Nga Gazeta Si- Mijëra qytetarë janë mbledhur edhe sot në ditën e 9-të të protestës paqësore në Tiranë kundër qeverisë dhe kryeministrit Edi Rama, duke kërkuar dorëheqjen pas skandalit me projektin e Zvërnecit.

Në këtë protestë është shpalosur dhe një pankartë “akoma nuk i ke larë hesapet me studentët”.

Mijëra qytetarë prej disa ditësh kanë mbushur sheshin, rrugët e kryeqytetit, me thirrjet e tyre  “Edi Rama dorëhiqu”, “Shqipëri  e Re”, “Rama në burg, Berisha në burg”, “Atdheu nuk shitet”, “Dorëheqje” dhe “Revolucion”.

Me flamuj kuq e zi, pankarta në duar, disa prej tyre me plis në kokë, janë grumbulluar në shesh për ta vazhduar tubimin e tyre duke marshuar në Bulevardin “Dëshmorët e Kombit” për t’u ndalur para Kryeministrisë.

The post Dita e 9-të e protestës, qytetarët mblidhen në Tiranë: Revolucion dhe dorëheqje, ju erdhi fundi! appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Kryeministri Edi Rama ndodhet sot në Shkodër, ku po merr pjesë në aktivitetin e organizuar me rastin e 35-vjetorit të themelimit të Partisë Socialiste në këtë degë lokale.

Ajo që bie në sy gjatë këtij takimi është veshja e kreut të qeverisë. Ndryshe nga aktivitetet e zhvilluara në qytete të tjera, Rama është shfaqur me një bluzë të stampuar me flamingo, shpendët karakteristikë të zonës së mbrojtur të Lagunës së Nartës.

Ky detaj vjen në një kohë kur vijojnë protestat dhe kundërshtimet ndaj investimit të planifikuar në Zvërnec.

Megjithëse Rama nuk ka bërë ndonjë koment publik lidhur me bluzën që ka zgjedhur të veshë në këtë aktivitet, simbolika e flamingove është lidhur menjëherë me debatin që po zhvillohet për projektin në Zvërnec dhe ndikimin e tij të mundshëm në ekosistemin e Lagunës së Nartës.

Grupet mjedisore dhe qytetarët kërkojnë mbrojtjen e habitatit natyror, ndërsa qeveria mbron projektin si një mundësi zhvillimi për turizmin dhe ekonominë lokale.

The post Mes protestave për Zvërnecin, Rama shfaqet në Shkodër me bluzë me flamingo appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Kur të fillojë Kupa e Botës 2026 më 11 qershor, ndeshjet do të luhen në 16 qytete në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Meksikë. Miliona tifozë do të mbërrijnë përmes aeroporteve të shumta dhe do të mbushin stadiumet, aeroportet, hotelet, baret dhe sistemet e transportit publik gjatë pesë javëve.

Kjo e bën Kupën e Botës jo vetëm një ngjarje sportive, por një eksperiment njëjavor në përzierjen globale që krijon një mjedis të përsosur për përhapjen e sëmundjeve infektive. Ngjarjet e kësaj shkalle rrallë shkaktojnë shpërthime të mëdha, por ato krijojnë mundësi për shpërthime dhe që sistemet shëndetësore të testohen.

Mundësitë variojnë nga dramatike (një rast i importuar i Ebolës) deri te shumë më të mundshmet (gripi dhe fruthi që përhapen nëpër vende të mbushura me njerëz) dhe kryesisht të anashkaluara (rritje të infeksioneve seksualisht të transmetueshme dhe sëmundje të transmetuara nga mushkonjat që fitojnë terren në zona të reja).

Ja disa nga kërcënimet e sëmundjeve infektive që po monitorohen  ndërsa fillon eventi më i madh sportiv në botë!

Ebola- e frikshme, por e pamundur

Në maj të vitit 2026, Organizata Botërore e Shëndetësisë shpalli një emergjencë globale shëndetësore për shkak të një shpërthimi të Ebolës në Republikën Demokratike të Kongos dhe Ugandë të shkaktuar nga një lloj i rrallë i quajtur Bundibugyo, i cili vret afërsisht 1 në 3 persona që infekton.

Nuk ekzistojnë vaksina të miratuara, teste të shpejta diagnostikuese ose trajtime për këtë lloj virusi. Dhe përgjigja globale është komplikuar nga shkurtimet e thella në ndihmën ndërkombëtare shëndetësore dhe tërheqja e SHBA-së nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Nëse zbulohet një rast, identifikimi i shpejtë dhe izolimi janë kritikë për të parandaluar transmetimin e mëtejshëm lokal.

Megjithatë, rreziku që Ebola të arrijë në një stadium të Kupës së Botës është shumë i ulët. Kjo për shkak se virusi përhapet vetëm përmes kontaktit të drejtpërdrejtë me lëngjet trupore si gjaku ose pështyma, jo përmes ajrit, dhe personat e infektuar nuk janë ngjitës derisa të shfaqin simptoma.

SHBA-ja ka ndaluar hyrjen për qytetarët jo-amerikanë dhe mbajtësit e kartës së gjelbër që kanë qenë në vendet e prekura në 21 ditët e fundit dhe po kontrollon të gjithë pasagjerët që udhëtojnë nga zonat e prekura. Gjithashtu po u bën thirrje vendeve europiane të përqafojnë procedura të ngjashme ndërsa udhëtimet për Kupën e Botës rriten. Meksika dhe Kanadaja gjithashtu kanë kufizime udhëtimi në vend.

Fruthi, gripi dhe COVID-19- rreziqet më të mëdha

Kërcënimet më të mundshme për tifozët e futbollit që ndjekin Kupën e Botës janë infeksionet e frymëmarrjes- sëmundjet që përhapen nga kolla, teshtitja dhe frymëmarrja në hapësira të mbushura me njerëz.

Shqetësim i veçantë është fruthi, i cili po rritet në Shtetet e Bashkuara, si dhe në Kanada e Meksikë. Që nga 4 qershori, Qendrat e SHBA-së për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve kanë konfirmuar 2,030 raste të fruthit në SHBA në vitin 2026- afër numrit total për të gjithë vitin 2025 dhe dukshëm më i lartë se në vitet e mëparshme.

Fruthi është një nga sëmundjet infektive më ngjitëse në planet. Një udhëtar i vetëm infektiv që kalonte nëpër Aeroportin Ndërkombëtar të Denverit në vitin 2025 shkaktoi një shpërthim prej të paktën 10 rastesh. Një tifoz i infektuar në tribuna, në një aeroport ose në një bar mund të shkaktojë lehtësisht një shpërthim.

Për më tepër, sezoni i gripit 2025–2026 arriti një nivel rekord në 30 vjet, dhe COVID-19 vazhdon të shkaktojë rreth 290,000 deri në 450,000 shtrime në spital në vit. Dhe grumbullimet e mëdha mund të amplifikojnë rrezikun e transmetimit.

Në sfond, gripi i shpendëve H5N1 ka shkaktuar 70 infeksione njerëzore në SHBA që nga viti 2024. Nuk është zbuluar asnjë përhapje nga personi në person, por shkencëtarët po vëzhgojnë nga afër mutacionet që mund ta ndryshojnë këtë.

