Rezultatet e anketës që “Monitor” ka organizuar për lexuesit e saj lidhur me argumentet pse prej javësh qytetarët po protestojnë. Nga kapja e shtetit te korrupsioni, janë të shumta arsyet që çojnë në një mbështetje masive prej 90% të protestave. Pritshmëritë e të anketuarve shkojnë deri te ndryshimi i Kodit Zgjedhor, shfuqizimi i ligjit për zonat e mbrojtura dhe krijimi i një force të re politike që mund të lindë nga vetë protesta. Edhe pse anketa nuk është në asnjë rast përfaqësuese për të gjithë popullsinë, ajo përcjell një zë të një audience të arsimuar, profesionale dhe të angazhuar me zhvillimet e vendit.

 

Ornela Liperi

Tirana nuk ka qenë e qetë që nga 1 qershori. Një incident në Zvërnec, ku po planifikohet të ndërtohet një resort i madh, ku është i përfshirë dhe dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, nxiti një protestë, që për herë të parë pas shumë kohësh, tërhoqi sidomos të rinjtë e më pas gjeti mbështetje masive.

Koha do të tregonte se incidenti ishte vetëm shkëndija që ndezi fitilin e zemërimit, që duket se po akumulohej prej kohësh për mënyrën se si po qeveriset vendi.

Për të kuptuar arsyet që shtynë shumëkënd për të protestuar, “Monitor” organizoi një anketim në faqen e saj, përmes platformës ERC (“Engaged Citizens Reporting – Raportimi nga qytetarët e angazhuar” është një platformë digjitale e sigurt, e zhvilluar për të ngushtuar hendekun mes medias dhe publikut).

Anketa qëndroi e hapur për 5 ditë dhe u plotësua nga 1114 qytetarë, duke arritur nivelin më të lartë të angazhimit në këtë platformë, që kur “Monitor” filloi ta përdorë. Më herët, anketa me më shumë interes kishte qenë ajo për emigracionin me 1044 plotësime, duke treguar që tema të tilla janë të ndjeshme për audiencën e “Monitor”.

Theksojmë se ky nuk është një kampion përfaqësues i popullsisë shqiptare. Pjesëmarrësit nuk janë përzgjedhur në mënyrë rastësore dhe përgjigjet janë dhënë vullnetarisht, çka do të thotë se në anketë kanë më shumë gjasa të marrin pjesë personat që kanë interes ose qëndrim më të fortë ndaj temës. Për më tepër, audienca e “Monitor” përbëhet kryesisht nga ekonomistë, profesionistë të lirë, sipërmarrës, punonjës të sektorit bankar, teknologjisë së informacionit dhe profile të tjera urbane e të arsimuara, ndaj rezultatet nuk mund të përgjithësohen për të gjithë popullsinë.

Megjithatë, anketa ka vlerë si një matje e perceptimeve të një segmenti aktiv dhe të angazhuar të publikut, ku dominojnë ata me arsim universitar dhe pasuniversitar “që kërkon të jetë i përfaqësuar”.

Ajo ndihmon për të identifikuar arsyet që motivojnë mbështetjen ose kundërshtimin ndaj protestave, shqetësimet që përsëriten më shpesh dhe intensitetin me të cilin këto çështje përjetohen nga audienca e “Monitor”.

Rezultatet nuk duhen lexuar si një projeksion elektoral, apo si pasqyrë statistikore e së gjithë shoqërisë, por si një sinjal i qartë i klimës së opinionit brenda një grupi me interes të lartë për zhvillimet ekonomike, sociale dhe politike.

 

Metodologjia

Theksojmë se ky nuk është një kampion përfaqësues i popullsisë shqiptare. Pjesëmarrësit nuk janë përzgjedhur në mënyrë rastësore dhe përgjigjet janë dhënë vullnetarisht, çka do të thotë se në anketë kanë më shumë gjasa të marrin pjesë personat që kanë interes ose qëndrim më të fortë ndaj temës. Për më tepër, audienca e “Monitor” përbëhet kryesisht nga ekonomistë, profesionistë të lirë, sipërmarrës, punonjës të sektorit bankar, teknologjisë së informacionit dhe profile të tjera urbane e të arsimuara, ndaj rezultatet nuk mund të përgjithësohen për të gjithë popullsinë.

 

Audienca

Anketa u plotësua nga 1114 persona. Dominojnë në përgjigje meshkujt, me 63.5% të totalit. 70% e të anketuarve ishin në Tiranë dhe 6.3% e përgjigjeve erdhën nga diaspora, duke treguar dhe për interesin e audiencës jashtë Shqipërisë.

Pjesa më e madhe e të anketuarve ishin të grupmoshës 30-39 vjeç, me 34% të totalit, të ndjekur nga grupmosha 40-49 vjeç, me 32.5%. Më pas renditen të rinjtë, 20-29 vjeç, me 15%. Grupmosha 50-59 vjeç realizoi 12.3% të plotësimeve. Të rinjtë, deri në 20 vjeç, përbënin vetëm 1.3% të plotësimeve.

 

 

Në nivelin arsimor dominojnë të anketuarit me arsim universitar dhe pasuniversitar, me përkatësisht 44.3% dhe 46.9% të totalit.

85% ishin të punësuar apo me aktivitet privat, 11.5% nuk ishin në marrëdhënie pune dhe 3.5% ishin studentë.

Sipas aktivitetit ekonomik, dominuan përgjigjet e atyre që janë profesionistë të lirë (25% të totalit) dhe në aktivitetet financiare bankare e të sigurimeve (16%), të ndjekur nga informacioni dhe komunikacioni (11.4%). 10% e të anketuarve thanë se kanë biznesin e tyre privat. 5.5% e atyre që u përgjigjën ishin të angazhuar në sektorin e arsimit, 4.9% në administratën publike.

 

 

91% e të anketuarve i mbështesin protestat, argumenti kryesor është korrupsioni

Në protestë gjen thuajse çdo profil të shoqërisë: të rinj që dalin për herë të parë në shesh, familje me fëmijë të vegjël, të moshuar, profesionistë, qytetarë të zakonshëm dhe madje edhe pjesëtarë të diasporës që kanë ardhur enkas në Tiranë për t’iu bashkuar tubimeve.

Kjo larmi pjesëmarrjeje pasqyrohet edhe në rezultatet e sondazhit të “Monitor”, i cili evidentoi një mbështetje masive për protestat.

Rreth 90.7% e të anketuarve deklaruan se i mbështesin protestat, 6.1% thanë se i mbështesin pjesërisht, ndërsa vetëm 2.8% u shprehën kundër tyre.

Rezultati tregon se, të paktën brenda audiencës së anketuar, protestat kanë arritur të bashkojnë shtresa dhe grupmosha të ndryshme rreth një pakënaqësie të përbashkët.

Mbështetja e larë që i jep protestës shtresë me arsim universitar dhe pas universitar dhe grupmosha 30-59 vjeç, tregon që i pakënaqur është pikërisht grupi i popullsisë në moshe pune dhe që kontribuon në financat e shtetit.

 

Perceptimi i shtresës së mesme

Anketa ka vlerë si një matje e perceptimeve të një segmenti aktiv dhe të angazhuar të publikut, ku dominojnë ata me arsim universitar dhe pasuniversitar. Ajo ndihmon për të identifikuar arsyet që motivojnë mbështetjen ose kundërshtimin ndaj protestave, shqetësimet që përsëriten më shpesh dhe intensitetin me të cilin këto çështje përjetohen nga audienca e “Monitor”. Mbështetja e larë që i jep protestës kjo shtresë dhe grupmosha 30-59 vjeç, tregon që i pakënaqur është pikërisht grupi i popullsisë në moshe pune dhe që kontribuon në financat e shtetit.

 

 

Nga të dhënat e anketimit rezulton se arsyet e mbështetjes së protestës shkojnë përtej atyre ekonomike dhe lidhen me shqetësimin për mënyrën se si po qeveriset vendi.

Korrupsioni është zgjedhur nga të anketuarit si arsyeja kryesore që ka bërë që të anketuarit të votojnë “Po”, në mbështetje të protestave, i zgjedhur nga 722 persona (të anketuarit mund të zgjidhnin deri në 3 alternativa). Arsyeja e dytë lidhet me keqqeverisjen dhe mungesën e llogaridhënies, me 530 përgjigje, e ndjekur nga mungesa e drejtësisë dhe mosndëshkimi i abuzuesve, me 342 përgjigje.

Arsyeja e katërt më e zgjedhur është mbrojtja e interesit publik (arsimi, shëndetësia, mjedisi, hapësirat publike). Mungesa e perspektivës për të ardhmen është argumenti i pestë. Varfëria dhe rritja e çmimeve janë argumenti i gjashtë, që i shtyn të anketuarit të mbështesin protestat.

“Protestojmë për mijëra halle që ka ky vend. Për varfërinë që është ulur këmbëkryq. Për spitalet që nuk kanë shërbim. Për mungesë drejtësie. Për shkatërrimin e arsimit.

Për pasuritë natyrore që po shkatërrohen. Për lumenjtë që thahen. Për punë në administratë që duhet vetëm të paguash edhe nëse je i aftë, përndryshe s’të llogarit askush.”, thotë A.A, komentuese.

“Nuk ka meritokraci. Nuk ka kontroll mbi përdorimin e fondeve. Nuk ka një pyetësor mbi shërbimet, qeveria nuk merr parasysh mendimin e njerëzve”, thotë E.T.

 

 

79.2% e të anketuarve thanë se kanë marrë pjesë të paktën një ditë në protestë. 11.1% thanë se megjithëse nuk kanë marrë pjesë, sërish ata i mbështesnin ato. 3.1% deklaruan se mendonin të merrnin pjesë dhe 6.9% u përgjigjën “Jo”.

 

 

Edhe ata që u përgjigjën se nuk i mbështesin protestat (gati 3% e të anketuarve) nuk rezultojnë të jenë kundër tyre, më shumë sesa nuk e shohin këtë rrugë si zgjidhje. Si argument kryesor ata japin mungesën e besimit tek organizatorët e tyre.

Një tjetër element që i bën ata mosbesues lidhet me faktin që protestat shpesh politizohen dhe përdoren për interesa partiake. Argumenti i tretë që ata japin është se problemet duhen zgjidhur përmes institucioneve dhe zgjedhjeve.

 

 

Revolta ndaj kapjes së shtetit, arsyeja kryesore pse protestohet

“Monitor” i kufizoi deri në 3 alternativa zgjedhjen e të anketuarve për arsyet pse protestohet. Kishte nga ata lexues që na shkruan se pse u kishim lënë kaq pak alternativa, sepse ata donin t’i zgjidhnin të gjitha!

“Revolta ndaj kapjes së shtetit dhe mosfunksionimit të një shteti demokratik” është argumenti më i zgjedhur nga të anketuarit (me 606 vota) që i shtyn ata të protestojnë.

Argumenti i dytë është “Protestë kundër korrupsionit galopant që evidentohet nga hetimet e BKH/SPAK” (568 përgjigje), i ndjekur nga “Protestë kundër shkatërrimit të ambientit nga projekte zhvillimi masive dhe betonizimit të bregut të detit” (374).

“Arsyet pse protestojmë lidhen me arrogancën e kësaj qeverie, emigrimin e të rinjve, mungesën e besimit në institucione, mungesën e drejtësisë, paga të ulëta dhe kosto të lartë jetese”, thotë një i anketuar nga Tirana, 30-39 vjeç, me arsim pasuniversitar, i angazhuar në aktivitetet e informacionit dhe komunikacionit.

