Western Balkan economies do not rely on the same engines of development. Some countries have maintained a relatively strong industrial base, while others depend more heavily on trade, tourism and services. Albania, meanwhile, stands out for the large contribution of agriculture and, in particular, construction to its economy.

Monitor processed Eurostat data and compared the structure of gross value added by economic activity (excluding net taxes on products and subsidies) across the Western Balkan countries and against the European Union average for 2024, the latest year for which data are available.

Growth models across the region differ significantly, not only from one country to another, but also from the structure of the average EU economy. In the European Union, economic activity is distributed more broadly across industry, professional services, public administration, real estate and finance. Western Balkan economies, by contrast, remain more heavily concentrated in traditional sectors.

The comparison shows that Western Balkan countries continue to rely more strongly on agriculture, construction, trade and traditional industry, while the European Union has a larger share of professional and financial services, as well as knowledge-based activities.

 

Albania has the highest share of construction

Albania is the country where construction accounts for the largest share of the economy. According to the data, the sector generates 13.8% of gross value added, more than twice the European Union average of 5.5% and significantly above all other Western Balkan countries.

Construction’s share of the Albanian economy is also the highest in Europe. In Kosovo, the sector accounts for around 10% of the economy, compared with 7.2% in North Macedonia, 5.9% in Serbia, 5.6% in Bosnia and Herzegovina, and approximately 5% in Montenegro.

The rapid expansion of construction, supported by investment in housing, tourism facilities and large-scale developments in urban and coastal areas, has been one of Albania’s main sources of economic growth in recent years. However, excessive dependence on construction does not necessarily represent a sustainable long-term development model.

Construction can create jobs, attract capital and stimulate related industries, but it offers less scope for sustained productivity growth, exports and innovation than manufacturing, technology or professional services. Once an investment cycle is completed, the sector’s ability to generate a continuous flow of new value is more limited.

Moreover, construction has also served as a channel for the inflow of informal money into the country, as indicated by recent investigations conducted by the Special Structure against Corruption and Organised Crime, SPAK. This has been one of the factors contributing to the sharp rise in property prices, making housing increasingly unaffordable for local residents.

In addition to construction, Albania also has the highest share of agriculture in the region. The sector generates around 17–18% of gross value added, compared with less than 2% in the European Union. This gap shows that a considerable proportion of economic activity and employment remains concentrated in sectors with relatively low productivity.

 

Despite agriculture’s high contribution to the economy, food prices in Albania are now higher than the European Union average, an indication of the sector’s low productivity.

Industry accounts for around 12% of the Albanian economy, a level considerably below both the EU average and the shares recorded in other countries in the region. Its contribution is particularly low when compared with Kosovo, Bosnia and Herzegovina, Serbia and North Macedonia, where industry accounts for between 20% and 23% of gross value added.

Trade, transport, accommodation and food services together generate more than one-fifth of the economy, reflecting the growing role of tourism and consumption in Albania’s economic model.

Another weakness is the relatively limited development of financial intermediation. Finance and insurance account for only around 2% of Albania’s gross value added, compared with 6.2% in Serbia, 5.7% in Montenegro, 4.4% in Bosnia and Herzegovina and an EU average of 4.7%.

This low share reflects not only the limited size of the financial market, but also the economy’s almost complete dependence on the banking system. Capital markets, investment funds, insurance and alternative financing instruments remain underdeveloped.

On a more positive note, Albania has performed relatively well in professional, scientific and technical activities, together with administrative and support services. This group of activities reached 8.4% of gross value added, the second-highest share in the region after Serbia’s 9.4%, and has moved closer to the EU average of 11.8%.

This development points to a gradual expansion of services that require greater knowledge, specialisation and a more highly qualified workforce. The category includes legal and accounting services, management consultancy, architecture and engineering, technical testing and analysis, scientific research, advertising and market research, design, translation and other specialised activities. It also includes administrative and support services such as employment agencies, leasing, travel agencies, security, cleaning, building maintenance, office support and call centres.

 

Serbia builds a more technology-oriented model

In contrast with Albania, Serbia stands out for the development of its information and communication sector. The activity now generates around 10% of gross value added, the highest share in the Western Balkans and almost twice the European Union average.

In Albania, information and communication account for only 2.6% of gross value added, the lowest share in the region alongside Kosovo, where the figure stands at 2.5%.

The expansion of information technology has helped Serbia build an economic model that is more oriented towards exports of higher-value-added services, skilled employment and investment in knowledge.

 

Unlike construction, the technology sector can expand without requiring major investment in land and real estate. It also offers greater potential for increasing productivity, wages and exports, while supporting integration into international service-sector value chains.

The structure of the Serbian economy is also more diversified. Industry generates around one-fifth of gross value added, or 21.2%, significantly more than in Albania, while construction has a more moderate share of approximately 6%.

Serbia also has a stronger presence in financial services, real estate and professional activities. Agriculture, although still important, accounts for only around 4% of the economy, far less than in Albania.

 

Montenegro, the economy most dependent on trade and tourism

Montenegro has the economic model most strongly oriented towards trade, transport, accommodation and food services. Together, these activities account for around one-third of gross value added, the highest proportion in the region.

Montenegro records a 32.6% share for trade, transport, accommodation and food services, well above the EU average of 18.9%. This structure reflects the economy’s strong dependence on tourism.

In years of high tourist arrivals, the sector generates income, employment and foreign-currency inflows. However, such dependence also leaves the country vulnerable to external shocks, changes in tourism demand and wider international uncertainty.

Montenegro has the lowest industrial share in the region, at around 10–11%, while construction accounts for approximately 5% of the economy.

Financial and real-estate activities also play a relatively important role, partly reflecting foreign investment in property and tourism-related developments. The respective shares cited in the data are 5.7% and 7.5% of gross value added.

 

Kosovo relies on Industry, Trade and Construction

Kosovo has an economic structure in which industry, trade and construction account for a substantial share of activity. Industry generates more than one-fifth of gross value added, at 22.8%, one of the highest proportions in the Western Balkans.

Trade, transport, accommodation and food services account for around one-quarter of the economy, while construction contributes approximately 10%. This is the second-highest share in the region after Albania and also one of the highest in Europe.

Agriculture remains relatively important, accounting for 9.3% of gross value added.

 

By contrast, information and communication, finance and professional services remain less developed than elsewhere in the region and below the European average. Kosovo therefore displays a structure similar to Albania’s, with the main exception being the much greater contribution made by industry.

 

North Macedonia has a more balanced structure

North Macedonia has a relatively more diversified economic structure, with activity distributed across industry, trade, construction and services.

Industry accounts for around 21% of the economy, while trade, transport, accommodation and food services have a broadly similar combined share.

Construction represents 7.2% of gross value added, above the EU average but below the levels recorded in Albania and Kosovo.

Agriculture retains a share of around 7%, while real-estate activities are relatively important, accounting for 11.6% of gross value added. This is the highest share in the region and is also above the European Union average of 10.8%.

 

Bosnia and Herzegovina retains its industrial base

Bosnia and Herzegovina has one of the largest industrial shares in the region, with industry generating around 21% of gross value added. The country relies on manufacturing, energy and activities linked to exports to the European market.

Trade, transport, accommodation and food services also play a major role, accounting for close to one-quarter of the economy.

Agriculture generates 5.4% of gross value added, while construction has a considerably smaller share than in Albania and Kosovo, also standing at 5.4%.

Trade, transport, accommodation and food services contribute 24.7% of total gross value added, the third-highest share in the region after Montenegro and Kosovo.

However, professional services, at 5.5%, and finance, at 4.4%, have yet to reach the scale recorded in the more advanced economies of the European Union.

O.Liperi

The post Balkan Growth Models: Albania Builds, Serbia Goes Digital appeared first on Revista Monitor.

Ekonomitë e Ballkanit Perëndimor nuk mbështeten në të njëjtët motorë zhvillimi. Disa vende kanë ruajtur një bazë relativisht të fortë industriale, të tjera varen më shumë nga tregtia, turizmi dhe shërbimet, ndërsa Shqipëria dallohet për peshën e lartë të bujqësisë dhe, veçanërisht, të ndërtimit.

Monitor ka përpunuar të dhënat e Eurostat dhe ka krahasuar strukturës e vlerës së shtuar bruto sipas aktivitetit ekonomik (pa përfshirë neto taksat e subvencionet) për vendet e Ballkanit Perëndimor dhe mesataren e Bashkimit Europian për vitin 2024 (të dhënat e fundit të disponueshme).

Modelet e rritjes në rajon ndryshojnë ndjeshëm jo vetëm nga njëri-tjetri, por edhe nga ekonomia mesatare e Bashkimit Europian.

Në BE, aktiviteti ekonomik është më i shpërndarë ndërmjet industrisë, shërbimeve profesionale, administratës publike, pasurive të paluajtshme dhe financave, ndërsa vendet e Ballkanit vijojnë të kenë një përqendrim më të madh në sektorë tradicionalë.

Krahasimi tregon se vendet e Ballkanit Perëndimor vijojnë të mbështeten më shumë në bujqësi, ndërtim, tregti dhe industri tradicionale, ndërsa Bashkimi Europian ka një peshë më të madhe të shërbimeve profesionale, financiare dhe aktiviteteve me bazë njohuritë.

 

Shqipëria, pesha më e lartë e ndërtimit

Shqipëria është vendi ku ndërtimi zë peshën më të lartë në ekonomi. Sipas të dhënave të grafikut, sektori gjeneron 13.8% të vlerës së shtuar bruto, më shumë se dyfishi i mesatares së Bashkimit Europian prej 5.5% dhe dukshëm mbi të gjitha vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor.

