❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 5 June 2026Revista Monitor

Eurostat: 35% e shqiptarëve nuk përballojnë qiratë, faturat, pushimet, apo blerjen e rrobave të reja

5 June 2026 at 06:03

Shqipëria është vendi me nivelin më të lartë të privimit të rëndë material dhe social në Europë, sipas të dhënave më të fundit të Eurostat për vitin 2024.

Treguesi mat përqindjen e popullsisë që nuk mund të përballojë të paktën 7 nga 13 mallra, shërbime ose aktivitete që konsiderohen të nevojshme për një standard jetese të përshtatshëm.

Në to përfshihen pagesa e qirasë dhe faturave, përballimi i shpenzimeve të papritura, konsumimi i rregullt i mishit ose peshkut, një javë pushime larg shtëpisë, zotërimi i një automjeti, zëvendësimi i mobilieve të konsumuara, blerja e rrobave dhe këpucëve të reja, mundësia për të shpenzuar një shumë të vogël për veten, pjesëmarrja në aktivitete sociale dhe aksesi në internet.

Të dhënat tregojnë se rreth 35% e popullsisë në Shqipëri (34.8%) jetonte në kushte të privimit të rëndë material dhe social në vitin 2024, niveli më i lartë në Europë.

Shifrat tregojnë se hendeku mes Shqipërisë dhe vendeve të Bashkimit Europian mbetet shumë i madh. Mesatarja e BE-së ishte rreth 6.3% në vitin 2024, rreth pesë herë më e ulët se niveli i regjistruar në Shqipëri.

Shqiptarët kanë shumë mungesa jo vetëm në raport me vendet e BE-sw, por edhe në krahasim me vendet e tjera të rajonit. Maqedonia e Veriut e ka privimin material në nivelin e 11.6%, Serbia 10.3% dhe treguesi është pak më i lartë në Mal të Zi, me 12.3%. Nuk ka të dhëna për Bosnjë Hercegovinën dhe Kosovën.

Në krahasim me vitet e mëparshme, norma e privimit material ka ardhur në ulje (në vitin 2018, treguesi ishte gati 46%), sërish ajo mbetet të paktën dy herë më e lartë e i dyti pas nesh.

Më pak europianë në vështirësi se një dekadë më parë

Në nivel të Bashkimit Europian, numri i personave që jetojnë në kushte të privimit të rëndë material dhe social ka rënë nga rreth 41 milionë në vitin 2015 në 27.5 milionë në vitin 2024.

Mesatarisht nĂ« BE, rreth 6.3% e popullsisĂ« shfaq nivel tĂ« lartĂ« tĂ« privimit material, me kryesimin qĂ« e mbajnĂ« Rumania (16.8%), Greqia (14.9%), Bullgaria (15%) dhe niveli mĂ« i ulĂ«t Ă«shtĂ« nĂ« Poloni (2%), HolandĂ« (2.6%), Austri (2.9%), Çeki (2.6%).

Si matet treguesi i privimit material

Treguesi i privimit material, sipas përkufizimit të Eurostat, mat mungesën e detyruar të disa elementeve që konsiderohen të nevojshme dhe të dëshirueshme për një jetë të përshtatshme.

Ai mat përqindjen e popullsisë që nuk mund të përballojë të paktën 7 nga 13 elementët e mëposhtëm:

  1. pagesën e qirasë, faturave, kësteve të blerjeve me pagesë të shtyrë ose kësteve të kredive të tjera;
  2. mbajtjen e banesës mjaftueshëm të ngrohtë;
  3. përballimin e shpenzimeve të papritura;
  4. konsumimin e mishit, pulës, peshkut ose alternativave vegjetariane çdo dy ditë;
  5. një javë pushime larg shtëpisë;
  6. aksesin në një makinë ose furgon për përdorim personal;
  7. zëvendësimin e mobilieve të konsumuara;
  8. zëvendësimin e rrobave të konsumuara me disa të reja;
  9. zotërimin e dy palëve këpucë të përshtatshme;
  10. shpenzimin e një shume të vogël parash çdo javë për veten;
  11. pjesëmarrjen në aktivitete të rregullta argëtuese;
  12. takimin me miq ose familjarë për një pije apo vakt të paktën një herë në muaj;
  13. lidhjen me internet.

Elementët 1 deri në 7 lidhen me nivelin e familjes, ndërsa elementët 8 deri në 13 lidhen me nivelin individual.

 

The post Eurostat: 35% e shqiptarëve nuk përballojnë qiratë, faturat, pushimet, apo blerjen e rrobave të reja appeared first on Revista Monitor.

Tatimet nisin verifikimin e faturave, rreth 2,161 individë në pritje të kompensimit për arsimin

5 June 2026 at 06:02

Administrata Tatimore ka nisur verifikimet e dokumentacionit të dorëzuar nga individët që kanë aplikuar për përfitimin e kompensimit pas zbritjes së shpenzimeve deri në vlerën 100 mijë lekë për arsimin e fëmijëve, të deklaruara në Deklaratën Vjetore të të Ardhurave Personale (DIVA) 2025.

Sipas të dhënave të Administratës Tatimore për Monitor, rreth 2,161 individë pritet të përfitojnë kompensim për arsimin e fëmijëve, pasi kanë deklaruar zbritje të shpenzimeve arsimore deri në vlerën maksimale prej 100 mijë lekësh.

Për këtë kategori, përfitues të njohjes së shpenzimeve arsimore janë vetëm individët me të ardhura bruto vjetore deri në 1.2 milionë lekë. Administrata Tatimore ka nisur procesin e verifikimit të dokumentacionit që justifikon këto shpenzime.

Shuma e kompensimit do të disbursohet në llogaritë bankare të deklaruara gjatë aplikimit në sistemin e-Filing, pas përfundimit të verifikimit të dokumentacionit.

Sipas burimeve nga Administrata Tatimore, procesi i shqyrtimit të kërkesave për këtë kategori do të kërkojë më shumë kohë krahasuar me aplikimet e tjera, pasi nevojitet verifikimi i faturave të fiskalizuara që justifikojnë shpenzimet e deklaruara për arsimimin e fëmijëve.

Kjo kategori individësh, gjatë plotësimit të DIVA-s, përveç zbritjes së shpenzimeve në vlerën 48 mijë lekë për çdo fëmijë në ngarkim, përfitoi edhe zbritjen e shpenzimeve arsimore deri në vlerën 100 mijë lekë.

Këto të fundit duhet të justifikohen me fatura të fiskalizuara. Ndërkohë, zbritja prej 48 mijë lekësh për çdo fëmijë në ngarkim u përfitua nga të gjithë individët që plotësuan dhe dorëzuan DIVA-n, pavarësisht nivelit të të ardhurave.

Konkretisht, sipas një shembulli të publikuar nga Monitor, një individ që kishte plotësuar dhe dorëzuar deklaratën DIVA, i kategorizuar në fashën me të ardhura bruto nën 1.2 milionë lekë dhe me dy fëmijë në ngarkim, përfitoi njohjen e shpenzimeve në vlerën 96 mijë lekë për kujdestarinë e fëmijëve dhe 100 mijë lekë për arsimin.

Pas zbritjes sĂ« kĂ«tyre shpenzimeve dhe rillogaritjes sĂ« tatimit, individi rezultoi me tatim tĂ« mbipaguar nĂ« vlerĂ«n 25 mijĂ« lekĂ«. Kjo Ă«shtĂ« shuma qĂ« do t’i kthehet si kompensim. PĂ«r tĂ« pĂ«rfituar kĂ«tĂ« shumĂ«, krahas kĂ«rkesĂ«s, certifikatĂ«s familjare dhe dokumentit qĂ« vĂ«rteton IBAN-in e llogarisĂ« bankare, duhet tĂ« dorĂ«zohen edhe faturat e fiskalizuara tĂ« shpenzimeve pĂ«r fĂ«mijĂ«t.

Shembujt e DIVA, nga 62 deri në 250 euro, sa varion kompensimi për arsimin e fëmijëve 

Afati për plotësimin dhe dorëzimin e deklaratës DIVA ishte deri më 31 mars 2026.

Që nga fundi i muajit maj, Administrata Tatimore ka nisur dhënien e kompensimeve për individët përfitues që kanë deklaruar një ose dy fëmijë në ngarkim. Në total, për këtë kategori janë 34,263 individë përfitues, ndërsa vlera totale e kompensimeve llogaritet rreth 518 milionë lekë.

Kompensimi për fëmijët nga DIVA 2025, Tatimet nisën pagesat për 3 mijë përfituesit e parë

Po ashtu e drejta për aplikim me qëllim përfitimin e kompensimit për asnjë kategori nuk humbet për 5 vite. Afati i shqyrtimit të kërkesës për kompensim nga administrate tatimore është deri në 2 muaj.

Kompensimi për fëmijët nga DIVA 2025, Tatimet: E drejta për aplikim nuk humbet për 5 vite

The post Tatimet nisin verifikimin e faturave, rreth 2,161 individë në pritje të kompensimit për arsimin appeared first on Revista Monitor.

A Region Apart: One in Five Western Balkans Citizens Has Never Travelled Within the Region

5 June 2026 at 06:00

Despite years of efforts to promote regional cooperation and initiatives aimed at facilitating free movement, citizens of the Western Balkans remain surprisingly disconnected from one another.

Data from the Regional Cooperation Council’s Balkan Barometer 2025 show that a significant share of the region’s population, 22%, have never visited any neighbouring Western Balkan economy, reflecting the continued impact of political barriers, inadequate infrastructure and limited regional connectivity.

The survey findings indicate that Bosnia and Herzegovina is the least visited destination within the region. On average, 46% of respondents across the Western Balkans said they had never travelled there. North Macedonia follows with 38%, while Albania and Kosovo each register 37%.

At the other end of the scale, Montenegro emerges as the most visited country in the region, with only 21% of Western Balkan citizens reporting that they have never been there.

Albania and Kosova: Strong Ties, but Bosnia and Serbia Remain Largely Unexplored

For Albanian citizens, Kosovo remains by far the closest and most frequently visited destination. Only 20% of Albanians say they have never travelled to Kosovo. The connection is even stronger in the opposite direction, with just 4% of Kosovars reporting that they have never visited Albania, highlighting the deep cultural, ethnic and tourism links between the two societies.

Mobility drops sharply, however, when it comes to the rest of the region. Around 72% of Albanians have never visited Serbia, while 66% have never travelled to Bosnia and Herzegovina.

For Kosovo, isolation from these two countries is even more pronounced, largely due to political tensions and visa restrictions with Bosnia and Herzegovina. According to the survey, 79% of Kosovars have never visited Bosnia and Herzegovina, while 67% have never travelled to Serbia.

Neighbours with Limited Interaction

The data also reveal significant gaps in mobility between countries that share borders. For example, 68% of Serbian citizens have never visited Albania, while 60% of citizens of Bosnia and Herzegovina have never travelled to either Albania or Kosovo.

North Macedonia and Montenegro appear to be the most neutral and accessible destinations across the region. Montenegro, in particular, enjoys strong visitor flows from neighbouring countries. Only 7% of Serbian citizens and 8% of citizens from Bosnia and Herzegovina report never having visited Montenegro, largely due to its popular Adriatic coastline and long-standing historical ties.

One in Five Citizens Has Never Travelled Within the Region

Another worrying indicator for regional integration is that 22% of citizens across the Western Balkans say they have never visited any of the region’s economies. The figure rises to 36% among citizens of Montenegro and 30% among those in North Macedonia.

The findings suggest that, for a considerable share of the population, regional integration remains more of a political concept than a lived reality. The Balkan Barometer 2025 concludes that without the removal of remaining political barriers and significant improvements in road and rail infrastructure, integration in the Western Balkans will continue to exist largely on paper rather than in the everyday experiences of its citizens./B.Hoxha

The post A Region Apart: One in Five Western Balkans Citizens Has Never Travelled Within the Region appeared first on Revista Monitor.