“Protestojmë kundër cilësisë së ulët në shëndetësi, arsim, infrastrukturë, arrogancës dhe paaftësisë së deputetëve dhe çdo drejtuesi në institucione”, thotë një e anketuar 40-49 vjeç, me arsim pasuniversitar, e cila menaxhon biznesin e saj privat.

“Protestoj kundër lejimit të ndërtimit në zonat e mbrojtura, zhbërjes së ligjit 21/2024, paketës së maleve, investitorëve strategjikë etj., si ligje në dëm të Kombit, qeverisje në interes vetëm të një grushti njerëzish dhe Jo për qytetarët!”, komenton një i anketuar nga Fieri, 40-49 vjeç, me arsim pasuniversitar, i cili është i punësuar në aktivitetin e industrisë nxjerrëse dhe përpunuese.

Protesta filloi nga mënyra se si u menaxhua situata në projektin e parashikuar në Zvërnec, por pyetjet e lidhura me këtë çështje janë renditur ndër të fundit në listën e argumenteve, me “Protestë ndaj arrogancës që Qeveria tregon në rastin e Zvërnecit”, që mori 230 përgjigje dhe “Protestë kundër faktit që Qeveria u bë bashkëdhunuese e qytetarit në Zvërnec duke u bërë palë me privatin që ka uzurpuar bregun e detit”, me 184 përgjigje.

Ndonëse mediat e huaja i trajtuan protestat që po zhvilloheshin në Shqipëri si një revoltë kundër përfshirjes së Kushner/Trump në projektin e Zvërnecit, të anketuarit nuk mendojnë kështu. Alternativa “Protestë kundër përfshirjes së Kushner/Trump në projektin e Zvërnecit?” mori 37 përgjigje, më pak nga të gjitha.

Vetëm 18 të anketuar janë shprehur se protestat u duken të paarsyeshme, alternativa më pak e zgjedhur.

 

 

 

Arsyet kryesore pse protestohet

“Revolta ndaj kapjes së shtetit dhe mosfunksionimit të një shteti demokratik ” është argumenti më i zgjedhur nga të anketuarit (me 606 vota) që i shtyn ata të protestojnë.

Argumenti i dytë është “Protestë kundër korrupsionit galopant që evidentohet nga hetimet e BKH/SPAK” (568 përgjigje), i ndjekur nga “Protestë kundër shkatërrimit të ambientit nga projekte zhvillimi masive dhe betonizimit të bregut të detit” (374).

 

 Skepticizëm për rezultatin e protestave

Është hera e parë në Shqipëri, që protesta të tilla, me një përfaqësim relativisht të madh dhe pa një përkatësi të qartë politike janë kaq këmbëngulëse dhe kanë zgjatur për të paktën 5 javë. Por, publiku sërish është skeptik për rezultatin e tyre.

Në krahasim me mbështetjen prej mbi 90% ndaj protestës, vetëm 58.8% e të anketuarve mendojnë që ajo ka dhënë rezultat. 18.7% mendojnë se është ende herët. 16% thonë që protesta ka dhënë shumë pak rezultat dhe 6.6% përgjigjen se nuk ka dhënë asnjë rezultat.

 

 

16.9% e të anketuarve pohojnë se protestat duhet të vazhdojnë, por me kërkesa të qarta dhe 79% u përgjigjën që protestat duhet të vazhdojnë. Duke i mbledhur këto dy kategori, shumica dërrmuese e të anketuarve janë të bindur se protestat duhet të vijojnë, me 95.9% të tyre, që shprehen pro.

Vetëm 3.7% thonë se protestat nuk duhet të vazhdojnë.

 

 

Çfarë duhet të kërkojnë protestuesit, anulim i ligjit për zonat e mbrojtura, ndryshim të Kodit Zgjedhor

Dorëheqja politike është kërkesa kryesore e të anketuarve, e ndjekur nga hetimet për korrupsion. Kërkesa e tretë më e shpeshtë është ajo për zgjedhje të parakohshme dhe reformë në drejtësi.

Krahas alternativave me zgjedhje, të anketuarit kishin dhe mundësinë që të shtonin propozimet e tyre në një pyetje të hapur.

Një argument i shtuar nga të anketuarit se çfarë duhet të kërkojnë protestuesit lidhet me Ligjin nr. 21/2024, “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 81/2017 ‘Për zonat e mbrojtura’”. Ai u miratua në vitin 2024 dhe ndryshoi rregullat për mënyrën se si mund të menaxhohen dhe zhvillohen zonat e mbrojtura në Shqipëri.

Ndryshimet hapën mundësi më të gjera për zhvillime turistike dhe infrastrukturore brenda ose pranë zonave të mbrojtura, përfshirë struktura akomoduese të kategorive të larta, agroturizëm dhe infrastrukturë mbështetëse.

Pikërisht kjo është arsyeja pse ligji është kundërshtuar nga organizatat mjedisore dhe protestuesit, të cilët kërkojnë shfuqizimin e tij dhe rikthimin e kufizimeve më të forta të ligjit të mëparshëm.

Një tjetër kërkesë e shtuar nga të anketuarit lidhet me Kodin e ri Zgjedhor, që të garantojë që çdo votë të jetë e barabartë. Ata kërkojnë ndryshimin e Kodit Zgjedhor, me synim hapjen reale të listave të kandidatëve, dobësimin e kontrollit të kryetarëve të partive mbi përzgjedhjen e deputetëve dhe forcimin e përfaqësimit të drejtpërdrejtë të qytetarëve në Parlament.

Në korrik 2024, Partia Socialiste dhe Partia Demokratike miratuan ndryshimet në Kodin Zgjedhor, duke vendosur një sistem të kombinuar për listat e kandidatëve: rreth një e treta e tyre renditen në një listë të mbyllur, të përcaktuar nga drejtuesit e partive, ndërsa pjesa tjetër garon në listë të hapur me votë.

Ndryshimet mundësuan gjithashtu votimin me postë të emigrantëve, por ruajtja e listës së mbyllur u kritikua sepse garanton zgjedhjen e një pjese të deputetëve sipas renditjes së vendosur nga partitë dhe kufizon ndikimin e drejtpërdrejtë të votuesve mbi kandidatët. Pikërisht për këtë arsye, protestuesit kërkojnë rishikimin e Kodit dhe hapjen reale të listave.

 

 

Të anketuarit janë optimistë se protestat mund të sjellin ndryshim, me 68.1% të tyre që janë përgjigjur “shumë” dhe 22.2% që kanë zgjedhur alternativën “disi”.

Të anketuar pesimistë, janë në pakicë, me vetëm 2.9% që thonë aspak dhe 6.8% që thonë disi.

 

 

LEXONI EDHE:

Pse protestojnë bankierët

Shpresa te një parti e re

Zhvillimi nuk është vetëm pagë, por dhe përmirësim i cilësisë së jetës së përditshme

The post Anketa e “Monitor”, nga kapja e shtetit te korrupsioni, arsyet pse po protestohet appeared first on Revista Monitor.

Protesta nuk është vetëm për arsye ekonomike. Pas më shumë se 30 vitesh tranzicion është krijuar një shtresë e arsimuar, profesionale dhe ekonomikisht aktive, që nuk kërkon vetëm paga më të larta, por cilësi jetese, institucione funksionale, drejtësi, konkurrencë dhe respekt për interesin publik.

Bankierët që u përgjigjën në anketimin e realizuar nga “Monitor” janë absolutisht pro protestës. Nga 150 të anketuar, 88.7% ishin pro protestës, 9.3% e mbështesnin atë pjesërisht dhe vetëm 2% ishin kundër.

Mbi 90% pohojnë se protestat duhet të vazhdojnë.

 

 

Në linjë me përgjigjen e të gjithë anketuesve, korrupsioni është arsyeja kryesore që i bën ata të mbështesin protestën, i ndjekur nga keqqeverisja dhe mungesa e llogaridhënies; Mungesa e drejtësisë / mosndëshkimi i abuzimeve; Mungesa e perspektivës për të ardhmen.

 

 

74% e të anketuarve, të punësuar në aktivitetet bankare dhe të sigurimit, pohuan se kanë dalë të paktën një ditë në protestë. 13.3% thanë se nuk kanë qenë në protestë por e mbështesin atë. 6% thanë se mendojnë të marrin pjesë. Vetëm 6.7% u përgjigjën se nuk i mbështesin protestat.

 

 

Një bankier rekomandon që të kufizohet mandati i zgjedhjes së kryeministrit në dy. “Është e qartë në këto 36 vite tranzicion, se secila qeveri e ka trajtuar vendin si pronë private gjatë mandatit të dytë!

Mendo se çfarë po ndodh në një mandat të tretë. Kufizimi i zgjedhjes së një qeverie apo KM deri në maksimumi dy legjislatura”, thotë një komentuese 50-59 vjeç, nga Tirana, i punësuar në “Aktivitetet financiare (banka) dhe të sigurimit”.

Bankierët shohin alternativë dhe përfshirjen në qeverisje të individëve që vijnë nga diaspora. “Duhet një qeveri teknike e përbërë nga teknicienë të zotë, nga vendi dhe diaspora me një proces të qartë llogaridhënie për zhvillimin e vendit”, propozon një L.S nga Tirana, i grupmoshës 50-59 vjeç.

“Protestuesit duhet të kërkojnë anulim të ligjit për zonat e mbrojtura, për investimet strategjike dhe paketën e maleve. Duhet ndryshim i Kodit Zgjedhor dhe zgjedhje të parakohshme”, komenton një bankier 30-39 vjeç, me arsim pasuniversitar.

Arsyeja kryesore se pse protestojnë të punësuarit të aktivitetin “Aktivitetet financiare (banka) dhe të sigurimit” është e njëjtë me atë të të gjithë të anketuarve: “Revoltë ndaj kapjes së shtetit dhe mosfunksionimit të një shteti demokratik”.

Arsyeja e dytë lidhet me korrupsionin “Protestë kundër korrupsionit galopant që evidentohet nga hetimet e BKH/SPAK”, e ndjekur nga “Protestë kundër shkatërrimit të ambientit nga projekte zhvillimi masive dhe betonizimit të bregut të detit”.

 

 

Ka dhe nga ata që janë skeptikë. “Nuk besoj se protestat sjellin ndryshim. Protestat shpesh politizohen dhe përdoren për interesa partiake. Problemet duhen zgjidhur përmes institucioneve dhe zgjedhjeve”, thotë një bankiere, mbi 60 vjeçe, me arsim pas universitar.

 

LEXONI EDHE:

Anketa e “Monitor”, nga kapja e shtetit te korrupsioni, arsyet pse po protestohet

 

The post Pse protestojnë bankierët appeared first on Revista Monitor.

Të lodhur nga dominimi i dy partive gjatë periudhës së gjatë të tranzicionit, ku secila e ka treguar veten, që e mira e kombit dhe qytetarëve të vendit nuk ka qenë përparësia tyre gjatë qeverisjes, dhe mungesa e besimit për partitë e vogla ekzistuese, shpresa duket se është te një parti e re.

“Monitor” organizoi një anketim në faqen e saj, përmes platformës ERC (“Engaged Citizens Reporting – Raportimi nga qytetarët e angazhuar” është një platformë digjitale e sigurt, e zhvilluar për të ngushtuar hendekun mes medias dhe publikut).

