Ndryshimet e fundit në qeverinë ukrainase nga presidenti Volodymyr Zelensky po shihen nga ekspertët si lëvizje strategjike në disa fronte njëkohësisht.

Sipas ekspertit të çështjeve ndërkombëtare Ledion Kristafi, Zelensky po kërkon ndalimin e luftës ndërsa po konsolidon pozitën e tij të brendshme për të shmangur rivalët e ardhshëm presidencialë.

Ledion Kristafi: Zelensky është duke luajtur shumë lojërat në të njëjtën kohë. Nga njëra anë kërkoj që të ndalojë luftën, por nga ana tjetër po bën një luftë të brendshme për veten, që të mos ketë kandidatë kundërshtarë për postin e presidentit në të ardhshme.

Nga ana tjetër, eksperti Xhavit Shala vlerëson se këto ndryshime ishin të nevojshme dhe me kosto politike, por treguan gatishmërinë e tij për t’iu përgjigjur akuzave ruse mbi mungesën e legjitimitetit. Këto lëvizje pasqyrojnë sfidën e dyfishtë të udhëheqjes ukrainase mes menaxhimit të konfliktit dhe ruajtjes së stabilitetit politik.

Xhavit Shala: Ndryshimet janë të nevojshme, ai po luan me koston e vet politike. Rusët gjithmonë e kërcënonin për zgjedhje dhe mungesë legjitimiteti, Zelensky u tregua i gatshëm.

Intensifikimi i luftës gjatë sezonit të verës po shfaq një përplasje të ashpër ku palët po konsumojnë në thellësi kapacitetet e njëra-tjetrës.

Prof. Assoc. Xhavit Shala thotë se goditjet ndaj rafinerive ruse po shkaktojnë goditje ekonomike dhe probleme sociale brenda Rusisë, duke dëmtuar seriozisht reputacionin e Putinit.

Nga ana tjetër, Ukraina po forcon mbrojtjen dhe goditjet me dronë falë përvojës së saj dhe mbështetjes nga Perëndimi. Sipas ekspertit të sigurisë, ky intensitet i lartë luftarak nga ana e Ukrainës pritet ta detyrojë Rusinë të marrë në konsideratë një armëpushim apo ngrirje të konfliktit. Kjo pauzë taktike do t’i hapte më pas rrugën nisjes së një procesi dialogu mes palëve.

“Goditja e kapaciteteve rafinerisë të naftës kanë dëme të tjera për ushtrinë, por hapen edhe probleme sociale. Rusët po ndjejnë jo vetëm bombat që po shkojnë afër shtëpisë së tyre, por edhe shikojnë rënie në anën ekonomikë.

Nga ana tjetër kemi një Ukrainë që po përqendrohet në forcat e veta, por edhe me një mbështetje nga Perëndimi. Ukraina ka një mbrojtje të mirë të dronëve, kanë një lloj eksperience. Rusia do të bëjë përpjekje për të arritur në tokë, sepse në këto dëme që po shkaktohen reputacioni i Putinit brenda dhe jashtë vendit ka rënë.

Në këto kushte mund të themi që palët po konsumojnë njëra-tjetrën në thellësi dhe me këtë intensitet lufte që po bën Ukraina, do të detyrojë patjetër Rusinë që të mendojë për një ngrirje, armëpushim me afat për t’i hapur më pas rrugën një dialogu”, tha Xhavit Shala.

 

[...]

Read More...

Numri i viktimave nga sulmi rus ndaj një anijeje mallrash në brigjet e qytetit ukrainas të Odesës është rritur në 10, sipas autoriteteve ukrainase.

Anija Golden Leo, me flamur të Guinea-Bissau, u godit të dielën nga raketa lundrimi ruse, duke shkaktuar një zjarr të madh. Pas sulmit u zhvillua një operacion kërkim-shpëtimi që zgjati gjatë gjithë natës.

Autoriteti portual i Ukrainës njoftoi se nëntë anëtarë të ekuipazhit dhe një pilot i portit humbën jetën. Më vonë, India konfirmoi se katër nga viktimat ishin shtetas të saj.

Rajoni i Odesës ka qenë objekt i sulmeve të përsëritura ruse javët e fundit. Sipas guvernatorit rajonal Oleh Kiper, vetëm gjatë muajit korrik 28 persona kanë humbur jetën nga sulmet ajrore ruse në këtë rajon.

Ndërkohë, sulmet ndaj anijeve tregtare në Detin e Zi janë intensifikuar. Sulmi ndaj anijes Golden Leo konsiderohet si më vdekjeprurësi i këtij lloji deri më tani.

Ministria e Jashtme e Indisë dënoi sulmin, duke theksuar se rrezikimi i jetës së anëtarëve të ekuipazhit dhe cenimi i lirisë së lundrimit janë të papranueshme dhe duhet të shmangen.

[...]

Read More...

[...]

Read More...

Presidenti Donald Trump po paralajmëron për hakmarrje të fortë për vdekjet e ushtarëve amerikanë të shkaktuar nga Irani pas një fundjave vdekjeprurëse për anëtarët e shërbimit amerikan.