Izolimi rajonal, 22% e qytetarëve të Ballkanit nuk udhëtojnë fare te fqinjët

5 June 2026 at 06:00

Pavarësisht përpjekjeve shumëvjeçare për bashkëpunim rajonal dhe nismave për lëvizjen e lirë, qytetarët e Ballkanit Perëndimor vazhdojnë të mbeten gjeografikisht të izoluar nga njëri-tjetri.

TĂ« dhĂ«nat “Barometrit tĂ« Ballkanit 2025” nga KĂ«shilli i Bashkimit Rajonal tregojnĂ« se njĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e banorĂ«ve tĂ« rajonit 22% nuk kanĂ« vizituar kurrĂ« asnjĂ« nga ekonomitĂ« fqinje pĂ«r shkak tĂ« barrierave politike, mungesĂ«s sĂ« infrastrukturĂ«s etj.

Rezultatet e Anketës tregojnë se Bosnja dhe Hercegovina është vendi më pak i vizituar nga vendet e tjera të rajonit, ku mesatarisht 46% e të anketuarve deklarojnë se nuk kanë shkelur kurrë atje. Ajo ndiqet nga Maqedonia e Veriut 38%, Shqipëria dhe Kosova me nga 37% secila.

Në kahun tjetër, Mali i Zi rezulton vendi më i eksploruar, me vetëm 21% të qytetarëve të rajonit që nuk e kanë vizituar asnjëherë.

ShqiptarĂ«t dhe Kosova: NjĂ« urĂ« e fortĂ«, por Bosnja dhe Serbia mbeten “tokĂ« e panjohur”

Për qytetarët e Shqipërisë, Kosova mbetet destinacioni më i afërt dhe më i vizituar. Vetëm 20% e shqiptarëve të Shqipërisë thonë se nuk kanë qenë kurrë në Kosovë. Ky raport është edhe më i fortë në kahun e kundërt, ku vetëm 4% e qytetarëve të Kosovës nuk e kanë vizituar kurrë Shqipërinë, duke konfirmuar lidhjet e ngushta kulturore, etnike dhe turistike.

Megjithatë, lëvizshmëria e shqiptarëve zbehet ndjeshëm kur bëhet fjalë për pjesën tjetër të rajonit:72% e shqiptarëve të Shqipërisë nuk kanë vizituar kurrë Serbinë. 66% e tyre nuk kanë qenë kurrë në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Për Kosovën, izolimi me këto dy vende është edhe më ekstrem, kryesisht për shkak të barrierave politike dhe regjimit të vizave me Bosnjën. 79% e qytetarëve të Kosovës nuk kanë vizituar kurrë Bosnjën dhe 67% nuk kanë qenë kurrë në Serbi.

Fqinjësi pa komunikim

Të dhënat nxjerrin në dritë edhe hendeqe të tjera të thella ndërmjet vendeve që ndajnë kufij të përbashkët. Për shembull, 68% e qytetarëve të Serbisë nuk kanë vizituar kurrë Shqipërinë, ndërsa 60% e qytetarëve të Bosnjë-Hercegovinës nuk kanë shkelur kurrë në Shqipëri apo Kosovë.

Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi shfaqen si vendet më neutrale dhe më të aksesueshme për të gjithë. Mali i Zi është veçanërisht i vizituar nga serbët (vetëm 7% nuk e kanë vizituar dhe nga boshnjakët, vetëm 8% nuk e kanë vizituar, kryesisht për shkak të turizmit bregdetar dhe lidhjeve historike.

Një e pesta e rajonit nuk lëviz fare

Një tjetër tregues negative për integrimin rajonal është se 22% e qytetarëve në nivel rajoni deklarojnë se nuk kanë vizituar asnjë nga vendet e Ballkanit Perëndimor. Kjo shifër shkon deri në 36% për qytetarët e Malit të Zi dhe 30% për ata të Maqedonisë së Veriut, duke dëshmuar se për një pjesë të madhe të popullsisë.

Anketa e Barometrit 2025 tregon se pa heqjen definitive të barrierave politike dhe pa përmirësimin e infrastrukturës rrugore e hekurudhore, integrimi i Ballkanit do të mbetet më shumë një projekt në letër sesa një realitet i jetuar nga qytetarët e tij./ B.Hoxha

 

The post Izolimi rajonal, 22% e qytetarëve të Ballkanit nuk udhëtojnë fare te fqinjët appeared first on Revista Monitor.

Yesterday — 4 June 2026Revista Monitor

Strategjia industriale synon të kalojë vendin nga fasoni te përpunimi i lëndëve kritike

By: Nertila
4 June 2026 at 19:17

Qeveria synon të transformojë modelin industrial të vendit gjatë viteve të ardhshme, duke reduktuar varësinë nga fasoneria dhe duke orientuar investimet drejt sektorëve me vlerë më të lartë të shtuar, përfshirë përpunimin e lëndëve të para kritike dhe zhvillimin e industrive më të avancuara teknologjikisht.

Sipas draftit tĂ« StrategjisĂ« KombĂ«tare Industriale 2026–2030, ekonomia shqiptare vijon tĂ« mbĂ«shtetet nĂ« sektorĂ« me produktivitet relativisht tĂ« ulĂ«t, ndĂ«rsa eksportet industriale dominohen nga aktivitetet fason.

Dokumenti vĂ«ren se “sektori i tekstileve dhe veshjeve zĂ« rreth 30.73% tĂ« industrisĂ« pĂ«rpunuese, duke treguar varĂ«si tĂ« lartĂ« nga modeli fason (CMT), i cili gjeneron punĂ«sim por me produktivitet tĂ« kufizuar”.

Strategjia thekson se produktet me teknologji të mesme dhe të lartë përfaqësojnë vetëm një pjesë të vogël të eksporteve industriale shqiptare, ndërsa mungojnë instrumente të integruara për kalimin nga modeli fason drejt zhvillimit të produkteve me markë, dizajn dhe teknologji më të avancuar.

“MbĂ«shtetja pĂ«r eksportet mbetet e fragmentuar dhe e orientuar drejt promovimit, jo drejt transformimit tĂ« kapaciteteve prodhuese”, thuhet nĂ« dokument.

Qeveria propozon krijimin e programeve që do të mbështesin transformimin e modeleve të prodhimit drejt produkteve me vlerë të shtuar më të lartë, duke përfshirë dizajnin, përpunimin e avancuar dhe personalizimin e produkteve.

Një nga shtyllat kryesore të strategjisë është integrimi i Shqipërisë në zinxhirët europianë të vlerës dhe forcimi i rolit të saj në sektorët që lidhen me lëndët e para kritike, të konsideruara prioritare për industrinë e Bashkimit Evropian.

Dokumenti parashikon zhvillimin e kapaciteteve prodhuese dhe përpunuese që mund të mbështesin kalimin nga eksporti i lëndëve të para drejt aktiviteteve me vlerë më të lartë të shtuar brenda vendit.

Strategjia synon gjithashtu rritjen e peshës së industrisë përpunuese në ekonomi. Sipas objektivave të përcaktuara, vlera e shtuar e industrisë përpunuese pritet të rritet nga 7% e Prodhimit të Brendshëm Bruto në vitin 2025 në të paktën 9% deri në vitin 2030.

Po ashtu, dokumenti synon përmirësimin e kompleksitetit ekonomik të eksporteve shqiptare dhe rritjen e investimeve në kërkim dhe zhvillim, me objektivin që shpenzimet për kërkim dhe zhvillim të arrijnë në 1% të PBB-së deri në fund të dekadës.

Strategjia është aktualisht në konsultim publik

The post Strategjia industriale synon të kalojë vendin nga fasoni te përpunimi i lëndëve kritike appeared first on Revista Monitor.

Nga korridoret ekologjike te planifikimi i territorit, ndryshimet në draftin për biodiversitetin

By: Nertila
4 June 2026 at 19:13

Në një moment kur politikat mjedisore po afrohen gjithnjë e më shumë me standardet e Bashkimit Europian, në rishikim po kalon edhe kuadri për mbrojtjen e biodiversitetit.

Ky draft i nxjerrë për konsultim synon të forcojë mënyrën si mbrohen ekosistemet dhe menaxhohet territori dhe kjo vjen si për ironi në të njëjtën kohë kur vendi është përfshirë në tensione dhe protesta që lidhen me zonat e mbrojtura.

Projektligji i rishikuar për biodiversitetin synon përafrimin e mëtejshëm të legjislacionit vendas me acquis communautaire të BE-së dhe me angazhimet ndërkombëtare për ruajtjen e natyrës dhe ekosistemeve.

Drafti fokusohet në forcimin e instrumenteve institucionale për monitorimin, mbrojtjen dhe restaurimin e habitateve natyrore, si dhe në rritjen e efektivitetit të mekanizmave të raportimit dhe zbatimit të politikave mjedisore.

NjĂ« nga shtyllat kryesore tĂ« dokumentit Ă«shtĂ« pĂ«rfshirja mĂ« e strukturuar e konceptit tĂ« “lidhshmĂ«risĂ« ekologjike”, i cili lidhet drejtpĂ«rdrejt me mĂ«nyrĂ«n se si planifikohet dhe zhvillohet territori.

Ky koncept nënkupton integrimin e korridoreve natyrore, rrjedhave ujore dhe zonave të fragmentuara të habitatit në proceset e vendimmarrjes, me qëllim ruajtjen e vazhdimësisë së ekosistemeve dhe lëvizjes së specieve.

Sipas draftit, këta elementë duhet të merren në konsideratë më sistematikisht në projektet e zhvillimit dhe planifikimit territorial, duke rritur nivelin e vlerësimit mjedisor.

Dokumenti parashikon gjithashtu forcimin e koordinimit ndërinstitucional dhe rritjen e kapaciteteve të autoriteteve përgjegjëse për mbrojtjen e biodiversitetit dhe menaxhimin e zonave natyrore.

Projektligji është pjesë e procesit të përafrimit me standardet e BE-së në fushën e mjedisit dhe klimës, duke reflektuar kërkesat për një qasje më të integruar në menaxhimin e burimeve natyrore.

The post Nga korridoret ekologjike te planifikimi i territorit, ndryshimet në draftin për biodiversitetin appeared first on Revista Monitor.

Miratohet nisja e negociatave për heqjen e roaming me BE, së shpejti tarifa të njëjta kur udhëtoni

By: Ornela
4 June 2026 at 15:56

Këshilli Europian njoftoi sot miratimin e hapjes së negociatave për heqjen e tarifave roaming mes Bashkimit Europian dhe gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor, Shqipërisë, Bosnjë-Hercegovinës, Kosovës, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë.

Vendimi në fjalë i hap rrugën Komisonit Europian për të nisur negociatat individuale me secilin prej shteteve të Ballkanit Perëndimor.

Heqja e tarifave roaming nënkupton se abonentët e shërbimeve celulare në Shqipëri dhe vendet e tjera të Rajonit do të përdorin numrat e tyre në vendet e Bashkimit Europian me të njëjtat tarifa si në vendin e tyre.

Bashkimi Europian u bë hapësira e parë e përbashkët që vendosi heqjen e tarifave roaming, sipas parimit roam like at home, duke filluar nga muaji qershor 2017. Modeli i Bashkimit Europian u zbatua edhe nga vendet e Ballkanit Perëndimor, që, me koordinimin dhe ndërmjetësimin e Komisionit Europian, në vitin 2019 ndërmorën një proces të ngjashëm.

Heqja e tarifave roaming mes BE-së dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor nuk ka një afat të përcaktuar kohor dhe ecuria e tij do të varet nga negociatat që do të zhvillohen me secilin vend të rajonit.

Ky proces do të kërkojë edhe ndryshime ligjore në secilin prej këtyre vendeve.

Qeveria shqiptare ka pĂ«rgatitur disa ndryshime nĂ« ligjin “PĂ«r komunikimet elektronike”, qĂ«, mes tĂ« tjerash, do tĂ« krijojnĂ« bazĂ«n ligjore pĂ«r rregullimin e roaming mes ShqipĂ«risĂ« dhe Bashkimit Europian. Pritet qĂ« ndryshimet ligjore tĂ« miratohen kĂ«tĂ« vit.