Pesha e ndërtimit në Shqipëri rezulton më e larta në Europë. Në Kosovë ky sektor përbën rreth 10% të ekonomisë, në Maqedoninë e Veriut 7.2%, ndërsa në Serbi 5.9%, Bosnjë-Hercegovinë, 5.6% dhe Malin e Zi luhatet rreth 5%.

Zgjerimi i shpejtë i ndërtimeve, i mbështetur nga investimet në banesa, struktura turistike dhe zhvillime të mëdha në zonat urbane e bregdetare, ka qenë një ndër burimet kryesore të rritjes ekonomike të Shqipërisë gjatë viteve të fundit.

Por mbështetja e tepruar te ndërtimi nuk përfaqëson domosdoshmërisht një model të qëndrueshëm zhvillimi në afat të gjatë.

Ndërtimi mund të krijojë punësim, të tërheqë kapital dhe të ushqejë sektorë të lidhur me të, por krijon më pak hapësirë për rritjen e produktivitetit, eksportet dhe inovacionin sesa industria e përpunimit, teknologjia apo shërbimet profesionale.

Pasi përfundon cikli i investimit, aftësia e tij për të prodhuar vazhdimisht vlerë të re është më e kufizuar.

Për më tepër, ky sektor ka shërbyer si një kanal për hyrjen e parave informale në vend, siç rezultoi edhe nga hetimet e fundit të SPAK-ut, duke qenë një nga faktorët kryesorë që ka fryrë çmimet e pasurive të paluajtshme dhe i ka bërë ato më pak të përballueshme për vendasit.

Veç ndërtimit, Shqipëria ka edhe peshën më të lartë të bujqësisë në rajon. Ky sektor gjeneron rreth 17-18% të vlerës së shtuar bruto, kundrejt më pak se 2% në BE. Diferenca tregon se një pjesë e konsiderueshme e ekonomisë dhe e punësimit vazhdon të jetë e përqendruar në aktivitete me produktivitet relativisht të ulët.

Pavarësisht peshës së lartë të bujqësisë, Shqipëria ka çmime më të shtrenjta të ushqimeve sesa mesatarja e Bashkimit Europian, në një tregues të produktivitetit të ulët të sektorit.

Shqipëria shtrenjtohet më tej në 2025, çmimet e ushqimeve e kalojnë për herë të parë mesataren e BE

Industria zë rreth 12% të ekonomisë shqiptare, një nivel dukshëm më i ulët se mesatarja e BE-së dhe se vendet e tjera të rajonit. Pesha e saj është veçanërisht e vogël në krahasim me Kosovën, Bosnjë-Hercegovinën, Serbinë dhe Maqedoninë e Veriut, ku pesha e industrisë luhatet mes 20-23%.

Ndërkohë, tregtia, transporti, akomodimi dhe shërbimet ushqimore përbëjnë së bashku më shumë se një të pestën e ekonomisë, duke reflektuar rolin në rritje të turizmit dhe të konsumit në modelin ekonomik shqiptar.

Një tjetër dobësi e Shqipërisë është zhvillimi relativisht i ulët i ndërmjetësimit financiar. Financat dhe sigurimet kanë një peshë të vogël në vlerën e shtuar bruto të Shqipërisë, rreth 2%, më pak se në Serbi (6.2%), Malin e Zi (5.7%), Bosnjë-Hercegovinë (4.4%) dhe në mesataren e Bashkimit Europian (4.7%).

Pesha e ulët tregon jo vetëm përmasat e kufizuara të tregut financiar, por edhe varësinë e ekonomisë pothuajse tërësisht nga sistemi bankar. Tregjet e kapitalit, fondet e investimeve, sigurimet dhe instrumentet alternative të financimit vijojnë të jenë pak të zhvilluara.

Në kahun pozitiv, Shqipëria ka shënuar një zhvillim relativisht të mirë në aktivitetet profesionale, shkencore dhe teknike, së bashku me shërbimet administrative dhe mbështetëse.

Pesha e këtij grupi aktivitetesh në vlerën e shtuar bruto arriti në 8.4%, e dyta më e lartë në rajon pas Serbisë (9.4%) është afruar me mesataren e Bashkimit Europian (11.8%), duke treguar një zgjerim gradual të shërbimeve që kërkojnë më shumë njohuri, specializim dhe fuqi punëtore të kualifikuar.

 

Serbia ndërton një model më të orientuar drejt teknologjisë

Në kontrast me Shqipërinë, Serbia dallohet për zhvillimin e sektorit të informacionit dhe komunikimit. Ky aktivitet ka arritur të gjenerojë rreth 10% të vlerës së shtuar bruto, pesha më e lartë në Ballkanin Perëndimor dhe afërsisht dyfishi i mesatares së Bashkimit Europian. Për Shqipërinë ky tregues ësgtë vetëm 2.6%, më i ulëti në rajon, së bashku me Kosovën (2.5%).

Rritja e teknologjisë së informacionit e ka ndihmuar Serbinë të krijojë një model ekonomik më të orientuar drejt eksporteve të shërbimeve me vlerë të shtuar, punësimit të kualifikuar dhe investimeve në njohuri.

Ndryshe nga ndërtimi, sektori i teknologjisë mund të zgjerohet pa pasur nevojë për investime të mëdha në tokë dhe pasuri të paluajtshme. Ai ka gjithashtu potencial më të lartë për rritjen e produktivitetit, pagave, eksporteve dhe integrimin në zinxhirët ndërkombëtarë të shërbimeve.

Struktura e ekonomisë serbe është më e diversifikuar. Industria zë rreth një të pestën e vlerës së shtuar bruto (21.2%), dukshëm më shumë se në Shqipëri, ndërsa ndërtimi ka një peshë më të kontrolluar, prej rreth 6%.

Serbia ka gjithashtu një prani më të madhe të aktiviteteve financiare, të pasurive të paluajtshme dhe të shërbimeve profesionale. Bujqësia, megjithëse mbetet e rëndësishme, përbën vetëm rreth 4% të ekonomisë, shumë më pak se në Shqipëri.

 

Mali i Zi, ekonomia më e varur nga tregtia dhe turizmi

Mali i Zi ka modelin më të orientuar drejt shërbimeve të tregtisë, transportit, akomodimit dhe ushqimit. Së bashku, këto aktivitete zënë rreth një të tretën e vlerës së shtuar bruto, pesha më e lartë në rajon.

Mali i Zi ka peshën më të lartë të aktivitetit “Tregti, transport, akomodim, ushqim” në rajon, me 32.6% dhe shumë mbi mesataren e BE-së prej 18.9%. Kjo strukturë pasqyron varësinë e madhe të ekonomisë malazeze nga turizmi.

Në vitet me flukse të larta turistike, sektori sjell të ardhura, punësim dhe valutë, por një varësi e tillë e ekspozon vendin ndaj goditjeve të jashtme, ndryshimeve në kërkesën turistike dhe pasigurive ndërkombëtare.

Mali i Zi ka peshën më të ulët industriale në rajon, rreth 10-11%, ndërsa ndërtimi përbën afërsisht 5% të ekonomisë.

Aktivitetet e pasurive të paluajtshme dhe financat kanë një rol relativisht të rëndësishëm, të lidhur edhe me investimet e huaja në prona dhe zhvillimet turistike, me përkatësisht 5.7% dhe 7.5% të vlerës së shtuar bruto në ekonomi.

 

Kosova mbështetet te industria, tregtia dhe ndërtimi

Kosova ka një strukturë ku industria, tregtia dhe ndërtimi zënë pjesën më të madhe të ekonomisë. Industria gjeneron më shumë se një të pestën e vlerës së shtuar bruto (22.8%), ndër nivelet më të larta në Ballkanin Perëndimor.

Tregtia, transporti, akomodimi dhe shërbimi ushqimor përbëjnë rreth një të katërtën e ekonomisë, ndërsa ndërtimi ka një peshë prej afërsisht 10%, e dyta më e larta në rajon pas Shqipërisë, por edhe në Europë.

Edhe bujqësia vijon të jetë relativisht e rëndësishme, me 9.3% të vlerës së shtuar. Në të kundërt, informacioni, komunikimi, financat dhe shërbimet profesionale mbeten më pak të zhvilluara se në rajon dhe në mesataren europiane, duke shfaqur një strukturë të ngjashme me Shqipërinë, me përjashtim të peshës shumë më të lartë që zë industria.

 

Maqedonia e Veriut, strukturë më e balancuar

Maqedonia e Veriut paraqet një strukturë relativisht më të shpërndarë ndërmjet industrisë, tregtisë, ndërtimit dhe shërbimeve. Industria zë rreth 21% ekonomisë, ndërsa tregtia, transporti, akomodimi dhe ushqimi kanë një peshë të ngjashme.

Ndërtimi përbën 7.2% të vlerës së shtuar bruto, më shumë se mesatarja e BE-së, por më pak se në Shqipëri dhe Kosovë.

Bujqësia ruan një peshë prej rreth 7%, ndërsa aktivitetet e pasurive të paluajtshme janë relativisht të rëndësishme, me 11.6%, pesha më e lartë në rajon dhe mbi mesataren e bashkimit Europian prej 10.8%.

 

Bosnjë-Hercegovina ruan bazën industriale

Bosnjë-Hercegovina ka një nga peshat më të larta të industrisë në ekonominë e rajonit, me rreth 21% të vlerës së shtuar bruto. Vendi mbështetet në industrinë përpunuese, energjinë dhe aktivitetet që lidhen me eksportet drejt tregut europian.

