadalësua nga niveli prej 41.7% i raportuar në gjashtëmujorin e parë 2025.

Në veçanti për kryeqytetin, tregu shfaqet në ngadalësim të ndjeshëm. Indeksi i çmimeve për shitjet në Tiranë u raportua i pandryshuar ndaj gjashtëmujorit të mëparshëm dhe u rrit me 4.4% ndaj nivelit të një viti më parë. Rritja e çmimeve me bazë vjetore pësoi një rënie drastike nga niveli prej 32.6% i gjashtëmujorit të parë 2025.

 

BSH: Bregdeti po shtyn në rritje çmimet e pronave, frenohet Tirana

 

Banka e Shqipërisë vlerëson se kontributin kryesor në rritjen e vlerës së indeksit të përgjithshëm të çmimeve e ka dhënë rritja në vlerën e indeksit të llogaritur për zonat e bregdetit.

Informacioni mbi ecurinë e çmimeve dhe vlerësimin e situatës nga ana e agjentëve në tregun e pasurive të paluajtshme merret nëpërmjet vrojtimit në terren të një kampioni të përbërë nga 230 subjekte, që kanë si aktivitet kryesor tregtimin e pronave të paluajtshme.

Subjektet e zgjedhura janë agjentë të zyrave të tregtimit të pasurive të paluajtshme dhe shoqëri ndërtimi, shitjet e të cilave përfaqësojnë rreth 75%-80% të xhiros së të gjithë popullatës. Banka e Shqipërisë realizon hartimin e pyetësorit, si edhe hedhjen dhe përpunimin e rezultateve, ndërkohë që Instituti i Statistikave mbulon intervistimin në terren, proceset kryesore të kampionimit dhe kontrollin fizik të pyetësorëve të plotësuar/E.Shehu

 

Ndërtuesit bëhen pesimistë, po na bien porositë, por çmimet ama do të rriten ndjeshëm!

 

The post A po fillon shfryrja?! Numri i pronave të shitura ra me 35% në gjysmën e dytë të 2025, sipas BSH appeared first on Revista Monitor.

Bumi i shtëpive me qira përballet me testin e parë, oferta po rritet më shpejt se kërkesa

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 06:01

Tregu i apartamenteve turistike po vijon zgjerimin me ritme të larta, por të dhënat më të fundit të AirDNA (kompani e analizës së të dhënave për qiratë afatshkurtra, si ato në platformat Airbnb dhe Vrbo) tregojnë se oferta po rritet më shpejt se kërkesa, një zhvillim që po reflektohet në ngadalësimin e rritjes së çmimeve dhe në zbutjen e normave të zënies.

Gjatë 12 muajve të fundit deri në mars 2026, Shqipëria regjistroi mesatarisht afro 27 mijë njësi aktive në platformat Airbnb dhe Vrbo (Vacation Rentals by Oëner =Qira Pushimesh nga Pronari), duke shënuar rritjen më të lartë vjetore të ofertës ndër vendet e Ballkanit, me 19%.

Tregu ka kaluar një transformim të shpejtë krahasuar me vitin 2019, kur numri i listimeve ishte nën 6 mijë. Sipas AirDNA, periudha pas pandemisë u karakterizua nga rritje të forta si të kërkesës ashtu edhe të ofertës, me valë të reja hyrjesh në treg gjatë viteve 2022-2023 dhe sërish gjatë 2024-2025.

Kërkesa për net qëndrimi vijon të rritet. Gjatë vitit të fundit ajo u zgjerua me 18% në krahasim me një vit më parë, ndërsa të ardhurat e gjeneruara nga sektori arritën në 133.7 milionë euro, me rritje vjetore prej 19%.

Megjithatë, ritmi i zgjerimit të ofertës ka filluar të tejkalojë atë të kërkesës. AirDNA vëren se kjo prirje ka ndikuar në ecurinë e treguesve kryesorë të performancës.

Norma mesatare e zënies arriti në 54% gjatë 12 muajve të fundit, krahasuar me 43% para pandemisë, por rritja vjetore e këtij treguesi është ngadalësuar dhe në disa periudha ka kaluar në territor negativ.

Në të njëjtën kohë, çmimi mesatar ditor (ADR) u ngjit në 57 euro për natë, mbi 50% më i lartë se niveli para pandemisë. Megjithatë, gjatë vitit të fundit rritja e çmimeve ishte vetëm 1% në raport me një vit më parë.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se tregu shqiptar mbetet  në mënyrë të theksuar sezonal. Në vitin 2025, kërkesa e muajit shkurt përfaqësonte vetëm 28% të nivelit të korrikut dhe 23% të nivelit të gushtit, muajt me aktivitetin më të lartë turistik.

Sipas AirDNA, Shqipëria mbetet një nga tregjet me zgjerimin më të shpejtë të akomodimit afatshkurtër në rajon, ndërsa oferta e re vijon të hyjë në treg pas rritjes së vazhdueshme të kërkesës në vitet e fundit./ N.Maho

The post Bumi i shtëpive me qira përballet me testin e parë, oferta po rritet më shpejt se kërkesa appeared first on Revista Monitor.

Nga kuponi te pajisjet fiskale, do fshihen gjobat e vendosura automatikisht deri më 31 dhjetor 2024

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
8 June 2026 at 06:00

Me zbatimin e ligjit “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e vendore dhe detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€, bizneset, pĂ«rveç faljes sĂ« gjobave pĂ«r deklarim tĂ« vonuar, do tĂ« pĂ«rfitojnĂ« edhe falje tĂ« gjobave pĂ«r njĂ« sĂ«rĂ« shkeljesh tĂ« tjera administrative tĂ« vendosura automatikisht deri mĂ« 31 dhjetor 2024.

Përfaqësues të Administratës Tatimore, gjatë një takimi me bizneset, kanë sqaruar se ligji për faljen e detyrimeve do të fshijë një sërë gjobash të vendosura automatikisht deri më 31 dhjetor 2024, si ato për pajisjet fiskale, moslëshimin e kuponit tatimor, mosdeklarimet në afat, si edhe gjobat e vendosura nga inspektorët.

Po ashtu, me zbatimin e ligjit do të falen edhe dënimet administrative (gjobat) automatike për mosdeklarim në afat, si dhe dënimet që lidhen me afatet e deklarimit të të punësuarve.

Në listën e gjobave që përfitojnë nga falja përfshihen gjithashtu gjobat për dorëzimin me vonesë të vendimit të ortakut, si dhe ato për dorëzimin e vonuar të pasqyrave financiare për periudhat e llogaritura deri më 31 dhjetor 2024.

Për të përfituar nga falja e gjobave për deklarim të vonuar, Administrata Tatimore ka sqaruar se bizneset kanë afat të dorëzojnë deklaratat deri në fund të qershorit. Pra, falja e gjobave për deklarim të vonuar do të zbatohet me kusht që deklaratat të dorëzohen deri më 30 qershor 2026.

Ligji parashikon falje të gjobave dhe kamatëvonesave për kategori të ndryshme detyrimesh, ndërsa për periudha të caktuara edhe shuarje të një pjese të principalit, me kusht që tatimpaguesit të përmbushin kriteret dhe afatet e përcaktuara.

Sipas kalendarit të publikuar nga tatimet më 10.06.2026 fillon pagesa e detyrimeve tatimore për të përfituar nga ligji i faljes.

Ndërsa deri më 30.06.2026 është afati i fundit, për pagesën menjëherë të 50% të detyrimit principal, për të përfituar fshirjen e 50% të tij. Për detyrimet tatimore të periudhës 2015-2019.

Për dorëzimin e deklaratave të padorëzuara për periudhat deri më 31.12.2024, për të përfituar faljen e gjobave për deklarim të vonuar.

30.11.2026 është afati i fundit që kanë subjektet për të paraqitur pranë Drejtorisë Rajonale Tatimore përkatëse aktin e heqjes dorë nga ankimi.

30.12.2026 është Afati i fundit për pagesën e 75% të detyrimit principal, për të përfituar fshirjen e 25% të tij. Për detyrimet tatimore të periudhës 2015-2019.

Për pagesën e 100% të principalit, për të përfituar fshirjen e gjobave dhe kamatëvonesave për detyrimet tatimore të periudhës 2020-2024.

Fshirja e, shuarja e detyrimeve tatimore të tjera- Neni 7

Detyrimet tatimore dhe dënimet administrative për tatimpaguesit e çregjistruar në QKB, ose me vendim gjykate ose në AT, deri në 31.12.2024

Dënimet administrative (gjoba) automatike për mosdeklarim në afat, dhe dënimet e lidhura me afatin e deklarimit të të punësuarve

Deklaratat e padorĂ«zuara deri nĂ« periudhĂ«n 31.12.2024 – Gjoba pĂ«r deklarim tĂ« vonuar –DorĂ«zim deklaratash deri mĂ« 30.06.2026

Gjobat për dorëzim të vonuar të vendimit të ortakut apo dorëzim të vonuar të pasqyrave financiare të llogaritura deri më 31.12.2024

Falje e gjobave për deklarim të vonuar, me kusht që deklaratat të dorëzohen deri më 30.06.2026.