Tarifat roaming mes Shqipërisë dhe Bashkimit Europian nuk janë ligjërisht të rregulluara, por që prej vitit 2023, me ndërmjetësimin e Komisionit Europian, 38 operatorë të shërbimeve celulare të BE-së dhe rajonit të Ballkanit Perëndimor arritën një marrëveshje për uljen e tarifave roaming të internetit.

Nga dy operatorët celularë shqiptarë, vetëm One Albania u bë pjesë e marrëveshjes, por sidoqoftë edhe Vodafone Albania ofron tarifa të ngjashme preferenciale për përdorimin e shërbimeve të kompanive të tjera të grupit Vodafone në BE.

Operatorët që u bënë pjesë e marrëveshjes ranë dakord për vendosjen e një niveli maksimal të çmimit të shitjes me pakicë 18 euro/GB (gigabajt) duke filluar nga 1 tetori 2023, ndërsa që nga fillimi i këtij viti çmimi tavan është ulur në 14 euro/GB.

MarrĂ«veshja parashikon edhe njĂ« etapĂ« tĂ« tretĂ«, qĂ« do t’i ulĂ« çmimet nĂ« 9 euro/GB, duke filluar nga viti 2028.

Marrëveshja u ka mundësuar përdoruesve të telefonisë celulare nga Shqipëria çmime më të ulëta të përdorimit të internetit gjatë kohës kur ndodhen në vendet e Bashkimit Europian, si edhe, anasjellas, edhe turistëve të huaj të përdorin internetin me çmime më të lira në Shqipëri.

Përdoruesit e telefonisë celulare të të dyja kompanive celulare shqiptare kanë sidoqoftë në dispozicion paketa komunikimi në roaming me kosto edhe më të ulët, kundrejt një çmimi fiks.

Marrëveshja për uljen e tarifave të internetit në roaming me vendet e BE-së ndoqi marrëveshjen e arritur në vitin 2019, për uljen deri në  heqjen e plotë të tarifave roaming mes vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Prej fundit të qershorit 2021, përdoruesit e telefonisë celulare në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi, Maqedoni të Veriut, Serbi dhe Bosnje-Hercegovinë komunikojnë gjatë udhëtimeve në vendet e tjera të rajonit pa kosto shtesë dhe me të njëjtat tarifa të planit kombëtar përkatës.

 

The post Miratohet nisja e negociatave për heqjen e roaming me BE, së shpejti tarifa të njëjta kur udhëtoni appeared first on Revista Monitor.

Tatimet sqarojnë pyetjet kryesore për paqen fiskale

By: Ornela
4 June 2026 at 15:55

Teksa kanë mbetur edhe dy ditë afat për të përfituar nga marrëveshja e paqes fiskale, tatimet kanë publikuar një material informues, lidhur me pyetjet kryesore që kanë bizneset lidhur me këtë proces.

 

A mund të aplikoj për Paqen Fiskale duke kërkuar vetëm ndryshimin e elementeve të veçanta të pasqyrave financiare?

Aplikimi për Paqen Fiskale kryhet duke konsideruar fillimisht vlerësimin e fitimit të tatueshëm në masën 18% krahasuar me një vit më parë.

Nëse në formularin e aplikimit për Marrëveshjen e Paqes Fiskale, tatimpaguesi ka zgjedhur se do të kryejë rideklarim të pasqyrave financiare, këtij vlerësimi i shtohet edhe ndryshimi i elementeve të veçanta të pasqyrave financiare.

Kam nënshkruar një Marrëveshje të Paqes Fiskale për vitin 2026, në të cilën është dakordësuar rritja e fitimit të tatueshëm në masën 18%. Vitin e ardhshëm, a mund të riaplikoj përsëri duke kërkuar edhe ndryshimin e elementeve të veçanta të pasqyrave financiare?

Aplikimi për ndryshimin e elementeve të veçanta të pasqyrave financiare mund të kryhet vetëm 1 herë dhe vetëm gjatë vitit 2026. Në vitet vijuese mund të aplikohet vetëm për vlerësimin e fitimit të tatueshëm.

Si paguhen këstet e Tatimit mbi të Ardhurat e Korporatave (TAK) apo Tatimit mbi të Ardhurat Personale nga Biznesi (TAPB), kur kam nënshkruar Marrëveshjen e Paqes Fiskale për vitin 2026?

Afati për pagesën e kësteve mujore, sipas kalendarit të përcaktuar në marrëveshjen e dakordësuar, është dita e fundit e çdo muaji.

Nëse ndryshoj elementet e veçanta të pasqyrave financiare për vitet 2023, 2024 apo 2025, sipas marrëveshjes së dakordësuar për vitin 2026, a do të më gjenerohen gjoba dhe kamatëvonesa si pasojë e ndryshimit të deklaratave tatimore përkatëse?

Ligji parashikon mosaplikimin e dënimeve administrative. Gjobat dhe kamatëvonesat që mund të gjenerohen në sistem si rezultat i ndryshimit të deklaratave do të trajtohen dhe sistemohen nga Drejtoria Rajonale Tatimore përkatëse.

Nëse në datën 7 qershor kryej aplikimin për Marrëveshjen e Paqes Fiskale për vitin 2026, brenda cilës datë do të më dërgohet drafti i marrëveshjes?

Afati për aplikim për Marrëveshjen e Paqes Fiskale është data 5 qershor 2026. Aplikimet e paraqitura pas kësaj date do të refuzohen dhe nuk do të trajtohen.

Nëse aplikoj dhe dakordësohem për Marrëveshjen e Paqes Fiskale për vlerësimin e fitimit të tatueshëm dhe rritjen e tij me 18%, si do të kryhet shpërndarja, përllogaritja dhe pagesa e kësteve?

Fitimi i tatueshĂ«m llogaritet sipas formulĂ«s: fitimi i vitit paraardhĂ«s × 1.18.

Rritja prej 18% shpĂ«rndahet nĂ« kĂ«stet paraprake pĂ«r periudhĂ«n e mbetur tĂ« vitit, nga qershori deri nĂ« dhjetor 2026, si dhe pĂ«r periudhĂ«n janar–mars 2027. Pagesa kryhet nĂ« baza mujore, brenda ditĂ«s sĂ« fundit tĂ« çdo muaji.

Gjatë vitit për të cilin kam nënshkruar Marrëveshjen e Paqes Fiskale, a do të monitorohem nga Administrata Tatimore?

Administrata Tatimore ruan të drejtën e monitorimit administrativ nga zyra gjatë gjithë periudhës së vlefshmërisë së marrëveshjes. Gjithashtu, është detyrë e tatimpaguesit të respektojë dhe të përmbushë detyrimet që lidhen me TVSH-në, tatimin në burim, kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore, etj.

Kam lidhur një marrëveshje për pagesën me këste të detyrimeve të papaguara, e cila përfundon në dhjetor 2026, dhe i kam paguar rregullisht detyrimet sipas kësaj marrëveshjeje. A mund të aplikoj për Marrëveshjen e Paqes Fiskale 2026?

Një nga kushtet për të përfituar nga Paqja Fiskale është që tatimpaguesi të mos ketë detyrime tatimore të papaguara në momentin e aplikimit. Për rrjedhojë, tatimpaguesi që ka ende detyrime të pashlyera nuk mund të përfitojë nga Paqja Fiskale, edhe nëse për këto detyrime ka lidhur një marrëveshje për pagesën me këste.

Tatimet kujtojnë: Edhe dy ditë për paqen fiskale, dokumentet

 

Vetëm 2 ditë afat për aplikimin e Paqes Fiskale; Tatimet: Nuk do të ketë shtyrje

The post Tatimet sqarojnë pyetjet kryesore për paqen fiskale appeared first on Revista Monitor.

“FluturojnĂ«â€ çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ«, rritje deri nĂ« 5.3%

4 June 2026 at 15:21

Çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ« nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2026 janĂ« rritur pĂ«r 5.3 pĂ«r qind krahasuar me tremujorin e parĂ« tĂ« vitit tĂ« kaluar. NdĂ«rkaq, krahasuar me tremujorin e katĂ«rt tĂ« vitit 2025 çmimet e pronave tĂ« banimit shĂ«nuan rritje prej 2.4 pĂ«r qind.

 

Çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ« kanĂ« vazhduar tĂ« rriten edhe gjatĂ« vitit 2026, duke shĂ«nuar ngritje si nĂ« nivel vjetor ashtu edhe nĂ« krahasim me muajt e fundit tĂ« vitit paraprak.

Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« publikuara nĂ« Indeksin e Çmimeve tĂ« Pronave tĂ« Banimit, nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2026 çmimet e banesave dhe pronave tĂ« banimit janĂ« rritur pĂ«r 5.3 pĂ«r qind krahasuar me tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2025.

Rritje është regjistruar edhe krahasuar me tremujorin e katërt të vitit 2025, ku çmimet kanë shënuar ngritje prej 2.4 për qind vetëm brenda një tremujori.

Të dhënat tregojnë se trendi i rritjes së çmimeve po vazhdon prej vitesh, ndërsa ndryshimet nuk janë të njëjta në të gjitha rajonet e vendit.

Në Rajonin e Prishtinës, ku vitet e fundit janë përqendruar ndërtimet më të mëdha të komplekseve banesore dhe kërkesa më e lartë për banim, rritja vjetore e çmimeve në tremujorin e parë të vitit 2026 ishte 1.4 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Megjithatë, rritja më e madhe është regjistruar në rajonet tjera të Kosovës.

Sipas raportit, jashtë Rajonit të Prishtinës çmimet e pronave të banimit janë rritur për 12.3 për qind krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2025.

Raporti pĂ«rfshin edhe ndryshimet vjetore tĂ« Indeksit tĂ« Çmimeve tĂ« Pronave tĂ« Banimit pĂ«r periudhĂ«n nga TM1 2019 deri nĂ« TM1 2026, ku shihet se tregu i banimit nĂ« KosovĂ« ka vazhduar tĂ« lĂ«vizĂ« me trend rritĂ«s pothuajse nĂ« çdo vit.

Po ashtu janë publikuar edhe vlerat e indeksit, ndryshimet tremujore, ndryshimet vjetore dhe ndryshimet mesatare vjetore për periudhën TM1 2018-TM1 2026, të cilat paraqesin lëvizjet e vazhdueshme të çmimeve të banesave dhe pronave të banimit në vend.

Në raport bëhet e ditur edhe se të dhënat për tremujorin e katërt të vitit 2025 janë rishikuar pas pranimit të të dhënave të reja dhe përditësimit të bazës administrative. Sipas publikimit, vlerat e reja të rishikuara zëvendësojnë ato që ishin publikuar më herët.

The post “FluturojnĂ«â€ çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ«, rritje deri nĂ« 5.3% appeared first on Revista Monitor.

RĂ«nia e importeve kineze tĂ« naftĂ«s “mbron” tregun global nga çmimet mĂ« tĂ« larta

4 June 2026 at 14:01

Analistët thonë se dërgesat pranë nivelit më të ulët në gati një dekadë janë një faktor kryesor që nafta bruto ende tregtohet nën 100 dollarë për fuçi.

 

Një rënie e fortë e kërkesës së Kinës për importe nafte po bëhet një nga arsyet kryesore pse bota nuk po përballet me një krizë më të madhe energjetike, ndërsa lufta në Lindjen e Mesme po i afrohet ditës së 100-të.

Nafta po tregtohet nën 100 dollarë për fuçi, pavarësisht humbjes së një të pestës së furnizimit botëror për më shumë se tre muaj.

Tom Baker nga Vitol tha se ulja dramatike e blerjeve të naftës bruto nga Kina, me kërkesën që ka rënë me 4-5 milionë fuçi në ditë, ka ndihmuar të zbutet humbja e 12 milionë fuçive në ditë nga Gjiri.