Anketa qëndroi e hapur për 5 ditë dhe u plotësua nga 1114 qytetarë.

(Theksojmë se ky nuk është një kampion përfaqësues i popullsisë shqiptare. Pjesëmarrësit nuk janë përzgjedhur në mënyrë rastësore dhe përgjigjet janë dhënë vullnetarisht, çka do të thotë se në anketë kanë më shumë gjasa të marrin pjesë personat që kanë interes ose qëndrim më të fortë ndaj temës).

Një nga pyetjet ishte: “Nëse vendi shkon në zgjedhje, për kë do të votonit”, 39.7% e të anketuarve i janë përgjigjur me “Parti e re, që mund të dalë nga protesta”.

“Ndihem e papërfaqësuar, duhet një lëvizje e re, që të sjellë frymë të re për vendin”, thotë një komentuese e grupmoshës 30-39 vjeç, me arsim pasuniversitar, e punësuar në aktivitetin e “Informacioni dhe komunikacioni”.

Ajo i ka mbështetur protestat për shkak të mungesës së perspektivës për të ardhmen, keqqeverisjes dhe mungesës së llogaridhënie, si dhe emigrimit të të rinjve dhe shpopullimit. Edhe një komentues po i së njëjtës grupmoshë thotë se partitë ekzistuese “nuk janë alternativa pasi janë pjesë e së njëjtës çorbë 35-vjeçare”.

“Duhet një parti e re politike, e ngritur mbi vlerat e shoqërisë shqiptare”, thotë një i ri që punon në aktivitete dhe shërbime mbështetëse. Një profesionist i lirë sugjeron që “një parti e re duhet të dalë si rezultat i protestës, e themeluar nga profesionistët dhe akademikët brenda vendit dhe diaspora”.

“Ka ardhur koha për një ndryshim të vërtetë. Duhet t’u hapet rruga të rinjve, ideve të reja dhe njerëzve me integritet, të cilët mund t’i shërbejnë vendit me përgjegjësi dhe vizion. Shpresa për një Shqipëri më të drejtë, më të zhvilluar dhe me më shumë mundësi për qytetaret e saj fillon kur ata kërkojnë llogari dhe zgjedhin ndryshe”, thotë Y.M.

Ka dhe nga ata që janë skeptikë. “Nëse nuk ka ndryshim strukturor, ndryshimi partiak është i limituar”, thotë një profesionist i lirë, i grupmoshës 30-39 vjeç. Një tjetër profesionist i lirë, i grupmoshës 40-49 vjeç, thotë se ai do të votojë “po të ndryshohet Kodi Zgjedhor”.

“Për partitë e vjetra nuk do të votoj, pasi ato janë arsyeja pse jemi sot në këtë gjendje, të shohim si do konkludojë protesta”, thotë një sipërmarrëse vlonjate, me doktoraturë, e grupmoshës 40-49 vjeç.

Një pjesë e të anketuarve pohojnë se do ta zgjedhin partinë në bazë të programeve që do të kenë.

“Do të votoj për subjektin politik që paraqet ofertë politike në përputhje me kërkesat e qytetarëve dhe dëshmon kapacitete intelektuale dhe burime njerëzore të besueshme se mund t’i realizojë”, thotë një arsimtare nga Tirana e grupmoshës 40-49 vjeç.

“Përfaqësimi (kandidatët) dhe programi janë dy nga pikat që do të përcaktojnë përzgjedhjen e partisë”, thotë një e anketuar që punon në media.

Dy partitë tradicionale, Partia Socialiste dhe ajo Demokratike kanë marrë shumë pak vota, por natyrisht ky nuk është një tregues i preferencës reale të popullsisë, e cila ka një demografi tjetër që përfshin që nga votues pensionistë, punonjës të thjeshtë apo në bujqësi, administratë publike, apo shtresa të tjera krejt të ndryshme nga audienca që ka zgjedhur të shprehet në këtë sondazh.

 

 

LEXONI EDHE:

Anketa e “Monitor”, nga kapja e shtetit te korrupsioni, arsyet pse po protestohet

 

The post Shpresa te një parti e re appeared first on Revista Monitor.

Shqipërisë i duhen paga më të larta, por edhe më shumë se kaq. I duhet një model zhvillimi ku përmirësimi i të ardhurave shoqërohet me përmirësimin e jetës së përditshme. Nëse qytetarët me arsim universitar e pasuniversitar, të ardhura të mira dhe perspektivë profesionale ndihen njësoj të pakënaqur sa ata me të ardhura të ulëta, problemi nuk është më vetëm ekonomik, por institucional. Pikërisht aty matet cilësia reale e zhvillimit të një vendi.

 

EDITORIAL / Shqipëria vijon të ketë ndër pagat më të ulëta në rajon. Në vitin 2025, paga mesatare mujore bruto arriti në rreth 860 euro, ndërsa në Serbi, Bosnjë-Hercegovinë, Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut ishte 30-50% më e lartë.

Vetëm ky hendek do të ishte një arsye e mjaftueshme për pakënaqësi dhe protestë, sidomos në një vend ku çmimet janë afruar me nivelet europiane, ndërsa fuqia blerëse mbetet dukshëm më e dobët.

Por protesta që po zhvillohet prej javësh në Tiranë po tregon se, pas më shumë se 30 vitesh tranzicion, paga nuk është më argumenti i vetëm, madje për shumë nuk është as arsyeja kryesore.

Në shesh nuk janë vetëm qytetarët me të ardhura të ulëta apo familjet që përballen me vështirësi ekonomike.

Protestën po e mbështet dukshëm edhe një shtresë e mesme urbane, e arsimuar dhe profesionalisht aktive, e cila mund të ketë paga mbi mesataren, madje ndjeshëm më të larta.

Një anketë e “Monitor”, e plotësuar nga 1,114 qytetarë, – që duhet theksuar nuk është përfaqësuese për të gjithë popullsinë, pasi pjesëmarrësit nuk janë përzgjedhur në mënyrë rastësore dhe përgjigjet janë dhënë vullnetarisht, – gjeti se 90% e tyre e mbështesin protestën. Arsyet kryesore lidhen me faktorë si korrupsioni, kapja e shtetit, mungesa e perspektivës për të ardhmen, keqqeverisja, mungesa e llogaridhënies, mungesa e drejtësisë e mosndëshkimi i abuzimeve.

Mbrojtja e interesit publik, e mjedisit, arsimit, shëndetësisë dhe hapësirave publike u rendit gjithashtu ndër shqetësimet kryesore. Varfëria dhe rritja e çmimeve ishin të rëndësishme, por jo arsyeja dominuese.

Audienca përbëhet kryesisht nga ekonomistë, profesionistë të lirë, sipërmarrës, punonjës të sektorit bankar, teknologjisë së informacionit dhe profile të tjera urbane e të arsimuara dhe për të cilat ka treg pune relativisht dinamik.

Pikërisht kjo strukturë anketuesish dhe përgjigjesh, që sigurisht nuk mund të përgjithësohen me shkallë të lartë saktësie, ka vendosur të shprehet në favor të zërit të protestës.

Kjo do të thotë që reagimi qytetar në vend po merr tipare të reja dhe po sjell zërin e një shtrese që duhet dëgjuar, sepse është aktive në ekonomi, paguan taksa, krijon vende pune dhe, në shumë raste, ka zgjedhur ende të ndërtojë jetën në Shqipëri.

Rezultatet sugjerojnë se, të paktën për segmentin urban dhe profesional që ndjek “Monitor”, shoqëria shqiptare ka hyrë në një fazë të re. Pas tri dekadash, një pjesë e qytetarëve nuk e mat më zhvillimin vetëm me shumën që merr në fund të muajit.

Paga mbetet thelbësore, por krahas saj kërkohet një shtet që funksionon, drejtësi që vepron njësoj për të gjithë, administratë që shpërblen meritën dhe vendimmarrje që nuk zhvillohet larg interesit publik.

Pikërisht kjo shpjegon praninë e bankierëve, profesionistëve të lirë, sipërmarrësve dhe punonjësve të teknologjisë në protestë. Shumë prej tyre kanë të ardhura të qëndrueshme, por përballen çdo ditë me pasigurinë institucionale, mungesën e meritokracisë, korrupsionin, degradimin e mjedisit dhe ndjesinë se zhvillimi i vendit nuk po përkthehet në një standard më të mirë jetese.

Edhe përgjigjet e punonjësve të sektorit bankar janë domethënëse. Nga 150 të anketuar në aktivitetet financiare dhe të sigurimeve, 89% janë shprehur pro protestës. Për këtë grup, pakënaqësia nuk lidhet vetëm me portofolin.

Ajo lidhet me cilësinë e shtetit, me mënyrën se si merren vendimet dhe me frikën se, pavarësisht suksesit personal, vendi po humbet mundësinë për t’u bërë më i drejtë, më i jetueshëm dhe më konkurrues.

Një profesionist mund të ketë një pagë të mirë, por kjo nuk e mbron nga ajri i ndotur, trafiku, betonizimi, shërbimi i dobët shëndetësor, arsimi që nuk prodhon aftësitë e nevojshme apo një administratë që funksionon sipas lidhjeve dhe jo rregullave. Mund të ketë një apartament, por jo një qytet të jetueshëm.

Mund të ketë një punë të mirë, por jo sigurinë se fëmijët e tij do ta shohin të ardhmen këtu.

Për këtë arsye, rritja ekonomike nuk matet vetëm me Prodhimin e Brendshëm Bruto, numrin e turistëve, lejet e ndërtimit apo pagën mesatare. Jo më kot ka një mori statistikash dhe indeksesh të tjera të shpikura nga statisticienët dhe të matura nga institutet statistikore që përpiqen të përafrohen në realitetin e zhvillimit të një vendi.

Në indeksin e lumturisë së OKB-së, Shqipëria historikisht është renditur e fundit apo e parafundit në Europë, duke lënë pas vetëm Turqinë dhe shumë më poshtë se Kosova, që ka të ardhura për frymë e paga më të ulëta sesa ne.

Zhvillimi është edhe cilësi institucionesh, konkurrencë e ndershme, mjedis i mbrojtur, hapësira publike, drejtësi, siguri dhe besim se rregullat vlejnë njësoj për të gjithë.

Në fakt, këto elemente nuk janë në kundërshtim me rritjen e pagave. Përkundrazi, ulja e korrupsionit dhe forcimi i shtetit ligjor do ta bënin vendin më tërheqës për investime cilësore dhe afatgjata.

Një ekonomi më konkurruese, më produktive dhe më pak e varur nga ndërtimi e konsumi do të krijonte vende pune më të mira dhe paga më të larta. Një zhvillim i qëndrueshëm i territorit dhe mjedisit do të rriste vlerën reale të jetesës dhe jo vetëm çmimin e pronës.

Shqipërisë i duhen paga më të larta, por edhe më shumë se kaq. I duhet një model zhvillimi ku përmirësimi i të ardhurave shoqërohet me përmirësimin e jetës së përditshme.

Nëse qytetarët me arsim universitar e pasuniversitar, të ardhura të mira dhe perspektivë profesionale ndihen njësoj të pakënaqur sa ata me të ardhura të ulëta, problemi nuk është më vetëm ekonomik, por institucional. Pikërisht aty matet cilësia reale e zhvillimit të një vendi.