D.Azo

The post Nga kuponi te pajisjet fiskale, do fshihen gjobat e vendosura automatikisht deri më 31 dhjetor 2024 appeared first on Revista Monitor.

Before yesterdayRevista Monitor

KQZ del me rezultatet në kohë rekorde: LVV 43,03%, PDK 21.21 %, LDK 17.68% dhe AAK 7.10%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
7 June 2026 at 22:52

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka publikuar të dhënat e fundit nga rezultatet preliminare. Bazuar në këto të dhëna, Lëvizja Vetëvendosje: 43.03%; Partia Demokratike e Kosovës: 21.21%; Lidhja Demokratike e Kosovës: 17.68%; Aleanca: 7.10%.

Rezultatet e zgjedhjeve të 7 qershorit, pas numërimit të më shumë se 97 për qind të vendvotimeve, kanë kthyer skenën politike në rezultatet e shkurtit 2025.

Përderisa Vetëvendosje në zgjedhjet të 28 dhjetorit mori më shumë se 51 për qind të votave, në zgjedhjet e 7 qershorit ka rënë në 43.6 për qind të votave, ndërsa më 9 shkurt 2025 kishte 42.3 për qind.

Partia Demokratike e Kosovës aktualisht ka 21.5 për qind. Në dhjetor i kishte 20.09 për qind e në shkurt 2025 20.95 për qind.

Lidhja Demokratike e Kosovës në zgjedhjet e 7 qershorit, sipas numërimit aktual, ka 17.97 për qind, ndërsa në dhjetor i kishte 13.57 për qind. Në shkurt 2025 i kishte 18.27 për qind.

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës ka 7.23 për qind, ndërsa i kishte 7.06. për qind në shkurt. Në dhjetor ishte në rrezik me 5.66 për qind të votave.

Kreshnik Radoniqi, kryesues i KQZ-së, tha se rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve parlamentare të së dielës, do të publikohen pas numërimit të të gjitha votave.

Në një konferencë për media, ai tha se tashmë janë numëruar mbi 97% të votave.

“Rezultati pĂ«rfundimtar do tĂ« jepet pasi tĂ« numĂ«rohen votat e diasporĂ«s, ato me postĂ« dhe ato nĂ« pĂ«rfaqĂ«si diplomatike, po ashtu votat me kusht dhe ato tĂ« personave me nevoja tĂ« veçanta. Prej ditĂ«s sĂ« nesĂ«rme do tĂ« nisĂ« numĂ«rimi nĂ« Qendrat Komunale tĂ« NumĂ«rimit.

NĂ« disa komuna do tĂ« nis nĂ« orĂ«n 16 pasdite, pĂ«r shkak se materiali do tĂ« grumbullohet gjatĂ« natĂ«s sĂ« sotme, qĂ« t’u japim pak kohĂ« tĂ« pushojnĂ«. NĂ« shumicĂ«n e komunave do tĂ« fillojĂ« nĂ« orĂ«n 16. NĂ« komunat e vogla, numĂ«rimi do tĂ« fillojĂ« nga ora 9 e mĂ«ngjesit tĂ« nesĂ«rm”, u shpreh Radoniqi.

Kandidati i LDK-së për kryeministër nga radhët e LDK-së, Lumir Abdixhiku në konferencën për media u shpreh se Kosova edhe njëherë dëshmoi prekuri demokratike.

Për këtë gjë bëri një falënderim për të gjithë qytetarët dhe siç u shpreh, në veçanti votuesit e LDK-së.

“Kosova dĂ«shmoi edhe njĂ«herĂ« pjekuri demokratike. PĂ«r kĂ«tĂ« meritoni njĂ« falĂ«nderim qytetarĂ«. FalĂ«nderim tĂ« veçantĂ« dua t’u bĂ«j edhe institucioneve pĂ«rgjegjĂ«se. Dua t’i falĂ«nderojĂ« mbĂ«shtetĂ«sit dhe votuesit e Lidhjes Demokratike tĂ« KosovĂ«s”, tha ai.

Abdixhiku, për rezultatet e këtyre zgjedhjeve tha se LDK-ja sonte shënon rritjen më të madhe që ndonjë subjekt politik ka siguruar në këto zgjedhje.

“Lidhja Demokratike e KosovĂ«s sonte shĂ«non rritjen mĂ« tĂ« madhe qĂ« njĂ« subjekt politik ka siguruar nĂ« kĂ«to palĂ« zgjedhje. NĂ« vetĂ«m njĂ« muaj fushatĂ«, me kaq pak kohĂ«, LDK-ja ka kaluar nga 13 pĂ«r qind, nĂ« 18 pĂ«r qind, pĂ«rkatĂ«sisht nĂ« 20 mandate”.

Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ardian Gjini, deklaroi në një konferencë për media se partia e tij do të punojë që vota e qytetarëve që kanë mbështetur AAK-në, të respektohet plotësisht.

Ai tha se ajo qĂ« pĂ«rfaqĂ«son AAK-ja “patjetĂ«r qĂ« njĂ« ditĂ« do tĂ« fitojĂ«â€, duke shprehur besim nĂ« tĂ« ardhmen politike tĂ« subjektit.

Gjini mori drejtimin e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës vetëm pak kohë më parë, duke pasuar kryetarin e deritanishëm, Ramush Haradinaj, i cili e udhëhoqi partinë për më shumë se dy dekada.

NĂ«nkryetarja e PartisĂ« Demokratike tĂ« KosovĂ«s, Vlora Çitaku, ka akuzuar QeverinĂ« Kurti pĂ«r keqqeverisje, abuzim me resurset shtetĂ«rore dhe krijim tĂ« krizave tĂ« vazhdueshme, duke thĂ«nĂ« se rezultati politik i kĂ«saj qeverisjeje u reflektua nĂ« pjesĂ«marrjen e ulĂ«t tĂ« qytetarĂ«ve nĂ« zgjedhje.

NĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r media, Çitaku tha se mosdalja e rreth 200 mijĂ« votuesve pĂ«rbĂ«n, sipas saj, “protestĂ« zgjedhore” dhe tregon zhgĂ«njim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m qytetar ndaj pushtetit aktual.

“Qeveria e Kurtit prodhoi zhgĂ«njim tĂ« madh qytetar dhe kriza tĂ« vazhdueshme. Kjo keqqeverisje rezultoi me kĂ«tĂ« protestĂ« zgjedhore, sepse mosdalja e rreth 200 mijĂ« votuesve tregon zhgĂ«njim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m qytetar”, deklaroi Çitaku.

Ajo shtoi se gara zgjedhore ka qenĂ« e pabarabartĂ«, duke e akuzuar pushtetin pĂ«r pĂ«rdorim tĂ« parasĂ« publike dhe resurseve shtetĂ«rore nĂ« funksion tĂ« pĂ«rfitimit elektoral. Sipas Çitakut, pa kĂ«to veprime, kryeministri Albin Kurti do tĂ« pĂ«sonte “fiasko edhe mĂ« tĂ« thellĂ« politike”.

Megjithatë, nënkryetarja e PDK-së tha se, pavarësisht kushteve që ajo i cilësoi si të pabarabarta, Partia Demokratike e Kosovës ka rikonfirmuar pozicionin e saj politik dhe përfaqësues, si në përqindje ashtu edhe në numër të deputetëve.

Kryetari i Mitrovicës nga radhët e Lëvizjes Vetëvendosje, Faton Peci, tha se rezultatet preliminare tregojnë se VV-ja ka siguruar vota të mjaftueshme për ta formuar e vetme qeverinë e re.

Pas publikimit tĂ« projeksioneve tĂ« para zgjedhore, Peci u shpreh i bindur se vendi nuk do tĂ« shkojĂ« sĂ«rish nĂ« zgjedhje dhe se spektri politik duhet t’i lexojĂ« rezultatet me racionalitet.

Ai tha se koalicioni Vetëvendosje ka fituar besimin e qytetarëve për të vazhduar qeverisjen.

“Po 44 Ă«shtĂ« nĂ« nivel vendi. TĂ« shohim tash numrin e votave nga mĂ«rgata qĂ« vijnĂ«. NĂ« bazĂ« tĂ« tĂ« gjitha projeksioneve, koalicioni VetĂ«vendosje i ka votat e mjaftueshme qĂ« vet me bo prapĂ« qeverinĂ« e radhĂ«s. Shihemi nĂ« sheshin e fitores edhe pĂ«r gĂ«zimin pĂ«r gjithĂ« juve qĂ« e keni ndjekur”.

Peci tha se nuk pret që vendi të përballet me zgjedhje të reja, duke theksuar se rezultatet duhet të respektohen nga të gjitha partitë politike.