“Importet e ulĂ«ta tĂ« KinĂ«s kanĂ« mbrojtur pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« tregut tĂ« naftĂ«s,” tha Martijn Rats nga Morgan Stanley.

Sipas vlerësimeve të Morgan Stanley, sasia e naftës që ka mbërritur në Kinë me anije gjatë 30 ditëve të fundit ka rënë në 7.5 milionë fuçi në ditë, nga rreth 13 milionë në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Të dhënat e S&P Global Energy tregojnë se importet totale të naftës bruto të Kinës në prill ranë me më shumë se 2 milionë fuçi në ditë, në 9.4 milionë fuçi në ditë.

Për majin, S&P parashikon një rënie të mëtejshme në rreth 8 milionë fuçi në ditë.

Hu Min Min nga S&P tha se rënia e importeve kineze është bërë një faktor kritik që po riformëson tregun global të naftës.

Arsyet e rënies së papritur të blerjeve kineze janë të paqarta. Pekini nuk ka folur hapur për strategjinë e tij të tregtimit të naftës.

Shumica e analistëve besojnë se Kina ka nisur të përdorë rezervat e naftës që kishte grumbulluar gjatë vitit të kaluar, kur çmimet ishin të ulëta.

Tom Baker tha se Kina mbetet si njĂ« “vrimĂ« e zezĂ«â€, sepse askush nuk ka njĂ« pamje tĂ« qartĂ« tĂ« rezervave tĂ« saj.

Sipas Hu Min Min, Kina ka reaguar ndaj krizës së Iranit duke ulur prodhimin në rafineri dhe duke kaluar nga grumbullimi i rezervave te përdorimi i tyre.

S&P parashikon se Kina do të përdorë rezervat tregtare me ritëm 700-800 mijë fuçi në ditë deri në tremujorin e tretë.

Gjithashtu, ndalimi i përkohshëm i eksporteve të karburantit për avionë dhe naftës diesel ka ulur kërkesën për importe.

“Sjellja e KinĂ«s nĂ« energji, si pĂ«rgjigje ndaj luftĂ«s me Iranin, pĂ«rmblidhet me njĂ« fjalĂ«: siguri,” tha Ye Lin nga Rystad Energy.

Kufizimet e Kinës mbi eksportet e produkteve të naftës kanë shkaktuar kritika nga partnerët tregtarë që varen nga furnizimet kineze.

Pekini ka refuzuar kĂ«rkesat e rafinerive shtetĂ«rore pĂ«r tĂ« eksportuar kĂ«to karburante me çmime tĂ« larta, duke zgjedhur nĂ« vend tĂ« kĂ«saj tĂ« dĂ«rgojĂ« disa ngarkesa si ndihmĂ« — njĂ« formĂ« e “diplomacisĂ« sĂ« naftĂ«s”.

Analistët vërejnë se rënia e importeve të naftës bruto është shumë më e madhe se rënia e kërkesës së brendshme, e cila pritet të ulet vetëm me rreth 1.5 milionë fuçi në ditë në tremujorin e dytë.

Kjo rënie më e lehtë e kërkesës lidhet pjesërisht me rritjen më të dobët ekonomike të Kinës, problemet në tregun e pronave dhe besimin e ulët të konsumatorëve dhe bizneseve.

Ye nga Rystad theksoi gjithashtu një zhvendosje strukturore të Kinës nga nafta drejt energjisë elektrike.

Sipas saj, investimet nĂ« makina elektrike, hekurudha tĂ« elektrifikuara dhe energji tĂ« rinovueshme i kanĂ« dhĂ«nĂ« KinĂ«s njĂ« “mburojĂ« strategjike” pĂ«r ta pĂ«rballuar krizĂ«n me mĂ« pak dhimbje.

Por Baker nga Vitol paralajmëroi se importet e ulëta kineze të naftës nuk do të vazhdojnë përgjithmonë.

Në një moment, kur Kina të ketë sërish nevojë për ato fuçi, çmimi do të duhet të rritet dhe mënyra e vetme për ta balancuar tregun do të jetë ulja e kërkesës.

Even Pay nga Trivium China tha se nuk është e qartë sa shumë Pekini po e llogarit ndikimin global të qasjes së tij ndaj tregut të naftës.

Sipas saj, Kina i justifikon rezervat e mëdha të naftës kryesisht me sigurinë e brendshme energjetike dhe ekonomike./ Financial Times

The post RĂ«nia e importeve kineze tĂ« naftĂ«s “mbron” tregun global nga çmimet mĂ« tĂ« larta appeared first on Revista Monitor.

Projektvendimet, gati lista e aktiviteteve me risk mjedisor dhe kriteret për vlerësimin e dëmeve

4 June 2026 at 13:42

Përgjegjësia mjedisore duket se është në thelb të dy projektvenimeve që Ministria e Mjedisit hodhi për konsultim publik.

Draftet synojnë të plotësojnë kuadrin, duke përcaktuar qartë listën e veprimtarive që konsiderohen të rrezikshme për mjedisin dhe kriteret mbi të cilat do të vlerësohen kërcënimet dhe dëmet mjedisore.

Projektvendimi i parë identifikon kategoritë e aktiviteteve që konsiderohen me risk të lartë për mjedisin, përfshirë instalimet me leje mjedisore të tipit A, menaxhimin e mbetjeve, shkarkimet në ujërat sipërfaqësore dhe nëntokësore, përdorimin dhe transportin e substancave të rrezikshme, transportin e mallrave ndotëse, aktivitetet me organizma të modifikuar gjenetikisht, si dhe menaxhimin e mbetjeve nga industritë nxjerrëse.

Sipas draftit, këto veprimtari konsiderohen të rrezikshme pasi mund të shkaktojnë dëme ndaj burimeve natyrore, ndotje të ujërave, tokës dhe ajrit, dëmtim të biodiversitetit dhe habitateve të mbrojtura, si dhe rrezik për shëndetin e njeriut.

Projektvendimi i dytĂ« vendos kriteret qĂ« do tĂ« pĂ«rdoren nga Agjencia KombĂ«tare e Mjedisit pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar nĂ«se ekziston njĂ« kĂ«rcĂ«nim i menjĂ«hershĂ«m pĂ«r dĂ«m mjedisor ose nĂ«se njĂ« dĂ«m i tillĂ« Ă«shtĂ« shkaktuar. Dokumenti pĂ«rkufizon si “kĂ«rcĂ«nim tĂ« menjĂ«hershĂ«m” mundĂ«sinĂ« e mjaftueshme qĂ« njĂ« dĂ«m mjedisor tĂ« ndodhĂ« nĂ« tĂ« ardhmen e afĂ«rt.

Vlerësimi do të bazohet në faktorë si natyra dhe përqendrimi i ndotësve, probabiliteti i ndodhjes së dëmit, afërsia me burime ujore dhe zona të mbrojtura, rreziku për shëndetin e njeriut, si dhe historiku i incidenteve të lidhura me aktivitetin përkatës.

Drafti përcakton gjithashtu kriteret për identifikimin e dëmit ndaj habitateve natyrore dhe llojeve të mbrojtura, ujërave dhe tokës, si dhe procedurat për përcaktimin e lidhjes shkakësore ndërmjet aktivitetit të operatorit dhe dëmit të konstatuar.

Sipas dokumenteve, të dy aktet synojnë përafrimin e mëtejshëm të legjislacionit shqiptar me Direktivën 2004/35/EC të Bashkimit Europian për përgjegjësinë mjedisore në lidhje me parandalimin dhe riparimin e dëmit mjedisor.

 

The post Projektvendimet, gati lista e aktiviteteve me risk mjedisor dhe kriteret për vlerësimin e dëmeve appeared first on Revista Monitor.

9 ngjarje qiellore që nuk duhen humbur gjatë qershorit

4 June 2026 at 13:40

Vëzhgimi i yjeve gjatë verës nis me disa pamje spektakolare, përfshirë bashkimin e shumëpritur të Jupiterit dhe Venusit, të cilët do të afrohen aq shumë sa mund të shihen së bashku edhe me dylbi.

 

Qershori sjell verën në hemisferën veriore dhe bashkë me të edhe një sërë spektaklesh qiellore, nga takimet mes planetëve deri te një shi meteorësh. Ky muaj ofron gjithashtu kushte ideale për të vëzhguar bërthamën e dendur dhe plot yje të galaktikës Rruga e Qumështit, sidomos nga zona me qiell të errët, larg ndotjes së dritës.

Gjatë qershorit, qendra e ndritshme galaktike do të shfaqet në qiellin jugor gjatë gjithë natës, duke e kthyer këtë periudhë në një moment të shkëlqyer për të mësuar astrofotografinë.

Ja nëntë nga pamjet më të bukura qiellore të këtij muaji, me këshilla se ku dhe kur duhet të ngrini sytë nga qielli.

Bashkimi Jupiter–Venus — 8-9 qershor

Jupiteri dhe Venusi janë afruar gradualisht me njëri-tjetrin që nga fundi i majit, por afërsia e tyre do të bëhet veçanërisht mbresëlënëse më 8 dhe 9 qershor. Gjatë këtyre netëve, dy planetët do të duken vetëm 1.5 gradë larg njëri-tjetrit nga këndvështrimi ynë në Tokë, pak më shumë se gjerësia e gishtit të vogël të dorës.

Në këtë moment, ata mund të shihen njëkohësisht edhe përmes dylbive.

Kërkojini edhe në netët pak para dhe pas bashkimit, pasi Jupiteri dhe Venusi do të vazhdojnë të duken shumë pranë njëri-tjetrit, rreth 3 gradë larg.

Bashkimi planetar do të jetë i dukshëm në qiellin veriperëndimor pas perëndimit të diellit. Jupiteri dhe Venusi do të shfaqen pranë yjësisë së Binjakëve, ndërsa Mërkuri, i cili shpesh fshihet nga shkëlqimi i Diellit, do të jetë i dukshëm pak më poshtë.

Bashkimi Saturn–HĂ«nĂ« — 10 qershor

Në orët e para të 10 qershorit, Saturni dhe Hëna do të shkëlqejnë pranë njëri-tjetrit, brenda një distance prej rreth 5 gradësh, ose sa gjerësia e tre gishtave në qiell.

Në atë moment, Hëna do të jetë në fazën e saj të hollë në formë drapri. Të dy trupat qiellorë do të ngrihen mbi horizontin lindor pas mesnate dhe do të lëvizin së bashku nëpër qiell deri në lindjen e diellit.

Nëse keni teleskop, merreni me vete. Qershori ofron një pamje të mrekullueshme të unazave të Saturnit, të cilat mund të shihen edhe me një teleskop të thjeshtë oborri ose me dylbi të fuqishme për vëzhgim yjesh.

Mos harroni t’i largoni pajisjet optike para lindjes sĂ« Diellit, pĂ«r tĂ« shmangur dĂ«mtimin aksidental tĂ« syve.

Rreshtimi Mars–HĂ«në–Saturn — 11 qershor

Rreth një orë para lindjes së diellit, më 11 qershor, Marsi, Hëna në formë drapri dhe Saturni do të krijojnë një vijë të ngushtë diagonale mbi horizontin lindor.

PĂ«r ta parĂ« kĂ«tĂ« treshe qiellore, do t’ju duhet njĂ« pamje e hapur nga lindja, si pĂ«r shembull pranĂ« njĂ« liqeni tĂ« madh apo nĂ« njĂ« zonĂ« fushore, ku horizonti nuk pengohet nga ndĂ«rtesa ose male.

Marsi dhe Hëna e hollë do të shfaqen pranë njëri-tjetrit edhe mëngjesin pasues, në një distancë prej rreth 6.5 gradësh, pak më shumë se gjerësia e tre gishtave në qiell.

HĂ«na e re — 15 qershor

Vera është një nga periudhat më të mira për të admiruar qendrën e ndritshme të Rrugës së Qumështit, dhe Hëna e re është momenti ideal për ta vëzhguar.