Tregtia, transporti, akomodimi dhe ushqimi kanë gjithashtu një rol të madh, duke përbërë afro një të katërtën e ekonomisë. Bujqësia zë 5.4% të vlerës së shtuar bruto në ekonomi, ndërsa ndërtimi ka një peshë shumë më të ulët se në Shqipëri dhe Kosovë, në 5.4%.

“Tregti, transport, akomodim, ushqimi” sjell 24.7% të vlerës së shtuar në ekonomi, e treta më e lartë në rajon, pas Malit të Zi dhe Kosovës.

Megjithatë, shërbimet profesionale (5.5%) dhe financat (4.4%) nuk kanë arritur ende përmasat që kanë në ekonomitë më të zhvilluara të BE-së./ O.Liperi

The post Ekonomia e Ballkanit, Shqipëria kampione në ndërtim, Serbia në teknologji informacioni appeared first on Revista Monitor.

Bizneset që do të kërkojnë të rinovojnë në vitin 2027 marrëveshjen e Paqes Fiskale pritet të kenë më shumë kohë në dispozicion për aplikimet, pasi afati i procedurës parashikohet të zgjatet.

Afati i zbatimit të marrëveshjes është 1 vjeçar, por mund të rinovohet deri në 2 herë. Edhe afati i zbatimit nëse marrëveshja rinovohet zgjat 1 vit.

Burime nga administrata tatimore bëjnë të ditur se, ndryshe nga viti i parë i zbatimit kur aplikimet u kufizuan në rreth 20 ditë, vitin e ardhshëm periudha e aplikimit pritet të zgjatet deri në rreth një muaj.

Në vitin e parë të zbatimit të ligjit “Për marrëveshjen e Paqes Fiskale”, aplikimet nisën më 15 Maj dhe përfunduan më 5 Qershor 2026, duke vendosur një afat të shkurtër për bizneset që të përfshiheshin në skemë.

Udhëzimi i Tatimeve: Aplikimet për Paqen Fiskale mbyllen më 5 Qershor, pas këtij afati do refuzohen

Sipas burimeve, për vitin e dytë të zbatimit të marrëveshjes, në vitin 2027 aplikimet parashikohen të hapen më 15 Maj dhe të përfundojnë më 15 Qershor, duke krijuar një periudhë rreth 30-ditore për dorëzimin e kërkesave.

Në kuadër të marrëveshjes, bizneset përfitojnë gjithashtu të drejtën për të korrigjuar pasqyrat financiare të tre viteve të mëparshme, ndërsa rivlerësimi aplikohet vetëm në vitin e parë të marrëveshjes.

Ekspertët kërkuan më herët shtyrje të afatit për aplikimet e marrëveshjes së Paqes Fiskale, pasi afatet e kufizuara të zbatimit mund të krijojnë vështirësi në implementimin e procesit.

Ndërkohë, përfaqësues të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve në një takim me bizneset kanë sqaruar, si këtë vit çdo zgjatje e mëtejshme e afateve do të ndikonte në shkurtimin e periudhës minimale 1-vjeçare të zbatimit të marrëveshjes për tatimpaguesit.

Vetëm 2 ditë afat për aplikimin e Paqes Fiskale; Tatimet: Nuk do të ketë shtyrje

Por nga të dhënat paraprake mësohet se interesi i bizneseve ka qenë i ulët për lidhjen e marrëveshjes së Paqes Fiskale.

Ligji parashikon që në marrëveshjen e Paqes Fiskale mund të përfshihen bizneset me të ardhura bruto mbi 14 milionë lekë në vit, ndërsa përjashtohen subjektet ndaj të cilave është hapur procedim penal për evazion fiskal apo mashtrim tatimor.

Në këtë marrëveshje me afat 1-vjeçar (me të drejta rinovimi deri në 2 herë), biznesit me të ardhura bruto mbi 14 milionë lekë në vit, do t’i llogaritet parapagimi i tatimit mbi një bazë të tatueshme të rritur.

Pra biznesi nuk do të parapaguajë një tatim të çfarëdoshëm, por që do të llogaritet mbi bazën e tatueshme, e përbërë nga fitimi i tatueshëm i vitit të mëparshëm, plus 18% rritje. Nëse fitimi i vërtetë në fund të vitit tejkalon kufirin (duke llogaritur fitimin e vitit të mëparshëm plus një marzh shtesë prej 18%), mbi këtë shtesë do të paguhet 5%.

Në thelb, marrëveshja nuk e ndryshon normën e tatimfitimit që është 23% për bizneset me të ardhura neto mbi 14 milionë lekë, por rrit bazën e tatueshme, pasi tatimi do të llogaritet mbi fitimin e vitit të kaluar plus një marzhi shtesë prej 18%. Vetëm për fitimin që tejkalon këtë nivel të vlerësuar, paguhet një tatim shtesë 5%.

Në këmbim, bizneset do të përfitojnë moskryerje të kontrolleve tatimore për periudhën e zbatimit të marrëveshjes.

Përveç parapagimit të tatimit kundrejt moskontrollit tatimor për 1 vit, bizneset e mëdha që do të lidhin Marrëveshjen e Paqes Fiskale me administratën tatimore gjithashtu do të kenë mundësinë të rideklarojnë pasqyrat financiare të tre viteve të fundit, kundrejt tatimit 5%.

Tatimi 5% do të aplikohet për ndryshime të tilla si: rivlerësimi i gjendjes së parasë cash, fshirja e aktiveve apo detyrimeve fiktive, deklarimi i pasurive të patreguara më parë, rideklarimi i fitimeve të mbartura dhe shpërndarja e tyre si dividend.

Për të gjitha këto raste nuk do të ketë gjoba, interesa apo kamatëvonesa, me kusht që tatimpaguesi të deklarojë paraprakisht se do të përfitojë nga marrëveshja./D.Azo

 

The post Paqja Fiskale, aplikimet për rinovimin e marrëveshjes për 2027 pritet të zgjasin 1 muaj appeared first on Revista Monitor.

Edhe pse tregu i punës në Shqipëri vijoi të përmirësohej gjatë vitit 2025, një pjesë e konsiderueshme e personave me arsim universitar mbeten jashtë tregut edhe pse janë në kërkim të punës.

Të dhënat e publikuara në raportin “Tregu i Punës 2025” të INSTAT tregojnë se 17,800 persona me arsim të lartë rezultonin të papunë, ndërsa pesha më e madhe e tyre i përket grup-moshave të reja, duke treguar vështirësitë që hasin të diplomuarit në gjetjen e një vendi pune pas përfundimit të studimeve.

Sipas statistikave, nga 17,800 të papunët me arsim të lartë në kërkim të punës, 5,370 janë të moshës 15-24 vjeç, ndërsa 4,323 i përkasin grup-moshës 25-29 vjeç. Në total, 9.693 persona, ose rreth 55% e të gjithë të papunëve me diplomë universitare, janë nën moshën 30 vjeç. Kjo tregon se sfida më e madhe është hyrjen e të rinjve të diplomuar në tregun e punës.

Grupi më i madh pas të rinjve është ai i moshës 25-54 vjeç, me 11.284 persona, ndërsa numri i të papunëve me arsim universitar mbi 55 vjeç mbetet shumë më i ulët.

Në total, INSTAT vlerëson se gjatë vitit 2025 në Shqipëri kishte 107.548 persona të papunë, nga të cilët 45,764 kishin arsim të mesëm, 43,984 arsim 8/9-vjeçar dhe 17.800 arsim të lartë. Kjo do të thotë se personat me diplomë universitare përbëjnë rreth 16.5% të të gjithë të papunëve në vend që duan të punojnë por nuk gjejnë punë.

Fakti që mbi gjysma e tyre janë të rinj nën 30 vjeç tregon se kalimi nga arsimi i lartë drejt punësimit vazhdon të jetë një nga hallkat më problematike të tregut të punës në Shqipëri, pavarësisht përmirësimit të përgjithshëm të treguesve të punësimit.

Arsyet kryesore lidhen me mospërputhjen mes diplomave dhe kërkesës reale të tregut. Ekonomia shqiptare vijon të gjenerojë më shumë vende pune në sektorë si shërbimet, turizmi, ndërtimi dhe tregtia, ndërsa shumë të diplomuar dalin nga universitetet me profile që nuk përkojnë gjithmonë me nevojat e bizneseve.

Një tjetër faktor është mungesa e përvojës, pasi të rinjtë me arsim të lartë shpesh hyjnë në treg me diplomë, por pa aftësitë teknike, digjitale, gjuhësore apo profesionale që kërkohen nga punëdhënësit.

Po ashtu, një pjesë e të diplomuarve përballen me pritshmëri më të larta për pagën dhe pozicionin, duke mos pranuar punë që nuk lidhen me profesionin apo që ofrojnë paga të ulëta dhe kjo e zgjat periudhën e papunësisë pas diplomimit.

Kryesore mbetet mungesa e lidhjes se arsimit me nevojat e tregut. Praktikat profesionale, orientimi i karrierës dhe bashkëpunimi me kompanitë nuk janë ende të mjaftueshme për ta bërë kalimin nga shkolla në punë më të shpejtë./ B.Hoxha

The post Shkolla nuk “vlen”, mbi 17 mijë persona me arsim të lartë nuk gjejnë punë, shumica të rinj appeared first on Revista Monitor.