“Sa herë që Irani vret një ushtar amerikan, ata do të paguajnë për atë vrasje shumëfish”, shkroi ai në Truth Social të hënën.

Ai tha se ia kishte komunikuar udhëzimet e tij krerëve të lartë ushtarakë.

“Kjo direktivë i është përcjellë Sekretarit të Luftës, Pete Hegseth, Kryetarit të Shtabit të Përbashkët, Daniel Caine, dhe çdo Udhëheqësi në Ushtri”, shkroi ai.

Pentagoni konfirmoi tre vdekje në SHBA gjatë fundjavës, përfshirë dy në një bazë ushtarake në Jordani dhe një në Irakun verior.

Ushtria vazhdon të shqyrtojë mbetjet e paidentifikuara të gjetura në vendin e sulmit në Jordani, një tregues se numri i të vdekurve mund të rritet.

Garda Revolucionare e Iranit thotë se ka kryer sulme të njëkohshme në tre fronte duke synuar asetet amerikane në Lindjen e Mesme.

Në atë që e quan një “goditje të rëndë” ndaj Uashingtonit, IRGC, në një deklaratë të transmetuar nga agjencitë shtetërore të lajmeve Fars dhe Tasnim, merr përgjegjësinë për:

një sulm ndaj objekteve të magazinimit dhe riparimit të dronëve që Irani thotë se i përkisnin njësive amerikane të stacionuara në Aeroportin Al Sakhir në Bahrein, duke rezultuar në shkatërrimin e tyre;

një sulm ndaj objekteve për përgatitjen e dronëve detarë në Portin Salman në Bahrein, i cili thotë se rezultoi në shkatërrimin e tyre dhe shkaktoi dëme të konsiderueshme në anije;

një sulm që “shkatërroi plotësisht” objektet për vendosjen, mbështetjen dhe pajisjen e forcave speciale komando detare në bazën Arifjan në Kuvajt.

Deklarata thotë se sulmet vazhdojnë “në hakmarrje dhe në përgjigje të agresioneve” të ushtrisë amerikane.

Donald Trump tha se SHBA-të e kishin goditur Iranin “shumë fort” në atë që ishte nata e nëntë radhazi e sulmeve në vend, duke shtuar se Teherani kishte “humbur pothuajse gjithçka ushtarakisht”, duke përfshirë raketat dhe dronët.

Në një përgjigje të dukshme të drejtpërdrejtë ndaj këtyre komenteve, deklarata e IRGC-së vazhdon: “Presidenti i Shteteve të Bashkuara, i cili ka rrëfyer vazhdimisht mungesën e vetëdijes dhe mençurisë së tij për çështjet botërore… deklaron se vetëm disa raketa dhe dronë kanë mbetur për Iranin dhe se numri i tyre po zvogëlohet. Ai duhet ta dijë se, me hirin e Zotit, edhe nëse kjo luftë zgjat për disa vite, deri në ditën e fundit, raketat dhe dronët tanë do të bien”.

[...]

Read More...

Në një intervistë për “Tirana Live”, analisti Arben Meçe deklaroi se në Shqipëri ekzistojnë konjuktura politike dhe agjentura të huaja që synojnë të pengojnë stabilitetin dhe integrueshmërinë e vendit në Bashkimin Evropian.

Sipas tij, veprimet e Partisë Demokratike, përfshirë bllokimet në parlament dhe protestat në rrugë, janë tentativa boshe që kërkojnë vetëm të prodhojnë konflikt politik.

Meçe theksoi se këto akte nuk përbëjnë më shqetësim apo kërcënim për qeverinë, pasi janë kthyer tashmë në një normalitet të zbehtë. Ai nënvizoi se rruga e vetme e Shqipërisë duhet të mbetet përmbushja e të gjitha detyrave për anëtarësimin përfundimtar në BE.

“Në Shqipëri ekzistojnë konjuktura që janë kundër bashkimit me BE. Sa i përket ngacmimit që i bën faktorit ndërkombëtar, është neglizhente. Situata është sërish ajo që ka qenë. Nuk pres asnjë gjë në raport me BE. Rruga e Shqipërisë dhe të parlamentit shqiptar është që të plotësojë të gjitha detyrat për të konkluduar përfundimisht me BE. Janë tentativa boshe të PD.

Ajo që ne do të debatojmë është që nëse jemi në kuadrin e mirë të një bashkëpunimi, apo të portokalli prej 35 vitesh për të agravuar situatën politike dhe për të penguar procesin. Vullneti i PD është që të prodhojë konflikte. Është një situatë që tashmë duket normalitet edhe dalja në rrugët e Tiranës, edhe bllokimi në parlament, nuk përbëjnë më një ngjarje.

Unë e kam thënë prej kohësh që në Shqipëri është aktive një agjenturë që kërkojnë të pengojnë stabilitetin në Shqipëri. Janë nga shtete kundër, por edhe nga fqinjët tanë kufitarë. Këto protesta nuk por regjistrohen më si kërcënuese për qeverinë, sepse nuk janë më të tilla”, tha Meçe.