Deri tash numërimi i zgjedhjeve të 7 qershorit vlen vetëm për vendvotimet në Kosovë. Duhet të numërohen edhe votat e diasporës dhe ato me kusht.

Pas shkurtit 2025, Kuvendi dështoi të zgjidhte Qeverinë dhe Kosova shkoi në zgjedhje të reja në dhjetor. Pas dhjetorit dështoi ta zgjedhë presidentin dhe sot mbajti zgjedhjet e treta në më pak se një vit e gjysmë.

 

 

The post KQZ del me rezultatet në kohë rekorde: LVV 43,03%, PDK 21.21 %, LDK 17.68% dhe AAK 7.10% appeared first on Revista Monitor.

How the Western Balkans became Europe’s “factory”
 what comes next?

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
6 June 2026 at 22:12

The automotive industry in the Western Balkans is running up against the limits of the model that helped it grow: low costs, foreign investors backed by incentive packages, and limited domestic technology. The region has become part of Europe’s production machinery, supplying global brands with cables, electronics, metal parts and specialised components. But behind this success lie structural weaknesses that vary from one country to another: Serbia depends on foreign capital, North Macedonia on a single sector, while Albania is losing the advantage of cheap labour. Bosnia enters the game with industrial memory, Kosovo with sophisticated niche segments, while Montenegro remains a spectator. As electric vehicles require more software, automation and technical know-how, the region must choose: move up the value chain or remain Europe’s low-cost “workshop”.

 

By Nertila Maho, Albania; Naida Kurdija, Bosnia and Herzegovina; Sefer Zogaj, Kosovo; Aneta Dodevska, North Macedonia; Ana Milosavljević, Serbia; Ivan Ivanovic, Montenegro

 

If one were to follow the industrial map of the Western Balkans, one would see a transformation that, only a few years ago, would have seemed impossible. From Kragujevac in Serbia to Tetovo and Skopje in North Macedonia, from Sarajevo to Tirana and Pristina, the region has gradually become a link in Europe’s automotive supply chain. Factories produce cables, electrical systems, metal parts, filters, upholstery, carbon fibre, plastic components and technologies that end up in vehicles made by Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW, Audi, Stellantis and other global brands.

“Monitor” has analysed, based on the articles and figures of six economic journalists from the Western Balkan countries, as part of a project supported by GIZ and #SustainMedia, the panorama of the automotive industry in the region.

For more than two decades, the region’s economic model, to varying degrees from one country to another, was clear. Governments competed to attract Foreign Direct Investment through aggressive fiscal packages: low taxes, free land, employment subsidies, free economic zones and infrastructure support. For European manufacturers, the Balkans offered what Western Europe was gradually losing: low operating costs, a relatively skilled labour force and proximity to the European market. This model increased the weight of the automotive industry in Western Balkan economies, turning it in some cases into a main pillar of exports, employment and foreign capital inflows.

North Macedonia has the greatest dependence on the industry, Serbia remains in the lead

Official data show that North Macedonia’s automotive support industry is not simply a sector within industry, but the main axis of the export economy. More than 57% of the country’s total exports are linked to automotive, with a value ranging between 3 and 4 billion euros a year. On the other hand, at least 35,000 jobs are directly or indirectly linked to the sector, making the industry a critical factor for employment and macroeconomic stability. This means that any slowdown in the German automobile industry is transmitted almost immediately to the Macedonian economy.

In Serbia, automotive exports exceed 4 billion euros, while the industry generates around 8.8 billion euros in total revenues, accounting for 12.3% of national exports. Unlike North Macedonia, which has 50 companies of this profile, Serbia has a broader industrial base, with 140 supplier companies and major investments from Bosch, Continental, Michelin, Aptiv and Stellantis.

On the other hand, unlike countries built on the model of free economic zones and cheap labour, Bosnia enters this sector with an industrial legacy from the Yugoslav period. This gives the country a stronger technical and engineering base. Exports from the automotive sector alone reached 678.5 million BAM, representing approximately 4.2% of the country’s total exports, which stood at 16.7 billion BAM, or 8.5 billion euros.

In 2025, Albania recorded total exports of around 346.1 billion lek. Within this structure, the group “Machinery, equipment and spare parts”, which also includes products manufactured by the automotive industry, reached 39.7 billion lek, accounting for around 11.5% of the total. This places the group among the segments with visible weight in the country’s export basket, but still far from the dominant role that automotive has in the region’s more industrialised economies.

Kosovo remains the smallest automotive economy in the Western Balkans. Sector exports in the first four months of 2026 reached just over 3 million euros. According to data from the Kosovo Agency of Statistics, the group “Machinery, mechanical and electrical equipment” remains a small segment in Kosovo’s export basket, but is gradually gaining weight. Its exports grew faster than total exports, rising from 4.3% of the total in 2020 to around 4.8% in 2024, a sign that Kosovo is slowly building an industrial base of this profile, although still far from the scale of Serbia or North Macedonia. However, unlike the region’s traditional models, Kosovo companies are trying to enter highly specialised segments, such as decorative carbon-fibre components or textile lighting for premium European brands. The strategy is not volume, but specialisation.

Montenegro remains practically outside the automotive production map. The figures show an economy oriented more towards consumption than industrial production: in 2024, the country imported vehicles worth around 420 million euros, while automotive exports were only 12.4 million euros.

Overall, the region presents three different models. North Macedonia is the economy most dependent on automotive, Serbia is the largest industrial centre, while Bosnia preserves the most traditional production base. Albania and Kosovo are still building an automotive support industry, without yet achieving high added value, while Montenegro remains outside the industrial cycle. What stands out is that all economies, with the partial exception of Bosnia, rely mainly on the low-value links of the European supply chain: assembly, components and labour-intensive work.

 

 

 

Germany as the leading automotive investor

 

Data reported across the region show that Germany accounts for the largest share of investment in the automotive supplier industry. In North Macedonia, this dependence is particularly direct: exports to Germany reached nearly €2.9 billion in 2025, while Germany remained the dominant investor, accounting for almost 30% of FDI inflows. In Serbia, automotive exports are directed mainly to Germany, Hungary and the Czech Republic. The closure of the German-owned DrĂ€xlmaier and Leoni plants, affecting around 4,000 jobs, illustrates how shocks in the German automotive industry are transmitted almost immediately to Serbia. In Bosnia and Herzegovina, Germany is the most important market for automotive parts, accounting for 18.21% of exports in 2025, while the country’s historical connection with Volkswagen remains part of its industrial identity. In Kosovo, Germany’s role is reflected more through supply chains: “Made in Kosovo” components have entered the Volkswagen Group and are used in Audi models. In Albania, the German presence is linked to both capital and employment, through companies such as PSZ Albania and Forschner Albania. Germany is not merely an export market for the region; it is the customer, the investor, the technical benchmark and the primary source of cyclical risk for the Western Balkans automotive industry.

 

A region between dependence and opportunity

 

The Western Balkans has entered the European map of the automotive industry. Its factories produce cables, metal parts, electrical systems, upholstery and components that end up in vehicles made by some of the world’s largest brands.

This marks a major shift for a region that for many years was seen more as a consumer market than as a production base. Today, the Balkans is not only a buyer of cars; it also helps produce them.

But this is where the dilemma begins. The region produces a great deal, but decides little. Technology, design, brands and the largest profits remain largely in the hands of foreign investors.

Serbia is the largest industrial centre, North Macedonia the economy most dependent on automotive, while Bosnia relies on its long-standing production tradition. Albania and Kosovo are trying to find their place, while Montenegro remains on the margins of this development.

For years, the formula was simple: low wages, favourable taxes, subsidies and proximity to the European market. This brought investment, exports and jobs.

But that formula is now nearing exhaustion. Labour costs are rising, the available workforce is shrinking due to emigration and population decline, while the European car industry is slowing down. At the same time, the age of electric vehicles is changing the rules of the game and requires more technology, software and automation, not just manual labour.

This places the region before a difficult choice. It can remain the place where parts are assembled for others, or it can begin to build more knowledge, engineering capacity and higher-value products. But for this, it needs investment in skills, technology and domestic companies; otherwise, we risk remaining at the bottom of the chain.

The question that will define the next decade is whether the Western Balkans can move higher up the global value chain or whether it will remain forever the low-cost labour arm of the European, and wider, automotive industry.

 

 

The dilemma

The question that will define the next decade is whether the Western Balkans can move higher up the global value chain or whether it will remain forever the low-cost labour arm of the European, and wider, automotive industry.

 

Labour costs, Kosovo and Albania still the cheapest

 

In 2025, the Western Balkans shows a clear differentiation in labour costs in the manufacturing sector, with Serbia leading the region and Kosovo remaining the market with the lowest cost. Specifically, according to data processed by “Monitor”, based on data from the statistical agencies of the respective countries, the gross monthly wage in Serbia reaches €1,158, while in Montenegro and Bosnia and Herzegovina it stands at €1,032 and €1,000 respectively. North Macedonia appears to be close to the regional average, with €970.