 

LEXONI EDHE:

Anketa e “Monitor”, nga kapja e shtetit te korrupsioni, arsyet pse po protestohet

 

 

The post Zhvillimi nuk është vetëm pagë, por dhe përmirësim i cilësisë së jetës së përditshme appeared first on Revista Monitor.

Në mënyrë sistematike në 15 vitet e fundit, çrregullimet e aparatit të qarkullimit të gjakut janë përgjegjëse për më shumë se 53% të vdekjeve në vend, një shifër kjo gati 76% më e lartë se mesatarja europiane. Infarktet, ishemitë po zbresin gjithnjë e më shumë te moshat e reja. Mjekët dhe ekspertët e shëndetësisë thonë se sëmundjet e qarkullimit të gjakut po kthehen në epidemi të heshtur. Ata rendisin si përgjegjës stilin e jetesës pa aktivitet fizik dhe dietën e pasur me kripë dhe yndyra, si dhe mungesën e një kulture parandalimi. Mungesa e infrastrukturës me mjekë dhe pajisje ka rritur gjithashtu mortalitetin në bashkitë e vogla, sidomos në Veri. Si e uli Europa vdekshmërinë nga zemra dhe çfarë duhet të bëjë Shqipëria.

 

Blerina Hoxha

Problemet me zemrën janë shndërruar në një pengesë më e madhe për shëndetin në Shqipëri, por edhe një kosto gjithnjë e në rritje për shoqërinë dhe ekonominë. Mbi gjysma e vdekjeve në vendin tonë vijnë nga sëmundjet kardiovaskulare.

Në vitin 2024, nga 21,102 vdekje që u regjistruan gjithsej, 11,694 ishin për shkak të sistemit të qarkullimit të gjakut, duke përbërë 53% të vdekjeve totale.

Krahasuar me Europën, diferenca është e lartë, pasi grupi i sëmundjeve që lidhet me zemrën dhe qarkullimin e gjakut shkakton rreth 30% të vdekjeve.

Teksa vendet e zhvilluara të Perëndimit, si Franca apo Danimarka, kanë arritur ta ulin këtë raport në rreth 21% përmes politikave rigoroze parandaluese, Shqipëria vazhdon të regjistrojë rritje në këtë fenomen, ku një në dy persona ndërron jetë nga një patologji kardiake dhe goditjet në tru. Hendeku i madh prej gati 20 pikësh përqindjeje me mesataren europiane tregon se vendi ynë ndodhet ende në një tranzicion të thellë shëndetësor, ku sëmundjet kronike jongjitëse po fitojnë terren me ritme të larta.

Shkaku kryesor i dominimit të vdekjeve kardiake lidhet drejtpërdrejt me stilin e jetesës dhe mungesën e një kulture të qëndrueshme parandalimi, ku kontrollet periodike mjekësore ende nuk konsiderohen si domosdoshmëri rutinë për qytetarin e thjeshtë, thotë kardiologia Erviola Lleshi.

Studimet e fundit të ekspertëve të Shëndetit Publik (Amarilda Hysenshahaj, Bajram Dedja, Alban Ylli, Alba Merdani, Dorina Toçi) tregojnë se vdekjet e larta nga problemet kardiovaskulare ndodhin nga mosmarrja në kohë e diagnozës.

Problemet e zemrës zbulohen në faza shumë të avancuara ose vetëm kur pacienti pëson një goditje akute, duke e bërë trajtimin më të vështirë dhe shpeshherë të pamundur.

Ekspertët Hysenshahaj, Dedja, Ylli, Merdani dhe Toçi vërejnë se, përveç mungesës së check-up-eve sistematike, faktorët e rrezikut si duhanpirja masive, nivelet e larta të stresit socio-ekonomik dhe një dietë tradicionale që anon drejt yndyrave dhe kripës së tepërt, po shkatërrojnë gradualisht shëndetin vaskular të popullatës.

Ata evidentuan se situata rëndohet edhe më shumë nga plakja e popullsisë, e cila natyrshëm rrit numrin e personave të rrezikuar nga komplikacionet kardiake, por ajo që mbetet shqetësuese është ulja e moshës mesatare të personave që pësojnë infarkte.

Nga pikëpamja ekonomike, raporti i lartë i vdekshmërisë ka kosto shumë të mëdha, pasi godet shpesh grupmoshat që janë ende në kulmin e produktivitetit, duke krijuar një barrë të rëndë për familjet dhe skemat e sigurimeve shoqërore. Në vitin 2024, Fondi i Sigurimeve Shëndetësore çoi rreth 4,5 miliardë lekë (rreth 47 milionë euro) për rimbursimin e medikamenteve që trajtojnë sëmundjet e qarkullimit të gjakut dhe financimin e paketave të ndërhyrjeve kirurgjikale.

 

 

Veriu më i prekur

Edhe brenda Shqipërisë ka diferenca të mëdha në përhapjen e sëmundjeve cerebrovaskulare. Sipas të dhënave zyrtare të INSTAT, qarqet e Veriut rezultojnë më të prekura.

Nga 12 qarqet e vendit kryeson Kukësi, ku 62.48% e vdekjeve totale në vitin 2024 ishin nga aparati i qarkullimit të gjakut, e ndjekur nga Shkodra me 60.73%, Lezha 58.2%, Dibra me 58%, të cilat kanë nivele shumë më të larta të vdekshmërisë cerebrovaskulare krahasuar me Jugun, veçanërisht Gjirokastrën (31.34%).

Qarku i Beratit dhe i Tiranës ka vdekshmëri më të lartë se mesatarja kombëtare me 57.6% secili. Edhe Qarku i Fierit mbetet mbi mesataren, duke regjistruar një normë prej 55.35% të vdekjeve cerebrovaskulare në raportin me totalin e vdekjeve.

Në anën tjetër, qarqet që paraqesin një situatë më të moderuar fillojnë me Vlorën, e cila zbret në 49%. Kjo tendencë rënëse vazhdon me Korçën në 46.4%, Elbasanin në 46.1% dhe me Durrësin në 44.70%. Diferencën më të madhe e bën Qarku i Gjirokastrës, i cili rezulton me vdekshmërinë më të ulët cerebrovaskulare në vend, me vetëm 31.3%, shifër kjo pothuajse sa gjysma e normës që vërehet në Kukës apo Shkodër.

Të dhënat tregojnë se teksa Tirana ka volumin më të madh të rasteve për shkak të popullsisë, pesha specifike e këtyre sëmundjeve është dukshëm më alarmante në qarqet e Veriut të vendit.

Dr. Erviola Lleshi, kardiologë në shërbimin parësor Tiranë, beson se një nga elementet kryesore mbetet tradita ushqimore. Rajonet e Veriut priren drejt një regjimi ushqimor me bazë më të lartë proteinash shtazore, yndyrave të ngopura dhe kripës, të cilat janë faktorë rreziku të drejtpërdrejtë për hipertensionin dhe goditjet në tru. Në kontrast, Jugu i Shqipërisë, i ndikuar nga klima mesdhetare, ka një qasje më të madhe ndaj vajit të ullirit, agrumeve dhe perimeve, që njihen si mbrojtës të sistemit kardiovaskular.

Zonat e thella të Veriut përballen edhe me vështirësi në qasjen e shpejtë në qendrat e specializuara të traumës apo njësitë e goditjeve në tru. Për sëmundjet cerebrovaskulare, koha është faktor kryesor për të shpëtuar jetën.

Gjithashtu, kultura e kontrolleve periodike tenton të jetë më e ulët në zonat me vështirësi ekonomike, duke bërë që tensioni i lartë apo problemet e tjera të diagnostikohen vetëm kur është tepër vonë, thotë znj. Llleshi.

 

 

Fatalitetet nga zemra dhe truri, gjysma në moshën mbi 80 vjeç

Të dhënat mbi vdekshmërinë nga sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut kanë ardhur në rritje nga 10,984 në vitin 2014 në 11,694 raste në vitin 2024. Ekspertët e Institutit të Shëndetit Publik, që grumbullon të dhëna për shëndetin, kanë gjetur një trend rritës në skajet e piramidës moshore, ku peshën kryesore të mortalitetit e mban popullsia mbi 80 vjeç.

Kjo kategori ka pësuar rritjen më të madhe ndërmjet viteve 2014 dhe 2024, duke u zgjeruar me mbi 600 raste ose 13.2% dhe duke u konfirmuar si grupi më i rrezikuar, i cili përbën pothuajse gjysmën e totalit të vdekjeve të regjistruara si cerebrovaskulare.

Grupmosha nën 19 vjeç ka shënuar rënie pozitive të vdekshmërisë, duke u reduktuar nga 90 në vitin 2014 në 56 raste në 2024, kryesisht nga sukseset e ndërhyrjeve në zemër në moshat fëminore. Ndërkohë, te moshat e mesme dhe ato aktive, tendenca mbetet në rritje.

Konkretisht, grupmosha 20-44 kishte 194 fatalitete në vitin 2024 nga 187 në vitin 2014. Teksa edhe grupmosha 45-64 vjeç ka shënuar rritje të vdekshmërisë me 5.8% ndërmjet viteve 2014 dhe 2024.

Kategoria 65-79 vjeç është e vetmja që ka treguar  qëndrueshmëri gati të plotë, me ulje të papërfillshme prej vetëm 12 rastesh. Të dhënat sugjerojnë se sfidat kryesore të shëndetit publik mbeten të lidhura ngushtë me moshimin e popullsisë dhe trajtimin e patologjive te moshat e thyera.

Përqendrimi i lartë i vdekjeve nga sëmundjet cerebrovaskulare në moshat mbi 80 vjeç tregon gjithashtu  rritje të jetëgjatësisë krahasuar me dekadat e kaluara, duke e zhvendosur barrën kryesore të sistemit shëndetësor drejt kujdesit paliativ dhe gjeriatrik.

 

 

Sëmundja zbret në moshat e reja

Sëmundjet cerebrovaskulare po shfaqen gjithnjë e më herët, fakt që vërtetohet se vdekjet në grupmoshën 45-64 vjeç janë rritur me 5.8% ndërmjet viteve 2014 dhe 2024. Kardiologia Llleshi pohoi se tensioni i lartë i gjakut i patrajtuar, duhanpirja dhe stresi kronik janë faktorë që shkaktojnë dëmtime të enëve të gjakut.

Te kjo grupmoshë, një goditje në tru ka pasoja fatale më të larta nëse kombinohet me mungesën e ekzaminimeve parandaluese, tha ajo.

Mjekët shpjegojnë se sëmundjet cerebrovaskulare rrallë vijnë të izoluara. Rritja e rasteve te moshat 20-64 vjeç është si pasojë e prevalencës më të lartë të faktorëve të rrezikut si hipertensioni arterial, diabeti dhe obeziteti, të cilat shpesh mbeten të padiagnostikuara ose të patrajtuara siç duhet te personat nën 65 vjeç.

Te moshat e mesme (45-64 vjeç), stili i jetesës luan rol përcaktues. Dieta e pasur me kripë dhe yndyra të procesuara, mungesa e aktivitetit fizik dhe konsumi i lartë i duhanit e alkoolit po dëmtojnë shëndetin vaskular në mënyrë të parakohshme, tha zonja Llleshi.