Epidemi gastrointensinale në komunën e Gostivarit në Maqedoninë e Veriut.

Gjendja shëndetësore në qytet është shpallur e tillë me udhëzimin e Institutit të Shëndetit Publik.

Institucioni shëndetësor njoftoi se një vendim i tillë erdhi pasi në qytet është tejkaluar limiti javor i pacientëve që kanë kërkuar ndihmë mjekësore e që kryesisht kanë simptoma të të vjellave dhe të diarresë.

ISHP tha se vetëm gjatë ditës 24 orëve të fundit në repartin e sëmundjeve ngjitëse kanë kërkuar ndihmë mjekësore 204 pacientë, tre nga të cilët janë të hospitalizuar, ndërsa në repartin e Pediatrisë janë 145 pacientë prej të cilëve 105 janë raste të reja.

Edhe në Repartin e Urgjencës janë paraqitur 9 pacientë me simptoma të diarresë dhe të vjellave duke bërë që në vazhdimësi numri i rasteve të rritet.

“Duke parë situatën aktuale me numrat e pacientëve, shpallja e gjendjes së epidemisë është e nevojshme sepse do të na ndihmojë në koordinim më të mirë të punëve ndërmjet reparteve dhe institutit, kjo do të na ndihmojë të gjejmë edhe shkaktarin e gjithë kësaj situate”, deklaruan nga ISHP.

Qytetarët e Gostivarit prej katër ditësh po përballen me probleme shëndetësore që sipas dyshimeve të para po vijnë nga rrjeti i ujësjellësit të qytetit.

Me vendim të Agjencionit të Ushqimit dhe Veterinarisë aktualisht në Gostivar ndalohet përdorimi i ujit të pijshëm, teksa ISHP e ndaloi përdorimin e tij edhe për pastrimin e frutave apo enëve shtëpiake që përdoren për ushqim.

 

Brukseli duket afër, por Tirana mbetet larg. Qeveria shtyn para për Europën dhe drejtësinë, opozita u rikthye për të penguar e bllokuar si integrimin edhe SPAK.

Këtë të hënë, në kuvend u prezantua raporti i këshillit kombëtar të integrimit europian. Bashkëkryetari socialist, Taulant Balla ftoi opozitën ti bashkohet procesit në hapat e fundit të mbylljes së negociatave.

“Më vjen mirë që opozita ka ikur nga bojkoti, ka ardhur në parlament, besoj se ky është momenti tani, dmth pas korrikut, që të fillojnë të votojnë ligjet për përafrim me BE. Kam një thirrje për ju, mos e shihni bashkëpunimin për integrimin si tradhti ndaj partisë, por si shërbim ndaj Shqipërisë”, tha Balla.

Raporti i vitit 2025 rezulton pozitiv për punën e Këshillit Kombëtar të Integrimit Europian, ndonëse aty PS ka punuar vetëm, pasi opozita e ka bojkotuar me kohë. Balla ftoi opozitën të rikthehet, ndërsa propozoi që Këshilli të dalë nga korniza e tryezave, por të shkojë tek qytetarët.

“Raporti i vitit 2025 evidenton se Këshilli Kombëtar i Integrimit Europian ka kontribuar në një sërë takimesh me institucionet, shoqërisë civile etj, për përafrimin e legjislacionit me BE, sigurinë ushqimore, kundër piraterisë dixhitale. Pra, besoj se opozita duhet të kthehet në tryezë. Madje ky këshill në këtë moment duhet të dalë nga tryezat, s’mund të ngelet vetëm teknik, duhet fushatë ndërgjegjësuse dhe konsultime direkt me qytetarët për integrimin europian”, shtoi ai.

Balla konfirmoi edhe një herë objektivin kombëtar të Shqipërisë, ndërsa paralajmëroi se ka nisur përgatitja për tu bërë pjesë e institucioneve të BE.

“Duhet të mbyllim negociatat deri në Krishtlindje të 2027 dhe anëtarësimin në BE në 2030. Nuk është objektiv i një qeverie apo një mazhorance politike, ky është objektiv kombëtar. Nuk do presim më për vite, tashmë është çështje muajsh. Ne do të bëhemi pjesë e institucioneve të BE. Madje në PE ne kemi nisur diskutimet sa eurodeputetë do të ketë Shqipëria, që po përllogaritet rreth 12-13”, u shpreh më tej Balla.

Pas bojkotit disa javor, PD dhe Berisha u kthyen kokulur në parlament. Nga dera e pasme duke u kthyer shpinën atyre pak protestuesve që protestonin para derës.

Për integrimin nuk foli doktori, por kompetentja e PD për çështjet europiane, Jorida Tabaku. Ajo tha se Shqipëria është vite larg Bashkimit Europian.

Por vite larg Europës doli sërish PD.