Gjatë kësaj faze, kur Hëna ndodhet mes Tokës dhe Diellit, ajo bëhet pothuajse e padukshme në qiell. Mungesa e dritës së Hënës bën që bërthama e galaktikës, me miliona yje të grumbulluara, të dallojë më qartë, madje edhe me sy të lirë.

Këtë muaj, Hëna e re ndodh më 15 qershor. Edhe netët para dhe pas saj pritet të kenë shumë pak dritë hënore, duke krijuar kushte të shkëlqyera për vëzhgimin e yjeve.

Për përvojën më të mirë, zgjidhni një vend larg ndotjes së dritës, si një park me qiell të errët ose një zonë malore e izoluar.

Solstici veror — 21 qershor

MĂ« 21 qershor shĂ«nohet solstici veror nĂ« hemisferĂ«n veriore, momenti kur Dielli arrin pikĂ«n mĂ« tĂ« lartĂ« mbi ekuator. Kjo datĂ« shĂ«non nisjen e verĂ«s dhe, nĂ« rajonet me gjerĂ«si tĂ« larta gjeografike, sjell fenomenin e njohur si “dielli i mesnatĂ«s”, kur drita natyrore zgjat pothuajse gjatĂ« gjithĂ« 24 orĂ«ve.

E njëjta datë, 21 qershor, shënon fillimin e dimrit në hemisferën jugore. Atje, sezoni i aurorës australe është në kulmin e tij, veçanërisht në Tasmani dhe në jug të Zelandës së Re.

Shiu meteorik Bootid arrin kulmin — 27 qershor

I shkaktuar nga mbetjet e lĂ«na pas nga njĂ« kometĂ« kalimtare, shiu meteorik i qershorit, i njohur si Bootid, Ă«shtĂ« zakonisht njĂ« fenomen mĂ« i butĂ«, me vetĂ«m disa “yje qĂ« bien” nĂ« orĂ«.

Megjithatë, kulmi i tij më 27 qershor mund të sjellë shpërthime të herëpashershme, me rreth 100 meteorë në një orë të caktuar.

Nuk është domosdoshmërisht një ngjarje për të cilën ia vlen të udhëtosh posaçërisht, sidomos për shkak të Hënës së ndritshme, pothuajse të plotë, gjatë asaj nate. Por nëse ndodheni jashtë dhe qielli është i kthjellët, mund të shihni meteorë që shfaqen pranë yjësisë Boötes, e cila lëviz në qiellin verior.

Koha mĂ« e mirĂ« pĂ«r t’i vĂ«zhguar Ă«shtĂ« nĂ« orĂ«t e para tĂ« natĂ«s.

“HĂ«na e Luleshtrydhes” e plotĂ« — 29 qershor

HĂ«na e parĂ« e plotĂ« zyrtare e verĂ«s, e njohur si “HĂ«na e Luleshtrydhes”, do tĂ« ndodhĂ« mĂ« 29 qershor, rreth orĂ«s 20:00 sipas kohĂ«s lindore amerikane.

Komunitetet vendase amerikane ia dhanĂ« kĂ«tĂ« emĂ«r HĂ«nĂ«s pĂ«r shkak tĂ« luleshtrydheve tĂ« Ă«mbla qĂ« piqen nĂ« fillim tĂ« verĂ«s. MegjithatĂ«, “HĂ«na e Luleshtrydhes” Ă«shtĂ« thjesht njĂ« nofkĂ«: ajo nuk do tĂ« duket mĂ« e kuqe se hĂ«nat e plota tĂ« muajve tĂ« tjerĂ«.

Por Hëna mund të marrë nuanca më të ngrohta nëse e vëzhgoni në momentin e duhur. Gjatë lindjes së Hënës, rreth perëndimit të diellit, ose gjatë perëndimit të saj, afërsisht në lindje të diellit, ajo mund të shfaqet me ngjyrë portokalli të ndezur. Kjo ndodh për shkak të mënyrës se si drita kalon nëpër atmosferën e Tokës në atë kënd.

TrekĂ«ndĂ«shi Veror — gjatĂ« gjithĂ« muajit

Nëse ka një rreshtim yjesh që sinjalizon fillimin e motit të ngrohtë, ai është Trekëndëshi Veror. Ky formacion yjor në formë piramide do të jetë i dukshëm lart në qiellin e natës.

Trekëndëshi Veror lidh tre yje të ndritshëm nga yjësi të ndryshme: Vegën nga yjësia e Lyrës, Altairin nga Shqiponja dhe Denebin nga Mjellma, një formë që të kujton një zog dhe që tregon drejt bërthamës së Rrugës së Qumështit.

Trekëndëshi Veror do të jetë i dukshëm për pjesën më të madhe të natës, veçanërisht nga mesi i qershorit.

Marsi takohet me Pleiadat — fundi i qershorit

Dy nga objektet më të bukura dhe më të ngjyrosura të qiellit të natës do të takohen në fund të qershorit, në qiellin para agimit: Marsi me nuancën e tij portokalli dhe grumbulli yjor i Pleiadave, me shkëlqim të zbehtë blu.

Pleiadat njihen për shtatë yjet që dallohen lehtësisht me sy të lirë, edhe pse në të vërtetë ky grumbull përmban mbi 1 mijë yje.

Marsi dhe Pleiadat do tĂ« duken rreth 4 deri nĂ« 5 gradĂ« larg njĂ«ri-tjetrit, afĂ«rsisht sa gjerĂ«sia e tre gishtave nĂ« qiell. PĂ«r t’i parĂ«, duhet tĂ« vĂ«zhgoni mbi horizontin lindor rreth 90 minuta para lindjes sĂ« diellit.

Periudha më e mirë për vëzhgim është nga 27 deri më 30 qershor./ National Geographic

The post 9 ngjarje qiellore që nuk duhen humbur gjatë qershorit appeared first on Revista Monitor.

Kursi i Euros me Lekun bie përsëri, po shkon drejt pragut të 95 lekëve

4 June 2026 at 13:27

Kursi i këmbimit të Euros me Lekun ka rënë më tej këtë javë dhe ka arritur një minimum të ri historik. Sipas kursit zyrtar të këmbimit të Bankës së Shqipërisë, Euro u këmbye sot me 95.29 lekë, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë.

Që nga fillimi i vitit, Euro është zhvlerësuar me 1.5%, ndërsa me bazë vjetore rënia e monedhës europiane ka arritur afërsisht në nivelin 3%.

Sipas agjentëve të këmbimit valutor, me hyrjen në sezonin veror është e pritshme që presionet nënçmuese mbi Euron të forcohen, për shkak të rritjes së prurjeve valutore të lidhura me turizmin. Gjasat janë që një tendencë e lehtë në rënie e kursit Euro-Lek të vijojë, pavarësisht ndërhyrjeve të vazhdueshme të Bankës së Shqipërisë.

Banka Qendrore po ndërhyn rregullisht në tregun valutor edhe gjatë këtij viti, për ta frenuar ritmin e zhvlerësimit të Euros. Informacionet për ndërhyrjet në tregun valutor gjatë vitit 2026 ende nuk janë bërë publike, por duke parë shifrat e dy viteve të fundit mund të hipotizohet se Banka e Shqipërisë po vazhdon të tërheqë sasi të konsiderueshme valute nga tregu.

Sipas statistikave zyrtare, vitin e kaluar Banka Qendrore bleu 1 miliard e 27 milionë euro, për rritjen e rezervës valutore, por në pjesën më të madhe në funksion të qëllimit për të frenuar forcimin e kursit të këmbimit të Lekut. Sasia e valutës së blerë u rrit me 10% krahasuar me një vit më parë. Gjithsej, në periudhën 2024-2025 Banka Qendrore ka blerë afërsisht dy miliardë euro në tregun valutor, blerje që vetëm sa e kanë ngadalësuar rënien e monedhës europiane.

Deri tani, as rritja e inflacionit të produkteve të importit, kryesisht e karburanteve, nuk duket se po jep ndonjë ndikim në rritjen e kërkesës për valutë dhe në frenimin e presioneve zhvlerësuese mbi Euron.

Kjo dëshmon se flukset hyrëse të valutës në ekonominë shqiptare ngelen të larta. Ato lidhen kryesisht me turizmin, investimet e huaja në prona, përveçse me prurjet informale, që ngelen një faktor me peshë në perceptimin publik, pavarësisht se pesha reale e tyre nuk mund të matet.

Rënia e vazhdueshme e Euros gjatë dekadës së fundit, e përshpejtuar sidomos në vitet pas pandemisë, ka sjellë ndryshime të rëndësishme strukturore në ekonominë shqiptare dhe ka goditur eksportet, sidomos në ata sektorë që shfrytëzojnë krahun e lirë të punës. Një rënie e mëtejshme e kursit do të shtojë presionin mbi konkurrueshmërinë e produkteve dhe shërbimeve të eksportuara, duke filluar nga sektori i turizmit.

Nga ana tjetër, rënia e Euros vlerësohet se ka dhënë një efekt pozitiv mbi konsumin në vend të mallrave dhe shërbimeve të importuara. Megjithëse në shumicën e rasteve nuk mund të flitet për ulje çmimesh, forcimi i Lekut ka lejuar një rritje më të kufizuar të tyre, sidomos në periudhën 2022-2023, por pjesërisht u ka lejuar importuesve të amortizojnë edhe kostot e rritura të punës dhe rritjen e pagave.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

Burimi: Banka e Shqipërisë

The post Kursi i Euros me Lekun bie përsëri, po shkon drejt pragut të 95 lekëve appeared first on Revista Monitor.

Nafta dhe benzina rriten sërish me 4 lekë për litër

4 June 2026 at 13:25

Pas një tendencë në rënia, Bordi i transparencës ka rritur për të dytën mbledhje radhazi si çmimin e naftës, ashtu dhe të benzinës.

Bordi i Transparencës njoftoi se në datë 4 Qershor 2026, në mbledhjen e radhës vendosi:

✅Çmimi i shitjes me pakicĂ« i nĂ«nproduktit gazoil i standardit SSH EN 590 tĂ« jetĂ« jo mĂ« shumĂ« se 195 lekĂ«/litri, ndĂ«rsa i shitjes me shumicĂ« jo mĂ« shumĂ« se 183 lekĂ«/litĂ«r.

✅Çmimi i shitjes me pakicĂ« i nĂ«nproduktit benzinĂ« e standardit SSH EN tĂ« jetĂ« jo mĂ« shumĂ« se 175 lekĂ«/litri, ndĂ«rsa i shitjes me shumicĂ« jo mĂ« shumĂ« se 163 lekĂ«/litĂ«r.

🗓Çmimet e caktuara nga Bordi do tĂ« hynĂ« nĂ« fuqi sot datĂ« 4 ora 15.30 dhe do tĂ« jenĂ« tĂ« vlefshme deri nĂ« mbledhjen e ardhshme tĂ« bordit ku do tĂ« pasqyrohen ndryshimet e çmimeve tĂ« shitjes.

⚠TĂ«rheqim vĂ«mendjen e çdo operatori tĂ« shitjes me shumicĂ« dhe pakicĂ« tĂ« nĂ«nprodukteve tĂ« naftĂ«s mbi detyrimin e zbatimit tĂ« kĂ«tij vendimi.

đŸš«NĂ« rast tĂ« shkeljeve tĂ« konstatuara nga operatorĂ« tĂ« ndryshĂ«m do tĂ« vendoset pezullimi i aktivitetit.

🛱 Ministria e EkonomisĂ« dhe Inovacionit sĂ«bashku me MinistrinĂ« e Financave dhe MinistrinĂ« e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« janĂ« angazhuar tĂ« mbrojnĂ« interesat e konsumatorĂ«ve shqiptarĂ« dhe ruajtjes sĂ« parimeve tĂ« konkurrencĂ«s sĂ« ndershme nĂ« treg.