Albania, on the other hand, remains competitive compared with the rest of the region in terms of low labour costs, with a gross wage of €720, while Kosovo ranks last, at only €586 in the manufacturing sector, preserving its low-cost labour advantage. Seen in this context, labour in Serbia costs twice as much as in Kosovo and more than 60% more than in Albania.

 

 

The race for incentives

For years, the Western Balkans has been engaged in a quiet race for the automotive industry, with Serbia and North Macedonia emerging as the most aggressive players through low taxes, economic zones and fiscal exemptions.

Based on the data, Serbia appears to rely on a comprehensive package: a 15% corporate income tax, a 10-year exemption for large investments, job subsidies and free economic zones. North Macedonia goes even further in the TIDZs, the free investment zones, with 0% corporate income tax, 0% VAT and 0% customs duties on raw materials and equipment.

Bosnia and Herzegovina offers fewer direct grants, but provides facilities in free zones and has an industrial base in metals, equipment and components. Albania competes with a 5% corporate income tax for the automotive sector, subsidies for minimum wages and VAT exemption on machinery, while Kosovo remains without a dedicated sectoral package.

In essence, the model followed by the region has been built on low labour costs, fiscal incentives and gradual integration into European supply chains. This model has brought production and labour-intensive components, but the next phase will be more difficult.

As the Western Balkan countries seek EU integration, the advantage will no longer be measured only by low taxes or fiscal exemptions. The pressure will shift towards productivity, technology, clean energy, European standards and the ability to produce higher value-added components.

 

 

Serbia, between Europe and China in the automotive industry

The Serbian government has positioned the country as a key point in the global supply chain for multinational automotive companies, particularly from the EU and, increasingly, from China. Through a wide range of government incentives, the state has managed to attract investments worth billions of euros.

Foreign companies are offered free trade zones, tax relief, construction land at reduced prices or free of charge, state-funded infrastructure, training subsidies and more. More than 50 foreign companies have benefited from such programmes, including Michelin, Bosch, Aptiv, Continental and Lear.

Often seen as the crown jewel of Serbian manufacturing, the country’s automotive industry has recently begun to falter. Despite billions of euros in exports and major foreign investment, job cuts and factory closures since 2025 have raised concerns about the sector’s sustainability. On the other hand, the crisis in Europe’s automotive industry is also creating new opportunities for Chinese investors.

Serbia’s automotive exports exceeded €4 billion in 2025, accounting for 12.3% of total exports. Around 140 suppliers generated €8.8 billion in revenues in 2024, or 3% of Serbia’s GDP.

 

Read the full article on Serbia’s response at the link:Serbia, between Europe and China in the automotive industry

 

North Macedonia’s successful automotive model enters the transition test

For more than two decades, North Macedonia built one of the Balkans’ most aggressive models for attracting the automotive industry, offering low taxes, state subsidies, low-cost labour and special economic zones for foreign investors. The result was the transformation of a small Balkan economy into a production base for some of the largest suppliers of Europe’s automotive industry.

Today, the automotive supplier sector accounts for almost half of the country’s exports, employs tens of thousands of people and is dominated by international companies producing components for the world’s largest vehicle brands. But the model once seen as an industrial success story is facing new pressure: the economic slowdown in Europe, the transition towards electric vehicles and geopolitical uncertainties affecting global supply chains.

The automotive supplier industry has practically become the export engine of the economy. According to the Foreign Investors Council, sector exports have fluctuated between €3 billion and €4 billion a year and in 2024 accounted for 53% of North Macedonia’s total exports.

 


Read the full article on North Macedonia’s response at the link: North Macedonia’s successful automotive model enters the transition test

 

Bosnia has the tradition, factories and know-how. But are they enough to convince investors to come?

The automotive industry remains one of the main engines of economic development in Bosnia and Herzegovina. Companies in this sector are among the fastest-growing and most technologically advanced in the country, particularly in management, organisation and the implementation of modern technologies.

Domestic companies are mainly focused on the production of mechanical parts and components, usually made of steel and aluminium. Most operate in secondary production, not on the main stage of global brands, but behind the scenes where the value chain is built.

In 2024, exports reached 678.5 million BAM (€347.07 million). In 2025, Germany accounted for 18.21% of exports, Austria for 15.68% and Italy for 11.79%. The main products are vehicle parts, aluminium wheels, exhaust systems, engines, transmissions, braking systems, pumps, filters, textile and leather products, and components made of metal, rubber and plastic.

 

 

Read the full article on Bosnia and Herzegovina’s response at the link: Bosnia has the tradition, factories and know-how. But are they enough to convince investors to come?

 

Albania, Automotive industry between growth and the loss of the low-cost advantage

Albania’s automotive industry is currently at a turning point. Foreign trade data show that exports of the “machinery, equipment and spare parts” group, which includes automotive industry components, reached around 39.7 billion lek in 2025. This represents an increase of approximately 6% compared with 2024, following two years of contraction. Over a longer horizon, the sector has changed scale, with export values about 3.7 times higher than in 2015, reflecting an average annual growth rate of around 14%. Nevertheless, the fact that 2025 remained almost at the same level as the 2022 peak indicates that the period of sustained growth has come to an end. The industry is still growing, but at a slower pace, with higher costs and greater uncertainty.

Two factors are putting pressure on the industry from within: the exchange rate and labour costs. First, companies sell in euros, but a large share of their expenses is in lek. When the euro weakens, converted revenues shrink, while wages, energy, domestic services and administrative costs do not move in the same direction. Second, while the situation for basic labour appears more stable than two or three years ago, when sudden departures from jobs were a widespread phenomenon, the challenge has now shifted to a shortage of staff at the managerial level.

 

Read the full article on Albania’s response at the link: Albania, automotive industry between growth and the loss of the low-cost advantage

 

 

In the shadow of Europe’s giants, Kosovo seeks its place in the automotive industry

Kosovo appears to have placed a modest bet on the automotive industry as it seeks to build a position in the supply chains of global automotive giants through the still very limited production of vehicle parts and components. Today, it remains a small, fragmented and largely unnoticed industry within an economy that continues to be dominated by imports and consumption.

In the first four months of 2026, exports from the industry amounted to just over €3 million, making the automotive supplier sector little more than “a drop in the ocean”.

Yet within this modest picture, several small stories of industrial transformation linked to the sector appear to be emerging. On the outskirts of Pristina, MUNDA Kosova is one of the companies that has begun producing textile lighting systems for automobiles, a specialised segment particularly used in premium and electric vehicle models.

Another model is being developed by Koshi Group, a company specialised in the production of decorative automotive parts made from carbon fibre. Its products are used by brands such as Fiat Abarth, Alfa Romeo and Lamborghini, while its exports extend to the United States, Japan and the European Union.

 

 

Read the full article on Kosovo’s response at the link: How “Made in Kosovo” parts are entering Volkswagen and Lamborghini supply chains

 

Montenegro, the Balkans’ automotive outsider

While other Western Balkan countries have gradually built production bases for the automotive supplier industry, Montenegro continues to remain mainly an import market, with a limited role in production and a minimal presence in European industrial chains. The small economy on the Adriatic coast today functions more as a logistics, distribution and vehicle consumption hub than as a producer of parts or technology linked to the automotive industry.

 

 

Read the full article on Montenegro’s response at the link: Montenegro, the Balkans’ automotive outsider

 

 

The post How the Western Balkans became Europe’s “factory”
 what comes next? appeared first on Revista Monitor.

Si u bĂ« Ballkani PerĂ«ndimor “fabrika” e EuropĂ«s
 çfarĂ« vjen mĂ« pas?

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
6 June 2026 at 22:12

Industria automotive nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor po pĂ«rplaset me kufijtĂ« e modelit qĂ« e rriti: kosto tĂ« ulĂ«ta, investitorĂ« tĂ« huaj me paketa nxitĂ«se dhe pak teknologji vendase. Rajoni Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e ingranazhit prodhues tĂ« EuropĂ«s, duke furnizuar marka globale me kabllo, elektronikĂ«, pjesĂ« metalike dhe komponentĂ« tĂ« specializuar. Por pas kĂ«tij suksesi fshihen njĂ« dobĂ«si strukturore qĂ« ndryshojnĂ« nga njĂ«ri-vend nĂ« tjetrin: Serbia varet nga kapitali i huaj, Maqedonia e Veriut nga njĂ« sektor i vetĂ«m, ndĂ«rsa ShqipĂ«ria po humb kartĂ«n e punĂ«s sĂ« lirĂ«. Bosnja hyn nĂ« lojĂ« me kujtesĂ« industriale, Kosova me segmente tĂ« sofistikuara “niche”, ndĂ«rsa Mali i Zi mbetet spektator. Me makinat elektrike qĂ« kĂ«rkojnĂ« mĂ« shumĂ« softuer, automatizim dhe dije teknike, rajoni duhet tĂ« zgjedhĂ«: tĂ« ngjitet nĂ« zinxhirin e vlerĂ«s, ose tĂ« mbetet “punishtja” e lirĂ« e EuropĂ«s.