Pas ripërtëritjes së javës së shkuar, fytyra e Berishës mbetet e njëjtë sot e 35 vite, dhuna. Deputetet e tij me ne krye Gaz Bardhin, bllokuan për disa orë foltoren e parlamentit, duke mos lejuar as këtë herë diskutimin për projektrezolutat e institucioneve të pavarura, me në krye SPAK. Këtë herë sebepi u bë Endri Shabani, Avokati i Popullit, të cilit vetë demokratët ia dhanë firmat dhe në fund ndërruan mendje.

PS u detyrua të shtyjë votimin për raportin e integrimin dhe diskutimin për projektrezolutën e SPAK për seancën e ardhshme, duke i dhënë dhe një shans PD, sërish për hir të integrimit.

 

Dështon që në nisje seanca për Masakrën e Reçakut. Shkak është bërë mungesa e katër avokatëve.

Kjo pasi Oda e Avokatëve në Kosovë nuk i kishte ndarë atyre detyrat zyrtare për të akuzuarit.

Një pjesë prej mbrojtësve ligjor të paraqitur deklaruan se nga institucioni ishin njoftuar vetëm për datën e seancës por jo për detyrën konkret ndaj palës së akuzuar.

Deri në sqarimin e plotë, seanca u shty, ndërsa data e radhës u caktua 31 korriku.

Në Gjykatën Themelore në Prishtinë pritej të mbahej sot seanca e shqyrtimit fillestar në rastin penal ndaj 21 të pandehurve për një nga masakrat më të rënda mbi popullsinë civilët në Kosovë.

Të gjithë të pandehurit janë nënshtetas serb.

Sipas propozimit të Prokurorisë Speciale, gjykimi në këtë rast pritet të zhvillohet në mungesë të të pandehurve.

Asnjëri prej tyre nuk është paraqitur dhe as dorëzuar para organeve të drejtësisë së Republikës së Kosovës.

Në dosjen e prokurorisë thuhet se në periudhën 1998 – 1999, të pandehurit, në bashkëpunim, si pjesëtarë të Ushtrisë së ish-Jugosllavisë, kanë kryer trajtim çnjerëzor, shkatërrim të pasurisë, dëbim masiv dhe spastrim etnik të popullsisë civile.

Në Masakrën e Reçakut u vranë 45 civilë, ndërsa ngjarja shërbeu për ti dhënë jehonë ndërkombëtarë planit serb për spastrim etnik të Kosovës.

 

 

Ndërhyrje politike, sulme verbale ndaj gazetarëve dhe dobësim të pavarësisë së institucioneve mediatike.

Këto janë elementët që kanë ndikuar në përkeqësimin e lirisë së medias në Kosovë.

Konkluzionet janë publikuar në raportin e organizatave partnere të Platformës së Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetarisë dhe Sigurisë së Gazetarëve.

Raporti identifikoi disa arsye kryesore për këtë vlerësim mes të cilave: ligjin për Komisionin e Pavarur të Mediave, i cili më vonë u shpall antikushtetues, problemet me financimin dhe pavarësinë e Radio Televizionit të Kosovës (RTK), si dhe shtimin e sulmeve verbale dhe diskreditimit të gazetarëve nga politikanët, veçanërisht nga përfaqësues të partisë në pushtet.

Organizatat paralajmërojnë se kjo ka dëmtuar reputacionin e Kosovës si një dhe i bëjnë thirrje Qeverisë së ardhshme që ta rikthejë besimin në institucionet demokratike dhe në procesin e reformave.

 

[...]

Read More...

Një zjarr është regjistruar mesditën e kësaj të diele në zonën e Ujit të Ftohtë, mbi tunelin e Vlorës. Flakët përfshinë një sipërfaqe me shkurre dhe bimësi të ulët, ndërsa, të favorizuara nga temperaturat e larta dhe era, u përhapën me shpejtësi duke patur rrezik edhe per banesat.

Në vendngjarje mbërritën forcat e Policisë dhe shërbimet zjarrfikëse, të cilat ndërhynë menjëherë për izolimin e vatrës së zjarrit dhe mbrojtjen e banesave. Operacioni për shuarjen e plotë të flakëve vijon, ndërsa autoritetet po punojnë për të shmangur çdo rrezik të mëtejshëm.

Huthët e Jemenit, të lidhur me Iranin, kanë paralajmëruar të hënën se po vendosin një bllokadë detare ndaj Arabisë Saudite, një veprim që hap një front të ri kundër Shteteve të Bashkuara në luftën e saj kundër Iranit dhe zgjeron kërcënimin për furnizimet globale të energjisë dhe tregtinë përtej Gjirit.

Irani i kishte ushtruar presion Huthëve që të mbyllnin portën hyrëse Bab el-Mandeb për në Detin e Kuq nëse SHBA-ja vazhdonte të sulmonte infrastrukturën energjetike iraniane.

Në deklaratën e tyre, forcat e armatosura të Houthëve kanë thënë se po shpallnin “një embargo detare kundër armikut kriminal saudit, bazuar në ekuacionin ‘sy për sy’, me efekt të menjëhershëm…”.