Rreziqet nga mushkonjat

Sëmundjet e transmetuara nga mushkonjat shtojnë një shtresë tjetër rreziku për autoritetet shëndetësore dhe udhëtarët, veçanërisht për ndeshjet në jug të SHBA-së dhe qytetet pritëse meksikane gjatë sezonit kulmor të mushkonjave të verës.

Denga- një virus tropikal që shkakton temperaturë të lartë, dhimbje të forta trupi dhe ndonjëherë komplikime kërcënuese për jetën- vendosi një rekord në SHBA në vitin 2024, me gati 3,800 raste. Ky ishte një rritje prej 359% mbi mesataren e mëparshme 14-vjeçare.

Shumica e rasteve ndodhën tek udhëtarët që ktheheshin nga Karaibet dhe Amerika Qendrore. Megjithatë, raste të fituara në vend janë shfaqur, kryesisht në Los Angeles.

Ekziston gjithashtu rreziku që tifozët të sjellin sëmundje infektive nga vendet e tyre të origjinës.

Ethet e verdha, një infeksion viral potencialisht vdekjeprurës, mungojnë në SHBA, por mbeten një kërcënim për tifozët që udhëtojnë nga pjesë të Afrikës Sub-Sahariane dhe Amerikës së Jugut, ku sëmundja është vendase. Një shpërthim i etheve të verdha në vitin 2024 në Amerikën e Jugut jashtë xhunglës së Amazonës, ku transmetimi zakonisht ndodh, la të kuptohej se përhapja e saj në zonat urbane është e mundur.

Dhe virusi Oropouche, një sëmundje dikur e panjohur që transmetohet nga mushkonjat, shpërtheu në të gjithë Amerikën Latine në vitin 2024 në epideminë më të madhe të regjistruar ndonjëherë, me mbi 8,000 raste të konfirmuara vetëm në Brazil. Megjithëse infeksioni është zakonisht i lehtë, ai mund të ketë ndërlikime të rrezikshme si inflamacion i trurit dhe çrregullime të gjakderdhjes dhe mund të dëmtojë një fetus në zhvillim. Nuk ekzistojnë vaksina ose trajtime.

Infeksionet seksualisht të transmetueshme nën radar

Një kategori rreziku të mundshëm që po merr më pak vëmendje nga media janë infeksionet seksualisht të transmetueshme.

Rreth 1 në 5 udhëtarë ndërkombëtarë kryejnë marrëdhënie seksuale rastësore, sipas një studimi, dhe gati gjysma e këtyre takimeve janë të pambrojtura.

Mpox, një infeksion viral që përhapet përmes kontaktit të ngushtë fizik, vazhdon të qarkullojë në SHBA dhe është një shqetësim i veçantë në ngjarjet e mëdha publike. Sifilisi po përjeton gjithashtu një rigjallërim global.

The post Përhapja e sëmundjeve infektive- Botërori sfidë edhe për sistemin shëndetësor appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- “Sirena e Sarandës dhe Misteret e Detit Jon” është një projekt turistik inovativ që ndërthur historinë, natyrën, artin dhe teknologjinë për t’u ofruar vizitorëve një eksperiencë unike nën ujë.

Përmes një nëndetëseje gjysmë-zhytëse, turistët do të eksplorojnë botën nënujore të gjirit të Sarandës, ndërsa do të shoqërohen nga rrëfime historike dhe legjenda lokale.

Projekti përfshin edhe performancën artistike të “Sirenës së Sarandës”, duke krijuar një atraksion të ri që synon të promovojë qytetin si një destinacion ku deti, historia dhe kultura bashkohen në një përvojë të veçantë.

The post Sirena e Sarandës, një aventurë e re në Detin Jon (Foto, video) appeared first on Gazeta Si.

Shtëpia italiane e modës Prada ka zbuluar veshjen me shtresë të brendshme që do të vishet nga astronautët e NASA-s që shkojnë në hënë, duke nënvizuar përpjekjen e markës për t’u bërë e para që do të bëjë përparime në industrinë hapësinore.

Kostumi që përqafon trupin, i krijuar në bashkëpunim me zhvilluesin e infrastrukturës hapësinore Axiom Space, përmban tuba ventilimi të thurura në veshje.

“Ne kemi një spektër të gjerë aftësish dhe njohurish,” tha Lorenzo Bertelli, drejtori i marketingut i Prada-s, në një aktivitet në dyqanin e Prada-s në Manhattan.

Markat luksoze kanë marrë prej kohësh frymëzim nga udhëtimet hapësinore. Por Prada ka shkuar “përtej frymëzimit në një partneritet të vërtetë ndërsa industritë e eksplorimit të hapësirës dhe turizmit zhvillohen”, thotë Thomai Serdari, profesor marketingu në Shkollën e Biznesit Stern të Universitetit të Nju Jorkut.

The post NASA vishet me Prada ndërsa marka luksoze futet në industrinë hapësinore appeared first on Gazeta Si.

Mijëra njerëz u mblodhën në Mexico City për të provuar një Rekord Botëror Guinness për valën më të madhe njerëzore në botë, disa ditë para fillimit të Kupës së Botës FIFA 2026.

Pamjet ajrore treguan pjesëmarrësit duke ngritur krahët në unison ndërsa vala shtrihej për gati një kilometër nëpër kryeqytet.

Shumë pjesëmarrës mbanin veshur fanella futbolli dhe valëvitnin flamuj meksikanë, ndërsa entuziazmi rritet përpara Kupës së Botës FIFA 2026, e cila fillon vetëm pas pak ditësh.

Në aktivitet morën pjesë edhe valltarë dhe interpretues tradicionalë me kostume të Ditës së të Vdekurve me temë Kupën e Botës, duke kombinuar ethet e futbollit me kulturën meksikane në një festë publike plot ngjyra.

The post ‘Valë njerëzore’ në Meksikë, thyhet rekordi botëror appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, ka dalë para mbështetësve në Prishtinë pak para mesnatës, duke e cilësuar rezultatin zgjedhor si fitore të partisë së tij.

Ai ka thënë se kjo është fitorja e pestë e LVV-së në zgjedhjet parlamentare brenda shtatë vjetësh, duke përmendur fitoret më 2019, 2021, dy herë më 2025 dhe tani më 2026.

Kurti ka deklaruar se kjo përbën konfirmim të një dekade qeverisjeje të Lëvizjes Vetëvendosje, duke falënderuar mbështetësit për angazhimin e tyre.

Sipas tij, LVV do të vazhdojë të udhëheqë me qeverisje “të mirë dhe demokratike”.

“Ne bëjmë bashkë sigurinë e shtetit dhe kufijve me mirëqenien e qytetarëve. Nuk ka vështirësi që nuk e kemi tejkaluar, sepse tash ka shtet për krejt, e ne jemi krejt për shtet”, ka thënë Kurti, duke përdorur sloganin e partisë.

Ai ka thënë se te LVV-ja qytetarët kanë garanci për mirëqeverisje, ndërsa ka shtuar se partia është e interesuar të punojë, ndryshe nga “blloku opozitar”.