Në foto Jude Bellingham dhe Erling Haaland: Ambasadorë marke.Fotograf: Hannah Peters – FIFA/FIFA

 

Drejtuesi i Nike, Elliott Hill, kishte investuar shumë te turneu amerikan këtë vit, për t’i dhënë një nxitje sektorit të futbollit dhe planit të rimëkëmbjes të kolosit amerikan të veshjeve sportive.

Por mungesa në finale e zbehu këtë strategji.

“E di që përfundimi nuk ishte ai që ëndërruam” shkroi Camilo Andrade, përgjegjësi i sektorit të futbollit në Nike, në një komunikatë të brendshme.

Adidas pritet të zbulojë të gjitha mënyrat se si e mundi Nike kur të publikojë rezultatet financiare të tremujorit të dytë javën e ardhshme. Për sa i përket Nike, ajo duhet t’ia nisë nga e para.

Tashmë mbetet detyra e vështirë për të rishikuar strategjinë, si fushata reklamuese “Rip the Script” në Botëror. Ajo duhet t’ia nisë nga këto momente për të mësuar leksionin nga rivali i saj.

Megjithatë, nuk ishin as sponsorizimi nga ana e prodhuesit gjerman të fanellave të Spanjës, fituese e Kupës së Botës, dhe Argjentinës, e klasifikuar e dyta, që sollën rezultatet më të mira. Sipas StockX, platformë ankandesh, kërkesa për fanella e një prej vendeve bashkorganizatore, Meksikës, kapi majat.

Adidas pret që shitjet e përgjithshme në lidhje me Kupën e Botës të arrijnë rreth 1.5 miliardë euro (1.7 miliardë dollarë), duke përfshirë veshjet streetëear të frymëzuara nga futbolli, në rritje krahasuar me parashikimin e mëparshëm prej rreth 1 miliard eurosh.

Kompania shiti katër herë më shumë fanella se në turneun e fundit në 2022, dhe dy herë më shumë topa. Nike nuk dha shifra të sakta për të ardhurat e saj nga Kupa e Botës, duke thënë vetëm se shiti dy herë më shumë fanella kombëtare se në vitin 2022, përfshirë bashkëpunimet me kompani të tjera.

Vëllimi i shitjeve të produkteve të Adidas në listën e 25 artikujve më të shitur të Kupës së Botës, sipas StockX, ishte më shumë se 30% më i lartë se ai i Nike gjatë zhvillimit të turneut.

Në fund, Adidas e fitoi turneun edhe në mediat sociale, megjithëse sipas disa parametrave, kjo ishte një fitore më e ngushtë.

Duke marrë parasysh zërat në kanalet e ndryshme online, përfshirë faqet e kompanisë, partnerët, influenerët dhe personazhet e famshëm, Adidas gjeneroi 129.5 milionë dollarë në vlerë marke gjatë Kupës së Botës, kundrejt 119.3 milionë dollarëve të Nike, sipas të dhënave të përpunuara në Launchmetrics.

Në fakt, Nike ishte në avantazh në krijimin e vlerës në ditët e para të turneut. Por fakti që dy ekipe të sponsorizuara nga Adidas arritën në finale e prishi këtë avantazh.

Megjithatë, pati aspekte pozitive për Nike. Kompania rifitoi njëfarë ndikimi kulturor falë bashkëpunimeve të zgjuara  të realizuara për Kupën e Botës, me shtatë nga ekipet që sponsorizoi, duke përfshirë partneritetin e Anglisë me markën e skateboard-it Palace dhe atë të Francës me stilistin Jacquemus.

Ndërsa fanellat e Meksikës, të sponsorizuara nga Adidas dominonin klasifikimin e StockX të 10 produkteve më të kërkuara të turneut, lista e saj e 25 më të mirave ishte e ndarë në mënyrë më të ekuilibruar.

Rezultatet ishin të ndara në mënyrë të barabartë edhe mes dy yjeve të vërteta që shkëlqyen në Kupën e Botës: Jude Bellingham i Anglisë dhe Erling Haaland i Norvegjisë.

Adidas pati largpamësinë të nënshkruante kontratë me Bellingham kur ishte ende adoleshent dhe luante për Birmingham City të Anglisë.

Tani që luan për Real Madrid, në javët e fundit është shndërruar një yll botëror. Ai u shfaq së bashku me lojtarin e Spanjës, Lamine Yamal, dhe legjendën e Argjentinës, Lionel Messi, në filmin promovues të Adidas, “Backyard Legends”.

Megjithatë, ndoshta befasia më e madhe ishte mënyra se si Haaland u lidh në harmoni me tifozët, veçanërisht ata amerikanë. Norvegjia sponsorizohet nga Nike dhe Haaland mbath këpucët e saj Phantom.

Ai ishte edhe ylli i reklamës së Nike, “Rip the Script”, fushata promocionale më e suksesshme e turneut në aspektin e shikueshmërisë së markës. Kompania amerikane pati fatin që të bindte Haaland të bënte goditjen e fundit në film.

Edhe pse Adidas fitoi në shumicën e aspekteve, Nike gjithsesi mund të mbështetet te fakti se nuk janë gjithmonë ekipet më të suksesshme ato më të popullarizuara.

Siç vë në dukje Howard Chua-Eoan, Botërori konsolidoi tendencën e futbollit të “hate-watching” (shikimit me urrejtje) ku tifozët e ekipeve të eliminuara bëjnë tifozllëk kundër rivalëve të tyre. Nga taktikat e ashpra, Argjentina nuk fitoi asnjë mik.

Dhe megjithëse ndeshja për vendin e tretë midis Anglisë, e sponsorizuar nga Nike, dhe Francës kishte ndjesinë e një ndeshje miqësore, ajo ishte ndeshje emocionuese e cila përfundoi me rezultatin 6-4 —  është një reklamë shumë më e mirë për magjinë e futbollit sesa përballja e shëmtuar e fituar nga Spanja 1 – 0 kundër ekipit të Argjentinës.

Nike duhet të shfrytëzojë këto aspekte pozitive  dhe të nxjerrë mësime. Adidas duket se përfitoi nga fillimi i fushatës së saj për Kupën e Botës dhe nga mbajtja e stokut në dyqane që herët.

Kompania  bashkëpunoi gjithashtu me furnizuesit e saj dhe me shitësit me pakicë për të garantuar përmbushjen e kërkesës për fanellat.

Rivalja e saj amerikane duhet të ndjekë shembullin para Kupës së Botës së Femrave vitin e ardhshëm dhe kampionatit Euro 28.

Hill nuk ka shumë zgjedhje tjetër veçse të vazhdojë me produktet sportive, themeli i strategjisë së tij. Përveç Adidas, ai duhet të përballet edhe me konkurrencën nga kompani të reja e të shpejta si On Holding AG.

Suksesi i bashkëpunimeve për Kupën e Botës jep gjithashtu shpresë se Nike mund të prezantojë pajisje të përdorimit të përditshëm, mjaft të vlerësuara, për jashtë palestrës ose fushës sportive, një aspekt që deri tani ka qenë në plan të dytë.

Me aksionet e kompanisë në minimumin historik, Hill do të përballet së shpejti me rritjen e pandalshme të Adidas, ndryshe investitorët do të duhet të pranojnë se Nike mund të mos jetë më kurrë forca që ishte njëherë e një kohë.

Të gjithë e duan një të pafavorizuar. Por në historinë sportive, Nike ka nevojë për një rikthim epik.

/ Bloomberg

 

 

 

The post Erling Haaland tregon se për Nike nuk është humbur gjithçka appeared first on Revista Monitor.

Autoriteti i Konkurrencës, në përfundim të hetimit të thelluar ndaj Vodafone Albania dhe One Albania në tregun me pakicë të shërbimeve celulare, nuk ka ndërmarrë penalitete ndaj operatorëve, por megjithatë ka vendosur kushte dhe detyrime specifike që reflektojnë ankesat e konsumatorëve pranë Autoritetit.

Sipas njoftimit të institucionit, vendimi i Komisionit të Konkurrencës synon korigjimin e shqetësimeve konkrete që kanë prekur konsumatorët dhe garantimin e çmimeve më të lira për shtresën e pensionistëve dhe studentëve, si dhe më shumë transparencë e mundësi zgjedhjeje për abonentët e të dy operatorëve.

Gjatë periudhës së hetuar u konstatuan rritje progresive dhe të përafërta të çmimeve, ngjashmëri e lartë ndërmjet paketave, reduktim i ofertave me çmime të ulëta dhe mangësi në dokumentimin e kostove që justifikojnë ndryshimet tarifore.

Për pasojë, Autoriteti i Konkurrencës vendosi masa si më poshtë:

• brenda 90 ditëve, të dy operatorët duhet të ofrojnë paketa të veçanta më të favorshme për pensionistët dhe studentët 18–23 vjeç;

• paketa më e lirë duhet të jetë realisht e disponueshme edhe në pikat fizike të shitjes, jo vetëm në aplikacione online apo kanale digjitale;

• pas përfundimit të kontratës, çdo abonent duhet të ketë të drejtë të kalojë në një paketë më të lirë, pa penalitete dhe pa pengesa të pajustifikuara;

• çdo ndryshim në çmim, përmbajtje apo vlefshmëri të paketës duhet t’i njoftohet individualisht abonentit, qartë dhe të paktën 30 ditë përpara;

• çdo rritje çmimi duhet të mbështetet në analiza të dokumentuara të kostove dhe ky dokumentacion duhet të ruhet për pesë vjet;

• paketat e reja duhet të kenë diferencim real dhe të mos kufizojnë zgjedhjen e konsumatorit;

• kontratat tip duhet të marrin vlerësimin paraprak të Autoritetit të Konkurrencës për shmangien e klauzolave të padrejta;

• procedura dhe afati për bartjen e numrit nga një operator te tjetri duhet të shkruhen qartë dhe kuptueshëm në kontratë.