 

Nga Nertila Maho , ShqipĂ«ri; Naida Kurdija, BosnjĂ« Hercegovina; Sefer Zogaj, KosovĂ«; Aneta Dodevska, Maqedoni e Veriut; Ana Milosavljević, Serbi; Ivan Ivanovic, Mali i Zi

Nëse do të ndiqje hartën industriale të Ballkanit Perëndimor, do të shihje një transformim që deri pak vite më parë do të dukej i pamundur. Nga Kragujevci në Serbi, te Tetova dhe Shkupi në Maqedoninë e Veriut, nga Sarajeva te Tirana dhe Prishtina, rajoni është kthyer gradualisht në një hallkë të zinxhirit europian të furnizimit automotive.

Në fabrika prodhohen kabllo, sisteme elektrike, pjesë metalike, filtra, tapiceri, fibra karboni, komponentë plastikë dhe teknologji që përfundojnë në automjetet e Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW, Audi, Stellantis dhe markave të tjera globale.

“Monitor” ka analizuar, bazuar nĂ« shkrimet dhe shifrat e gjashtĂ« gazetarĂ«ve ekonomikĂ« nga vendet e Ballkanit PerĂ«ndimor, nĂ« njĂ« projekt tĂ« mbĂ«shtetur nga GIZ dhe #SustainMedia, panoramĂ«n e industrisĂ« automotive nĂ« rajon.

Për më shumë se dy dekada, modeli ekonomik i rajonit, në shkallë të ndryshme nga një vend në tjetrin, ishte i qartë. Qeveritë konkurruan për të tërhequr Investime të Huaja Direkte përmes paketave agresive fiskale: taksa të ulëta, toka falas, subvencione për punësim, zona ekonomike të lira dhe mbështetje infrastrukturore.

Për prodhuesit europianë, Ballkani ofronte atë që Europa Perëndimore po humbiste gradualisht: kosto të ulëta operimi, fuqi punëtore relativisht të kualifikuar dhe afërsi me tregun europian. Ky model rriti peshën e industrisë automotive në ekonomitë e Ballkanit Perëndimor, duke e kthyer atë në disa raste në shtyllë kryesore të eksporteve, punësimit dhe hyrjes së kapitalit të huaj.

 

Maqedonia e Veriut me varësinë më të madhe nga industria, Serbia mbetet në krye

Të dhënat zyrtare tregojnë se industria mbështetëse automotive në Maqedoninë e Veriut nuk është thjesht një sektor brenda industrisë, por boshti kryesor i ekonomisë eksportuese. Mbi 57% e eksporteve totale të vendit lidhen me automotiven, me një vlerë që luhatet mes 3 dhe 4 miliardë eurove në vit.

Nga ana tjetër, të paktën 35 mijë vende pune lidhen direkt ose indirekt me sektorin, çka e bën industrinë një faktor kritik për punësimin dhe stabilitetin makroekonomik. Kjo do të thotë se çdo ngadalësim në industrinë gjermane të automobilave transmetohet pothuajse menjëherë në ekonominë maqedonase.

Në Serbi, eksportet automotive kalojnë 4 miliardë euro, ndërsa industria gjeneron rreth 8.8 miliardë euro të ardhura totale, duke përfaqësuar 12.3% të eksporteve kombëtare. Ndryshe nga Maqedonia e Veriut, që ka 50 kompani të këtij profili, Serbia ka një bazë më të gjerë industriale, me 140 kompani furnizuese dhe investime të mëdha nga Bosch, Continental, Michelin, Aptiv dhe Stellantis.

Nga ana tjetër, ndryshe nga vendet që u ndërtuan mbi modelin e zonave të lira ekonomike dhe punës së lirë, Bosnja hyn në këtë sektor me trashëgimi industriale nga periudha jugosllave. Kjo i jep vendit një bazë më të fortë teknike dhe inxhinierike.

Eksportet vetëm të sektorit automotiv arritën në 678.5 milionë BAM, duke përfaqësuar afërsisht 4.2% të eksporteve totale të vendit, që ishin 16.7 miliardë BAM, ose 8.5 miliardë euro.

ShqipĂ«ria, nĂ« vitin 2025, shĂ«noi njĂ« nivel eksportesh totale prej rreth 346.1 miliardĂ« lekĂ«sh. Brenda kĂ«saj strukture, grupi “Makineri, pajisje dhe pjesĂ« kĂ«mbimi”, ku pĂ«rfshihen edhe produktet qĂ« prodhohen nga industria automotive, arriti nĂ« 39.7 miliardĂ« lekĂ«, duke pĂ«rfaqĂ«suar rreth 11.5% tĂ« totalit.

Kjo e vendos grupin ndër segmentet me peshë të dukshme në shportën eksportuese të vendit, por ende larg rolit dominues që automotive ka në ekonomitë më të industrializuara të rajonit.

Kosova mbetet ekonomia mĂ« e vogĂ«l automotive nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor. Eksportet e sektorit nĂ« katĂ«r muajt e parĂ« tĂ« vitit 2026 arritĂ«n pak mĂ« shumĂ« se 3 milionĂ« euro. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« AgjencisĂ« sĂ« Statistikave tĂ« KosovĂ«s, grupi “Makineri, pajisje mekanike dhe elektrike” mbetet ende njĂ« segment i vogĂ«l nĂ« shportĂ«n eksportuese tĂ« KosovĂ«s, por po fiton gradualisht peshĂ«.

Eksportet e tij u rritĂ«n mĂ« shpejt se eksportet totale, duke kaluar nga 4.3% e totalit nĂ« vitin 2020 nĂ« rreth 4.8% nĂ« vitin 2024 — njĂ« sinjal se Kosova po ndĂ«rton ngadalĂ« njĂ« bazĂ« industriale tĂ« kĂ«tij profili, edhe pse ende larg shkallĂ«s sĂ« SerbisĂ« apo MaqedonisĂ« sĂ« Veriut.

Megjithatë, ndryshe nga modelet tradicionale të rajonit, kompanitë e Kosovës po tentojnë të hyjnë në segmente shumë të specializuara, si komponentët dekorativë prej fibre karboni apo ndriçimi tekstil për marka premium europiane. Strategjia nuk është volumi, por specializimi.

Mali i Zi mbetet praktikisht jashtë hartës prodhuese automotive. Shifrat tregojnë një ekonomi të orientuar më shumë drejt konsumit sesa prodhimit industrial: në vitin 2024, vendi importoi automjete me vlerë rreth 420 milionë euro, ndërsa eksportet automotive ishin vetëm 12.4 milionë euro.

Në tërësi, rajoni paraqet tre modele të ndryshme. Maqedonia e Veriut është ekonomia më e varur nga automotive, Serbia është qendra më e madhe industriale, ndërsa Bosnja ruan bazën më tradicionale prodhuese.

Shqipëria dhe Kosova janë ende duke ndërtuar një industri mbështetëse automotive, pa arritur për momentin vlerë të lartë të shtuar, ndërsa Mali i Zi qëndron jashtë ciklit industrial. Ajo që bie në sy është se të gjitha ekonomitë, me përjashtim të pjesshëm të Bosnjës, mbështeten kryesisht në hallkat me vlerë të ulët të zinxhirit europian të furnizimit: montim, komponentë dhe punë intensive.

 

Burimi: Institutet statistikore të vendeve përkatëse

 

Gjermania si investitori kryesor në automotive

Nga të dhënat e raportuara në rajon rezulton se Gjermania zë peshën më të madhe të investimeve në industrinë mbështetëse automotive. Në Maqedoninë e Veriut, varësia është më e drejtpërdrejtë: eksportet drejt Gjermanisë arritën pothuajse 2.9 miliardë euro në 2025, ndërsa Gjermania mbeti investitori dominues me afro 30% të IHD-ve.

NĂ« Serbi, eksportet automotive drejtohen kryesisht drejt GjermanisĂ«, HungarisĂ« dhe ÇekisĂ«. Mbyllja e fabrikave gjermane DrĂ€xlmaier dhe Leoni, me rreth 4 mijĂ« vende pune, tregon se goditjet nĂ« industrinĂ« gjermane transmetohen menjĂ«herĂ« nĂ« Serbi.

NĂ« BosnjĂ« dhe HercegovinĂ«, Gjermania Ă«shtĂ« tregu mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r pjesĂ«t automotive, me 18.21% tĂ« eksporteve nĂ« 2025, ndĂ«rsa lidhja historike me Volkswagen mbetet pjesĂ« e identitetit industrial tĂ« vendit. NĂ« KosovĂ«, roli gjerman shfaqet mĂ« shumĂ« pĂ«rmes zinxhirit tĂ« furnizimit: komponentĂ«t “Made in Kosovo” kanĂ« hyrĂ« te VolksWagen Group dhe pĂ«rdoren pĂ«r modele Audi.