Ai, po ashtu, ka thënë se legjislatura e 11-të duhet të fillojë sa më shpejt dhe ka paralajmëruar takime e bisedime me të gjitha partitë në ditët në vazhdim.

The post Zgjedhjet në Kosovë/ Kurti shpall fitoren: Në ditët në vijim do bisedojmë me partitë e tjera appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Psikologjia po përballet prej vitesh me atë që njihet si “kriza e riprodhueshmërisë”, pasi shumë studime të famshme nuk kanë mundur të përsëriten me të njëjtat rezultate kur janë testuar nga ekipe të tjera kërkimore. Për t’i dhënë fund këtij problemi, shkencëtarët po bashkojnë forcat në projekte ndërkombëtare gjigante që përfshijnë qindra studiues, mijëra pjesëmarrës dhe madje edhe kafshë të llojeve të ndryshme.

Një nga rastet më të njohura lidhet me një studim të vitit 2007 që sugjeronte se foshnjat, që në moshën gjashtë muajshe, preferojnë individët që ndihmojnë të tjerët dhe shmangin ata që pengojnë. Për të verifikuar këtë ide, 37 grupe kërkimore nga 18 vende testuan më shumë se 1,000 foshnje në kuadër të projektit ndërkombëtar ManyBabies. Rezultatet, të publikuara në vitin 2025, nuk gjetën prova të qarta që foshnjat preferojnë figurat “ndihmëse”, duke vënë në pikëpyetje një teori që për vite ishte konsideruar e rëndësishme për zhvillimin e moralit njerëzor.

Ky projekt është pjesë e një lëvizjeje më të gjerë që lindi pas zbulimit se shumë studime klasike në psikologji nuk mund të riprodhoheshin me sukses. Studiuesit kuptuan se një nga problemet kryesore ishte përdorimi i mostrave të vogla, të cilat shpesh çonin në përfundime jo të qëndrueshme. Për këtë arsye u krijuan iniciativa si ‘ManyBabies, ManyDogs, ManyBirds, ManyPrimates’ dhe projekte të tjera që synojnë të testojnë të njëjtat hipoteza në shkallë shumë më të madhe.

Rezultatet kanë qenë të përziera. Disa studime kanë konfirmuar teori ekzistuese, ndërsa të tjera kanë dështuar t’i mbështesin ato. Për shembull, projekti ManyDogs, që analizoi mënyrën se si qentë interpretojnë gjestet njerëzore, nuk arriti të japë prova të forta për disa nga supozimet e mëparshme. Ndërkohë, ManyBirds zbuloi se zogjtë shtegtarë dhe ata me dieta më të specializuara tregojnë më shumë hezitim ndaj objekteve të reja sesa specie të tjera.

Shkencëtarët besojnë se vlera më e madhe e këtyre projekteve nuk është vetëm konfirmimi ose rrëzimi i teorive, por krijimi i një baze më të fortë dhe më të besueshme për kërkimin shkencor. Duke përfshirë laboratorë nga vende të ndryshme dhe pjesëmarrës nga kultura të ndryshme, studiuesit mund të kuptojnë më mirë nëse një zbulim është vërtet universal apo funksionon vetëm në kushte të caktuara.

Megjithëse këto bashkëpunime kërkojnë kohë, financime dhe koordinim të madh, shumë ekspertë i konsiderojnë ato si një hap të domosdoshëm për të rikthyer besimin te psikologjia dhe shkencat e sjelljes.

Sipas tyre, edhe kur një studim nuk konfirmon një teori të njohur, ai ofron njohuri të vlefshme dhe ndihmon shkencën të korrigjojë vetveten, duke e bërë atë më të saktë dhe më të besueshme në të ardhmen.

The post A mund ta shpëtojë psikologjinë nga kriza e besueshmërisë një ‘ushtri’ me foshnje dhe qen? appeared first on Gazeta Si.

Është një zog? Është një aeroplan? Është… pica?

Duke ulur porositë poshtë në një shportë nga skaji i apartamentit të tij në Oslo, Petter Grant nuk ka nevojë as të largohet nga rehatia e shtëpisë së tij për të drejtuar Pizza From a Ballkon, një restorant i improvizuar që ka ngopur qindra orekse në të gjithë kryeqytetin norvegjez dhe ka mbushur miliona barkë të tjerë në internet.

Fama virale e kohëve të fundit ka rrjedhur nga fillime karakteristike spontane. Në gusht të vitit 2024, ai po shikonte vëllain dhe babanë e tij duke ndërtuar një tavolinë për ballkonin e tij kur kuptoi se mund të dëgjonte çdo fjalë të bisedave midis kalimtarëve poshtë.

Duke e kthyer shikimin te furra e picave ngjitur, një hobi i preferuar, dhe pastaj përsëri te vëllai i tij, ai vendosi për projektin e tij të radhës brenda sekondash, duke ia propozuar menjëherë vëllait të tij shitjet e picave nga ajri.

The post Në Oslo, picat ‘bien nga qielli’ appeared first on Gazeta Si.

Fëmijët që po merrnin Kungimin e tyre të Parë shoqëroheshin nga “Djajtë Vallëzues” të maskuar në Tarmas, Venezuelë. Festa shekullore e ‘Corpus Christ’ simbolizon triumfin e së mirës mbi të keqen dhe mbetet një traditë kulturore.

Të veshur me kostume shumëngjyrëshe dhe maska ​​të punuara me dorë, famullitarët kërcyen nëpër rrugë ndërsa fëmijët merrnin Kungimin e tyre të Parë pas një viti përgatitjeje fetare.

Ngjarja kombinon përkushtimin katolik me zakonet lokale dhe është pjesë e një rituali në të cilin djajtë e maskuar në fund i nënshtrohen Sakramentit të Shenjtë, duke simbolizuar fitoren e së mirës mbi të keqen. Tradita u njoh nga UNESCO si Trashëgimi Kulturore Jomateriale në vitin 2012.

The post Djajtë po kërcejnë në Venezuelë… appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Një studim i ri ka zbuluar një mekanizëm të panjohur më parë që mund të ndihmojë në trajtimin e fibrozës pulmonare idiopatike (IPF), një sëmundje e rëndë dhe shpesh fatale e mushkërive për të cilën aktualisht nuk ka kurë.

IPF shkakton dëmtim dhe ngurtësim të indeve të mushkërive, duke vështirësuar frymëmarrjen dhe duke çuar në përkeqësim gradual të gjendjes së pacientëve.

Edhe pse ekzistojnë dy ilaçe që ngadalësojnë përparimin e sëmundjes, ato nuk përmirësojnë simptomat.

Studiuesit, të udhëhequr nga Stavros Garantziotis, zbuluan se një gjen i quajtur Tlr5 luan një rol kyç në mbrojtjen e mushkërive.

Ky gjen prodhon receptorin TLR5, i cili ndihmon sistemin imunitar të njohë bakteret dhe të kontrollojë përhapjen e tyre.

Në eksperimentet me minj, ata që kishin mutacion ose mungesë të këtij gjeni zhvilluan më shumë fibrozë, humbën më shumë peshë dhe kishin shkallë më të ulët mbijetese krahasuar me minjtë normalë.