Sipas Autoritetit të Konkurrencës, vendimi korrigjon probleme konkrete të konsumatorit:ë, si mungesën e

informimit, vështirësinë për të zgjedhur një paketë më të lirë, aksesin e kufizuar në ofertat

ekonomike, paqartësitë kontraktore dhe mungesën e alternativave për shtresa me të ardhura të ulëta.

Të gjitha detyrimet e vendosura nga Autoriteti i Konkurrencës do të monitorohen për një vit nga hyrja në fuqi e vendimit.

Në rast moszbatimi të një prej pikave të vendimit, Vodafone Albania dhe One Albania do të përballen me penalitetet e parashikuara nga ligji “Për mbrojtjen e konkurrencës”.

The post Autoriteti i Konkurrencës vendos detyrime ndaj operatorëve celularë appeared first on Revista Monitor.

Raporti i kredive me probleme për institucionet financiare jobanka shënoi rritje vitin e kaluar.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, në fund të vitit 2025 ky raport u rrit në 14.2%, nga afërsisht 12% që kishte qenë një vit më parë. 

Raporti i kredive me probleme është pothuajse katër herë më i lartë krahasuar me nivelin mesatar të kredive me probleme të sektorit bankar, që në fund të vitit 2025 ishte 3.8%. 

Sipas Bankës së Shqipërisë, përkeqësimi i këtij treguesi është ndikuar paralelisht nga reduktimi i portofolit të kredisë, me 9.3%, por edhe nga rritja e vlerëa së kredive me probleme, me 7.4%.

Në fund të vitit 2025, portofoli i kredisë bruto për institucionet financiare jobanka ra në 53.2 miliardë lekë, 9% më pak krahasuar me vitin paraardhës.

Megjithatë, rënia është e lidhur kryesisht me zhvillime strukturore brenda sektorit. Institucioni financiar NOA vitin e kaluar u bashkua me Bankën Amerikane të Investimeve dhe kjo bëri që portofoli i kredisë së këtij institucioni të riklasifikohjet si kredi që i përket sektorit bankar. 

Pjesa më e madhe e portofolit të kredisë së insitutcioneve financiare jobanka mbahet nga subjektet e kredidhënies dhe mikrokredisë, me 73%. Më pas, renditet portofoli i qirasë financiare, me 26%, ndërkohë që pesha e portofolit faktoring mbetet mjaft e ulët, në 1%.

Aktiviteti me rritjen më të lartë gjatë vitit 2025 ka qenë qiraja financiare, me 1.52 miliardë lekë.

Efektin kryesor në rritjen e këtij portofoli e kanë dhënë subjektet “Porsche Leasing” dhe “Raiffeisen Leasing”. Pas largimit të subjektit “NOA”, aktiviteti i kredidhënies dominohet nga “Fondi Besa”. Ndërkohë, sa i përket aktivitetit të mikrokredisë, subjekti “Iutecredit” vijon të hfaqë rritjen më të lartë të portofolit të mikrokredisë.

Gjatë vitit 2025, institucionet financiare që ushtrojnë veprimtarinë e kreditimit kanë gjeneruar një fitim neto prej 3.1 miliardë lekësh.

Krahasuar me vitin paraardhës vërehet një rënie e ndjeshme prej 2.41 miliardë lekësh ose rreth 2.44%. Afërsisht gjysma e reduktimit të fitimit lidhet me sasinë e dividendit që merr subjekti “Tranzit” (aksionar i Bankës Amerikane të Investimeve), i cili këtë vit ka qenë më i ulët se vitet e kaluara. 

Edhe largimi i subjektit “NOA” nga grupi i këtyre institucioneve ka sjellë ndikim negativ që llogaritet në rreth 20% të rënies së rezultatit neto.

Në një masë më të vogël ka ndikuar edhe reduktimi i fitimeve të realizuara nga subjektet e mikrokredisë “ECFA” (Kredo Finance) dhe “IuteCredit”.

Kthimi mesatar nga aktivet për institucionet financiare që ushtrojnë veprimtaritë e kreditimit arriti në 4.7% (kundrejt 7.3% në vitin 2024), ndërsa kthimi mesatar nga kapitali zbriti në 21.4% (kundrejt 39% në vitin 2024).

Nga ana tjetër, rritja e stokut të kredive të këqija mund të jetë sinjal i rreziqeve në rritje për sektorin, në vijim të një cikli disavjeccar rritjeje të shpejtë të huadhënies, sidomos në segmentin e mikrofinancës. 

Vitin e kaluar, hyri në fuqi paketa rregullatore e Bankës së Shqipërisë që vendosi disa masa shtrënguese në praktikat e huadhënies së kredisë konsumatore për institucionet financiare jobanka.

Këto masa synonin të mbronin huamarrësit nga mbingarkesa me borxh, por edhe të ulnin rreziqet nga përkeqësimi i cilësisë aktiveve për institucionet financiare. 

 

The post Kreditë me probleme të institucioneve financiare u rritën në vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

Ministria e Financave do të zhvillojë javën e ardhshme rihapjen e ankandit të obligacioneve 15-vjeçare. Shuma e obligacioneve që do t’u ofrohen për blerje investitorëve është 1.5 miliardë lekë.

Ankandi do të jetë rihapje e atij të muajit qershor, që pati shënuar një rritje të mëtejshme në yield-in e këtyre instrumenteve.

Kuponi dhe yield-i uniform i pranuar u rrit lehtë në 6.22%, nga 5.75% që kishte qenë në ankandin e mëparshëm, të muajit prill. Yield-i këtyre instrumenteve ka arritur nivelin më të lartë që prej nëntorit të vitit 2024.

Në ankandin e fundit u vërejt një rënie e kërkesës së investitorëve. Shuma totale e kërkesave ishte rreth 1.41 miliardë lekë, pa plotësuar dot shumën e shpallur për financim prej 2 miliardë lekësh.

Sipas informacionit nga Banka e Shqipërisë, në ankandin e zhvilluar të mërkurën kuponi dhe yield-i uniform i pranuar u rrit lehtë në 6.22%, nga 5.75% që kishte qenë në ankandin e fundit, të muajit prill.

Yield-i këtyre instrumenteve ka arritur nivelin më të lartë që prej nëntorit të vitit 2024.

Në ankand u vërejt një rënie e kërkesës së investitorëve. Shuma totale e kërkesave ishte rreth 1.41 miliardë lekë, pa plotësuar dot shumën e shpallur për financim prej 2 miliardë lekësh.

Yield-et e instrumenteve të borxhit të qeverisë shqiptare kanë shënuar një korrigjim në rritje duke filluar nga tremujori i dytë i vitit, pas një tendence në rënie të vazhdueshme prej afërsisht dy vjetësh.

Konflikti në Lindjen e Mesme dhe inflacioni kanë forcuar pritshmëritë për rritje të normave të interesit.

Sipas të dhënave nga INSTAT, në muajin qershor inflacioni arriti nivelin 3.2%, më i larti që prej fundit të vitit 2023.

Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë edhe në mbledhjen e fundit, në fillim të këtij muaji, vendosi ta mbajë të pandryshuar normën bazë të interesit, në nivelin 2.5%, me argumentimin se goditja e ofertës nga kriza në Lindjen e Mesme do të jetë kalimtare.

Por, rikthimi i shtrenjtimit të çmimeve të naftës gjatë muajit korrik ka krijuar premisa për rritje të mëtejshme të inflacionit në afatin e shkurtër, ndërsa një zgjidhje përfundimtare e konfliktit mes SHBA dhe Iranit nuk duket ende në horizont.

Nga ana tjetër, edhe inflacioni bazë, po shënon nivele të larta dhe në rritje. Në qershor, inflacioni bazë arriti në 3.54%, niveli më i lartë që prej vitit 2023.

Në këto kushte, gjasat për një rritje të afërme të normave të interesit duket se po shtohen.

Kjo pritet të ushtrojë presione rritëse mbi yield-et e titujve qeveritarë, sidomos të atyre me maturim më afatgjatë. Edhe për këtë arsye, ankandi i obligacioneve 15-vjeçare mund të jetë një alternativë e mirë për investitorët që kërkojnë të rrisin kthimet nga kursimet ose portofolet e tyre të investimeve.

Individët apo subjektet e interesuara për të investuar mund të marrin pjesë në ankandet e obligacioneve nëpërmjet bankave tregtare të licencuara nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) si shoqëri komisionere për investimin në tituj.

Bankat e licencuara për këtë shërbim janë ABI Bank, BKT, Credins Bank, Fibank, Intesa Sanpaolo Bank, OTP Bank, Raiffeisen Bank, Tirana Bank dhe Union Bank. Shuma minimale e pjesëmarrjes në ankandet e obligacioneve është 300 mijë lekë.

Për shuma deri në 50 milionë lekë, investitorët mund të paraqiten në ankande me kërkesa konkurruese ose jo konkurruese, por çdo kërkesë vlera e së cilës kapërcen shumën 50 milionë lekë klasifikohet si kërkesë konkurruese pavarësisht subjektit pjesëmarrës në ankand.

 

 

The post Mundësi investimi, rihapet ankandi i obligacioneve 15-vjeçare appeared first on Revista Monitor.

Dikur e promovuar si një vend ku të sëmurët mund të rikuperonin shëndetin, kjo vijë bregdetare plot diell është sot një kënd lojërash për të pasurit dhe të famshmit. Por si arriti të bëhej e tillë?