Në Shqipëri, prania gjermane lidhet me kapitalin dhe tregun e punës, përmes kompanive si PSZ Albania dhe Forschner Albania. Gjermania nuk është thjesht treg eksporti për rajonin, por klienti, investitori, standardi teknik dhe burimi kryesor i rrezikut ciklik për industrinë automotive të Ballkanit Perëndimor.

Teksa kjo është panorama e përgjithshme e industrisë, pyetja që do të përcaktojë dekadën e ardhshme është nëse Ballkani mund të ngjitet më lart në këtë zinxhir drejt inxhinierisë, softuerit, automatizimit dhe komponentëve me vlerë të shtuar më të lartë apo do të mbetet krahu i lirë i punës për industrinë europiane të automobilizmit.

 

Një rajon mes varësisë dhe mundësisë

Ballkani Perëndimor ka hyrë në hartën europiane të industrisë së makinave. Fabrikat e tij prodhojnë kabllo, pjesë metalike, sisteme elektrike, tapiceri dhe komponentë që përfundojnë në automjetet e disa prej markave më të mëdha në botë.

Ky është një ndryshim i madh për një rajon që për shumë vite shihej më shumë si treg konsumi sesa si bazë prodhimi. Sot, Ballkani nuk është vetëm një blerës i makinave, ai ndihmon edhe në prodhimin e tyre.

Por këtu nis dilema. Rajoni prodhon shumë, por vendos pak. Teknologjia, dizajni, markat dhe fitimet më të mëdha mbeten kryesisht tek investitorët e huaj.

Serbia është qendra më e madhe industriale, Maqedonia e Veriut ekonomia më e varur nga automotivja, ndërsa Bosnja mbështetet te tradita e saj e vjetër prodhuese. Shqipëria dhe Kosova po përpiqen të gjejnë vendin e tyre, kurse Mali i Zi mbetet ende në periferi të këtij zhvillimi.

Për vite me radhë, formula ishte e thjeshtë: paga të ulëta, taksa të favorshme, subvencione dhe afërsi me tregun europian. Kjo solli investime, eksporte dhe vende pune.

Por kjo formulë tashmë po vjen drejt ezaurimit të plotë. Kostot e punës po rriten, fuqia punëtore e disponueshme po pakësohet nga emigracioni dhe tkurrja e popullsisë, ndërsa industria europiane e makinave po ngadalësohet. Në të njëjtën kohë, epoka e makinave elektrike po ndryshon rregullat e lojës dhe kërkon më shumë teknologji, softuer dhe automatizim, jo vetëm punë krahu.

Kjo e vendos rajonin përballë një zgjedhjeje të vështirë.  Ai mund të mbetet vendi ku montohen pjesë për të tjerët, ose të nisë të ndërtojë më shumë dije, inxhinieri dhe produkte me vlerë më të lartë. Por për këtë ka nevojë për investime në aftësi, teknologji dhe kompani vendase, në të kundërt rrezikojmë të mbetemi në fund të zinxhirit.

Pyetja që do të përcaktojë dekadën e ardhshme është nëse Ballkani Perëndimor mund të ngjitet më lart në zinxhirin global të vlerës apo do të mbetet përgjithmonë krahu i lirë i punës për industrinë europiane apo dhe më gjerë të automobilizmit.

 

Dilema

Pyetja që do të përcaktojë dekadën e ardhshme është nëse Ballkani Perëndimor mund të ngjitet më lart në zinxhirin global të vlerës apo do të mbetet përgjithmonë krahu i lirë i punës për industrinë europiane apo dhe më gjerë të automobilizmit.

 

Kostoja e krahut të punës, Kosova dhe Shqipëria ende më të lirat

Në vitin 2025, Ballkani Perëndimor paraqet një diferencim të dukshëm të kostos së punës në sektorin prodhues, me Serbinë që kryeson rajonin dhe Kosovën që mbetet tregu me koston më të ulët.

Konkretisht sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« pĂ«rpunuar nga “Monitor”, bazuar nĂ« tĂ« dhĂ«nat e agjencive statistikore tĂ« vendeve pĂ«rkatĂ«se, paga bruto mujore nĂ« Serbi arrin nĂ« 1,158 euro, nĂ« Mali i Zi dhe BosnjĂ«-Hercegovinë  respektivisht 1,032 euro dhe 1,000 euro, ndĂ«rsa Maqedonia e Veriut duket si mesatarja rajonale me 970 euro.

Shqipëria  nga ana tjetër mbetet ende konkurruese në raport me pjesën tjetër sa i takon kostos së ulët të punës me një pagë bruto 720 euro kurse Kosova është e fundit me vetëm 586 euro (sektori i prodhimit), duke ruajtur avantazhin e kostos së ulët të punës. Parë në këtë kontekst krahu i punës në Serbi kushton dyfish më shumë se në Kosovë dhe mbi 60 për qind më shtrenjtë në raport me Shqipërinë.

 

 

Gara për incentivat

Ballkani Perëndimor ka ndërtuar prej vitesh një garë të heshtur për industrinë automotive, ku Serbia dhe Maqedonia e Veriut rezultojnë më agresivet me taksa të ulëta, zona ekonomike dhe përjashtime fiskale.

Referuar të dhënave duket se Serbia mbështetet te një paketë e plotë: tatimfitim 15%, përjashtim 10-vjeçar për investime të mëdha, subvencione për vende pune dhe zona të lira ekonomike. Maqedonia e Veriut shkon edhe më tej në TIDZ (zonat e lira të investimeve), me 0% tatim fitimi, 0% TVSH dhe 0% doganë për lëndë të para e pajisje.

Bosnja-Hercegovina ofron më pak grante direkte, por ka lehtësi në zonat e lira dhe një bazë industriale në metal, pajisje dhe komponentë. Shqipëria konkurron me tatimfitim 5% për automotive, subvencione për paga minimale dhe përjashtim nga TVSH për makineri, ndërsa Kosova mbetet pa paketë të dedikuar sektoriale.

Në thelb, modeli që ka ndjekur rajoni është ndërtuar mbi kosto të ulët pune, incentiva fiskale dhe integrim gradual në zinxhirët europianë të furnizimit. Ky model ka sjellë prodhim dhe komponentë me intensitet të lartë pune, por faza tjetër do të jetë më e vështirë.

Ndërsa vendet e Ballkanit Perëndimor synojnë integrimin në BE, avantazhi nuk do të matet më vetëm me taksa të ulëta apo përjashtime fiskale. Presioni do të zhvendoset drejt produktivitetit, teknologjisë, energjisë së pastër, standardeve europiane dhe aftësisë për të prodhuar komponentë me më shumë vlerë të shtuar.

 

 

Serbia, mes Europës dhe Kinës në industrinë automotive

Qeveria e Serbisë e ka pozicionuar vendin si një pikë kyçe në zinxhirin global të furnizimit për kompanitë shumëkombëshe të automobilizmit, veçanërisht nga BE-ja dhe, gjithnjë e më shumë, nga Kina. Përmes një game të gjerë stimujsh qeveritarë, shteti ka arritur të tërheqë investime me vlerë miliarda euro.

Kompanive të huaja u ofrohen zona të tregtisë së lirë, lehtësime tatimore, tokë ndërtimi me çmim të ulur ose falas, infrastrukturë e financuar nga shteti, subvencione për trajnim dhe më shumë. Më shumë se 50 kompani të huaja kanë përfituar nga programe të tilla, përfshirë Michelin, Bosch, Aptiv, Continental dhe Lear.

E parë shpesh si xhevahiri i kurorës së prodhimit serb, industria automobilistike e vendit ka nisur së fundmi të lëkundet.

Pavarësisht miliarda eurove në eksporte dhe investimeve të mëdha të huaja, shkurtimet e vendeve të punës dhe mbylljet e fabrikave që nga viti 2025 kanë ngritur shqetësime për qëndrueshmërinë e sektorit. Në kahun tjetër, kriza e industrisë automobilistike në Europë po krijon gjithashtu mundësi të reja për investitorët kinezë.

Eksportet automobilistike të Serbisë tejkaluan 4 miliardë euro në vitin 2025, duke përbërë 12.3% të eksporteve totale. Rreth 140 furnizues siguruan 8.8 miliardë euro të ardhura në vitin 2024, ose 3% të PBB-së së Serbisë.

 

Burimi: Instituti Statistikor i Serbisë

 

Lexo të plotë shkrimin e Serbisë: Serbia, mes Europës dhe Kinës në industrinë automotive

 

Modeli i suksesshĂ«m i “automotives” i MaqedonisĂ« sĂ« Veriut hyn nĂ« testin e tranzicionit

Për më shumë se dy dekada, Maqedonia e Veriut ndërtoi një nga modelet më agresive të Ballkanit për të tërhequr industrinë automotive duke ofruar taksa të ulëta, subvencione nga shteti, fuqi punëtore me kosto të ulët dhe zona ekonomike të posaçme për investitorët e huaj. Rezultati ishte transformimi i një ekonomie të vogël ballkanike në një bazë prodhuese për disa nga furnizuesit më të mëdhenj të industrisë së automobilave në Europë.