Një faktor tjetër kritik është stresi kronik, veçanërisht ai i lidhur me punën dhe pasigurinë ekonomike, i cili ndikon drejtpërdrejt në rritjen e presionit të gjakut dhe rrezikun për hemorragji cerebrale apo ishemi. Po ashtu, ndryshimet mjedisore, si ndotja e lartë e ajrit në zonat urbane, janë identifikuar vitet e fundit si shkaktarë të rëndësishëm të inflamacioneve që dëmtojnë enët e gjakut, tha mjekja.

Shumë individë të moshave 20-44 vjeç priren t’i shpërfillin shenjat e para, duke menduar se janë shumë të rinj për t’u prekur nga goditjet në tru, çka çon në humbjen e asaj që mjekësia e quan momenti i artë për ndërhyrje shpëtuese.

Ekspertët këshillojnë që kjo rritje e vdekshmërisë reflekton gjithashtu nevojën për një sistem parësor më të fortë, i cili duhet të fokusohet te parandalimi dhe depistimi i hershëm përpara se sëmundja të arrijë në fazë kritike.

 

 

Mësimet që vijnë nga Europa

Vendet e zhvilluara të Europës kanë arritur të ulin ndjeshëm shkallën e vdekshmërisë nga sëmundjet e qarkullimit të gjakut përmes politikave të shëndetit publik, avancimeve teknologjike dhe ndryshimeve rrënjësore në stilin e jetesës së popullatës.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, një ndër shtyllat kryesore ka qenë kontrolli i faktorëve të rrezikut, ku legjislacioni i rreptë kundër duhanpirjes në ambiente publike dhe rritja e taksave mbi produktet e duhanit kanë dhënë rezultate të menjëhershme në uljen e rasteve të infarkteve akute.

Shtetet e BE-së kanë zbatuar programe kombëtare për monitorimin e tensionit arterial dhe kolesterolit, duke e zhvendosur fokusin nga trajtimi i krizave te parandalimi i hershëm përmes mjekësisë familjare dhe përdorimit të gjerë të statinave dhe medikamenteve për tensionin e lartë.

Një nga shembujt më të mirë të transformimit shëndetësor në Bashkimin Europian është Finlanda, e cila shërben si model se si politikat shtetërore mund të ndryshojnë fatin e një popullsie. Në vitet ’70, Finlanda kishte shkallën më të lartë të vdekshmërisë nga aksidentet cerebrovaskulare në botë, por përmes një nisme të njohur si “Projekti i Karelias Veriore”, ata arritën ta ulin këtë shifër me mbi 80%.

Ky sukses u bazua në zbatimin e disa masave, që nisën përmes ndërhyrjeve në industrinë ushqimore. Shteti finlandez zëvendësoi subvencionet për gjalpin dhe qumështin me yndyrë të lartë me subvencione për vajin e rrepës dhe frutat e pyllit, duke detyruar pothuajse çdo prodhues buke dhe mishi të ulte nivelin e kripës në produktet e tyre.

Përveç shembullit finlandez, Bashkimi Europian si tërësi ka zbatuar masa strukturore që lidhen me momentet kritike të trajtimit të goditjeve në tru. Një nga masat më konkrete është standardizimi i Njësive të Specializuara të Goditjeve.

Në vende si Gjermania dhe Austria, është bërë e detyrueshme që pacienti të mos dërgohet në një reanimacion të përgjithshëm, por në një repart ku mjekët dhe infermierët janë të trajnuar vetëm për ishemitë cerebrale.

Këto njësi përdorin teknologjinë e tele-mjekësisë (Telestroke), ku përmes videove “live”, neurologët më të mirë udhëzojnë mjekët në spitale të vogla rajonale për të kryer trombolizën me medikamente brenda kohës së “artë” prej 4.5 orësh.

Së fundmi, vende si Franca dhe Belgjika kanë implementuar sisteme vizuale si Nutri-Score, i cili i klasifikon ushqimet me ngjyra nga e gjelbra tek e kuqja drejtpërdrejt në paketim. Kjo masë ka pasur një efekt të jashtëzakonshëm në ndërgjegjësimin e konsumatorëve për yndyrat dhe kripën e fLlleshir, të cilat janë shkaktarët kryesorë të hipertensionit.

Po ashtu, BE-ja po financon programe masive për zëvendësimin e duhanit përmes aplikacioneve falas të stërvitjes dhe mbulimit total të kostove për produktet zëvendësuese të nikotinës, duke e trajtuar duhanpirjen si një sëmundje që kërkon ndihmë financiare dhe jo thjesht si një ves vullnetar.

 

Çfarë i mungon Shqipërisë

Ndonëse ka pasur përmirësime në infrastrukturën spitalore, vendi ende vuan nga mungesa e një rrjeti të gjerë të kardiologjisë invazive që mbulon në mënyrë të barabartë të gjithë territorin, duke bërë që koha e artë prej 4.5 orësh për trajtimin e infarkteve të humbet shpesh për shkak të distancave dhe logjistikës së transportit urgjent, pohojnë ekspertët e shëndetësisë.

Kjo shoqërohet edhe me një fragmentim të mjekësisë familjare, ku check-up-et dhe monitorimi i vazhdueshëm i tensionit apo kolesterolit nuk arrijnë ende të jenë në masën që do të frenonin rastet fatale përpara se ato të bëhen urgjenca.

Megjithëse ligjet ekzistojnë, kontrolli mbi cilësinë e ushqimeve të përpunuara, kripën dhe yndyrat dhe zbatimi i ligjit kundër duhanpirjes në ambiente të mbyllura mbeten sfiduese në krahasim me vendet e BE-së, pohoi zonja Llleshi.

Gjithashtu, Shqipëria ka nevojë për regjistra kombëtarë të të dhënave shëndetësore më të sofistikuar dhe të digjitalizuar, të cilët do të lejonin një analizë të saktë të incidencës sipas grupmoshave dhe rajoneve, duke bërë që burimet financiare të shpërndahen aty ku nevoja është më urgjente dhe ku ndikimi në uljen e vdekshmërisë do të ishte më i lartë.

Mungesa e personelit mjekësor të specializuar është një nga pikat më kritike që pengon arritjen e standardeve europiane në trajtimin e këtyre sëmundjeve në Shqipëri. Shpërndarja e tyre është jashtëzakonisht e pabarabartë, me një përqendrim të lartë në Tiranë dhe mungesë të theksuar në rrethe.

Kjo krijon një situatë ku shumë pacientë në zonat rurale apo qytetet e vogla nuk kanë akses të menjëhershëm te kardiologu, duke rritur rrezikun që simptomat fillestare të neglizhohen ose të trajtohen me vonesë.

Përveç shpërndarjes gjeografike, sistemi përballet me rrjedhjen e trurit, ku mjekë të kualifikuar dhe infermierë të specializuar emigrojnë drejt vendeve të zhvilluara, si Gjermania apo Italia. Kjo mungesë nuk ndihet vetëm te numri i kardiologëve, por edhe te personeli mbështetës që duhet të menaxhojë teknologjinë e lartë dhe kujdesin post-operator.

Pa një numër të mjaftueshëm specialistësh, që mund të operojnë në rrjetin e kardiologjisë invazive 24 orë në 7 ditë, në të gjithë vendin, investimet në aparatura mbeten pjesërisht të pashfrytëzuara, duke e lënë peshën e përballjes me sëmundjet e qarkullimit të gjakut kryesisht mbi mjekësinë terciare në kryeqytet.

 

 

Çfarë duhet të ndryshojë

Për të ndryshuar trendin në rritje të sëmundjeve të qarkullimit të gjakut, nuk mjafton vetëm përmirësimi i pajisjeve spitalore apo numri i operacioneve kirurgjikale, por nevojitet riorientimi rrënjësor i strategjive shtetërore drejt edukimit shëndetësor.

Është e domosdoshme që të nxitet ndërgjegjësimi masiv mbi rëndësinë e aktivitetit fizik dhe menaxhimin e hipertensionit, i cili shpesh quhet vrasësi i heshtur në Shqipëri për shkak se mbetet i patrajtuar për vite me radhë, thotë studimi i ekspertëve të Institutit të Shëndetit Publik (Hysenshahaj, Dedja, Ylli, Merdani dhe Toçi).

Sipas tyre, edukimi duhet nisur që nga bankat e shkollës e deri te politikat e rrepta të sigurisë ushqimore. Vetëm duke ndërtuar një sistem ku parandalimi vjen përpara kurimit, Shqipëria do të mund të nisë procesin e gjatë dhe të vështirë të uljes së këtij raporti vdekshmërie, tha kardiologia Llleshi.

Zakonisht në Shqipëri, problemet me zemrën zbulohen vetëm kur gjendja bëhet shumë e rëndë ose pas një krize të papritur; kjo i vështirëson shumë mundësinë për t’u shëruar, tha doktoresha.

Sipas të dhënave nga Urdhri i Mjekut, në Shqipëri ka gjithsej 267 mjekë kardiologë. Përveçse ata janë të pakët në raport me nevojat, janë të përqendruar në Tiranë dhe në qendrën e vendit, teksa bashki të vogla si Tropoja dhe të tjera nuk kanë mjekë të tillë. Në bashki me terrene të thyera ku mungon mjeku kardiolog, mundësia për të përballuar urgjencat është e pamundur.

Nëse marrim shifrën prej 267 kardiologësh për rreth 2.4 milionë banorë, Shqipëria llogarit afërsisht 111 kardiologë për 1 milion banorë. Kjo shifër e rendit Shqipërinë në një nivel të ngjashëm me mesataren e vendeve me të ardhura të mesme, e cila sipas Atlasit të Shoqatës Europiane të Kardiologjisë (ESC) për vitin 2024-2025 është rreth 93.4 kardiologë për 1 milion banorë, por e lë shumë pas vendeve me të ardhura të larta.

Greqia mban rekordin europian me rreth 316 kardiologë për 1 milion banorë, e ndjekur nga Italia me 266 dhe Bullgaria, me rreth 215.

Madje edhe vende si Hungaria, me 138 kardiologë për 1 milion banorë, qëndrojnë dukshëm më lart se Shqipëria. Në rajon, Serbia llogarit rreth 98 kardiologë, ndërsa Mali i Zi rreth 84, çka tregon se Shqipëria, ndonëse ka një numër total që mund të duket i krahasueshëm me disa vende, përballet me një sfidë shumë më të madhe për shkak të shkallës së lartë të vdekshmërisë nga sëmundjet e zemrës, që është ndër më të lartat në Evropë.

Por gjithsesi, mjekët thonë se ndërgjegjësimi i popullatës për ndryshimin e stilit të jetës dhe moskonsumimit të kripës është një mjet shumë i fuqishëm për të parandaluar.

 

The post Epidemia e heshtur: Një në dy shqiptarë ndërron jetë nga zemra. appeared first on Revista Monitor.

(Imazh i gjeneruar me Inteligjencë Artificiale për qëllime ilustruese).

 

Në zemër të Detit të Veriut, rreth 80 kilometra larg brigjeve të Gadishullit Jutland në Danimarkë, po merr jetë një nga projektet infrastrukturore më ambicioze të Europës. Bëhet fjalë për North Sea Energy Island, një ishull artificial i teknologjisë së lartë që synon të shndërrohet në qendrën më të madhe europiane për prodhimin dhe shpërndarjen e energjisë së pastër.