 

Megjithëse qytete si Nisa (Nice) — e paraqitur në fotografi në vitin 1896 — kishin nisur të prisnin, që nga mesi i shekullit XVIII, një numër të vogël britanikësh të pasur dhe me shëndet të dobët, në një kohë kur udhëtarët dhe mjekët po botonin libra që rekomandonin klimën e rajonit, vetëm pas disfatës së Napoleonit në vitin 1815 Riviera u konsolidua si një destinacion i njohur kurativ.

Në shtresat e larta të shoqërisë evropiane u bë modë që dimrin ta kalonin në jug. Një rrymë e re mjekësore rekomandonte një formë të hershme të klimatoterapisë: besohej se ajri i Mesdheut kishte veti qetësuese dhe shëruese për sistemin nervor.

Zona ishte veçanërisht e preferuar nga personat që vuanin nga “ftizi”, siç quhej atëherë tuberkulozi, sëmundja që përbënte shkakun kryesor të vdekjeve në Anglinë viktoriane, të lagësht dhe të mbuluar nga smogu.

Edhe Mbretëresha Viktoria e vizitonte rregullisht Rivierën në vitet e fundit të jetës së saj. Ajo dilte shpesh për shëtitje me një karrocë të tërhequr nga Jacquot, gomari që kishte marrë nën kujdes.

Pushuesit e parë që shijuan diellin

Riviera nisi të kthehej në një destinacion veror falë çiftit të pasur amerikan Sara dhe Gerald Murphy. Gjatë kohës që punonin si vullnetarë me trupën Ballets Russes të Diaghilevit në Paris, ata u afruan me rrethet ndërkombëtare të avangardës dhe me shkrimtarët e Brezit të Humbur. Në pranverën e vitit 1922, ndoqën Cole Porter-in drejt Antibesit, në lindje të Kanës. Siç do të shkruante më vonë Geraldi: “E kuptuam se pikërisht aty donim të qëndronim.”

Sara, trashëgimtare e një pasurie të ngritur nga industria e bojës, ishte rritur mes dunave të Hamptonsit dhe ishte mësuar prej kohësh me jetën e plazhit. Asaj i pëlqente të pushonte me kostum banje dhe me një varg të gjatë perlash në qafë. Thuhet se si Pablo Picasso, ashtu edhe Ernest Hemingway, u magjepsën pas saj.

Çifti i bindi pronarët e Hôtel du Cap-Eden-Roc — i cili zakonisht mbyllej më 1 maj — që ta mbanin hotelin hapur. Ndërsa shumica e vizitorëve të huaj largoheshin sapo temperaturat nisnin të rriteshin, familja Murphy pastroi gjirin La Garoupe nga algat dhe kalonte aty mëngjese të gjata me tre fëmijët e saj.

Në vitin 1925, çifti bleu Villa America-n aty pranë, ku u bë i njohur për darkat e shkëlqyera dhe mikpritjen bujare. Fjala u përhap shpejt dhe, shumë shpejt, kushdo që synonte të bëhej pjesë e elitës kërkonte me ngulm një vend në Rivierën Franceze gjatë asaj që deri atëherë ishte konsideruar jashtë sezoni.

Përpjekja për të jetuar në parajsë

Mes miqve të shumtë të famshëm që pritnin çifti Murphy ishin Scott dhe Zelda Fitzgerald, Ernest Hemingway, Gertrude Stein, Pablo Picasso, Jean Cocteau, Dorothy Parker dhe Coco Chanel. Jeta e tyre boheme përfshinte piknikë të pazakontë dhe mbrëmje teatrale plot fantazi, si ajo e njohur si “Festa e Çmendur në Plazh” e vitit 1923, e paraqitur edhe në fotografi.

Romani Tender Is the Night i Fitzgerald-it u frymëzua nga koha që ai kaloi me familjen Murphy. Në të, shkrimtari ndërthur tipare të vetes dhe të Zeldës me ato të Geraldit dhe Sarës, për të krijuar protagonistë magjepsës, por njëkohësisht të trazuar. Hijeshia vinte nga familja Murphy, ndërsa trazirat nga familja Fitzgerald: Scott dhe Zelda prishnin festa të ndryshme dhe, në një rast, i zuri gjumi në makinën e tyre, të parkuar mbi shinat e trenit. Të dy vuanin nga alkoolizmi dhe probleme të shëndetit mendor.

Duke kujtuar qëndrimin e tij me familjen Murphy, John Dos Passos shkroi: “Mund ta përballoja vetëm për rreth katër ditë. Ishte si të përpiqeshe të jetoje në parajsë. Më duhej të kthehesha përsëri me këmbë në tokë.”

Në fund, të gjithë u detyruan të riktheheshin në realitet. Kriza e vitit 1929 ndikoi në kursin e këmbimit, i cili deri atëherë ua kishte bërë jetën në Evropë aq të rehatshme emigrantëve amerikanë. Po atë vit, djali më i vogël i familjes Murphy u diagnostikua me tuberkuloz.

Kur familja i dha lamtumirën përfundimtare Rivierës në vitin 1933, kasollet e plazhit dhe pushuesit ishin bërë tashmë pjesë e pandashme e bregdetit të saj çdo verë.

Një vend me diell për njerëz me hije

Një tjetër pioniere e pushimeve nën diell, Gabrielle “Coco” Chanel, bleu një vilë pranë Monakos në vitin 1928, pas një udhëtimi me jaht në Mesdhe me të dashurin e saj, Dukën e Westminsterit. E rindërtuar sipas udhëzimeve të saj dhe e frymëzuar nga jetimorja e abacisë ku kishte kaluar rininë, La Pausa ishte një strehë e gjerë dhe elegante, por njëkohësisht disi e ftohtë dhe e rreptë.

Pikërisht aty, një dekadë më vonë, Salvador Dalí dhe bashkëshortja e tij Gala u strehuan për t’i shpëtuar shkatërrimeve të Luftës Civile Spanjolle. Më pas, në Francë, Dalí do të pikturonte veprën e tij makthore Enigma e Hitlerit, një paralajmërim për një tjetër konflikt që shumë shpejt do t’i përfshinte edhe ata.

“Një vend me diell për njerëz me hije” ishte mënyra se si shkrimtari W. Somerset Maugham e përshkroi Rivierën. Me shpërthimin e Luftës së Dytë Botërore, Chanel u tërhoq në prapaskenë. Në Paris, ajo nisi një lidhje me spiunin nazist Hans Günther von Dincklage dhe shërbeu si agjente, me emrin e koduar “Westminster” — një referencë ndaj lidhjeve të saj — në misionin e dështuar gjerman të quajtur Modellhut.

Kur u arrestua pas çlirimit të Parisit, ishte ndikimi i mikut të saj të vjetër Winston Churchill që e shpëtoi. Ndoshta jo krejt rastësisht, në vitin 1953 Chanel ia shiti La Pausa-n agjentit dhe botuesit të Churchill-it, Emery Reves. Ish-kryeministri e vizitonte shpesh vilën për të pikturuar dhe për t’u çlodhur mes fushave me livando.

 

Rërë dhe yje kinemaje në Kanë

Kur koalicioni i Frontit Popullor i Léon Blum-it vendosi në vitin 1936 pushimet e para të paguara për punëtorët francezë, me kohëzgjatje dyjavore, Riviera nuk ishte më vetëm privilegj i një elite të pasur, të çliruar nga detyrimet e përditshme dhe kryesisht të huaj.

Gjatë muajit gusht, një ulje prej 40 për qind në çmimet e biletave të trenit e bëri udhëtimin drejt jugut më të përballueshëm, edhe pse turizmi masiv nuk do të merrte hov deri në vitet 1950.

Pas luftës, planet franceze për rimëkëmbjen kombëtare u mbështetën te fondet e Planit Marshall nga Shtetet e Bashkuara, të cilat u përdorën edhe për një fushatë që synonte të tërhiqte turistët amerikanë dhe valutën e tyre. Një nga destinacionet më të njohura ishte Kana, festivali i filmit i së cilës po fitonte gjithnjë e më shumë ndikim falë pranisë së yjeve dhe po shndërrohej në simbol të një fryme të re çlirimi shoqëror dhe moral.

Festivali ishte konceptuar si një alternativë ndaj Mostrës së Venecias në Italinë fashiste dhe fillimisht ishte planifikuar të hapej më 1 shtator 1939, pikërisht ditën kur Gjermania pushtoi Poloninë. Ai do të përurohej përfundimisht shtatë vjet më vonë.

Shumë shpejt, Kana u bë vendi ku lindnin yjet e famës, të cilët shpesh dilnin në plazh për të promovuar filmat e tyre. Pasi stilistët francezë prezantuan bikinin në vitin 1946, ky kostum banje — fillimisht i ndaluar në disa vende dhe i shpallur mëkatar nga Papa Piu XII — nisi të bënte bujë përgjatë gjithë Rivierës./

National Geographic

 

The post Si u shndërrua Riviera Franceze në një destinacion luksoz për elitën appeared first on Revista Monitor.

Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) hapi këtë të hëne procedurën e prokurimit për ndërtimin e segmentit Kashar – Nyja Vaqarr, Faza III, me fond limit prej rreth 1.5 miliardë lekësh (afërsisht 16 milionë euro) duke avancuar me projektin e të Bypass-it të Tiranës.

Sipas dokumenteve proejtki lidhet me zhvillimin e nyjës së Kasharit, e cila është konceptuar për t’i dhënë akses të drejtpërdrejtë rrjetit të autostradave zonës me rritjen më të shpejtë të aktiviteteve industriale dhe tregtare në periferi të Tiranës.