Studimi tregoi gjithashtu një lidhje të rëndësishme mes mikrobiomës së mushkërive dhe zhvillimit të IPF-së. Receptorët TLR5 aktivizohen pas dëmtimeve të mushkërive dhe ndihmojnë në kontrollin e baktereve të dëmshme.

Kjo mund të shpjegojë pse jo të gjithë personat që ekspozohen ndaj faktorëve të rrezikut, si duhani, infeksionet e përsëritura apo ndotja, zhvillojnë sëmundjen.

Për të testuar një trajtim të mundshëm, studiuesit përdorën një proteinë bakteriale që aktivizon receptorin TLR5. Minjtë që morën këtë trajtim para dëmtimit të mushkërive shfaqën më pak fibrozë, humbën më pak peshë dhe mbijetuan më gjatë.

Efekti nuk u pa tek minjtë që nuk kishin gjenin Tlr5, duke konfirmuar rëndësinë e këtij receptori në mbrojtjen e mushkërive.

Tani ekipi po punon për zhvillimin e një trajtimi të thithshëm që synon drejtpërdrejt qelizat e rrugëve të frymëmarrjes, me shpresën se kjo qasje mund të ndalojë ose të ngadalësojë përparimin e sëmundjes.

Hapi i ardhshëm do të jetë testimi i këtyre rezultateve te njerëzit për të parë nëse aktivizimi i TLR5 mund të përdoret si një terapi e re kundër fibrozës pulmonare idiopatike.

The post Një trajtim i ri frenon sëmundjen vdekjeprurëse të mushkërive appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Mes dhimbjes për humbjen e nipit të tij, xhaxhai i policit të vrarë Enea Mekolli ka reaguar gjatë ceremonisë mortore duke thënë se në vend po sundojnë kriminelët.

“E latë këtë vend në dorë të krimineleve”, ka thënë ai përballe presidentit Bajram Begaj i cili kishte shkuar për ngushëllime.

Edhe pse presidenti tentoi të largohej, xhaxhai i viktimës vazhdoi më tej, duke i thënë se vdekja e nipit të tij u ka mbyllur derën e shtëpisë.

View this post on Instagram

A post shared by Gazeta Si (@gazetasi.al)

“Mos i lini kriminelët. Duhet të merrni masa, po na vrisni, bëhuni te zotë, e late këtë vend në dorë të kriminelëve, po sundojnë kriminelët në çdo cep të Shqipërisë. Nuk dominion policia por dominon krimi. Na fundoset. Na çuat në fund”, dëgjohet ai ti thotë Begajt, i cili nuk bën asnjë reagim.

Polici 34-vjeçar Enea Mekolli ndërroi jetë gjatë operacionit në Maliq për kapjen e të shumëkërkuarit Violand Braçellari.

The post Xhaxhai i policit Mekolli revoltohet përballë presidentit Begaj: E latë këtë vend në dorë të kriminelëve (video) appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Kaka sapo kishte fituar çmimin e Lojtarit të Vitit nga FIFA për vitin 2007, por ishte një moment i sikletshëm në skenë pranë tij që do të bëhej viral dhe ndoshta do të ofronte një pamje të parë të një rivaliteti brezash.

Lionel Messi dhe Cristiano Ronaldo, të rinj, kishin përfunduar përkatësisht në vendin e dytë dhe të tretë, por legjenda e Brazilit Pele gabimisht ia dha këtij të fundit trofeun për vendin e dytë në Shtëpinë e Operas së Z yrihut.

Presidenti i FIFA-s, Sepp Blatter, u desh të ndërhynte për t’i kërkuar dyshes të shkëmbenin trofetë, me të dy që dukeshin të pakënaqur.

Për 10 vitet e ardhshme, Messi ose Ronaldo fituan çdo Top të Artë dhe çmim FIFA që do të dilte në treg. Në fakt, që nga viti 2007, 20 nga 29 trofetë e dhëna për lojtarin e vitit në Europë i kanë shkuar njërit prej tyre.

Me gati 2,000 gola në karrierë së bashku, 85 trofe për klubin dhe vendin dhe çmime dhe rekorde të panumërta individuale, Messi dhe Ronaldo do të kujtohen përgjithmonë si dy nga lojtarët më të dekoruar në histori.

Është një rivalitet që ka përcaktuar dy dekadat e fundit të futbollit, duke tejkaluar klubet, vendet dhe garat për të riformësuar mënyrën se si është luajtur, konsumuar dhe debatuar loja në të gjithë botën.

“Dy lojtarë si ata, që garojnë në atë nivel për kaq shumë vite, duke luftuar për Topin e Artë dhe duke shënuar kaq shumë gola… Nuk mendoj se do ta shohim përsëri”, thotë fituesi i Kupës së Botës me Argjentinën, Angel di Maria, i cili luajti me të dy, në dokumentarin e ri të BBC Sport, ‘Rivals: Messi v Ronaldo’.

Të shtyrë nga një ndjekje e trofeve, rekordeve dhe një dëshirë e paepur për të qenë më i miri, dyshja- që ka të ngjarë të bëjë paraqitjet e tyre të fundit në Kupën e Botës këtë verë- e kanë shtyrë njëri-tjetrin drejt niveleve të reja.

Është një rivalitet që shkon përtej debatit përfundimtar ‘më i madhi i të gjitha kohërave’ që ata kanë nxitur.

“Të dy e ndryshuan futbollin”, thotë Di Maria.

Pyet këdo se kush është më i madhi dhe është e vështirë të gjesh një dakordësi.

“Duhet të jetë Ronaldo,” thotë ish-shoku i ekipit të Manchester United, Rio Ferdinand.

“Messi është më i miri që ka ekzistuar ndonjëherë,” këmbëngul ish-lojtari dhe trajneri i Barcelonës, Xavi.

Ronaldo e ka thënë fjalën e tij në të kaluarën, duke deklaruar në vitin 2012: “Nuk mund ta krahasosh një Ferrari me një Porsche. Është një motor i ndryshëm. Disa njerëz thonë se unë jam më i mirë, disa thonë se ai është. Ata do të vendosin se kush është më i mirë në këtë moment dhe unë mendoj se jam unë.”

Çfarë na tregojnë shifrat? Nëse gjykohet nga golat ose trofetë e Ligës së Kampionëve, Ronaldo kryeson. Nëse janë Topat e Artë ose totali i trofeve, Messi e lë në hije.

Për disa, Ronaldo doli përpara kur ndihmoi Portugalinë të fitonte Kampionatin Europian në vitin 2016, por Messi që atëherë e ka udhëhequr Argjentinën drejt dy titujve të Kupës së Amerikës dhe një Kupe Bote.

“Për mua, Messi është lojtari më i mirë në histori dhe Cristiano është golashënuesi më i madh në histori”, thotë eksperti spanjoll i futbollit, Guillem Balague.

Dhe Deco, i cili luajti me Ronaldon për Portugalinë dhe Messin për Barcelonën, thotë: “Ata janë të veçantë. Ata janë krejtësisht të ndryshëm nga të tjerët. Nuk është normale të jesh në këtë nivel gjatë gjithë këtyre viteve. Çdo vit, ka shumë lojtarë që bëjnë gjëra të mahnitshme për disa vite, por të jesh gati 20 vite në krye nuk është normale.”