 

MSc Roland Tashi, ekspert i çështjeve të sigurisë

Një ishull artificial në mes të Detit të Veriut pritet të ndryshojë mënyrën se si Europa prodhon dhe shpërndan energjinë e pastër.

Me një investim rreth 30 miliardë euro, ishulli do të jetë funksional brenda vitit 2036 dhe deri në vitin 2040 pritet të arrijë kapacitetin prodhues prej 10 gigavatësh (GW), i mjaftueshëm për të furnizuar me energji elektrike mbi 10 milionë familje europiane.

 

Një “qendër energjetike” në mes të detit

Projekti parashikon ndërtimin e një ishulli artificial me sipërfaqe minimale prej 120 mijë metra katrorë, afërsisht sa 18 fusha futbolli, i cili do të rrethohet nga qindra turbina me erë të vendosura në det të hapur dhe do të shërbejë për mbledhjen, përpunimin dhe shpërndarjen e energjisë së prodhuar.

Energjia do të transmetohet përmes kabllove nënujore të tensionit të lartë drejt konsumatorëve në Danimarkë, Gjermani, Holandë, Norvegji, Belgjikë dhe Mbretërinë e Bashkuar, duke forcuar ndërlidhjen energjetike mes vendeve europiane.

Faza e parë e projektit synonte përfundimin në vitin 2033 me kapacitet prej 3 GW, por afatet janë shtyrë të paktën deri në vitin 2036 për shkak të sfidave teknike dhe rritjes së kostove.

Përveç prodhimit të energjisë elektrike, ishulli do të shërbejë edhe për prodhimin e hidrogjenit të gjelbër përmes “Power-to-X”, një teknologji komplekse që transformon energjinë elektrike nga burime të rinovueshme si era dhe dielli, në forma të tjera energjie ose produkte kimike.

Hapi bazë është përdorimi i energjisë elektrike për të kryer elektrolizën e ujit, duke prodhuar oksigjen dhe hidrogjen, i cili mund të përdoret drejtpërdrejt si karburant për transportin detar dhe sektorin e aviacionit ose të kombinohet me dioksid karboni ose azot për të krijuar produkte të tjera.

 

Investimi më i madh në historinë e Danimarkës

Kostoja totale e projektit vlerësohet në mbi 210 miliardë korona daneze, ose rreth 28–30 miliardë euro, duke e bërë atë investimin më të madh ndërtimor në historinë e Danimarkës.

Rreth 10 miliardë euro do të shpenzohen vetëm për ndërtimin e ishullit dhe infrastrukturës së tij portuale, ndërsa pjesa tjetër do të mbulojë ndërtimin e parqeve me erë dhe rrjetit të interkoneksioneve energjetike.

Megjithatë, projekti është përballur me pengesa të shumta, kostot janë rritur me rreth 50 miliardë korona daneze, ndërsa bashkëpunimi me Belgjikën duket se është pezulluar për shkak të vonesave dhe ndryshimeve në planifikim.

 

Mijëra vende pune dhe më shumë pavarësi energjetike

Ndërtimi i ishullit pritet të krijojë mijëra vende pune gjatë fazës së realizimit dhe qindra vende pune të specializuara për mirëmbajtjen dhe funksionimin afatgjatë të infrastrukturës.

Ekspertët e konsiderojnë projektin një shtyllë të rëndësishme të strategjisë së Europës për pavarësi energjetike, pasi ai do të ndihmojë në uljen e varësisë nga importet e karburanteve fosile dhe në rritjen e prodhimit të energjisë së rinovueshme.

 

 

20 milionë tonë CO₂ më pak në atmosferë

Objektivi kryesor i projektit është reduktimi i emetimeve të gazeve serrë. Sipas vlerësimeve, çdo 1 GW energji eolike mund të shmangë emetimin e rreth 1,9 milionë tonëve dioksid karboni në vit.

Nëse ishulli arrin kapacitetin e planifikuar prej 10 GW, ai mund të reduktojë emetimet me afro 20 milionë tonë CO₂ çdo vit, duke kontribuar ndjeshëm në objektivin e Bashkimit Europian për arritjen e neutralitetit klimatik deri në vitin 2050.

Megjithatë duhet kuptuar se ndërtimi i një infrastrukture kaq të madhe nuk është pa pasoja mjedisore, punimet dhe vendosja e kabllove nënujore do të ndikojnë në shtratin e detit dhe ekosistemet detare.

Për të kufizuar këto efekte, projekti parashikon monitorim të vazhdueshëm mjedisor nënujor dhe studime për shndërrimin e barrierave mbrojtëse të ishullit në struktura që mund të funksionojnë si shkëmbinj koralorë artificialë, duke nxitur biodiversitetin lokal.

Gjithashtu, prodhimi i hidrogjenit të gjelbër direkt në det pritet të reduktojë nevojën për infrastruktura komplekse në tokë, duke mbrojtur më tej zonat bregdetare dhe habitatet natyrore.

 

Përfundime

• North Sea Energy Islandmbetet një nga projektet më ambicioze të tranzicionit energjetik në Europë, pavarësisht se ai përballet me sfida të mëdha teknike, financiare dhe mjedisore.
• Ishulli, nëse realizohet sipas planit, do të rrisë ndjeshëm jo vetëm prodhimin e energjisë së rinovueshme por do të forcojë edhe sigurinë energjetike të kontinentit, duke ulur varësinë nga lëndët djegëse fosile.
• Suksesi i këtij projekti mund të shërbejë si model për investime të ngjashme në të ardhmen, duke dëshmuar se infrastruktura inovative mund të luajë rol kyç në përballimin e sfidave të ndryshimeve klimatike dhe në ndërtimin e një sistemi energjetik më të qëndrueshëm.

 

The post Ishulli i parë artificial në Detin e Veriut appeared first on Revista Monitor.

Kompania me kulturë pothuajse misionare po përplaset me qeverinë për kontrollin e Inteligjencës Artificiale super të avancuar, shkruan The Economist.

 

Paradoksi i autoritetit fetar është se, për besimtarët, nuk ka asgjë më të rëndësishme, por udhëheqësit shpirtërorë zakonisht kanë pak pushtet praktik.

Në fakt, shpesh është refuzimi i tyre për t’u përfshirë në dilemat dhe kompromiset e jetës së përditshme që u jep autoritet moral figurave fetare.

Kjo, nga ana tjetër, ua bën të lehtë udhëheqësve politikë t’i nënshtrojnë në afat të shkurtër (sepse nuk kanë armë), por të vështirë në afat të gjatë (sepse përndjekja vetëm sa ua rrit autoritetin moral).

Kjo dinamikë, e njohur për prelatët (klerikë të rangut të lartë në Kishën Katolike) dhe princat e Mesjetës, mund të mos jetë aq e kuptueshme për Dario Amodei, drejtuesin e Anthropic, një prej kompanive kryesore amerikane të Inteligjencës Artificiale, dhe për Donald Trump, presidentin autoritar të Shteteve të Bashkuara.

Së fundmi, për herë të dytë brenda katër muajsh, zyrtarë të administratës Trump ndërhynë drejtpërdrejt në mënyrën se si operon Anthropic. Ata urdhëruan kompaninë të kufizojë çdo person joamerikan, përfshirë edhe punonjës të vetë kompanisë, të ketë akses në modelet e saj më të fundit, Fable 5 dhe Mythos 5, me argumentin e sigurisë kombëtare.

Ndërsa administrata Trump e sheh Inteligjencën Artificiale si një mjet të fuqishëm për të forcuar pozitat e Amerikës në botë, Anthropic e konsideron atë një forcë tepër të fuqishme për t’iu besuar pa kufizime edhe masa mbrojtëse publikut të gjerë apo vendimmarrësve impulsivë.

Rezultati është një përplasje titanike mes “kishës” dhe shtetit, e cila jo vetëm rrezikon të ndikojë në ofertën publike fillestare (IPO) shumë të pritur të Anthropic, por mund të përcaktojë edhe se kush do të ketë kontrollin përfundimtar mbi teknologjinë më të fuqishme në botë.

Selia e Anthropic në San Francisko ka një atmosferë pothuajse manastiri. Punonjësit e saj e shohin veten si pjesë të një misioni për të krijuar Inteligjencë Artificiale aq të avancuar, sa që disa brenda kompanisë e krahasojnë këtë përpjekje me misterin e vetë krijimit. Diskutimet e tyre përqendrohen shpesh tek etika dhe vlerat.

Kur Papa Leo XIV publikoi muajin e kaluar enciklikën e tij mbi Inteligjencën Artificiale (“Magnifica Humanitas”), një nga bashkëthemeluesit e Anthropic ishte pranë tij. Ndërkohë, edhe Dario Amodei publikon rregullisht “enciklikat” e veta mbi mënyrën se si duhet ndërtuar Inteligjenca Artificiale në mënyrë të sigurt dhe të përgjegjshme.

Ashtu si dokumentet papnore, edhe shkrimet e tij ndalen te rreziqet, por trajtojnë gjithashtu përfitimet e mundshme. Dokumenti i tij më i fundit, “Policy on the AI Exponential”, i publikuar më 10 qershor, i bëri thirrje qeverisë amerikane të veprojë shpejt për të vendosur “rregullim serioz dhe detyrues” të Inteligjencës Artificiale.

 

Predikime për sigurinë, fitime të larta

Ky përkushtim ndaj sigurisë nuk e ka penguar suksesin e biznesit të Anthropic. Përkundrazi.

Kompania u themelua vetëm në vitin 2021, pak pasi Dario Amodei, motra e tij Daniela dhe gjashtë kolegë të tjerë u larguan nga OpenAI, laboratori kryesor i Inteligjencës Artificiale në atë kohë, sepse besonin se ai nuk po i kushtonte rëndësinë e duhur sigurisë.

Për më shumë se dy vjet, Anthropic mbeti në hijen e OpenAI. Edhe pse lançoi chatbot-in e vet, Claude, pak kohë pas debutimit të ChatGPT, ishte produkti i OpenAI ai që tërhoqi pjesën më të madhe të vëmendjes.

Megjithatë, ky fillim më i ngadaltë e detyroi Anthropic të fokusohej. Në vend që të investonte më tej te chatbot-et për publikun e gjerë, të cilët kanë shumë përdorues që nuk paguajnë dhe kërkojnë abonime ose reklama për të gjeneruar fitime, kompania zgjodhi të përqendrohej te klientët korporativë.

Ndërsa OpenAI eksperimentonte me një gamë të gjerë produktesh për konsumatorët, Anthropic u fokusua në zhvillimin e mjeteve për bizneset, si asistentët për programim, të cilët gjenerojnë të ardhura më të qëndrueshme.

Këto mjete janë bërë tashmë aq të avancuara, sa mund të kryejnë një pjesë të konsiderueshme të punës për përmirësimin e vetvetes.

Strategjia rezultoi e suksesshme. Zhvilluesit e programeve janë orientuar masivisht drejt Claude Code, agjentit të programimit të Anthropic i lançuar një vit më parë, sepse ai është në gjendje të kryejë detyra që programuesve njerëzorë do t’u merrnin orë, madje edhe ditë të tëra, ndërsa rezultatet e tij mund të verifikohen lehtësisht.

Klientët e biznesit e vlerësojnë gjithashtu theksin që Anthropic vendos te mekanizmat e sigurisë, gjë që përputhet me shqetësimet e tyre për rreziqet që mund të sjellë një Inteligjencë Artificiale jashtë kontrollit.