Aktualisht, bizneset dhe automjetet që operojnë në këtë zonë mbështeten kryesisht në rrugët dytësore përgjatë autostradës Tiranë–Durrës, duke krijuar ngarkesë të lartë trafiku.

Bypass-i i Tiranës do të lidhë dy korridoret kryesore të transportit, Korridorin Adriatiko-Jonian dhe Korridorin VIII, ndërsa synon të largojë trafikun transit nga qendra e kryeqytetit dhe të përmirësojë lëvizjen e mallrave dhe pasagjerëve.

Dokumentet teknike vlerësojnë se nevoja për ndërtimin e nyjës së re të Kasharit lidhet me zgjerimin e pritshëm të zonës industriale dhe tregtare, të favorizuar nga afërsia me Tiranën, Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës dhe Portin e Durrësit. Projekti synon të krijojë një lidhje të drejtpërdrejtë me rrjetin kryesor rrugor, duke reduktuar varësinë nga infrastruktura ekzistuese lokale.

Nyja e re është projektuar si një interchange i tipit diamant, me dy rrethrrotullime të lidhura përmes një nënkalimi, të cilat komunikojnë me autostradën nëpërmjet rampave dhe me rrjetin lokal të rrugëve. Sipas projektit, kjo zgjidhje është përzgjedhur për të përballuar flukset e pritshme të trafikut dhe për të rritur kapacitetin e aksesit në zonë.

Bypass-i i Tiranës është pjesë e projekteve prioritare të transportit në Shqipëri dhe është përfshirë në Planin Kombëtar të Transportit, Planin e Përgjithshëm Kombëtar dhe Planin e Përgjithshëm Vendor të Bashkise Tiranë.

The post Bypass-i i Tiranës, ARRSH tenderon fazën 3 për rreth 16 mln euro appeared first on Revista Monitor.

Të dhënat më të fundit zyrtare të publikuara në 2 korrik nga Enti Kroat i Statistikave tregojnë se paga mesatare neto mujore në Kroaci për muajin prill 2026 arriti në 1,552 euro, sipas të dhënave më të fundit për tregun e punës.

Kjo shifër përfaqëson rënie të lehtë mujore prej 0.2% në terma nominalë krahasuar me marsin 2026 dhe rënie reale prej 1.8%, pasi merret parasysh inflacioni. Megjithatë, në bazë vjetore, pagat vazhdojnë të shënojnë rritje të qëndrueshme, me pagat neto që u rritën me 7.9% në terma nominalë dhe 2.0% në terma realë krahasuar me prillin 2025.

Paga mesatare bruto për prillin 2026 ishte 2,180 euro, duke shënuar rënie të lehtë mujore prej 0.1% në terma nominalë dhe rënie reale prej 1.7%. Krahasuar me një vit më parë, pagat bruto u rritën me 9.1% në terma nominalë dhe 3.1% në terma realë.

Ndryshime të konsiderueshme vijojnë të ekzistojnë ndërmjet sektorëve të ekonomisë.

Paga mesatare neto më e lartë u regjistrua në sektorin e infrastrukturës kompjuterike, përpunimit të të dhënave dhe aktiviteteve të tjera të shërbimeve të informacionit, duke arritur në 3,077 euro në muaj.

Në anën tjetër të shkallës, paga mesatare neto më e ulët u regjistrua në industrinë e prodhimit të veshjeve, me 986 euro.

E njëjta prirje u vu re edhe për pagat bruto, ku sektori i teknologjisë së informacionit kryesoi sërish me 4,762 euro, ndërsa industria e prodhimit të veshjeve regjistroi pagën mesatare bruto më të ulët, prej 1,309 euro.

Në prill 2026, punonjësit regjistruan mesatarisht 173 orë pune të paguara, i njëjti nivel si në mars.

Numri më i lartë i orëve të paguara u regjistrua në transportin ujor, me 185 orë, ndërsa më i ulëti në shërbimet e kujdesit social pa akomodim, me 162 orë.

Paga mesatare neto për orë ishte 8.71 euro, me rënie të lehtë mujore prej 0.1%, por me rritje prej 7.8% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Paga mesatare bruto për orë arriti në 12.24 euro, gjithashtu 0.1% më e ulët se në mars, por 9.1% më e lartë se në prill 2025.

Paga neto mediane në prill 2026 ishte 1,319 euro, duke shënuar rritje mujore prej 0.2% dhe rritje vjetore prej 8.3%.

Paga bruto mediane arriti në 1,810 euro, 0.3% më e lartë se në mars dhe 9.3% më e lartë se një vit më parë, duke sinjalizuar rritje të qëndrueshme të pagave në të gjithë tregun e punës.

The post Paga mesatare arrin në 1,552 euro në Kroaci appeared first on Revista Monitor.

The post Kredia e re, maj 2026 appeared first on Revista Monitor.

The post NATO po shqyrton si të mbrojë Europën Lindore ndërsa SHBA tërhiqet appeared first on Revista Monitor.

The post Ekonomistët e epokës së AI-së appeared first on Revista Monitor.

Shqipëria hyri në sezonin veror me më shumë vizitorë sesa prona të reja për t’i strehuar të paktën në apartamente.

Në qershor, kërkesa për qira afatshkurtra u rrit me një ritëm më shumë se dy herë më të shpejtë se oferta, duke ngritur njëkohësisht zënien (prenotimet) dhe çmimet.

Sipas AirDNA, në qershor 2026 u regjistruan 284,329 net-qëndrimi në pronat e listuara në platformat e qirave ditore, 22.6% më shumë se një vit më parë. Në të njëjtën kohë, numri i pronave të disponueshme u rrit në 31,655, nga 28,972 në qershor 2025, ose me 9.26%.

Me kërkesën që po ecën dukshëm më shpejt se oferta, norma e zënies apo prenotimeve u ngjit në 58.89%, nga 55.47% një vit më parë. Kjo rritja prej 3.42 pikësh përqindjeje konfirmon edhe një herë trendin se tregu vazhdon të ketë “uri” për këtë segment akomodimi, duke e përthithur menjëherë pjesën e disponueshme.

Kjo lidhet sidomos me tipologjinë e turistit individual që po viziton Shqipërinë tre vitet e fundit, ku apartamentet po fitojnë dukshëm terren mbi strukturat hoteliere.

Edhe pronarët e këtyre njësive me qira ditore kanë përfituar nga ritmi i sezonit. Tarifa mesatare ditore arriti në 65.85 euro për natë, nga 62.43 euro në qershorin e kaluar, një rritje vjetore prej 5.48%.

Pamja 12-mujore është po aq e fortë. Në periudhën e mbyllur në qershor, numri mesatar i listimeve arriti në 28,074, 15.34% më shumë se një vit më parë. Netët e rezervuara u rritën me 17.93%, në 2.51 milionë, ndërsa të ardhurat e vlerësuara nga tregu arritën në 144.1 milionë euro, me një rritje prej 20.05%.

Tarifa mesatare për periudhën 12-mujore u rrit në 57.5 euro për natë, nga 56.5 euro, ndërsa norma mesatare e zënies u përmirësua lehtë në 54.49%, nga 54.1%.

Shqipëria ruajti gjithashtu ritmin më të shpejtë të zgjerimit të ofertës në grupin e vendeve të rajonit të përfshira në të dhënat e AirDNA. Rritja prej 15.34% ishte më e lartë se në Malin e Zi, me 10.04%, Rumani me 9.99%, Serbi me 8.49%, Slloveni me 6.61% dhe Bullgari me 4.96%. Për nga madhësia, tregu shqiptar mbetet i dyti në grup, pas Rumanisë.

Shqipëria kishte mesatarisht 28,074 listime mujore, kundrejt 34,384 në Rumani. Pas tyre renditeshin Mali i Zi me 21,902, Bullgaria me 18,678, Serbia me 15,333 dhe Sllovenia me 10,826.

Panorama e qershorit konfirmon edhe një herë një tendencë për të shkuar gjithmonë e më shumë tek apartamentet me qira ditore nga ana e atyre që e shohin një pronë si investim, teksa në të njëjtën kohë edhe rezervimet po i përgjigjen kësaj tendence.

 

The post Qiratë ditore e nisin verën me vrull, kërkesa u rrit me 23% në qershor appeared first on Revista Monitor.

Sezoni i dasmave, që gjeneron qarkullim të madh financiar, ka vënë në lëvizje Administratën Tatimore të Kosovës.

Institucioni ka nisur kontrolle të shtuara për të verifikuar deklarimin e të hyrave dhe përmbushjen e detyrimeve tatimore nga dhjetëra veprimtari që përfitojnë nga organizimi i ahengjeve familjare.

Administrata Tatimore e Kosovës ka intensifikuar veprimet operative dhe kontrollet ndaj bizneseve dhe individëve që ofrojnë shërbime në dasma, ahengje dhe organizime të tjera familjare, në një periudhë kur ky sektor regjistron qarkullim të lartë financiar.

Sipas ATK-së, kontrollet do të përqendrohen në verifikimin e përmbushjes së detyrimeve tatimore nga subjektet që operojnë në këtë industri gjatë sezonit veror.

Në fokus të inspektimeve do të jenë sallat e dasmave dhe hotelet, këngëtarët dhe grupet muzikore, DJ-të, videografët dhe fotografët, si dhe bizneset që ofrojnë veshje ceremoniale, përfshirë fustanet e nusërisë dhe kostumet.