Sot, sektori mbështetës automotiv përfaqëson pothuajse gjysmën e eksporteve të vendit, punëson dhjetëra mijë njerëz dhe dominohet nga kompani ndërkombëtare që prodhojnë komponentë për markat më të mëdha globale të automjeteve.

Por modeli që dikur shihej si histori suksesi industrial po përballet me presion të ri: ngadalësimin ekonomik në Europë, tranzicionin drejt automjeteve elektrike dhe pasiguritë gjeopolitike që po godasin zinxhirët globalë të furnizimit.

Industria mbështetëse automotive është bërë praktikisht motori eksportues i ekonomisë. Sipas Këshillit të Investitorëve të Huaj, eksportet e sektorit janë luhatur mes 3 dhe 4 miliardë eurove në vit dhe në vitin 2024 përfaqësonin 53% të eksporteve totale të Maqedonisë së Veriut.

 

Burimi: Instituti Statistikor i Maqedonisë së Veriut

 

Lexo tĂ« plotĂ« shkrimin e MaqedonisĂ« sĂ« Veriut: Modeli i suksesshĂ«m i “automotives” i MaqedonisĂ« sĂ« Veriut hyn nĂ« testin e tranzicionit

 

Bosnja ka traditën, fabrikat dhe dijen. Por a mjaftojnë për të bindur investitorët të vijnë

Industria automotive mbetet një nga motorët kryesorë të zhvillimit ekonomik të Bosnjë dhe Hercegovinës. Kompanitë e këtij sektori janë ndër më të shpejtat në rritje dhe më të avancuarat teknologjikisht në vend, sidomos në menaxhim, organizim dhe zbatim të teknologjive moderne.

Kompanitë vendase janë të përqendruara kryesisht në prodhimin e pjesëve mekanike dhe komponentëve, zakonisht prej çeliku dhe alumini. Shumica operojnë në prodhimin dytësor, jo në skenën kryesore të markave globale, por në prapaskenën ku ndërtohet zinxhiri i vlerës.

Në vitin 2024, eksportet arritën në 678.5 milionë BAM (347.07 milionë euro). Në vitin 2025, Gjermania zinte 18.21% të eksporteve, Austria, 15.68% dhe Italia, 11.79%.

Produktet kryesore janë pjesë automjetesh, disqe alumini, sisteme shkarkimi, motorë, transmisione, sisteme frenimi, pompa, filtra, produkte tekstili e lëkure dhe komponentë prej metali, gome e plastike.

 

Burimi: Agjencia për Statistikat, Bosnjë

 

Lexo të plotë shkrimin e Bosnjës: Bosnja ka traditën, fabrikat dhe dijen. Por a mjaftojnë për të bindur investitorët të vijnë

 

Shqipëri, Industria automotive, mes rritjes dhe humbjes së avantazhit të kostos së lirë

Industria automotive nĂ« ShqipĂ«ri ndodhet sot nĂ« njĂ« pikĂ« kthese. TĂ« dhĂ«nat e tregtisĂ« sĂ« jashtme tregojnĂ« se eksportet e grupit “makineri, pajisje dhe pjesĂ« kĂ«mbimi”, ku pĂ«rfshihen edhe komponentĂ«t e industrisĂ« automotive, arritĂ«n nĂ« rreth 39.7 miliardĂ« lekĂ« nĂ« vitin 2025. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« rritje prej afĂ«rsisht 6% krahasuar me vitin 2024, pas dy viteve tkurrjeje.

Në një horizont më të gjatë, sektori ka ndryshuar shkallë, vlera e eksporteve është rreth 3.7 herë më e lartë se në vitin 2015, me një rritje mesatare vjetore rreth 14%. Gjithsesi, fakti që 2025-a mbeti thuajse në të njëjtin nivel me pikun e vitit 2022 tregon se periudha e rritjeve të qëndrueshme ka mbaruar. Industria po rritet, por më ngadalë, me kosto më të larta dhe me më shumë pasiguri.

Dy faktorë po e shtypin industrinë nga brenda: kursi i këmbimit dhe kostoja e punës. Së pari, kompanitë shesin në Euro, por një pjesë të madhe të shpenzimeve e kanë në Lek. Kur Euro bie, të ardhurat e konvertuara tkurren, ndërsa pagat, energjia, shërbimet vendase dhe kostot administrative nuk ndjekin të njëjtin kah.

Së dyti, ndërsa në nivel krahu të thjeshtë pune, situata duket më e stabilizuar se dy ose tre vite më parë, kur largimet e menjëhershme nga puna ishin fenomen i përhapur, tashmë problematika ka kaluar te mungesa e administratës në nivel manaxherial.

 

Burimi: INSTAT

 

Lexo të plotë shkrimin e Shqipërisë: Shqipëri, Industria automotive, mes rritjes dhe humbjes së avantazhit të kostos së lirë

 

Në hijen e gjigantëve europianë, Kosova kërkon vendin e saj në industrinë automotive

Kosova duket se ka vënë një bast të vogël me industrinë automotive teksa po përpiqet të ndërtojë një vend në zinxhirin e furnizimit të gjigantëve botërorë përmes prodhimit ende tejet modest të pjesëve dhe komponentëve për makina.

Sot ajo mbetet një industri me peshë të vogël, e fragmentuar dhe pa rënë në sy, në një ekonomi që vazhdon të mbizotërohet nga importet dhe konsumi.

NĂ« katĂ«r muajt e parĂ« tĂ« vitit 2026, eksportet e kĂ«saj industrie mbetĂ«n pak mĂ« shumĂ« se 3 milionĂ« euro, duke e bĂ«rĂ« industrinĂ« mbĂ«shtetĂ«se automotive ende njĂ« “pikĂ« uji nĂ« oqean”.

Por në këtë tablo modeste duket se po krijohen disa histori të vogla transformimi industrial të lidhura me këtë industri. Në periferi të Prishtinës, MUNDA Kosova është një ndër kompanitë që ka nisur të prodhojë sisteme ndriçimi tekstili për automobila, një segment i specializuar sidomos te modelet premium dhe elektrike.

Një model tjetër po zhvillohet nga Koshi Group, kompani e specializuar në prodhimin e pjesëve dekorative automotive nga fibra karboni. Produktet e saj përdoren për marka si Fiat Abarth, Alfa Romeo dhe Lamborghini, ndërsa eksportet shtrihen në SHBA, Japoni dhe Bashkimin Europian.

 

Burimi: ASK

 

Lexo tĂ« plotĂ« shkrimin e KosovĂ«s: Si pjesĂ«t “Made in Kosovo” po hyjnĂ« nĂ« zinxhirĂ«t e Volkswagen dhe Lamborghini

 

Mali i Zi, jashtë hartës së industrisë mbështetëse automotive

Teksa vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor kanë ndërtuar gradualisht baza prodhuese për industrinë mbështetëse automotive, Mali i Zi vazhdon të mbetet kryesisht një treg importi, me rol të kufizuar në prodhim dhe prani minimale në zinxhirët industrialë europianë.

Ekonomia e vogĂ«l nĂ« brigjet e Adriatikut funksionon sot mĂ« shumĂ« si qendĂ«r logjistike shpĂ«rndarjeje dhe “konsumi” e automjeteve, sesa si prodhuese pjesĂ«sh apo teknologjie e lidhur me automotiven.

 

Lexo të plotë shkrimin e Malit të Zi: Mali i Zi, jashtë hartës së industrisë mbështetëse automotive

 

 

The post Si u bĂ« Ballkani PerĂ«ndimor “fabrika” e EuropĂ«s
 çfarĂ« vjen mĂ« pas? appeared first on Revista Monitor.

Albania, automotive industry between growth and the loss of the low-cost advantage

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
6 June 2026 at 22:10

The recovery of exports in 2025 was initially viewed with optimism at the start of this year, but the weak euro, higher logistics costs caused by the conflict in the Middle East, and the loss of the low labour-cost advantage are changing the country’s competitiveness model.

 

Nertila Maho

 

 

At a factory near Elbasan, rubber parts produced in Albania will be prepared this year by Delmon Group Albania to enter a supply chain that extends far beyond Europe. They will be used to absorb battery shocks in an electric BMW model, a product that will be assembled across several continents. For an industry that in Albania began as an extension of the outward-processing model, with heavy reliance on manual labour, external contracts and narrow profit margins, this is a sign that the market is not standing still. But it is also a reminder that future growth will not come simply from low costs.