Ata kanë thënë se vendimi ishte në përgjigje të asaj që e quajtën “një rrethim i padrejtë dhe shtypës” i imponuar jemenit nga sauditët.

Mbyllja e plotë e ngushticës Bab el-Mandeb do të zvogëlonte furnizimin global me naftë me 7%, pasi do të pengonte shumicën e eksporteve të naftës saudite.

Njoftimi i Huthëve pasoi shenjat nga Irani dhe SHBA-ja se ata donin të rifillonin përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund një cikli përshkallëzues sulmesh që pothuajse ka shkatërruar marrëveshjen e përkohshme të brishtë të nënshkruar muajin e kaluar.

Eksplorimi i hapësirës ndonjëherë ka pasoja që nuk janë menjëherë të dukshme.

Sipas shkencëtarëve të NASA-s, një copë rakete mund të përplaset me Hënën në fillim të gushtit.

Në janar të vitit 2025, rreth një vit e gjysmë më parë, kompania SpaceX e Elon Musk lëshoi raketën e saj “Falcon 9”, duke dërguar dy anije në Hënë.

Tani, astronomi amerikan Bill Gray dhe agjencia hapësinore amerikane NASA, të cituar nga agjencia e lajmeve dpa, paralajmërojnë se një fazë e sipërme e raketës mund të godasë aksidentalisht Hënën.

Llogaritjet sugjerojnë se impakti do të ndodhë më 5 gusht.

Portali hapësinor Space.com raporton se një diskutim në panel me ekspertë mbi ndikimin e afërt u mbajt në fillim të korrikut.

Ai u organizua nga Instituti Virtual i Kërkimeve për Eksplorimin e Sistemit Diellor (SSERVI) i NASA-s.

“Hëna është një mjedis dinamik”, tha vëzhguesi hënor Brian Day për faqen; ndryshime dhe ndikime ndodhin.

A do të jetë e dukshme përplasja me Hënën nga Toka?

Ekspertët aktualisht po debatojnë nëse përplasja do të jetë e dukshme nga Toka.

Nga perspektiva e Tokës, përbërësi i raketës mund të godasë pikërisht në skajin e diskut hënor.

Reja e pluhurit e krijuar në këtë proces mund të ndriçohet nga Dielli dhe kështu të bëhet e dukshme.

Faza e sipërme e raketës “Falcon 9” peshon rreth katër ton. Sipas portalit Space.com, copëza e mbeturinave hapësinore aktualisht po udhëton me më shumë se dy kilometra në sekondë.

Por, NASA i konsideron të ulëta shanset për të vëzhguar ndikimin nga Toka.

“Mendoj se do të jetë shumë, shumë e vështirë për t’u parë, nëse jo e pamundur”, tha William Cooke, menaxher në agjencinë hapësinore amerikane, sipas agjencisë së lajmeve dpa.

Llogaritja për përplasjen e mundshme me Hënën u botua në shtator.

Ajo u krye nga astronomi Bill Gray i Projektit Pluto. Ai zhvilloi programin e astronomisë Guide, i cili u lejon astronomëve amatorë dhe profesionistë të gjurmojnë objektet pranë Tokës në hapësirë.

Programi i tij parashikoi një përplasje në Hënë më 5 gusht 2026.

Llogaritjet e mëparshme madje kishin sugjeruar se një përplasje në mars ishte e mundur, siç raportoi edhe National Geographic.

Megjithatë, ai thotë se përplasja nuk përbën ndonjë rrezik.

Ndikimet e paplanifikuara të shkaktuara nga mbeturinat hapësinore

Me rritjen e vëllimit të mbeturinave hapësinore, incidente të tilla mund të bëhen më të shpeshta.

Një incident i ngjashëm ndodhi katër vjet më parë.

Imazhet nga sonda “Lunar Reconnaissance Orbiter” treguan mbeturina hapësinore që godisnin Hënën. Shkencëtarët e NASA-s dyshonin se një pjesë e një rakete të vjetër kineze ishte pas përplasjes, por Kina i hodhi poshtë këto raporte. Impaktet në Hënë ndodhin gjithashtu në mënyrë të përsëritur për qëllime kërkimore, megjithëse në ato raste ato janë të planifikuara.

Në shtator të vitit 2024, ekspertët holandezë të sigurisë kibernetike zbuluan se dikush kishte depërtuar në sistemet kompjuterike të Policisë Kombëtare dhe kishte hyrë në llogarinë e emailit të një punonjësi të policisë.

Hakeri, ose grupi, kishte përdorur një informacion të vjedhur – një pjesë e të dhënave që ruhen përkohësisht në pajisjen e një përdoruesi nga shfletuesit e internetit – për të hyrë në librin elektronik të adresave të personit.

Kjo do të thoshte se hakeri kishte qasje në të gjitha kontaktet në emailin e personit; duke përfshirë potencialisht të gjithë 64.000 punonjësit e forcës policore, për të mos përmendur emrat e mundshëm të burimeve ose informatorëve të përdorur nga policia.