SQARIM: Referuar Aktit Normativ nr. 1, DatĂ« 3.4.2026 “PĂ«r njĂ« shtesĂ« nĂ« ligjin nr. 61/2012, “PĂ«r akcizat nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«,” tĂ« ndryshuar, ku Ă«shtĂ« parashikuar, se nĂ« rast se çmimi i shitjes me pakicĂ«, pĂ«r gazoili Ă«shtĂ« mĂ« i lartĂ« se 220 lek/litri, apo pĂ«r benzinĂ«n Ă«shtĂ« mĂ« i lartĂ« se 200 lek/litri, zbatohet niveli 80% i akcizĂ«s. Bazuar nĂ« zbatimin e metodologjisĂ« pĂ«r llogaritjen e çmimeve tavan te shitjes me pakice, çmimet janĂ« nĂ«n kufirin e Aktit Normativ nr. 1, datĂ« 3.4.2026, dhe pĂ«r rrjedhojĂ« niveli i akcizĂ«s do tĂ« zbatohet i plotĂ«, 100%.
Gazoili pĂ«r peshkim – çmimi i shitjes sĂ« gazoilit pĂ«r peshkim, referuar Ligjit 9975, datĂ« 28.07.2008 “PĂ«r taksat KombĂ«tare”, ne nenin Neni 9 “PĂ«rjashtimet nga pagimi i taksave kombĂ«tare”, pika 6 parashikohet: 
“PĂ«rjashtohen nga pagimi i taksĂ«s sĂ« qarkullimit dhe taksĂ«s sĂ« karbonit anijet e peshkimit. Gjithashtu referuar nenit 10, pika 3 germa “d” te Ligjit 61/2012 “PĂ«r akcizat nĂ« RSH” parashikohet pĂ«rjashtimi nga detyrimet e akcizes i karburantit pĂ«r anijet e peshkimit, nĂ« sasitĂ«, kushtet dhe kriteret e pĂ«rcaktuara nĂ« VKM. Referuar metodologjise sĂ« pĂ«rcaktuar nĂ« aktin normativ, çmimi i shitjes sĂ« gazolit pĂ«r peshkim rezulton 100 lekĂ«.

The post Nafta dhe benzina rriten sërish me 4 lekë për litër appeared first on Revista Monitor.

Pse burrat me arritje të larta vuajnë në heshtje

4 June 2026 at 12:40

Nga Loren Soeiro, Ph.D. ABPP

 

Kostoja e “mbajtjes sĂ« gjithçkaje nĂ«n kontroll” Ă«shtĂ« mĂ« e lartĂ« sesa shumica e burrave e kuptojnĂ«

 

Shumë burra  duken sikur po ia dalin mjaft mirë këto kohë, të paktën në pamje të parë. Pavarësisht ngarkesës së madhe në punë dhe në shtëpi, ata vazhdojnë të përmbushin afatet, të ruajnë jetën sociale dhe të jenë pranë partnerëve apo familjeve të tyre.

Mund tĂ« kalojnĂ« disa net pa gjumĂ«, tĂ« punojnĂ« gjatĂ« fundjavave apo tĂ« marrin fluturime nate pĂ«r tĂ« qenĂ« nĂ« njĂ« takim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« mĂ«ngjes, por kjo shihet si “normale”. Edhe tĂ« pish disa birra para gjumit apo tĂ« mos arrish tĂ« pĂ«rqendrohesh sepse njĂ« problem i madh tĂ« rĂ«ndon vazhdimisht, shpesh perceptohet si pasojĂ« natyrale e marrjes sĂ« shumĂ« pĂ«rgjegjĂ«sive.

Por pikërisht këtu qëndron problemi.

E njĂ«jta aftĂ«si pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar shumĂ« gjĂ«ra njĂ«kohĂ«sisht, bashkĂ« me bindjen se “duhet tĂ« jesh nĂ« gjendje t’ia dalĂ«sh vetĂ«â€, e bĂ«n mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« dallosh shqetĂ«simin emocional qĂ« po pĂ«rjeton.

Atëherë, sa kushton realisht të mbash gjithçka nën kontroll? Dhe për sa kohë mund të vazhdosh kështu përpara se diçka të thyhet?

Kjo dinamikë mund të vlejë për shumë të rritur, por sipas autorit ajo është veçanërisht e fortë te burrat, sepse ata kërkojnë më pak ndihmë profesionale për shëndetin mendor.

Sipas një studimi të Eggenberger dhe kolegëve në vitin 2021, ndërsa 52% e grave amerikane kishin marrë trajtim për shëndetin mendor gjatë vitit paraardhës, vetëm 40% e burrave kishin bërë të njëjtën gjë.

Një tjetër studim i vitit 2026 zbuloi se gratë përdorin psikoterapinë dukshëm më shumë se burrat, sidomos në grupmoshën 18 deri në 25 vjeç, ku diferenca arrinte deri në 22 pikë përqindjeje.

Edhe lloji i profesionit duket se ndikon.

Një studim i vitit 2023 në Journal of Primary Care and Community Health tregoi se, nga 11 burra emocionalisht të shqetësuar me punë zyre, 10 nuk kishin provuar kurrë terapinë për çdo një që e kishte provuar. Situata ishte edhe më e rëndë te burrat që kryenin punë fizike, ku për çdo një burrë në terapi kishte 31 të tjerë jashtë trajtimit.

Në të njëjtin studim, pothuajse dy herë më shumë gra në çdo kategori profesionale kishin kërkuar ndihmë psikologjike.

 

Kostoja e kësaj diference nuk është vetëm psikologjike.

Sipas CDC-së, burrat amerikanë vdesin nga vetëvrasja pothuajse katër herë më shumë se gratë, edhe pse gratë diagnostikohen më shpesh me depresion.

Këto fenomene mund të lidhen me një tendencë të dëmshme mashkullore për të shtypur emocionet.

Një meta-analizë e publikuar në vitin 2017 në revistën Emotion tregoi se mbështetja e tepruar te shtypja emocionale si mekanizëm mbrojtës lidhet me:

-më pak mbështetje sociale,

-më pak lidhje me të tjerët,

-kënaqësi më të ulët në miqësi,

-dhe marrëdhënie romantike me cilësi më të dobët.

NjĂ« nga objektivat kryesore tĂ« psikoterapisĂ« Ă«shtĂ« pikĂ«risht reduktimi i kĂ«saj shtypjeje emocionale. NĂ« terapi, shumĂ« njerĂ«z mĂ«sojnĂ« tĂ« shprehin hapur emocionet, t’i kuptojnĂ« dhe t’i pĂ«rdorin ato si burim informacioni pĂ«r veten.

Kërkimet klasike të James Pennebaker e mbështesin këtë ide. Studimet e tij treguan se edhe shkrimi i hapur mbi një përvojë stresuese mund të përmirësojë ndjeshëm treguesit e shëndetit fizik dhe psikologjik.

Shtypja e emocioneve do të thotë të heqësh dorë nga mundësia për të ulur stresin, për të frenuar ankthin dhe për të lehtësuar depresionin.

Pikërisht burrat që perceptohen si shumë kompetentë, nga të tjerët dhe nga vetja e tyre, mund të jenë më të rrezikuarit.

QĂ« prej vitit 1974, kur Herbert Freudenberger pĂ«rdori pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« termin “burnout”, dihet se njerĂ«zit me arritje tĂ« larta mund tĂ« humbasin ndjesinĂ« e qĂ«llimit, ndĂ«rsa vazhdojnĂ« mekanikisht tĂ« pĂ«rmbushin objektivat e pĂ«rditshme dhe standardet qĂ« i kanĂ« vendosur vetes. (Termi “burnout” pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar njĂ« gjendje tĂ« lodhjes sĂ« thellĂ« fizike, mendore dhe emocionale, qĂ« shkaktohet nga stresi i zgjatur, zakonisht i lidhur me punĂ«n apo presionin e vazhdueshĂ«m).

Edhe Organizata Botërore e Shëndetësisë e njeh burnout-in si sindromë, duke e përshkruar si kombinim të lodhjes ekstreme, pesimizmit dhe ndjesisë së përpjekjes së vazhdueshme pa kuptim.

PĂ«r burrat me nivele tĂ« larta suksesi apo pĂ«rgjegjĂ«sie, tĂ« cilĂ«t kanĂ« mĂ« pak gjasa tĂ« kĂ«rkojnĂ« ndihmĂ« apo tĂ« shprehin emocionet, shenjat paralajmĂ«ruese tĂ« burnout-it apo problemeve tĂ« tjera mendore janĂ« mĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r t’u dalluar.

Dhe sa më gjatë të vazhdojnë pa trajtim, aq më të rrënjosura dhe serioze bëhen simptomat, deri në pikën ku bëhet e vështirë të kujtosh se si ndihej dikur mirëqenia emocionale.

Nga brenda, “mbajtja e gjithçkaje nĂ«n kontroll” nuk ndihet mirĂ«, por shpesh nuk perceptohet as si emergjencĂ«.

Mund tĂ« ekzistojĂ« njĂ« ndjesi e vazhdueshme parehatie, sikur nuk je mĂ« “nĂ« formĂ«n tĂ«nde”, edhe pse vazhdon tĂ« shkosh nĂ« punĂ« çdo ditĂ« dhe tĂ« pĂ«rballosh mbledhjet e pĂ«rgjegjĂ«sitĂ«.

Për të tjerët gjithçka duket normale, edhe pse ti vetë fillon të ndjesh se mënyrat e zakonshme për të përballuar stresin po bëhen gjithnjë e më pak efektive.

Ndoshta po lodhesh më shumë dhe po ndien më pak kënaqësi apo qetësi. Ndoshta gjumi nuk të çlodh më si dikur. Ndoshta aktiviteti fizik është kthyer në barrë dhe jo më në mënyrë për të shkarkuar tensionin.

Ose ndoshta, më çorientuesja nga të gjitha, ke arritur pikërisht atë për të cilën ke punuar prej vitesh dhe po pyet veten pse kjo nuk të ka bërë të lumtur.

E arrite objektivin. Por ku është ndjesia e kënaqësisë?

Ky moment Ă«shtĂ« shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r t’u vĂ«nĂ« re. Shpesh ai tregon se diçka kĂ«rkon vĂ«mendje dhe problemi nuk Ă«shtĂ« objektivi i ardhshĂ«m profesional.

Prandaj, edhe nëse nuk ke kërkuar kurrë ndihmë më parë apo nuk e ke të qartë pse duhet ta bësh, ndoshta ky është momenti për të provuar diçka ndryshe.

Ka shumë arsye pse kjo mund të ndihmojë, por autori ndalet te një ide e thjeshtë:

NĂ«se gjatĂ« jetĂ«s ke pĂ«rdorur standarde tĂ« jashtme pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar performancĂ«n, atĂ«herĂ« e di qĂ« njĂ« kĂ«ndvĂ«shtrim objektiv nga jashtĂ« shpesh prodhon rezultate mĂ« tĂ« mira sesa pĂ«rpjekja pĂ«r t’i zgjidhur tĂ« gjitha vetĂ«m.

Kjo vlen në biznes, në sport dhe në çdo fushë ku performanca ka rëndësi.

NjerĂ«zit mĂ« tĂ« suksesshĂ«m pĂ«rdorin çdo burim tĂ« disponueshĂ«m pĂ«r t’u pĂ«rmirĂ«suar.

E njëjta logjikë vlen edhe për terapinë.

NĂ« disa aspekte, burrat mund tĂ« kenĂ« nevojĂ« pĂ«r tĂ« edhe mĂ« shumĂ« se gratĂ«, pikĂ«risht sepse kanĂ« mĂ« shumĂ« prirje t’i pĂ«rpunojnĂ« gjĂ«rat vetĂ«m.

Dhe burrat që përfitojnë më shumë nga trajtimi janë ata që e kuptojnë këtë dhe janë të gatshëm ta shohin jetën e tyre nga një këndvështrim i ri./ Psychology Today

The post Pse burrat me arritje të larta vuajnë në heshtje appeared first on Revista Monitor.