Kontrolle do të zhvillohen edhe ndaj makeup artistëve, hairstylistëve dhe frizerëve, kompanive që merren me dekorimin e sallave, organizatorëve të eventeve, ofruesve të ndriçimit dhe efekteve speciale, si dhe kompanive “Rent a Car” që ofrojnë automjete për dasma.

Në listën e veprimtarive që do të monitorohen përfshihen gjithashtu ëmbëltoret që përgatisin torta dhe produkte të tjera për dasma, si dhe luleshitësit që realizojnë aranzhime dhe dekorime me lule.

ATK u ka bërë thirrje qytetarëve që të bashkëpunojnë me institucionin, duke raportuar rastet e dyshuara të mosdeklarimit të të hyrave, moslëshimit të kuponëve fiskalë apo shmangies së detyrimeve tatimore. Raportimet mund të bëhen përmes platformës elektronike DENONCO ose përmes Qendrës së Thirrjeve në numrin 038 222 165.

Institucioni rikujton se çdo biznes apo individ që ofron shërbime kundrejt pagesës është i obliguar të deklarojë të hyrat dhe të paguajë tatimet në përputhje me legjislacionin në fuqi.

Edhe vitin e kaluar, ATK u kishte bërë thirrje këngëtarëve, artistëve dhe subjekteve të përfshira në industrinë e argëtimit që të respektojnë detyrimet tatimore.

“Kjo periudhë e intensifikuar e angazhimeve artistike nuk përjashton askënd nga përgjegjësitë ligjore. Pagesa e tatimeve është obligim ligjor”, thuhej në njoftimin e institucionit.

Administrata apelon për deklarim dhe pagesë të rregullt të të ardhurave, me qëllim të shmangies së ndëshkimeve ligjore.

Sipas të dhënave të ATK-së, vetëm gjatë periudhës janar–gusht 2024, nga këngëtarët janë mbledhur 2.3 milionë euro tatime, çka sipas institucionit pasqyron një rritje të konsiderueshme të deklarimit dhe pagesës së tatimeve nga artistët dhe performuesit e industrisë muzikore.

 

The post Mijëra euro qarkullim në sezonin e dasmave: ATK në shënjestër këngëtarët, sallat e bizneset e tjera appeared first on Revista Monitor.

Aksidentet rrugore në vend u rritën në qershor, ndërsa numri i tyre në gjysmën e parë të vitit u zgjerua me 6.8% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Të dhënat paraprake të INSTAT tregojnë një kërcim të muajit të gjashtë të vitit ku edhe pasojat në plagosje dhe humbje jete kanë qenë më të larta.

Gjatë qershorit u regjistruan 132 aksidente, ku mbetën të vrarë ose të plagosur 186 persona, nga 107 aksidente dhe 140 të aksidentuar në të njëjtin muaj të vitit 2025.

Në periudhën janar-qershor 2026 u regjistruan 679 aksidente rrugore, nga 636 një vit më parë.

Numri i personave të vrarë dhe të plagosur arriti në 952, krahasuar me 883 në gjashtëmujorin e parë të vitit 2025.

Sipas INSTAT, 93.9% e aksidenteve të regjistruara në qershor ndodhën si pasojë e sjelljes së drejtuesve të mjeteve. Grupmosha 35–44 vjeç përbënte peshën më të madhe të drejtuesve të përfshirë në aksidente, me 28% të totalit.

Tirana regjistroi numrin më të lartë të aksidenteve në vend gjatë gjashtëmujorit, me 277 raste dhe 345 persona të vrarë ose të plagosur. Pas saj renditen Lezha me 74 aksidente dhe Vlora me 67.

Një në katër aksidente ndodhi në intervalin 19:00–24:00, ndërsa dita me numrin më të lartë të rasteve ishte e marta, me 18.9% të totalit. E enjtja regjistroi incidencën më të ulët, me 7.6%.

INSTAT thekson se të dhënat janë paraprake dhe subjekt përditësimi.

The post Aksidentet rrugore rriten 6.8% në gjysmën e parë të vitit; kryeson Tirana appeared first on Revista Monitor.

The post Botëkuptimi i Inteligjencës Artificiale ndryshon nga ai i shumicës së njerëzve appeared first on Revista Monitor.

Ligji i ri “Për Bankën e Shqipërisë” do të lejojë anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës të qëndrojnë në detyrë edhe pas përfundimit të mandatit, për të mos shkaktuar bllokimin e vendimmarrjes.

Aktualisht, ligji nuk lejon që anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës të vazhdojnë të qëndrojnë në detyrë pas përfundimit të mandatit të tyre.

Kjo ka shkaktuar dy herë në tetë vitet e fundit pamundësi të vendimmarrjes në Këshillin Mbikëqyrës, për shkak të vonesave në procedurat e zgjedhjes së anëtarëve të rinj.

Projektligji i ri i përgatitur nga Banka e Shqipërisë parashikon se anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës mund të vazhdojnë të ushtrojnë detyrën deri në emërimin e pasuesit të tyre, por jo më shumë se tre muaj pas përfundimit të mandatit. Kjo do të japë më shumë kohë për zgjedhjen e anëtarëve të rinj, pa bllokuar vendimmarrjen në Këshillin Mbikëqyrës.

Gjithashtu, projektligji përcakton se anëtari i emëruar për të plotësuar një vend vakant të krijuar si pasojë e përfundimit të parakohshëm të mandatit të anëtarit paraardhës, e ushtron funksionin për një mandat të plotë shtatëvjeçar.

Me ligjin aktual, anëtarët që zgjidhen si rezultat i përfundimit të parakohshëm të mandatit të një anëtari paraardhës nuk mund të kryejnë një mandat të plotë 7-vjeçar, por vetëm afatin e mbetur nga mandati i anëtarit të mëparshëm. Por, kjo kërkesë ligjore nuk është aplikuar gjithmonë në mënyrë uniforme nga Kuvendi.

Shembull është vetë Guvernatori aktual, Gent Sejko. Megjithëse ai u zgjodh anëtar i Këshillit Mbikëqyrës dhe Guvernator si rezultat i ndërprerjes së mandatit të anëtarëve të mëparshëm, Kuvendi i dha atij një mandat të plotë 7-vjeçar.

Banka e Shqipërisë është përballur dy herë me bllokim të vendimmarrjes në Këshillin Mbikëqyrës, si rezultat i përfundimit të mandatit të shumicës së anëtarëve dhe mungesës së kuorumit për vendimmarrje.

Rasti më i fundit ishte pikërisht mes fundit të vitit 2025 dhe fillimit të vitit 2026.

Mandati i gjashtë anëtarëve të Këshillit Mbikëqyrës, Luljeta Minxhozi, Artan Hoxha, Violeta Staka, Edlira Luçi, Ridvan Bode dhe Suela Popa, përfundoi në muajin dhjetor 2025.

Duke qenë se anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës nuk mund të vazhdojnë të ushtrojnë funksionet e tyre pas përfundimit të mandatit dhe ligji kërkon që mbledhja e Këshillit Mbikëqyrës zhvillohet me praninë e më shumë se gjysmës së anëtarëve të emëruar, vendimmarrja në këtë institucion u paralizua deri në muajin shkurt, kur Kuvendi zgjodhi anëtarët e rinj.

Një situatë e njëjtë ndodhi edhe në vitin 2018, para zgjedhjes së anëtarëve që u përfundoi mandati në fund të vitit 2025. Edhe në atë rast, numri i mandateve të përfunduara ishte gjashtë. Mosplotësimi në kohë i vendeve vakante e bllokoi për një kohë të shkurtër vendimmarrjen në Këshillin Mbikëqyrës.

 

 

The post Anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës të BSH-së mund të qëndrojnë në detyrë deri në 3 muaj pas mandatit appeared first on Revista Monitor.

Përdoruesit e skuterëve elektrikë në Spanjë do të përballen me rregulla më të rrepta, në një përpjekje të autoriteteve për të rritur sigurinë në rrugë dhe për të reduktuar numrin e aksidenteve.

Rregullat e reja parashikojnë që skuterët elektrikë të regjistrohen dhe, në shumë raste, të pajisen me sigurim të detyrueshëm të përgjegjësisë civile.

Po ashtu, drejtuesit duhet të respektojnë kufirin maksimal të shpejtësisë prej 25 km/h, ndërsa ndalohet qarkullimi në trotuare, përdorimi i telefonit apo kufjeve gjatë drejtimit dhe transportimi i një personi të dytë. Në shumë bashki, përdorimi i kaskës është tashmë i detyrueshëm dhe kontrollet pritet të shtohen.

Skuterët e rinj duhet të jenë të certifikuar sipas standardeve të Autoritetit Spanjoll të Trafikut (DGT), me pajisje sigurie si drita, reflektorë, sistem frenimi dhe zile.

Për modelet që nuk plotësojnë kërkesat ose për drejtuesit që shkelin rregullat, gjobat mund të arrijnë deri në 1,000 euro, ndërsa në raste të caktuara mjeti mund të konfiskohet.

Masat vijnë në një kohë kur përdorimi i skuterëve elektrikë është rritur ndjeshëm në qytetet spanjolle, duke i kthyer ato në një mjet të rëndësishëm të transportit urban, por edhe në një burim shqetësimi për sigurinë e këmbësorëve dhe përdoruesve të tjerë të rrugës.

Autoritetet synojnë që përmes regjistrimit, sigurimit dhe kontrolleve më të forta të krijojnë një kuadër më të qartë për këtë formë të re të lëvizshmërisë./YOUIN

The post Skuterët elektrikë në Spanjë, rregulla të reja dhe gjoba më të larta appeared first on Revista Monitor.