Për herë të parë, “Holanda kishte rënë viktimë e një sabotimi të qëllimshëm kibernetik nga një grup i mbështetur nga Rusia”, përfundoi agjencia e inteligjencës ushtarake e vendit në një raport. Grupi, të cilit më vonë iu vu nofka “Laundry Bear”, “ka dëshmuar se është veçanërisht i suksesshëm”.

“Shpërtheu në media. Shkaktoi shumë shqetësim” mes ligjvënësve holandezë, agjencive të sigurisë dhe publikut të gjerë, tha Bart van den Berg, i cili ishte analisti kryesor i inteligjencës dhe menaxher i krizave në Qendrën Kombëtare të Sigurisë Kibernetike të qeverisë.

Ai shtoi: “Ishte një çështje e ndjeshme”.

Dy vjet më vonë, Denis Obrezko, një programues IT 35-vjeçar nga rajoni qendror rus i Samarës, u ndalua më 6 nëntor nga policia tajlandeze mbi bazën e një fletarrestimi amerikan. Në dhomën e tij të hotelit në qytetin turistik Phuket, policia sekuestroi laptopin, telefonin celular dhe një portofol digjital të Obrezkos.

Javën e kaluar, rreth një muaj pasi u ekstradua, Obrezko doli për herë të parë para një gjykate federale në Boston, ku u deklarua i pafajshëm për akuzat se kishte hakuar pothuajse një duzinë kompanish dhe agjencish qeveritare amerikane.

Ai përballet me burgim deri në 10 vjet.

Arrestimi – dhe ekstradimi – i hakerëve rusë mbi bazën e fletarrestimeve amerikane në mbarë botën dikur ishte një dukuri e zakonshme. Autoritetet në Moskë një kohë e akuzuan SHBA-në se po kryente “gjueti” ndaj qytetarëve rusë.

Kjo ka qenë më pak e zakonshme gjatë pesë vjetëve të fundit. Një nga arsyet pse rasti i Obrezkos është i pazakontë. Ajo që është gjithashtu e pazakontë është se Obrezko dikur punonte për agjencinë kryesore të inteligjencës së Rusisë, Shërbimin Federal të Sigurisë, e njohur si FSB.

Dhe, kompania private për të cilën ai punonte në kohën e sulmeve të dyshuara thuhet se ishte e lidhur me një tjetër ish-oficer të FSB-së.

Edhe ai mund të ketë qenë i pakujdesshëm.

“Dua të them, çfarë po i thoshte mendja të shkonte në Tajlandë?” tha van den Berg. “Këta njerëz rrezikojnë të arrestohen kur ndodhen jashtë Rusisë”.

“Diçka në llogaritjet e tij kriminale ruse shkoi keq”, shtoi ai. “Ose nënvlerësoi inteligjencën perëndimore. Ose mbivlerësoi mbrojtjen e tij” nga shteti rus.

“Zoti Obrezko është deklaruar i pafajshëm dhe synon ta mbrojë çështjen me vendosmëri në gjykatë, si nga pikëpamja ligjore ashtu edhe faktike”, tha avokati mbrojtës Maksim Nemtsev.

“Meqenëse çështja është ende në shqyrtim, nuk besojmë se është e përshtatshme të debatojmë faktet në media”, shtoi ai.

Biznes vendor

Rreth tre vjet para se të hakohej sistemi i policisë holandeze, organizata e themeluar nga i ndjeri Aleksei Navalny, aktivisti rus kundër korrupsionit, raportoi se më shumë se gjysmë milioni adresa emaili të përdorura për regjistrim në organizatën e Navalnyt ishin vjedhur.

Shumë prej atyre të cilëve iu vodhën emailet më vonë raportuan se kishin marrë mesazhe kërcënuese.

Operacioni përfshinte dikë që krijonte emra domenesh të rrejshme – faqe interneti të shkruara qëllimisht gabim që ngjanin me ato të vërteta – dhe më pas i përdorte ato për të dërguar emaile. Ndonjëherë ato përmbanin mesazhe të infektuara me viruse.

Një hetim i vitit 2021 nga Current Time gjurmoi një adresë emaili te një sërë domenesh fiktive të përdorura për të ngacmuar biznese në Samara, një rajon përgjatë lumit Vollga në Rusinë qendrore.

Domenet ishin të lidhura me një biznesmen të quajtur Mikhail Dudin, i cili thuhet se bashkëpunonte me një ish-oficer të FSB-së nga rajoni, Pavel Seleznev. As Dudin dhe as Seleznev nuk ishte e mundur t’i kontaktonim për koment.

Emri i Dudinit shfaqet në një bazë të dhënash të përdorur nga GetContact, një aplikacion i njohur që ndihmon njerëzit të identifikojnë telefonatat. Aplikacioni u lejon përdoruesve të kërkojnë një numër telefoni dhe ta krahasojnë atë me emra të tjerë llogarish.

Sipas Current Time, llogaria e Dudinit në GetContact shfaqet me nofkën “Ethan Hunt” – një referencë ndaj personazhit kryesor të filmave aksion “Mission: Impossible”.