Mbrojtja e të dhënave personale në epokën e AI, Komisioneri tryezë diskutimi me sektorin financiar

4 June 2026 at 12:37

Zyra e Komisionerit pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n e Informimit dhe Mbrojtjen e tĂ« DhĂ«nave Personale zhvilloi aktivitetin me temĂ« “Mbrojtja e tĂ« DhĂ«nave Personale dhe Inteligjenca Artificiale nĂ« Sektorin Financiar”, me pjesĂ«marrjen e pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« institucioneve bankare, jo bankare, sektorit tĂ« sigurimeve, nĂ«punĂ«sve pĂ«r mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave personale (DPO), ekspertĂ«ve tĂ« teknologjisĂ« dhe profesionistĂ«ve tĂ« sigurisĂ« sĂ« informacionit.

Aktiviteti kishte pĂ«r qĂ«llim forcimin e kapaciteteve institucionale dhe dialogut ndĂ«rmjet autoritetit mbikĂ«qyrĂ«s dhe sektorit financiar mbi pĂ«rdorimin e InteligjencĂ«s Artificiale, nĂ« pĂ«rputhje me kĂ«rkesat e ligjit nr. 124/2024 “PĂ«r mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave personale” dhe standardet evropiane.

Në fjalën e tij hapëse, Komisioneri Besnik Dervishi theksoi se Inteligjenca Artificiale po transformon mënyrën se si institucionet përpunojnë informacionin dhe ofrojnë shërbime, duke krijuar mundësi të reja për automatizimin e proceseve dhe rritjen e eficiencës, por njëkohësisht duke sjellë sfida të rëndësishme që lidhen me mbrojtjen e të dhënave personale, transparencën, sigurinë dhe të drejtat themelore të individëve.

Komisioneri Dervishi vuri në dukje se sektori financiar është ndër sektorët që po eksploron dhe implementon në mënyrë aktive zgjidhje të bazuara në Inteligjencën Artificiale, çka e bën edhe më të rëndësishëm garantimin e përputhshmërisë me legjislacionin për mbrojtjen e të dhënave personale. Ai theksoi se parimet e ligjshmërisë, transparencës, minimizimit të të dhënave, sigurisë së përpunimit dhe përgjegjshmërisë mbeten plotësisht të zbatueshme edhe kur përpunimi realizohet përmes sistemeve të Inteligjencës Artificiale.

“Zhvillimi i teknologjisĂ« duhet tĂ« ecĂ« paralelisht me respektimin e tĂ« drejtave themelore. Mbrojtja e tĂ« dhĂ«nave personale dhe inovacioni nuk janĂ« koncepte qĂ« pĂ«rjashtojnĂ« njĂ«ra-tjetrĂ«n, por duhet tĂ« ndĂ«rtohen mbi tĂ« njĂ«jtin themel: besimin e individĂ«ve”, u shpreh Komisioneri.

Gjatë aktivitetit, Prof. Alessandro Mantelero, Profesor i Universitetit të Torinos dhe ekspert ndërkombëtar në fushën e mbrojtjes së të dhënave personale dhe Inteligjencës Artificiale, trajtoi përdorimin e Inteligjencës Artificiale në sektorin financiar, përfitimet dhe rreziqet që lidhen me përpunimin e të dhënave personale, si dhe detyrimet që burojnë nga legjislacioni për minimizimin e këtyre rreziqeve.

Në fjalën e tij, Prof. Mantelero vlerësoi progresin e arritur nga Shqipëria në vitet e fundit në fushën e zhvillimit të sistemeve teknologjike dhe mbrojtjes së të dhënave personale, duke theksuar se vendi ka shënuar zhvillime të dukshme në përafrimin me standardet evropiane. Ai theksoi gjithashtu se përdorimi i sistemeve të Inteligjencës Artificiale kërkon një vlerësim gjithëpërfshirës të rreziqeve, duke u bazuar në kritere të tilla si shkalla e ndikimit, shtrirja e tij, probabiliteti i ndodhjes dhe mundësia e rikthimit të situatës në gjendjen e mëparshme.

Sipas tij, organizatat duhet të shkojnë përtej vlerësimit të ndikimit në mbrojtjen e të dhënave personale (DPIA), duke marrë në konsideratë edhe vlerësimin e ndikimit në të drejtat dhe liritë themelore të individëve (FRIA), si një element thelbësor për garantimin e përdorimit të përgjegjshëm dhe të besueshëm të Inteligjencës Artificiale.

Në vijim, Prof. Endrit Xhina prezantoi raste konkrete të përdorimit të zgjidhjeve të Inteligjencës Artificiale dhe ndikimin e tyre në raport me mbrojtjen e të dhënave personale, duke u ndalur te përdorimi i chatbot-eve dhe automatizimi i shërbimeve, modelet e mëdha gjuhësore (LLMs), çështjet që lidhen me privatësinë në mjedise cloud dhe on-premises, si dhe te vendimmarrja e automatizuar, profilizimi dhe kërkesat për transparencë sipas standardeve të GDPR-së.

“Ne jemi duke avancuar çdo ditĂ« e mĂ« shumĂ« nĂ« lidhje me mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave personale, ashtu sikurse edhe Zyra e Komisionerit Ă«shtĂ« duke bĂ«rĂ« njĂ« punĂ« shumĂ« tĂ« mirĂ« pĂ«r sa i pĂ«rket kĂ«saj çështjeje, nĂ« pĂ«rputhje tĂ« plotĂ« me GDPR-nĂ«â€, u shpreh Xhina.

Pjesa e dytë e aktivitetit iu kushtua një sesioni interaktiv dhe diskutimi praktik mbi implementimin e ligjit nr. 124/2024 në mjedise të Inteligjencës Artificiale, i moderuar nga Pjerina Mema, Drejtore e Përgjithshme për Mbrojtjen e të Dhënave Personale. Gjatë diskutimeve u prezantuan raste konkrete nga sektori bankar, duke ofruar shembuj praktikë mbi përdorimin e Inteligjencës Artificiale në shërbimet financiare. Pjesëmarrësit shkëmbyen eksperienca, praktika të mira dhe diskutuan mbi sfidat që lidhen me zbatimin e kërkesave të mbrojtjes së të dhënave personale në këtë kontekst.

Në përmbyllje të aktivitetit, Komisioneri Dervishi theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet autoriteteve publike, sektorit privat, komunitetit akademik dhe ekspertëve të teknologjisë për të garantuar një përdorim të përgjegjshëm të Inteligjencës Artificiale, në përputhje me standardet e mbrojtjes së të dhënave personale dhe respektimin e të drejtave dhe lirive themelore të individëve.

The post Mbrojtja e të dhënave personale në epokën e AI, Komisioneri tryezë diskutimi me sektorin financiar appeared first on Revista Monitor.

Bilbilfryrësit, vetëm 3 subjekte nga 711 njësi ekzistuese raportuan sinjalizime në 2025

4 June 2026 at 12:30

Nga 711 njësi përgjegjëse për sinjalizimin dhe mbrojtjen e sinjalizuesve në fund të vitit 2025, vetëm tre subjekte raportuan raste konkrete sinjalizimi gjatë vitit, sipas raportit vjetor të Inspektoratit të Lartë të Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesave (ILDKPKI).

Sipas raportit, 185 njësi përgjegjëse funksiononin në sektorin publik dhe 526 në sektorin privat. Gjatë vitit 2025, ILDKPKI vijoi monitorimin e institucioneve publike me mbi 80 punonjës dhe organizatave private me mbi 100 punonjës për ngritjen dhe raportimin e njësive përgjegjëse, në bashkëpunim me Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve.

Inspektorati raporton se ka përfunduar procesin e rishikimit të Regjistrit Kombëtar të Njësive Përgjegjëse në autoritetet publike dhe në sektorin privat, ku pasqyrohen të dhënat dhe funksionet e personave të ngarkuar me zbatimin e ligjit për sinjalizimin dhe mbrojtjen e sinjalizuesve.

Nga 174 raporte vjetore të administruara nga njësitë përgjegjëse në sektorin publik, 157 janë paraqitur brenda afateve ligjore. Sipas raportit, vetëm dy njësi përgjegjëse kanë regjistruar dhe trajtuar raste sinjalizimi gjatë vitit 2025.

Një rast është raportuar nga Njësia Përgjegjëse e Sinjalizimit pranë Inspektoratit Shtetëror Teknik Industrial. Në përfundim të hetimit administrativ nuk rezultoi të ishte kryer ndonjë shkelje ligjore. Rasti i dytë është raportuar nga Njësia Përgjegjëse e Sinjalizimit pranë Bashkisë Lushnjë, e cila ka regjistruar një sinjalizim dhe ka vendosur mosfillimin e hetimit administrativ.

NĂ« sektorin privat, ILDKPKI ka administruar 277 raporte vjetore, nga tĂ« cilat 233 janĂ« paraqitur brenda afateve ligjore. Nga analiza e raporteve rezulton se vetĂ«m njĂ« njĂ«si pĂ«rgjegjĂ«se ka raportuar raste sinjalizimi. Sipas raportit, “Sisal Albania” sh.p.k. ka raportuar 13 raste sinjalizimi gjatĂ« vitit 2025. PĂ«r gjashtĂ« prej tyre ka pĂ«rfunduar hetimi administrativ, ndĂ«rsa shtatĂ« raste vijojnĂ« tĂ« jenĂ« nĂ« proces hetimi.

Në total, tre subjektet raportuan 15 raste sinjalizimi përmes mekanizmave të brendshëm gjatë vitit 2025.

Përmes mekanizmit të jashtëm të raportimit, ILDKPKI ka regjistruar dhe trajtuar 11 raste sinjalizimi dhe tetë kërkesa për mbrojtje nga hakmarrja gjatë vitit raportues.

Sipas raportit, sinjalizimet dhe kërkesat për mbrojtje nga hakmarrja lidhen kryesisht me institucione të administratës publike në nivel qendror dhe vendor, si dhe me institucione të tjera të sektorit publik, përfshirë institucionet e pavarura dhe institucionet e arsimit të lartë.

Objekti i sinjalizimeve përfshin dyshime për konflikt interesi, parregullsi në ushtrimin e funksioneve publike, shkelje të procedurave të prokurimit publik, raste të mundshme të falsifikimit të dokumenteve zyrtare, si dhe çështje që lidhen me marrëdhëniet e punës dhe mbrojtjen e sinjalizuesve nga hakmarrja.

Raporti evidenton gjithashtu se gjatë vitit 2025 janë vendosur tetë gjoba ndaj organizatave që nuk kanë përmbushur detyrimin ligjor për krijimin dhe raportimin e njësive përgjegjëse. Në total, për periudhën 2016-2025, ILDKPKI ka vendosur 237 masa administrative ndaj organizatave që nuk kanë respektuar këtë detyrim./N.Maho

 

 

The post Bilbilfryrësit, vetëm 3 subjekte nga 711 njësi ekzistuese raportuan sinjalizime në 2025 appeared first on Revista Monitor.

Tender 3.9 milionë euro për modernizimin e infrastrukturës IT të Doganave

By: Nertila
4 June 2026 at 11:34

Drejtoria e Përgjithshme e Doganave synon të përmirësojë infrastrukturën e IT përmes një procedure të hapur këtë të enjte në sistemin e prokurimeve. Tenderi me fond limit prej 387 milionë lekësh, ose rreth 3.9 milionë euro, për përmirësimin e infrastrukturës hardware të sistemeve doganore dhe rrjeteve fizike, synon modernizimin e platformave kritike të administratës doganore.

Pavarësisht se procedura po zhvillohet nga Operatori i Blerjeve të Përqendruara termat e referencës duket se mbajnë në krye Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit.

Sipas dokumenteve të tenderit, investimi parashikon zëvendësimin e serverëve, sistemeve të ruajtjes së të dhënave dhe pajisjeve të rrjetit që janë amortizuar ose kanë dalë jashtë mbështetjes së prodhuesve.

Projekti prek sistemet kryesore tĂ« Doganave, pĂ«rfshirĂ« Asycuda Ëorld, LIMS, SEED, AlphaWeb dhe platforma tĂ« tjera qĂ« pĂ«rdoren pĂ«r operacionet doganore dhe tarifore.