Ndoshta bukuria e debatit ‘GOAT’- greatest of all time (më i miri i të gjitha kohëve) është se mund të mos zgjidhet kurrë dhe nuk ka nevojë të zgjidhet.

“Ata kanë filluar ta vlerësojnë secilin si bashkë-yje të dramës së futbollit në të cilën janë shfaqur gjatë 20 viteve të fundit”, thotë Jonathan Clegg, bashkautor i një libri për Ronaldon dhe Messin.

Dyshja shihet nga shumë si të kundërta polare.

Dribluesi kundër ekzemplarit fizik. Gjenialiteti i turpshëm kundër egos arrogante. Barcelona e Pep Guardiolës kundër Real Madridit të Jose Mourinhos. Adidas kundër Nike.

Por, ndërsa narrativa e rivalitetit të tyre padyshim u ndërtua mbi dallimet e tyre, ngjashmëritë ishin të habitshme, që në moshë të re.

Të dy lojtarët u rritën në një mjedis të përulur. Të dy lanë shtëpitë e tyre në moshë të re për të ndjekur ëndrrat e tyre- Messi në Barcelonë nga Argjentina në moshën 13 vjeç dhe Ronaldo në Lisbonë nga Madeira në moshën 12 vjeç dhe të dy luftuan pasi lanë familjen e tyre pas.

Reporteri i Ëall Street Journal, Joshua Robinson, bashkautor i një libri për Messi-Ronaldo, tha: “Messi dhe Ronaldo gjithmonë portretizohen si kaq të ndryshëm, por gjërat që i krijuan ata në fëmijërinë e tyre ishin tepër të ngjashme.

Të dy shkojnë në një vend që thotë ‘ne do të marrim talentin tënd dhe do të të bëjmë edhe më të madh’.

Ky premtim ndihet tërheqës, por është një rrezik i madh. Ai moment i angazhimit të plotë është kur ata e kuptojnë se kjo nuk është më punë fëmijërore.

Por gjëja më e madhe që i bashkoi të dy ishte dëshira e tyre e palëkundur për të pasur sukses, ndërsa ata shpejt ndërtuan reputacion si talente të reja të jashtëzakonshme.

“Tek Messi mund të shihje diçka ndryshe,” tha Xavi. “Jo vetëm cilësia, por edhe intensiteti me të cilin ai bënte gjëra. Kishte një agresivitet në sulm që nuk e kisha parë kurrë më parë. Cristiano madje i dha atij një shtytje shtesë për t’u bërë një lojtar më i mirë.”

Ndërkohë, në Angli, një adoleshent Ronaldo po nënshkruante për Manchester United nga Sporting.

“Nuk kam takuar kurrë një lojtar të ri kaq të sigurt në të ditur se çfarë donte,” tha Rene Meulensteen, i cili ishte pjesë e ekipit të klubit në atë kohë.

“Momenti që ai erdhi te Man United ishte thjesht një hap logjik i asaj që ai donte të bëhej- lojtari më i mirë në botë.

Shpejt përpara në vitin 2008 dhe gjysmëfinalen e Ligës së Kampionëve, Manchester United kundër Barcelonës. Ronaldo kundër Messit për herë të parë.

“Mund ta shihje që Messi ishte më i miri në La Liga dhe Cristiano ishte më i miri në Premier League,” tha gazetari spanjoll i futbollit Guillem Balague.

“Të shihje ata dy fëmijë në fushë së bashku ishte shenja e diçkaje që do të vinte.”

Manchester United vazhdoi të fitonte trofeun, Ronaldo ngriti Topin e Artë dhe një rivalitet për shekuj sapo kishte filluar.

“Nuk ka dyshim se të qenit në të njëjtën ligë ndryshoi gjithçka”, thotë Txiki Begiristain, drejtor i futbollit te Barcelona midis viteve 2003 dhe 2010.

Transferimi rekord botëror i Ronaldos prej 80 milionë funtesh te Real Madridi në vitin 2009 e futi dyshen në qendër të një prej rivaliteteve më të forta të klubeve në futboll- Barcelona kundër Real Madridit.

Dhe në kohën kur Ronaldo u largua për në Juventus në vitin 2018, dyshja kishte fituar pesë Topa të Artë secili. Në nëntë sezonet që dyshja ishte së bashku në Spanjë, Ronaldo kishte shënuar 450 gola në 438 ndeshje për Realin. Messi, 471 në 476 ndeshje për Barcën.

Por ishte bërë shumë më tepër sesa thjesht numra. Tani, ishte personale dhe rritja e mediave sociale nënkuptonte se bota po shikonte.

“Rivaliteti Mourinho-Guardiola ishte si një pasqyrë për rivalitetin Ronaldo-Messi. Dhe, si lojtarë, ata e dinin se golat e fitores ishin rruga e tyre drejt një epërsie,” shtoi gazetari spanjoll i futbollit Sid Loëe.

“Ne mund ta shihnim të gjithën në telefonat tanë. Dhe nga ana tjetër, ekspozimi global për rivalitetin Messi-Ronaldo tani ishte shumë i lartë, absolutisht jashtë listave. Çdo gjë që bënin ishte e domosdoshme të shihej.

Në vitin 2012, Ronaldo e frymëzoi Realin drejt titullit të parë të La Ligës në katër vjet, por ishte Messi ai që mori çmimin e tij të katërt radhazi “Topi i Artë”. Ai fitoi katër nga pesë të tjerat.

“Ekziston një armiqësi e vërtetë që filloi të rritet”, thotë Robinson. “Ata nuk e pranonin shumë njëri-tjetrin, ata i urrenin krahasimet”.

Kur Messi shënoi golin e fitores në minutën e 92-të për Barcelonën kundër Real Madridit në vitin 2017, ai e hoqi fanellën dhe e ngriti atë para turmës.

“Në rrëfimin popullor, Cristiano kishte qenë diva dhe Messi kishte qenë shërbëtori i përulur i Barcelonës, por ky ishte momenti kur Messi e riafirmoi veten kundër rivalitetit, duke thënë ndoshta për herë të parë në karrierën e tij ‘më shikoni'”, thotë Robinson.

Vetëm disa muaj më vonë, Ronaldo imitoi festimin kur shënoi në Superkupën e Spanjës kundër Barcelonës.

Rivaliteti Messi-Ronaldo në Spanjë mund të ketë mbaruar kur ky i fundit iu bashkua Juventusit në vitin 2018 por debati global dhe i vazhdueshëm nuk po zhdukej.

Ronaldo u rikthye në Manchester United përpara se të transferohej në klubin aktual Al-Nassr në Arabinë Saudite, ndërsa Messi u transferua në Paris St-Germain, përpara se të nënshkruante për Inter Miami në Major League Soccer të Amerikës.

Duke parë ndikimin e tyre në Spanjë, për herë të parë lëvizjet e lojtarëve ishin po aq të motivuara

Në Instagram, Ronaldo ka afër 700 milionë ndjekës, Messi ka 500 milionë. Fotografia më e pëlqyer në historinë e asaj platforme është argjentinasi duke ngritur trofeun e Kupës së Botës, duke grumbulluar më shumë se 75 milionë pëlqime.