Një nga kompanitë e Dudinit quhej Yutek-NN, e cila e përshkruan veten si një kompani që përdor “teknologji të avancuar, koncepte inovative dhe dizajn kreativ”. Kompania ishte e licencuar për të shitur pajisje teknike të specializuara të projektuara për mbledhje të fshehtë informacioni, një licencë që zakonisht lëshohet nga FSB-ja.

Sipas dokumenteve të paraqitura në gjykatën amerikane, Obrezko ishte zëvendësdrejtor i Yutek, të cilës iu bashkua në vitin 2023.

“Është misioni juaj, nëse vendosni ta pranoni”

Një llogari në platformën ruse të rrjeteve sociale VK tregon se Obrezko u diplomua në Universitetin Bauman, një shkollë teknike në Moskë që u identifikua nga një konsorcium mediash si një vend ku trajnohen hakerët e qeverisë.

Përpara se t’i bashkohej Yutekut, Obrezko punoi për FSB-në midis viteve 2012 dhe 2017, sipas një deklarate nën betim të FBI-së, e cila u bë publike në kohën e ekstradimit të tij. Nuk është e qartë se çfarë bënte ai atje.

Sipas Reuters, Obrezko punoi për Kaspersky Lab, zhvilluesin e njohur të programeve antivirus me seli në Moskë, përpara se t’i bashkohej Ministrisë ruse të Situatave Emergjente; në vitin 2021 ai ishte folës i ftuar në një aktivitet të organizuar nga Universiteti Teknik i Moskës për Komunikime dhe Informatikë. Ai u prezantua si zëvendësdrejtor i qendrës së informacionit dhe analizës së ministrisë.

Në qershor dhe korrik 2024, para se të vërehej depërtimi në sistemin e policisë holandeze, FBI-ja u njoftua nga një partner privat me bazë në SHBA – që besohet të ketë qenë Microsoft – se kompani dhe agjenci qeveritare amerikane dhe evropiane po viheshin në shënjestër.

Punonjësit e Yutekut vodhën emaile nga “agjenci të ndryshme qeveritare të vendeve të NATO-s në mbarë Evropën, si dhe nga organizata të tjera që mbështesin vazhdimin e rezistencës së Ukrainës ndaj pushtimit rus”, sipas deklaratës nën betim.

Yutek “i kreu këto operacione të spiunazhit kibernetik me urdhër të qeverisë ruse”.

Sipas deklaratës, hetuesit e FBI-së gjurmuan emailet fiktive tek një grup tjetër emailesh dhe më pas te një seri transaksionesh me kriptovaluta gjatë viteve 2024 dhe 2025. Një nga transaksionet u gjurmua deri te një ofrues interneti në Samara.

Në fund, hetuesit thanë se zbuluan se adresa e emailit e përdorur për transaksionet me kriptovaluta ishte e lidhur drejtpërdrejt me një adresë tjetër Google në emrin e vërtetë të Obrezkos.

E njëjta adresë Google ishte përdorur për të regjistruar disa llogari në rrjete sociale – përfshirë X dhe Instagram – si dhe një llogari PayPal, e cila përdorte gjithashtu të njëjtin numër telefoni celular, të identifikuar si numri i Obrezkos, dhe kishte të shënuar datën e lindjes së tij.

I njëjti emër përdoruesi dhe e njëjta fotografi u përdorën gjithashtu për disa llogari në rrjete sociale, përfshirë Instagramin.

Më 27 maj 2025, Qeveria holandeze i identifikoi publikisht hakerët si “aktorë kërcënues të mbështetur nga shteti rus” dhe grupin e quajti “Laundry Bear”. Një raport i Microsoftit i publikuar po atë ditë e quajti grupin “Void Blizzard”.

Megjithatë, as raporti holandez dhe as Microsoft nuk identifikojnë individë të caktuar, madje as kompani të caktuara të përfshira në sulm.

Disa orë pas publikimit të raportit të Microsoftit, sipas deklaratës së FBI-së, Obrezko i dërgoi email “Ethan Hunt”-it – të cilin FBI-ja e quan “bashkëkomplotist të paidentifikuar” – për t’u takuar më vonë atë ditë.

Sipas Alexander Leslie, këshilltar i lartë në organizatën amerikane të kërkimeve kibernetike Recorded Future, gabimi i Obrezkos ishte se ripërdori të njëjtin emër përdoruesi dhe numrin e tij rus të telefonit në llogari të ndryshme emaili dhe rrjete sociale.

“FBI-ja nuk duket se e identifikoi atë përmes një gabimi katastrofik. Hetuesit ndërtuan gradualisht një zinxhir provash që përforconin njëra-tjetrën, bazuar në një seri dështimesh më të vogla operative”, tha ai.

Një haker “mund të jetë shumë efektiv në fitimin e qasjes, vjedhjen e informacionit dhe për të mos u zbuluar”, tha Leslie, “por më pak efektiv në mbrojtjen e identitetit të tij gjatë një hetimi afatgjatë të kundërzbulimit.”