Albania’s automotive industry is currently at a turning point. Foreign trade data show that exports of the “machinery, equipment and spare parts” group, which also includes components of the automotive industry, reached around 39.7 billion lek in 2025. This marks an increase of approximately 6% compared with 2024, after two years of contraction. Over a longer horizon, the sector has changed scale: the value of exports is around 3.7 times higher than in 2015, with an average annual growth rate of around 14%. Nevertheless, the fact that 2025 remained almost at the same level as the 2022 peak shows that the period of sustained growth has ended. The industry is growing, but more slowly, with higher costs and greater uncertainty.

On the ground, this uncertainty is read differently by different companies. Forschner Albania, one of the major players in the sector, still sees demand as positive. The company has expanded its customer base and workload, increasing the number of employees from around 900-1,000 to about 1,150. Eris Jaçaj, Managing Director of Forschner Albania, says that the physical expansion planned last year has been postponed, but the factory is making greater use of its existing capacity and is gradually adding a second shift. For 2026, the company expects growth of up to 5% before the autumn, when activity usually intensifies after the summer slowdown.

Delmon Group Albania, on the other hand, describes a more cautious picture. Ertjan Çabiri, Managing Director of the company, says that among current clients, budgeted demand has fallen by around 8-9%. The main concern is not only the decline in orders, but the inability to read the market over a longer-term horizon. The company plans in quarterly periods, a pace that shows that even producers with international contracts are operating in an environment where budgets change quickly, costs shift suddenly and clients expect flexibility without easily accepting price increases.

 

 

 

Factors increasing pressure on the industry

 

Two factors are putting pressure on the industry from within: the exchange rate and labour costs. A weak euro is the greatest paradox for Albanian exporters. Companies sell in euros, but a large share of their expenses is in lek. When the euro falls, converted revenues shrink, while wages, energy, domestic services and administrative costs do not move in the same direction.

“In other countries where the company operates, such as TĂŒrkiye or Ukraine, the depreciation of the local currency often offsets rising costs. Here, the opposite happens: domestic costs increase, for example, the minimum wage was raised at the beginning of the year, while the euro continues to depreciate. This creates a somewhat paradoxical situation and has been one of the biggest challenges we have faced during this period,” said Mr Jaçaj.

In addition to the continued strengthening of the local currency, rising minimum wages have added pressure. Together, these factors create a double squeeze on the industry’s already modest profit margins.

For Forschner Albania, the combined effect of rising costs has reached around 40%, while customer contracts are usually linked to production series that can last up to five years. This makes it difficult to pass increased costs on to clients immediately. In a global industry where every cent matters throughout the supply chain, price revisions are not a simple negotiation. Customers demand stability, while Albanian suppliers are facing more expensive transport, higher raw material costs and an exchange rate that reduces the real value of revenues.

Tensions in the Middle East have added further uncertainty. Rising transport costs, higher oil prices and other domestic factors have forced budgets approved at the end of the year to be revised within a matter of months. For a sector that supplies European and global vehicle manufacturers, logistics is not simply an additional expense. It is part of the promise made to the customer. Nearshoring, meaning the relocation of supply chains closer to Europe, could benefit Albania, but only if the country can guarantee speed, stability and a trained workforce.

This is where the second structural challenge, discussed for years, comes into focus: people. At the level of basic labour, the situation appears more stable than two or three years ago, when sudden departures from jobs were widespread. The contraction of the traditional garment and footwear outward-processing industry has released part of the workforce and helped recruitment in automotive. Some operators see this as one of the reasons why they have been able to expand without major difficulties.

But the labour market problem has not been solved; it has simply changed form. Ertjan Çabiri of Delmon Group Albania notes that administrative and managerial positions have become more unstable, with employees leaving for Germany and Italy.

“From a workforce perspective, during the last two or three years we have experienced stability among workers and operators, but administration and management levels have become destabilised. Over the last two years, almost all of the managers we had have left, mainly for Germany, but also for Italy.

Replacing them is extremely difficult because the market does not offer ready-made staff. Our strategy at Delmon Albania has been to promote employees internally and invest in their training,” says Mr Çabiri.

In such a situation, companies often end up hiring employees from one another, creating artificial pressure on wages that cannot be justified by productivity gains. Internal promotion and staff training are becoming the more sustainable strategy, but they require time and investment.

This is why Albania can no longer rely on the argument of being a low-cost production location. The former cost advantage has been largely exhausted. Market operators acknowledge that the gap with Central Europe is no longer large enough to automatically justify new production relocations. For investments requiring 1,000 new employees, the domestic labour market appears limited. The more realistic potential lies in medium-sized factories with up to 200 employees, or in the gradual expansion of existing operators that already have a production culture, trained staff and links with international clients.

 

China: an opportunity?

 

The presence of these challenges does not mean that the window of opportunity for Albania has closed. On the contrary, global developments in the automotive industry may open a new cycle. Chinese electric vehicle manufacturers are increasingly seeking production bases in Europe to move closer to the market and find solutions to trade barriers. If more electric vehicles are assembled in Europe, demand for components produced within the region will also increase.

Delmon has already started producing certain components for the BMW iX3 model through cooperation with a French company supplying electrical systems to BMW. If sales develop as expected, orders could increase and expand towards China and later Mexico, integrating Albanian production into a more global architecture.

Forschner is also seeking diversification, looking towards the “mobile life” segment, such as camper vans, where electrical components represent a natural extension of its existing capabilities. This is not necessarily an immediate increase in value added per hour worked, but it is strategically important because it reduces dependence on a narrow group of clients and keeps the factory connected to segments where electrification and customisation are growing.

The picture is more complex than a typical growth or crisis cycle. The automotive industry has foundations that support positive expectations: first, exports recovered in 2025; second, leading companies continue to secure new clients. But the industry is no longer at a stage where cheap labour alone is enough to convince customers. Today, it must compete on productivity, quality, delivery times and the ability to withstand external shocks without disrupting contracts.

“Today we no longer compete on cost, but on productivity and delivery speed. Production in Albania no longer takes place because it is cheaper, but because we can deliver faster or produce more efficiently than other markets,” says Mr Jaçaj.

Such a situation should be carefully assessed in order to shift the debate from general incentives to targeted support for this industry, especially given that the only fiscal incentive currently available is the 5% corporate income tax rate. If Albania wants to attract industries with higher added value, it must take measures that make this sector more competitive.

For the moment, the sector remains in a fragile balance. On the one hand, there are new orders and opportunities arising from European supply chains seeking additional nearby capacity. On the other, there is a weak euro, more expensive transport, a labour market facing complex challenges and conflicts that make every budget temporary and every planning horizon uncertain. Albania is still on the automotive map, but no longer as the low-cost destination close to Europe. To survive and grow, it must prove that it can be a fast, flexible and reliable hub in an industry that is being reorganised at a faster pace than ever before globally.

 

 

Performance of automotive industry exports

Foreign trade data show that the automotive industry and the machinery, equipment and spare parts segment have recorded slow but steady growth. From 2015, when this industry was modest and peripheral in total exports, within a decade it became one of the dynamic pillars of production for foreign markets, with a strong cycle of fluctuations, especially over the last four years. After rapid growth in 2021 and reaching a record level in 2022, exports declined in 2023 and 2024 under the impact of weaker demand from European markets, higher costs, the depreciation of the euro and uncertainties in the global market. In 2025, the sector returned to growth, reaching around 39.7 billion lek in exports and again approaching historical levels. However, the industry remains exposed to euro fluctuations, transport costs and geopolitical tensions affecting industrial production in Europe.


What companies produce in Albania

In Albania, the automotive industry is focused mainly on electrical components and auxiliary parts for European manufacturers. Forschner Albania, PSZ Albania, Yura Corporation Albania and SEWS Cabind Albania produce cable systems for the automotive industry and other applications, namely cables and wire/cable harnesses for electrical and electronic components in vehicles. Delmon Group Albania is more specialised in rubber parts, anti-vibration systems and insulation solutions, while Everest Automotive produces aluminium profiles and parts for the automotive industry.

 


Sector performance according to 2024 financial statements

Albania’s automotive industry is slowing after the strong growth recorded in 2021-2023. In 2024, the five main operators, Yura Corporation Albania, SEWS Cabind Albania, Forschner Albania, Delmon Group Albania and PSZ Albania, generated 11.9 billion lek in revenues, 1.6% less than a year earlier.

Yura, the largest company in the market, saw revenues fall to 5.7 billion lek and posted a loss for the second year in a row, while expansion plans appear to be frozen. SEWS Cabind recorded a slight decline, to 4.1 billion lek, and operated at only 53% of capacity. Forschner, Delmon and PSZ remain smaller players focused on components and electrical systems.

The sector remains dependent on external orders, low wages and limited-value assembly. Without a shift towards more advanced industrial processes, Albania’s automotive industry risks remaining fragile.

 

How the Western Balkans became Europe’s “factory”
 what comes next?

The post Albania, automotive industry between growth and the loss of the low-cost advantage appeared first on Revista Monitor.

❌
❌