Financiarisht, Ronaldo del në krye- sipas kanaleve zyrtare gjithsesi. Portugezi ka kryesuar Listën e Parave të Forbes si atleti më i paguar në botë për të katërtën herë radhazi, me 300 milionë dollarë në të ardhura totale. Messi është i treti në listë me 140 milionë dollarë.

Robinson thotë se Messi nuk ka më asgjë për të pushtuar. Ai ka atë gjë që Ronaldo nuk e ka, një Kupë Bote. Tani pyetja është, a e fitoi Messi të gjithë këtë epokë të futbollit?”

Duhet të mbahet mend se kjo histori nuk ka mbaruar dhe, me Argjentinën dhe Portugalinë që mund të takohen në fazat e fundit të Kupës së Botës këtë verë, akti i fundit mund të jetë gati të luhet.

Burimi: BBC. Përshtati: Gazeta Si.

The post Rivaliteti që ndryshoi futbollin appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Inteligjenca artificiale është përdorur për të zhvilluar një lloj vaksine “thelbësisht të re” që mund të mbrojë nga një sërë virusesh dhe të parandalojë pandemitë, thonë studiuesit.

Ekipi në Universitetin e Kembrixhit thotë se është hera e parë që përbërësi kryesor i një vaksine është projektuar tërësisht nga AI dhe më pas është testuar te njerëzit.

Vaksina është projektuar për të funksionuar në të gjitha koronaviruset, të cilat do të përfshinin të gjitha variantet e Covid, si dhe viruset që aktualisht infektojnë kafshët, por që kanë potencialin të fillojnë pandeminë e ardhshme.

Puna është ende në fazat e hershme, por ekipi tashmë po zhvillon vaksina të veçanta që mund të trajtojnë gripin dhe Ebolën.

Vaksinat i mësojnë trupat tanë se si të dallojnë një infeksion për të rritur shanset tona për ta luftuar atë.

Por disa viruse janë të afta në ndryshimin e pamjes së tyre, ose mutacionin, kështu që vaksinat mund të dalin shpejt nga përdorimi. Kjo është arsyeja pse vaksinat kundër Covid dhe gripit të dimrit duhet të përditësohen rregullisht.

“Ne jemi gjithmonë prapa,” tha Prof Jonathan Heeney, nga Universiteti i Kembrixhit, duke shtuar “ajo që po përpiqemi të bëjmë është të ecim përpara kurbës” dhe aq shumë përpara sa mund të na mbrojnë nga shpërthimet ose pandemitë e reja.

Si funksionon?

Normalisht, vaksinat hartohen duke përdorur një lloj aktual të virusit.

Hulumtuesit e Kembrixhit morën kode gjenetike të njohura nga një gamë koronavirusësh që ishin regjistruar nga programet e mbikëqyrjes që sillnin kërcënime të mundshme virale.

Këto kode gjenetike u analizuan nga një inteligjencë artificiale. Më pas, ajo hartoi një “super-antigjen” që mund të stërviste sistemin imunitar në një mënyrë të tillë që të jepte mbrojtje kundër të gjithë familjes së viruseve, edhe nëse ato mutoheshin ose një infeksion i ri kalonte nga kafshët te njerëzit.

Antigjenet janë përbërësit kritikë të vaksinave pasi kjo është ajo që sistemi imunitar mëson të sulmojë.

Heeney tha se kjo ishte hera e parë që një antigjen i projektuar nga AI ishte testuar te njerëzit.

Heeney i tha BBC se kjo ka të bëjë me prodhimin e vaksinave që na mbrojnë, jo vetëm nga viruset e sotme, por na mbrojnë nga ajo që mund të shkaktojë shpërthimin ose sëmundjen e ardhshme.

“Ky është një ndryshim themelor në mënyrën se si përgatitemi për pandemitë.”

Testet, në 39 persona, u hartuan për të vlerësuar nëse vaksina të tilla ishin të sigurta. Një studim i dytë, që përfshin rreth 200 persona, do të japë një kuptim më të mirë se sa mirë po e stërvit sistemin imunitar.

Ekipi i Kembrixhit tashmë po kryen kërkime në kafshë mbi vaksinat universale të gripit sezonal që nuk do të duhej të përshtateshin çdo vit dhe një vaksinë H5N1 kundër gripit të shpendëve, në rast se virusi që aktualisht po shkatërron popullatat e shpendëve bëhet një pandemi njerëzore.

Ata po shqyrtojnë gjithashtu një vaksinë për ethet hemorragjike virale, të cilat do të përfshinin speciet e Ebolës. Shpërthimi aktual në Republikën Demokratike të Kongos po shkaktohet nga një specie për të cilën ende nuk është zhvilluar një vaksinë.

The post Krijohet vaksina e parë në botë e projektuar nga inteligjenca artificiale appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Rrëshqitje dherash kanë ndodhur gjatë natës në zonën e Currilave pranë një pallati banimi.

Si pasojë e rrëshqitjeve, është dëmtuar muri lindor i ndërtesës në katin e parë, ku ushtronte aktivitetin një restorant. Për shkak të rrezikshmërisë, banorët e pallatit janë evakuuar ndërkohë që ende nuk dihen dëmet materiale në pallat.

Dyshimet e para janë që shirat e rënë të mërkurën e të enjten, si dhe ndërhyrjet në kodër kanë favorizuar rrëshqitjen e dherave nga kodra.

The post Durrës/ Rrëshqitje dherash në Currila, dëmtime në një pallat, evakuohen banorët appeared first on Gazeta Si.

Një aksident i rëndë ka ndodhur këtë mëngjes në aksin Kardhiq-Delvinë, në vendin e quajtur Fushë Vërri të Delvinës, ku ka mbetur i vdekur 20-vjeçari O. M. dhe tre persona kanë mbetur të plagosur.

Ngjarja ka ndodhur rreth 1 orë më parë.

Sipas raportimeve të para, janë përplasur dy automjete dhe si pasojë e goditjes, njëri prej tyre ka dalë nga rruga dhe është përmbysur.

The post Aksident i rëndë në Delvinë, humb jetën 20-vjeçari, tre të tjerë mbeten të plagosur appeared first on Gazeta Si.

Grumbuj të mëdha mbeturinash janë në të gjithë Havanën, një qytet me gati dy milionë banorë, duke ngritur shqetësime në rritje në lidhje me shëndetin publik dhe kanalizimet.

Autoritetet lokale thonë se mungesa e karburantit ka kufizuar funksionimin e kamionëve shtetërorë të mbledhjes, duke lënë mbeturinat të pambledhura për periudha të zgjatura.

Banorët raportojnë se grumbujt e mbeturinave të tejmbushura janë bërë një pamje e zakonshme si në lagjet qendrore ashtu edhe në lagjet periferike, veçanërisht ndërsa temperaturat rriten përpara muajve të verës.

The post Kriza e karburantit mbush Havanën me grumbuj mbeturinash appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Lionel Messi nuk ka dyshim!

I pyetur në një reklamë të Kupës së Botës për të thënë lojtarin më të mirë të gjeneratës së re, ai tha: Lamine. Nuk ka dyshim për këtë: për mua, ai është më i miri.”