Gjuetia ndaj hakerëve

Nuk është e qartë saktësisht se çfarë po bënte Obrezko në Tajlandë kur mbërriti atje më 31 tetor të vitit të kaluar.

Deri në vitin 2021, arrestimi i shtetasve rusë të dyshuar për kryerjen e krimeve kibernetike me kërkesë të autoriteteve amerikane ndodhte rregullisht në mbarë botën, gjë për të cilën Moska ankohej vazhdimisht.

Në tetor 2016, një rus i quajtur Yevgeny Nikulin u arrestua sapo hyri në Republikën Çeke. I kërkuar për organizimin e një sulmi kibernetik ndaj kompanisë së rrjeteve sociale LinkedIn, Nikulin u dënua me shtatë vjet burgim në SHBA në vitin 2020 dhe u dëbua në Rusi tri vjet më vonë.

Në mars 2021, Vladislav Klyushin, një sipërmarrës i teknologjisë së informacionit i lidhur me Kremlinin, u arrestua në Zvicër, i akuzuar se kishte përdorur njoftime për shtyp të hakuara për të kryer transaksione në bursë. Autoritetet amerikane e lidhën atë me një oficer të inteligjencës ushtarake ruse, i cili ishte akuzuar për hakimin e kompjuterëve të Partisë Demokratike në vitin 2016.

I dënuar me nëntë vjet burgim, Klyushin u lirua në vitin 2024 dhe u kthye në Rusi si pjesë e një shkëmbimi të madh të të burgosurish, që përfshinte edhe shtetas amerikanë të mbajtur në burgjet ruse.

Në vitin 2021, një seri sulmesh kibernetike me ransomuer – ku hakerët përdorin programe keqdashëse për të bllokuar sistemet kompjuterike dhe i zhbllokojnë ato vetëm nëse paguhen – goditën spitale, kompani softuerike, përpunues të mishit dhe kompani të tjera në Shtetet e Bashkuara.

Autoritetet amerikane thanë se ransomueri – i quajtur REvil – operonte nga Rusia.

Pasi presidenti Joe Biden e paralajmëroi drejtpërdrejt udhëheqësin rus Vladimir Putin që të merrte masa kundër këtij problemi në korrik 2021, FSB-ja zhvilloi bastisje të gjera ndaj anëtarëve të dyshuar të grupit në Moskë dhe gjetkë. Agjencia tha se kjo ishte bërë me kërkesë të autoriteteve amerikane.

Për studiuesit dhe hetuesit, problemet e vazhdueshme me krimin kibernetik rus burojnë nga kufijtë e paqartë midis grupeve kriminale dhe agjencive të inteligjencës, si FSB-ja.

“Do të ishte një mënyrë shumë perëndimore të menduari të supozoje se në Rusi ekzistojnë dallime të qarta midis asaj që është shtet dhe asaj që është kriminale”, tha van den Berg.

Ekspertët perëndimorë thonë gjithashtu se kriminelët kibernetikë rusë veprojnë me bindjen se, për sa kohë nuk synojnë individë, kompani apo agjenci qeveritare në Rusi, ata kanë liri të plotë veprimi.

Në rastin e sulmit ndaj Holandës, van den Berg tha se një kriminel i zakonshëm kibernetik mund të përpiqej t’i zhvaste para personit të synuar, ta shantazhonte ose të përfitonte nëpërmjet ndonjë transaksioni tregtar.

Kjo nuk ndodhi në këtë rast.

“Po përballemi me një sulm kriminal apo me një model biznesi? Meqenëse modeli i biznesit nuk është i qartë, mund ta pyesni veten se kush e paguan këtë njeri”, tha van den Berg. “A ia shet ai shtetit të dhënat e vjedhura apo është punësuar drejtpërdrejt prej tij? Nëse rezulton se është kështu, atëherë kemi të bëjmë me një nivel të përfshirjes së shtetit në gjithë këtë çështje”./REL

Një zjarr ka përfshirë mbrëmjen e sotme pyjet në fshatrat Andon Poçi dhe Hundkuq, në Bashkinë Gjirokastër.

Sipas të dhënave, zjarri ka rënë rreth orës 21:30, duke detyruar forcat zjarrfikëse të Gjirokastrës të nisen menjëherë drejt vendngjarjes.

Flakët janë përhapur në dy vatra të ndryshme, të lokalizuara në dy kodra, ndërsa ndërhyrja me automjete zjarrfikëse është e pamundur për shkak të terrenit të vështirë.

Për shkak të sipërfaqes së konsiderueshme të përfshirë nga zjarri, situata është vlerësuar serioze, ndaj janë angazhuar të gjitha forcat e Shërbimit të Mbrojtjes nga Zjarri dhe Shpëtimit.

Aktualisht, efektivët zjarrfikës po punojnë intensivisht për izolimin dhe shuarjen e flakëve, me synim parandalimin e përhapjes së zjarrit drejt zonave të banuara, të cilat sipas të dhënave nuk janë në rrezik.