Përqendrimi te programimi i dha kompanisë avantazh të hershëm ndaj konkurrentëve si OpenAI dhe Google në testet që matin aftësitë e inxhinierisë së softuerit. Aftësia e modeleve të saj për të arsyetuar hap pas hapi dhe për të përdorur mjete të ndryshme u jep atyre gjithashtu përparësi në zhvillimin e agjentëve të Inteligjencës Artificiale që punojnë përkrah njerëzve.

OpenAI është orientuar më fort drejt programimit gjatë këtij viti dhe modelet e saj më të fundit konsiderohen po aq të afta sa ato të Anthropic në disa detyra. Edhe ajo pritet të përfitojë nga rritja e kërkesës për agjentë Inteligjentë.

Megjithatë, rreth 80% e të ardhurave të Anthropic vijnë nga klientët e biznesit, ndërsa tek OpenAI, klientët korporativë gjenerojnë vetëm rreth 40% të të ardhurave. Kjo diferencë i jep Anthropic aftësi më të madhe për të gjeneruar fitime.

Këtë muaj, si Anthropic ashtu edhe OpenAI paraqitën dokumentet për ofertat e tyre publike fillestare (IPO). Secila prej tyre pritet të vlerësohet në rreth 1 trilion dollarë.

Në mënyrë të pashmangshme, performanca e tyre po krahasohet me vëmendje të madhe. Asnjëra kompani nuk i ka bërë ende publike dokumentet e plota të listimit në bursë, ndaj të dhënat financiare mbeten të kufizuara. Megjithatë, në shumicën e krahasimeve të deritanishme, Anthropic duket se ka epërsinë.

Meqenëse të dyja kompanitë janë të reja dhe po rriten me shpejtësi, ato e matin xhiron e tyre vjetore të supozuar duke shumëzuar me 12 të ardhurat e muajit më të fundit, një tregues i njohur si të ardhura të përsëritura vjetore (ARR).

Futurum, një kompani kërkimore në teknologji, vëren se Anthropic i llogarit ndryshe shitjet përmes partnerëve të shërbimeve cloud, gjë që mund t’i fryjë shifrat e saj. Megjithatë, prirja është e qartë. ARR-ja e Anthropic ka kaluar me shpejtësi atë të OpenAI (shih grafikun).

Edhe vlerësimi i Anthropic ka tejkaluar atë të OpenAI, duke arritur në 965 miliardë dollarë në maj, krahasuar me 852 miliardë dollarë për OpenAI në mars. Anthropic u ka thënë investitorëve se do të gjenerojë fitim operativ në tremujorin e dytë, çka sipas Futurum do ta bënte laboratorin e parë të Inteligjencës Artificiale që e arrin këtë.

 

 

Ka edhe shenja të tjera force. Pavarësisht debatit për një flluskë të Inteligjencës Artificiale, vlerësimi më i fundit i Anthropic, pak mbi 20 herë ARR-në, duhet parë në kontekstin e të ardhurave të përsëritura që janë pesëfishuar në pesë muajt e fundit.

“Nuk është domosdoshmërisht i lirë, por me këto ritme rritjeje nuk është i çmendur”, thotë Harrison Rolfes nga PitchBook, kompani që mbledh të dhëna. OpenAI vlerësohet më shtrenjtë. IPO-ja e fundit e SpaceX e vlerësoi kompaninë me më shumë se 90 herë të ardhurat.

Por epërsia e Anthropic nuk është e pakapërcyeshme. OpenAI thuhet se po shqyrton nisjen e një lufte çmimesh, duke ulur ndjeshëm tarifën që aplikon për token (njësitë e të dhënave që përpunon Inteligjenca Artificiale), si përgjigje ndaj shqetësimeve të bizneseve se po shpenzojnë shumë për Inteligjencën Artificiale.

Megjithëse çmimi i token-ëve tashmë është në rënie, modelet më të fundit të Anthropic përdorin më shumë token për çdo kërkesë.

Fuqia e Anthropic për të vendosur çmime do të thotë se kompania nuk kishte nevojë të ofronte një ulje të ngjashme, duke rritur çmimin për çdo kërkesë. Kjo mund të ketë ndihmuar në nxitjen e rritjes së të ardhurave të saj.

Në përgjithësi, modelet e Inteligjencës Artificiale përballen me rrezikun e kthimit në një mall të zakonshëm, sepse kompanitë rivale priren të arrijnë njëra-tjetrën shumë shpejt. Kjo i detyron krijuesit e modeleve të zgjerohen në fusha të tjera, veçanërisht përmes zhvillimit të agjentëve të Inteligjencës Artificiale.

Anthropic është bërë burimi kryesor i shqetësimeve në industrinë e softuerëve si shërbim (SaaS), për shkak të frikës se laboratorët e Inteligjencës Artificiale mund të zëvendësojnë kompanitë që ofrojnë programe për funksione si prokurimet, menaxhimi i personelit dhe administrimi i proceseve të biznesit.

Nëse kjo ndodh, Anthropic jo vetëm që do të forconte ndjeshëm marrëdhëniet me klientët e saj, por do të fitonte edhe akses në sasi më të mëdha të dhënash, të cilat mund të përdoren për të përmirësuar performancën e modeleve të saj.

OpenAI synon të njëjtin objektiv, ashtu si edhe Google, produktet e softuerit të së cilës janë tashmë të integruara thellësisht në shumë kompani. Por për momentin, fokusi i Anthropic te klientët e biznesit i jep asaj avantazh.

Dario Amodei vazhdon të predikojë për rreziqet e Inteligjencës Artificiale, në kuptimin e mirëfilltë të fjalës. Çdo dy javë ai mban ligjërata rreth njëorëshe për 3,000 punonjësit e Anthropic. Operacionet e përditshme të kompanisë drejtohen nga Daniela Amodei, e cila ndan të njëjtat bindje me të vëllanë për rëndësinë e sigurisë së Inteligjencës Artificiale.

Më poshtë në hierarki, dëshira për t’u bërë kompania e parë që krijon Inteligjencën Artificiale të përgjithshme (AGI), ose një Inteligjencë mbinjerëzore, është e rrënjosur thellë.

Studiuesit e Inteligjencës Artificiale në kompani të tjera shpesh vënë në dukje se punonjësit e Anthropic janë jashtëzakonisht të bindur për ardhjen e AGI-së, edhe pse shumë prej tyre besojnë se një teknologji e tillë mund t’i bëjë të panevojshëm në vendet e tyre të punës.

Duket se pikërisht paralajmërimet e vazhdueshme të Anthropic për rreziqet e Inteligjencës Artificiale zemëruan fillimisht administratën Trump. Zyrtarët kanë fajësuar atë që e quajnë “kompleksi industrial i pesimizmit” në Anthropic për rregullimin e tepruar të teknologjisë gjatë administratës së Joe Biden-it, disa anëtarë të së cilës iu bashkuan më vonë kompanisë.

Gjatë pjesës më të madhe të mandatit të Trump, qeveria amerikane ka kundërshtuar përpjekjet për të ngadalësuar zhvillimin e Inteligjencës Artificiale, duke u fokusuar kryesisht te ruajtja e avantazhit ndaj Kinës.

Ndërsa disa rivalë të Anthropic, si OpenAI, e përqafuan hapur qasjen përshpejtuese të Trump ndaj teknologjisë, Amodei ishte ndër zërat më të fortë që kërkonte më shumë rregullim në nivel shtetëror dhe federal.

Kjo nuk u prit mirë. David Sacks, këshilltar i qeverisë për Inteligjencën Artificiale, akuzoi Anthropic se po zbatonte një “strategji të sofistikuar për kapjen e rregullatorëve përmes nxitjes së frikës”.

Zyrtarë të tjerë vunë në dukje ironinë e faktit që kompania paralajmëron për rreziqet e Inteligjencës Artificiale, ndërkohë që ndërton modele gjithnjë e më të fuqishme.

 

 

Prifti rebel

Sidoqoftë, duket se pikërisht prirja e Anthropic për të theksuar rreziqet e Inteligjencës Artificiale çoi në përplasjen e parë publike me administratën Trump, në fund të shkurtit.

Kompania dhe Departamenti i Mbrojtjes u përfshinë në një debat publik për përdorimin e Claude për mbikëqyrje masive brenda vendit ose për armë autonome. Anthropic argumentoi se ligjet ekzistuese nuk janë të mjaftueshme për të rregulluar përdorimin e Inteligjencës Artificiale në mbikëqyrjen masive dhe se teknologjia nuk është ende mjaftueshëm e besueshme për t’u përdorur në armë plotësisht autonome vrasëse.

Pentagoni la të kuptohej se Amodei po përpiqej të merrte kontroll mbi çështje që i përkasin sigurisë kombëtare. Në fund, Trump kërkoi që agjencitë federale të ndërprisnin lidhjet me Anthropic, ndërsa drejtuesit e kompanisë i quajti “të çmendur të majtë”.

Ngjarja duket se ka ushqyer frikën brenda administratës se Anthropic po bëhet aq e suksesshme, sa mund të përbëjë vetë një kërcënim. Kohët e fundit, David Sacks paralajmëroi se nëse rritja “eksponenciale” e Anthropic vazhdon, kompania mund të fitojë “kontroll të paprecedentë mbi teknologjinë më të rëndësishme të kohës sonë”.

Ai e krahasoi situatën me dominimin që John D. Rockefeller kishte mbi industrinë e naftës në shekullin XIX.

Veçanërisht, administrata ka filluar të kuptojë rreziqet që Inteligjenca Artificiale shumë e avancuar mund të paraqesë për sigurinë kombëtare. Kjo duket se ishte edhe origjina e konfliktit më të fundit mes Anthropic dhe autoriteteve.

Kompania kishte bashkëpunuar me qeverinë për publikimin e modelit të saj të parë Mythos, i cili, mes aftësive të tjera shqetësuese, rezulton jashtëzakonisht i aftë në sulmet kibernetike dhe kishte identifikuar dobësi të mundshme në shumë sisteme qeveritare.

Anthropic lejoi një numër të kufizuar klientësh, të miratuar nga qeveria, ta përdornin modelin. Më vonë krijoi një version të quajtur Fable, me kufizime shtesë për të parandaluar abuzimet, dhe e shpërndau më gjerësisht.

Disa raportime sugjerojnë se Anthropic nuk e njoftoi menjëherë qeverinë kur u dha klientëve të rinj akses në Mythos. Një burim pranë kompanisë e kundërshton këtë pretendim, duke thënë se ajo bashkëpunoi ngushtë me administratën dhe madje ndërpreu menjëherë marrëdhëniet me një kompani globale telekomunikacioni kur qeveria e kërkoi këtë.

Përplasja arriti kulmin pasi Amazon, investitor i madh në Anthropic, informoi autoritetet se kishte zbuluar dobësi sigurie në Fable, të cilat lejonin anashkalimin e kufizimeve të modelit. Në rrjetin X, David Sacks akuzoi Amodei se refuzonte të “rregullonte dobësinë e sigurisë”.

 

Konfuzion në Canossa

Një burim pranë Anthropic thotë se nuk ka pasur asnjë refuzim. Kompania këmbëngul se ua kishte dhënë modelet autoriteteve për testim javë të tëra përpara publikimit të Fable. Ajo gjithashtu kundërshton vlerësimet për seriozitetin e problemit, duke argumentuar se nuk ekziston një sistem sigurie plotësisht i paprekshëm për një model të Inteligjencës Artificiale.