Po atë javë, rrjeti televiziv amerikan CBS e pyeti Lamine Yamal nëse Spanja do ta fitonte Kupën e Botës. Ai buzëqeshi dhe tha “Po”.

Ajo që e bën djalin e mrekullueshëm të Spanjës, Lamine Yamal, vërtet të shquar nuk është thjesht lëvdatat që i bëhen, është qetësia me të cilën ai i mban ato dhe qartësia me të cilën ai tashmë po formëson identitetin e tij si futbollist dhe si njeri.

Ai është 18 vjeç. Ka luajtur tashmë në një gjysmëfinale të Ligës së Kampionëve, ka fituar një Kampionat Europian dhe i është dhënë fanella me numrin 10 te Barcelona që Messi e mbante për gati 15 vjet. Megjithatë, gjëja më mbresëlënëse tek ai nuk është mosha. Është qetësia.

Krahasimet me Messin janë të pashmangshme

Krahasimi me Messin vjen pavarësisht nëse Lamine Yamal e do apo jo.

Për një gjë, të dy luajnë me këmbë të majtë, dhe loja e të riut është e bekuar me të njëjtën inteligjencë driblimi, të njëjtën lehtësi mashtruese, që e bën të vështirën të duket e pashmangshme.

Në fakt, ai ka pasur një ndikim shumë më të madh se Messi në të njëjtën moshë, por do të ishte e parakohshme të sugjerohej se ai mund të arrijë në të njëjtin nivel.

Ndërsa krahasimet mund të duken të kota, statistikat tregojnë se Lamine Yamal është në rrugën e tij për t’u bërë trashëgimtari i denjë i Messit.

Në vetëm 18 vjeç, ai ka luajtur 151 herë për Barcelonën. Deri në kohën kur Messi mbushi 19 vjeç më 24 qershor 2006, ai kishte bërë vetëm 41 paraqitje në ligën më të lartë për klubin.

Ronaldinho, i cili luajti përkrah Messit në fillimin e asaj epoke të artë në Barcelonë dhe fitoi një Ligë të Kampionëve me të, e ka dhënë verdiktin e tij.

“Unë dhe Messi bëmë histori, dhe tani është radha e Lamine Yamal. Ajo që ai ka treguar tashmë në një moshë kaq të re është e jashtëzakonshme”, tha braziliani për FIFA-n në mars.

Ish-mbrojtësi i Manchester United, Rio Ferdinand, shkoi më tej, kur u pyet nëse Yamal është tashmë më i mirë se Messi dhe Cristiano Ronaldo që ishin në një moshë të ngjashme.

“Po”, u përgjigj Ferdinand në ESPN.

“Potenciali i tij mund të jetë më i mirë se i tyre. Puna e bërë në moshën 17 vjeç- askush nuk e ka bërë. Pele mund ta ketë bërë, por unë nuk e kam parë Pelen.”

Trajneri i Spanjës, Luis de la Fuente, e ka parë Lamine Yamal të zhvillohet në të gjitha grupmoshat me ekipin kombëtar dhe beson se ajo që po sheh nuk është vetëm talent.

“Ai është një lojtar i bekuar nga Zoti. Gjenitë e futbollit kanë diçka të veçantë, dhe ai e ka atë,” tha De la Fuente.

“Mund t’i shihni menjëherë ato lloj futbollistësh që preken nga magjia që thotë: do të jesh i veçantë.”

Hansi Flick, i cili e sheh atë në stërvitje çdo ditë dhe e ka parë të performojë në ndeshjet më të mëdha gjatë gjithë sezonit, përdor gjuhë të ngjashme.

Trajneri i Barcelonës thotë se ai është i veçantë, është një gjeni.

“Në ndeshjet e mëdha, ai shfaqet. Lojtarët zakonisht nuk e arrijnë këtë nivel pjekurie derisa të jenë 24 ose 25 vjeç. Nëse ky lloj talenti vjen vetëm çdo gjysmë shekulli, jam i lumtur që është për Barcelonën”.

Ajo që e dallon Lamine Yamal nga shumica e talenteve është se ai nuk po përpiqet të bëhet Messi. Ai e admiron atë, por ka një kokëfortësi të qetë në mënyrën se si ai e formulon ambicien e tij.

“Për mua, Messi është lojtari më i madh i futbollit në histori,” tha ai. “Ai është një legjendë dhe nuk e konsideroj veten të denjë të krahasohem me të.

“Nuk dua të jem Messi dhe ai e di këtë. Dua të ndjek rrugën time.”

E njëjta gjë vlen edhe kur në bisedë hyn Cristiano Ronaldo. Lamine Yamal nuk e hedh poshtë krahasimin ose trashëgiminë- ai thjesht refuzon të mbajë ambicien e tij rreth kësaj.

“Është më mirë të mos e krahasosh veten me askënd,” tha ai në një ceremoni çmimesh.

“Lojtarë si Cristiano Ronaldo bënë atë që bënë sepse donin të ishin vetvetja. Unë përpiqem të jem vetvetja, të luaj lojën time dhe t’i bëj njerëzit të më njohin për faktin që jam Lamine.”

‘Presioni nuk ekziston, është një justifikim’

Futbolli është i mbushur me shumë ish-pretendentë për fronin e Messit, të gjithë të cilët kanë arritur dhe vuajtur shkallë të ndryshme suksesi dhe vështirësish.

Giovani dos Santos, Gerard Deulofeu, Ansu Fati, Munir El Haddadi dhe, më i njohuri, Bojan Krkic janë vetëm disa nga lojtarët që janë cituar si lojtarët e radhës.

Lamine Yamal preferon t’i lërë mediat të flasin ndërsa ai përqendrohet në ecjen përpara, edhe me bisedat e vazhdueshme për Topin e Artë që e kanë ndjekur që kur ishte 16 vjeç.

Ai luan në mënyrë që njerëzit të argëtohen. Ai dëshiron që fëmijët të duan të jenë si ai, jo si Messi ose Ronaldo.

“Nuk po mendoj për Topin e Artë. Dua të kënaqem dhe të fitoj me Barcën dhe ekipin kombëtar,” tha ai.

“Presioni nuk ekziston, është një justifikim. Nëse mendon vetëm për t’u kënaqur dhe për t’u argëtuar, nuk ka presion.”

Trajneri i tij i të rinjve, Inocente Diaz, i cili e pa të kalonte nëpër akademinë e Barcelonës, e thoshte këtë vite më parë.

“Ai është edhe më i mirë se Messi,” i tha ai gazetës spanjolle Sport në vitin 2025.

“Ai zotëron një përzierje unike atributesh fizike që të kujtojnë si Messin ashtu edhe Cristiano Ronaldon. Brenda gjashtë vitesh, ai do të fitojë Topin e Artë.”

Lamine Yamal, nga ana e tij, e mban Kupën e Botës në shënjestër.

“Gjithmonë e kam imagjinuar të luaj në një Kupë Bote, duke parë nënën time në tribuna. Shpresoj ta fitoj,” tha ai.

Ka diçka të fshehur për Lamine Yamal që trajnerët e tij në La Masia, akademia e Barcelonës, e kuptuan shumë kohë para se pjesa tjetër e botës ta kapte.