Një nga komponentët kryesorë është ngritja e një infrastrukture të re me dy site, një primar dhe një sekondar, për të garantuar vazhdimësinë e shërbimit dhe rikuperimin në rast incidentesh. Pajisjet ekzistuese që mbeten funksionale do të përdoren për ambiente testimi dhe pre-produksioni.

Paketa e prokurimit përfshin 16 serverë për virtualizim, dy sisteme storage, katër SAN sëitch-e, pajisje backup, software virtualizimi dhe backup-i, katër fireëall qendrorë, 10 fireëall për degët doganore, katër sëitch-e qendrore, platformë për analizimin e log-eve dhe katër pajisje load balancer.

Tenderi parashikon gjithashtu forcimin e sigurisĂ« kibernetike dhe pĂ«rmirĂ«simin e komunikimit mes qendrĂ«s dhe degĂ«ve doganore, pĂ«rmes arkitekturĂ«s SD-ËAN, fireĂ«all-eve tĂ« avancuara dhe monitorimit tĂ« centralizuar tĂ« ngjarjeve tĂ« sigurisĂ«.

Investimi lidhet edhe me nevojĂ«n pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur sisteme tĂ« reja si NCTS dhe NSË, tĂ« cilat pritet tĂ« rrisin volumin e tĂ« dhĂ«nave dhe kĂ«rkesat pĂ«r kapacitete procesuese nĂ« sistemet doganore. Kontrata parashikon 12 muaj pĂ«r zbatimin e projektit dhe 24 muaj mirĂ«mbajtje pas implementimit.

Sipas dokumentacionit teknik, objektivi është ndërtimi i një infrastrukture me disponueshmëri të lartë, pa pika të vetme dështimi, me kapacitete më të mëdha ruajtjeje dhe përpunimi të të dhënave, si dhe me standarde më të larta të sigurisë së informacionit.

The post Tender 3.9 milionë euro për modernizimin e infrastrukturës IT të Doganave appeared first on Revista Monitor.

Tatimet kujtojnë: Edhe dy ditë për paqen fiskale, dokumentet

By: Ornela
4 June 2026 at 11:27

Administrata Tatimore ka njoftuar tĂ« gjithĂ« tatimpaguesit e regjistruar si person fizik ose entitet se aplikimi pĂ«r lidhjen e MarrĂ«veshjes sĂ« Paqes Fiskale pĂ«r vitin tatimor 2026 mund tĂ« kryhet online nĂ« sistemin “e-filing”, nga data 15.05.2026 deri mĂ« 05.06.2026.
Të drejtën për të aplikuar e ka çdo tatimpagues që është subjekt i detyrimit të Tatimit mbi të Ardhurat e Korporatave dhe Tatimit mbi të Ardhurat Personale nga Biznesi dhe që plotëson njëkohësisht kushtet e mëposhtme:

  1. ushtron veprimtari ekonomike në Republikën e Shqipërisë;
  2. gjatë vitit tatimor paraardhës ka realizuar të ardhura bruto mbi 14 milionë lekë;
  3. nuk ka detyrime tatimore të papaguara ose të padeklaruara;
  4. nuk është në proces ankimi administrativ;
  5. nuk është subjekt i procedimeve penale për vepra në fushën tatimore;
  6. nuk është dënuar me vendim të formës së prerë për mashtrim tatimor, pastrim të produkteve të veprës penale ose fshehje të ardhurash;
  7. nuk është subjekt hetimi nga Administrata Tatimore;
  8. nuk realizon projekte koncesionare.

Tatimpaguesit qĂ« plotĂ«sojnĂ« kushtet e mĂ«sipĂ«rme paraqesin kĂ«rkesĂ«n online nĂ« sistemin “e-filing”, nĂ« rubrikĂ«n â€œĂ‡Ă«shtjet e mia” – “Pyetje e pĂ«rgjithshme”, duke vendosur titullin “Aplikim pĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale” dhe duke ngarkuar dokumentacionin e mĂ«poshtĂ«m:

  1. Formularin e aplikimit të plotësuar (shtojca nr. 1);
  2. Vërtetim për personin juridik, administratorët dhe pronarët përfitues, që nuk janë në proces procedimi penal për vepra penale në fushën tatimore (nga Prokuroria);
  3. Dëshmi penaliteti për personin juridik, administratorët dhe pronarët përfitues, që vërteton se nuk ka vendim të formës së prerë për mashtrim tatimor ose pastrim parash;
  4. Vërtetim që nuk është në proces ankimi administrativ (nga Drejtoria e Apelimit Tatimor);
  5. Vetëdeklarim që nuk realizon projekte koncesionare;
  6. Vetëdeklarim se nuk ka dijeni për procedime penale në fushën tatimore.

Pas verifikimit tĂ« kushteve ligjore, sipas Ligjit nr. 84/2025 “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale” dhe udhĂ«zimit pĂ«rkatĂ«s nĂ« zbatim tĂ« tij, vendimmarrja mbi aplikimin do t’i komunikohet tatimpaguesit nĂ« mĂ«nyrĂ« elektronike nĂ« llogarinĂ« e tij nĂ« sistemin “e-filing”, brenda 5 ditĂ«ve kalendarike, por jo mĂ« vonĂ« se data 10.06.2026.
Brenda 5 ditĂ«ve nga komunikimi i vendimmarrjes, por jo mĂ« vonĂ« se data 15.06.2026, dokumenti i nĂ«nshkruar nga pĂ«rfaqĂ«suesi ligjor i tatimpaguesit duhet tĂ« dorĂ«zohet pranĂ« DrejtorisĂ« Rajonale Tatimore pĂ«rkatĂ«se, zyrtarisht ose pĂ«rmes sistemit “e-filing”.
Tatimpaguesit që, në formularin e aplikimit, kanë deklaruar se do të kryejnë rideklarim të pasqyrave financiare për një ose disa vite tatimore, pas lidhjes së marrëveshjes dhe kryerjes së rideklarimeve/korrigjimeve përkatëse, duhet që brenda datës 30.06.2026:

  • TĂ« kryejnĂ« pagesĂ«n e tatimit pĂ«r çdo vit tatimor pĂ«r tĂ« cilin Ă«shtĂ« ndryshuar deklarata tatimore;
  • TĂ« dorĂ«zojnĂ« pranĂ« DrejtorisĂ« Rajonale Tatimore tĂ« juridiksionit formularin e aplikimit pĂ«r rideklarimin e elementeve tĂ« veçanta tĂ« aktiveve, detyrimeve apo kapitaleve tĂ« veta tĂ« pasqyrave financiare vjetore, sipas shtojcĂ«s nr. 2 tĂ« udhĂ«zimit pĂ«rkatĂ«s;
  • TĂ« dorĂ«zojnĂ« pasqyrat financiare tĂ« rideklaruara;
  • TĂ« paraqesin çdo sqarim tĂ« nevojshĂ«m mbi ndryshimet e reflektuara nĂ« zĂ«rat e pasqyrave financiare.

Administrata Tatimore njofton se fton të gjithë tatimpaguesit që plotësojnë kushtet ligjore dhe janë të interesuar të përfitojnë nga kjo marrëveshje, të aplikojnë brenda afatit 05.06.2026, pasi aplikimet e paraqitura pas këtij afati nuk do të pranohen.

Shtojca nr.1 Formular aplikimi për Marrëveshjen e Paqes Fiskale

Shtojca nr.2 Formular aplikimi për rideklarimin e pasqyrave financiare

Vetëm 2 ditë afat për aplikimin e Paqes Fiskale; Tatimet: Nuk do të ketë shtyrje

The post Tatimet kujtojnë: Edhe dy ditë për paqen fiskale, dokumentet appeared first on Revista Monitor.

Kostot e ndërtimit në banesa rritje vjetore 1,1% në 3-mujorin e parë

4 June 2026 at 11:24

Marzhet e fitimeve në sektorin e ndërtimit janë rritur ndjeshëm vitet e fundit për shkak se kostot janë rritur me ritme shumë më të ulëta se çmimet.

Të dhënat e sotshme të INSTAT tregojnë se Indeksi i Kushtimit në Ndërtim në tremujorin e parë 2026 pësoi rritje vjetore është 1,1%, një vit më parë ky ndryshim ishte 1,0%.

Krahasuar me tĂ« njĂ«jtin tremujor tĂ« njĂ« viti mĂ« parĂ«, rritja mĂ« e madhe e çmimeve vĂ«rehet nĂ« grupin “Shpenzime pĂ«r paga” me 4,8%, pasuar nga grupi “Kosto tĂ« tjera” me 2,5%, “Shpenzime transporti” me 1,7% dhe grupi “Shpenzime makinerie” me 1,5%.

Nga ana tjetĂ«r grupi “Shpenzime materiale” shĂ«noi ulje me 0,9%. Brenda grupit “Shpenzime materiale”, indeksi i nĂ«ngrupit “Materiale ndĂ«rtimi” shĂ«noi ulje me 1,4%, pasuar nga nĂ«ngrupi “Materiale hidro-sanitare dhe ventilimi” me 0,9%.

Nga ana tjetĂ«r grupi “Materiale elektrike dhe komunikimi” shĂ«noi rritje me 0,5%.

Indeksi i Kushtimit në Ndërtim shënoi rritje me 0,3%, krahasuar me tremujorin e katërt të vitit 2025.

Rritja mĂ« e madhe e çmimeve vĂ«rehet nĂ« grupin “Kosto tĂ« tjera’’ me 1,7%, grupi “Shpenzime pĂ«r paga” me 0,6%, grupi “Shpenzime makinerie” me 0,3% dhe grupi “Shpenzime transporti” me 0,3%.

Nga ana tjetĂ«r, grupi “Shpenzime materiale” ka shĂ«nuar ulje me 0,2%. Brenda kĂ«tij grupi, ulje patĂ«n nĂ«ngrupet “Materiale hidro-sanitare dhe ventilimi’’ me 0,8% dhe nĂ«ngrupi “Materiale ndĂ«rtimi” me 0,4%. Nga ana tjetĂ«r nĂ«ngrupi “Materiale elektrike dhe komunikimi” shĂ«noi rritje me 0,2%.

Sektori i ndërtimit është zgjeruar ndjeshëm vitet e fundit me ndërtime shumëkatëshe në Tiranë dhe resorte dhe hotele në bregdet. Kërkesa në rritje ka bërë që shumë bizneset nga sektorë të tjerë të zhvendosen në ndërtim.

Indeksi i Kushtimit në Ndërtim për Banesa (IKN) duke filluar nga tremujori i parë 2024 do të llogaritet me bazën e re. Tremujori i katërt 2021 shërben si periudhë bazë për llogaritjen e indeksit (tremujori i katërt 2021 = 100).

IKN mat ecurinĂ« e çmimeve tĂ« materialeve tĂ« ndĂ«rtimit, tĂ« fuqisĂ« punĂ«tore dhe tĂ« shpenzimeve tĂ« tjera kapitale qĂ« pĂ«rdoren nĂ« ndĂ«rtimin e njĂ« banese tip (8 – 10 kate). Shporta e re pĂ«rbĂ«het nga 71 zĂ«ra nga tĂ« cilat 66 janĂ« materiale ndĂ«rtimi.

Çmimet pĂ«r materialet e ndĂ«rtimit mblidhen nga 237 distributorĂ« dhe shitĂ«s me shumicĂ« tĂ« materialeve tĂ« ndĂ«rtimit. NdĂ«rsa, tĂ« dhĂ«nat pĂ«r shpenzimet pĂ«r pagat, makineritĂ« dhe transportin merren nga 97 ndĂ«rmarrje tĂ« mĂ«dha ndĂ«rtimi tĂ« pĂ«rqendruara kryesisht nĂ« rrethin e TiranĂ«s.

 

 

The post Kostot e ndërtimit në banesa rritje vjetore 1,1% në 3-mujorin e parë appeared first on Revista Monitor.

❌
❌