Ai renditet si sulmues krahu. Ai terrorizon mbrojtësit e krahut nga krahu i majtë. Shifrat e tij të driblimit janë elitare. E megjithatë, kur CBS e pyeti se si luante si djalë, përgjigjja erdhi si një zbulim.

“Kur isha i vogël, nuk dribloja shumë ose nuk kaloja shumë kundërshtarë. Shënoja shumë gola, vrapoja shumë, por mbi të gjitha kisha një vizion shumë të mirë të lojës,” tha ai.

“Përqendrohesha në atë që bënte Messi sepse ai jepte pasime të ndryshme, pasime që çonin në gola. Dhe shikova Modricin, i cili pasonte me pjesën e jashtme të këmbës së tij. Kjo më dukej më interesante sesa driblimi, sepse ka më shumë të bëjë me mendjen.”

Albert Puig, një nga trajnerët e tij në akademinë e Barcelonës, e mësoi këtë vite më parë.

“Lamine shprehet më mirë kur ka linja pasimi dhe disa referenca përpara tij,” tha Puig.

“Mendoj se ai mund të evoluojë ashtu siç e bëri Messi, duke iu afruar lojës, duke qenë në kontakt me topin dhe duke marrë pjesë më shumë.”

Të dhënat kanë filluar ta konfirmojnë këtë. Gjatë dy sezoneve të fundit, Lamine Yamal është zhvendosur gjithnjë e më shumë në zonat e brendshme, duke vepruar si një organizator i dytë po aq sa edhe si anësor.

Julen Guerrero, i cili punoi me të në sistemin e të rinjve të Spanjës, nuk është i befasuar.

“Është një pozicion më pak i rehatshëm sepse ekipet bllokojnë më shumë qendrën, ka më pak hapësira, duhet të jesh më i duruar. Por ai është shumë inteligjent. Ai di si të lëvizë.”

Roli i anësorit shpërblen shpejtësinë dhe izolimin. Roli qendror shpërblen gjithçka që Lamine Yamal tërhiqej si fëmijë- vizioni, koha, pasimi i destinuar të bëhet gol para se të largohet nga këmba.

Messi bëri pikërisht këtë udhëtim. Iu deshën deri në mesin e të 20-tave për ta përfunduar atë. Lamine Yamal mund të mos ketë nevojë për kaq shumë kohë.

Kupa e Botës po afron. Lamine Yamal do të jetë 18 vjeç kur të vijë finalja dhe nuk do të mbushë 19 deri një ditë para gjysmëfinales së parë më 14 korrik.

Spanja do të shkojë atje si një nga favoritët, e ndërtuar rreth tij.

Burimi: BBC. Përshtati: Gazeta Si.

The post Një adoleshent që nuk dëshiron të jetë Messi- Si po e shtron rrugën e tij Lamine Yamal appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Ushqimi i pasigurt shkakton rreth 866 milionë sëmundje dhe 1.5 milionë vdekje çdo vit në mbarë botën, duke nxjerrë në pah ndikimin, shpesh të anashkaluar, të ushqimit të kontaminuar në shëndet, zhvillim dhe ekonomi, sipas të dhënave të reja nga agjencia e shëndetit të OKB-së.

Informacionet e reja të publikuara tregojnë se fëmijët nën pesë vjeç janë veçanërisht të prekshëm.

Edhe pse ata përbëjnë vetëm 9 për qind të popullsisë globale, ata vuajnë nga gati një e treta e të gjitha sëmundjeve që vijnë nga ushqimi, shumë prej të cilave sëmundje të rënda diarreike që mund të rezultojnë fatale, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

Ekspozimi ndaj kimikateve si plumbi përmes ushqimit mund të dëmtojë gjithashtu trurin në zhvillim dhe të shkaktojë probleme neurologjike dhe zhvillimore gjatë gjithë jetës tek fëmijët.

“Siguria ushqimore nuk është një çështje abstrakte- ajo prek çdo vakt, çdo familje, çdo ditë. Ushqimi i pasigurt ka qenë gjithmonë një shqetësim i madh për shëndetin publik, por deri më tani na mungonte një pamje më e gjerë e numrit të tij tronditës njerëzor dhe ekonomik. Këto vlerësime të reja e ndryshojnë këtë,” tha Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Studimi zbuloi se bakteret, viruset dhe parazitët e transmetuar nga ushqimi përbënin shumicën e sëmundjeve, rreth 860 milionë raste vetëm në vitin 2021. Megjithatë, ndotja kimike ishte përgjegjëse për shumicën e vdekjeve të lidhura me ushqimin e pasigurt.

Sipas OBSH-së, rreziqet kimike përbënin 73 për qind të vdekjeve të shkaktuara nga ushqimi i kontaminuar në vitin 2021.

Arseniku inorganik dhe plumbi ishin kontribuesit kryesorë, kryesisht sepse ekspozimi i zgjatur rrit rrezikun e sëmundjeve të zemrës dhe kancerit. Së bashku, të dyja substancat ishin të lidhura me më shumë se një milion vdekje në një vit të vetëm.

Ushqimi mund të kontaminohet përmes ujit të pasigurt, produkteve të trajtuara në mënyrë të papërshtatshme ose toksinave që hyjnë në zinxhirin ushqimor përmes ndotjes së mjedisit dhe aktiviteteve industriale.

OBSH tha se Afrika dhe Azia Juglindore përbëjnë gati tre të katërtat e të gjitha sëmundjeve të transmetuara nga ushqimi dhe 60 për qind të vdekjeve globale.

Fëmijët dhe njerëzit që jetojnë në komunitete me burime të pakta përballen me rreziqet më të mëdha, duke reflektuar pabarazi të vazhdueshme në sistemet ushqimore, aksesin në kujdesin shëndetësor dhe kanalizimet.

Ndikimi shtrihet gjithashtu përtej shëndetit.

OBSH-ja vlerëson se sëmundjet që vijnë nga ushqimi rezultuan në rreth 310 miliardë dollarë humbje produktiviteti në vitin 2021.

The post Ushqimi i kontaminuar vret 1.5 milion njerëz çdo vit, fëmijët më të rrezikuarit appeared first on Gazeta Si.

Rreth 7,000 lojtarë morën pjesë në një festival gjigant të pingpongut në Moskë, me organizatorët që synonin të vendosnin një rekord të ri botëror për turneun më të madh me pjesëmarrje masive të mbajtur ndonjëherë.

Mijëra entuziastë të pingpongut u mblodhën në stadiumin Luzhniki të Moskës për atë që organizatorët shpresojnë të bëhet një rekord i ri botëror.

Garuesit morën pjesë në kategori për fëmijë, amatorë dhe veteranë. Organizatorët thanë se ngjarja pritet të tejkalojë rekordin e mëparshëm, të vendosur gjithashtu në Moskë, kur morën pjesë më shumë se 5,000 njerëz.

Shumë pjesëmarrës e përshkruan festivalin si një festë të sportit dhe komunitetit, duke bashkuar lojtarë nga breza të ndryshëm.

The post Rekord botëror, 7000 lojtarë garojnë në festivalin gjigant të pingpongut në Moskë appeared first on Gazeta Si.