Shumë vëzhgues besojnë se Anthropic u ndëshkua kryesisht për arsye personale dhe politike. Në fund të fundit, në shkurt administrata e akuzoi Amodei se kishte një “kompleks Zoti”, ndërsa vetë ai tha se kompania po përndiqej sepse nuk i ofronte Trump-it “lavdërime në stil diktatorial”.

Megjithatë, pas këtyre përplasjeve fshihet një dilemë reale rregullatore. Duke ndjekur një qasje relativisht liberale ndaj Inteligjencës Artificiale, administrata Trump nuk ka shumë mekanizma të drejtpërdrejtë dhe të balancuar për të imponuar vullnetin e saj mbi laboratorët e AI-së.

Adam Thierer nga Instituti kërkimor R Street thotë se modeli Mythos ndezi një debat brenda qeverisë për faktin nëse modelet e reja të Inteligjencës Artificiale janë bërë tashmë një kërcënim i mjaftueshëm për sigurinë kombëtare sa të kërkojnë miratim paraprak përpara publikimit.

Zyrtarët më të ashpër kërkuan që qeveria të ketë fjalën e fundit për publikimin e modeleve të reja. Disa madje propozuan krijimin e një agjencie të posaçme rregullatore.

Në vend të kësaj, më herët gjatë këtij muaji, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që krijon një kuadër vullnetar bashkëpunimi mes laboratorëve të Inteligjencës Artificiale dhe qeverisë përpara publikimit të modeleve të reja. Megjithatë, ky mekanizëm ende nuk ka hyrë në funksion.

Pa rregulla të qarta në fuqi, administratës i mbeten vetëm mjete të ashpra dhe të paprecizuara. Gjatë përplasjes së Anthropic me Pentagonin, zyrtarët përfunduan duke e shpallur kompaninë një “rrezik për zinxhirin e furnizimit”, duke penguar kështu agjencitë qeveritare të bënin biznes me të, një qëndrim që mund të rezultojë vetëshkatërrues ndaj një prej laboratorëve kryesorë amerikanë të Inteligjencës Artificiale.

Në përplasjen aktuale për modelet Mythos dhe Fable, administrata thuhet se i ka kërkuar Anthropic të marrë një licencë të posaçme eksporti për çdo shitje ndaj një subjekti të huaj.

Meqenëse Anthropic nuk mund të jetë e sigurt nëse, për shembull, të huajt që punojnë në kompani amerikane mund t’i përdorin këto modele, kompania përfundoi duke i bllokuar plotësisht ato, sërish një rezultat që ka gjasa t’i bëjë më shumë dëm sesa dobi Amerikës.

Pa rregulla të qarta, thotë Dean Ball, ish-zyrtar i administratës Trump në Foundation for American Innovation, rreziku është që Amerika të përfundojë me “dominim të qeverisë mbi Inteligjencën Artificiale”, në vend të “dominimit amerikan në Inteligjencën Artificiale”.

Tensionet janë të natyrshme. Është e kuptueshme që një kompani si Anthropic të dëshirojë ta shpërndajë sa më gjerë një model të fuqishëm. Kjo është e mirë për biznesin, sepse i përgjigjet një nevoje urgjente, në një kohë kur kriminelët po përdorin tashmë Inteligjencën Artificiale për t’i bërë sulmet kibernetike më efektive.

Po aq e kuptueshme është edhe dëshira e aparatit të sigurisë kombëtare për të marrë kontrollin mbi një teknologji kaq të fuqishme, si për qëllime mbrojtëse, ashtu edhe sulmuese. “Aparati i sigurisë kombëtare është në modalitet kontrolli”, thotë Ball.

Pyetja është se si do të ushtrohet ky kontroll mbi teknologjinë. Edhe pse Amodei ndonjëherë flet me tone alarmuese për rreziqet e Inteligjencës Artificiale, qasja që ai parapëlqen është një formë e ngushtë, teknokratike rregullimi.

Ai kërkon rregulla të modeluara sipas agjencive rregullatore si Administrata Federale e Aviacionit, ku modelet më të avancuara të AI-së do t’u nënshtroheshin testeve teknike të standardizuara dhe auditimeve.

Megjithatë, edhe vetë Amodei e pranon se, ndërsa modelet bëhen gjithnjë e më të afta, Inteligjenca Artificiale do të kthehet në “burimin dominues të fuqisë ushtarake dhe ekonomike”.

Kjo i jep administratës Trump dhe çdo administrate pas saj një interes të qartë dhe të fortë për të pasur mekanizmat e veta të kontrollit, përfshirë edhe ndaj Anthropic. Siç shprehet Ball, “asnjë kompani nuk mund të tronditë themelet e sovranitetit shtetëror duke qëndruar e shkëputur nga realiteti i ashpër i politikës”.

Të dyja palët shpresojnë që përplasja të kalojë. Ajo nuk i ka sjellë përfitim asnjërës. Në një përpjekje kapriçioze për të imponuar autoritetin e saj, qeveria ka zemëruar përdorues në mbarë botën të modeleve të Anthropic dhe ka treguar sa dritëshkurtër ishte refuzimi fillestar për të pranuar nevojën për rregulla dhe rregullim të Inteligjencës Artificiale.

Nga ana e saj, Anthropic, duke vepruar sikur e di më mirë se kushdo tjetër, në vend që të bënte çdo përpjekje për t’u përshtatur me një qeveri armiqësore, ka përfunduar e kufizuar, në dëm të klientëve të saj.

Pasojat do të rëndojnë mbi IPO-n e Anthropic. Pezullimi i një modeli komercial të përdorur nga qindra miliona njerëz pritet të ndikojë në rezultatet financiare të kompanisë. Për më tepër, si investitorët, ashtu edhe klientët, do të shqetësohen për rrezikun e ndërprerjeve të tjera të ngjashme, për shkak të marrëdhënies së tensionuar të Anthropic me autoritetet.

Në fund, kompanitë e Inteligjencës Artificiale, pavarësisht të mirave që mund të sjellin, po zhvillojnë aftësi të rrezikshme në një kohë kur ligjet për t’i qeverisur ato janë të pamjaftueshme. Amodei e di se rregullat evoluojnë shumë më ngadalë se modelet, ndaj e gjen veten në rolin e një arbitri të pazgjedhur të sigurisë.

Qeveria e zgjedhur e sheh Inteligjencën Artificiale si një teknologji tepër të fuqishme për t’u lënë jashtë kontrollit. Përplasja do të vazhdojë derisa Kongresi të miratojë rregulla të reja.

The post Suksesi i jashtëzakonshëm tregtar i Anthropic e ka kthyer atë në shënjestër appeared first on Revista Monitor.

Sipas analistit ekonomik Abil Baush, të dhënat aktuale ekonomike tregojnë se ekziston mundësia për një shtim të lehtë të pagave.

Ai theksoi se gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, Prodhimi i Brendshëm Bruto shënoi rritje reale prej 3.1%, ndërsa papunësia ishte në nivelin 11.3%. Në prill, paga mesatare neto arriti në 48,779 denarë.

Baush vlerësoi se këto shifra dëshmojnë rritje si të aktivitetit ekonomik, ashtu edhe të pagave. Megjithatë, sipas tij, çdo rritje duhet të përcaktohet me kujdes, pasi ndërmarrjet e vogla dhe të mesme mbulojnë rreth 73% të punësimit dhe nuk disponojnë të gjitha kapacitete të njëjta financiare.

The post Baush: Treguesit ekonomikë lejojnë një rritje modeste të pagave appeared first on Albeu.com.

Revolta qytetare kundër qeverisë dhe të gjithë klasës politike vijoi sot për të 48-ën ditë radhazi. Protestuesit u mblodhën pasdite në sheshin “Skënderbej”, për t’u zhvendosur më pas përpara godinës së Kryeministrisë. Pas disa orësh me fjalime, ata marshuan sërish përgjatë Bulevardit, siç kanë bërë çdo mbrëmje, ndërsa paralajmëruan një pjesëmarrje më të madhe nesër.

Organizatorët u kanë bërë thirrje qytetarëve që t’i bashkohen sa më masivisht tubimit. Ata këmbëngulin se kërkesa kryesore nuk ka ndryshuar: kryeministri Edi Rama duhet të japë dorëheqjen dhe kasta politike, e cila sipas tyre e ka mbajtur vendin peng për më shumë se tre dekada, duhet të largohet.

Qëndrimi i lëvizjes ishte shprehur qartë edhe në ditën e 47-të të protestës. Organizatori Edison Lika deklaroi se nuk do të zhvillohen negociata dhe se askush nuk do të lejohet ta përfaqësojë politikisht këtë revoltë.

Sipas Likës, lëvizja nuk do të ulet asnjëherë në negociata, pasi kërkesat e saj janë të përcaktuara qartë. Ai theksoi se nuk do të negociohet me askënd dhe se pika e parë e protestës është dorëheqja e Ramës.

Në protestën e djeshme, aktivistët kundërshtuan gjithashtu përpjekjet që, sipas tyre, synojnë të japin përshtypjen se brenda mazhorancës ka nisur reflektimi. Ata nënvizuan se qytetarët nuk do të kënaqen as me ndërhyrje kozmetike dhe as me zëvendësime emrash në qeveri.

Një moment simbolik i tubimit ishte prania e studentëve me pelerinat e diplomimit. Përmes mesazhit “Ne do të qëndrojmë, nuk do të largohemi”, ata theksuan se e ardhmja e Shqipërisë nuk mund të ndërtohet pa rininë.

Aktivistja Sidorela Vatnikaj kërkoi që hetimet të mos kufizohen vetëm te ish-zyrtarët, por të arrijnë deri te nivelet më të larta drejtuese të qeverisë. Ajo deklaroi se Edi Rama duhet të hetohet si kreu i një organizate kriminale dhe jo në cilësinë e kryeministrit të Shqipërisë.

Pankartat me ironi dhe satirë ndaj qeverisë, opozitës dhe mbarë klasës politike mbetën ndër elementet më të dukshme të protestës. Tubimi u shoqërua edhe nga thirrjet që janë kthyer në simbol të lëvizjes: “Shqipëria kërkon revolucion”, “Shqipëri e re”, “Ju erdhi fundi”, “Pa dhënë dorëheqjen nuk ndalojmë”, “Rama, jep dorëheqjen”, “Parlament i krimit” dhe “Rama SPAK you!”.

Pas 47 ditësh të njëpasnjëshme në shesh, organizatorët kishin ftuar qytetarët t’i bashkoheshin edhe tubimit të 48-të. Ata këmbëngulin se protesta do të zhvillohet çdo ditë dhe do të vazhdojë deri në përmbushjen e kërkesave të pjesëmarrësve.

The post Përfundon dita e 48-të e revoltës qytetare: “Nesër më shumë”, pa negociata dhe me kërkesën për dorëheqjen e Ramës appeared first on Albeu.com.

Pamjet tregojnë zonën ku Thimjo Rubati, i njohur edhe si Sander Rubati, mbeti i plagosur rëndë. Ai u qëllua sot në një atentat, ku dyshohet se morën pjesë dy persona, ndërsa u godit nga 3 plumba.

Sipas burimeve të reja, Thimjo Rubati kishte dalë nga burgu prej pak vitesh, pasi ishte arrestuar në Greqi për një ngjarje të rëndë.

Për shkak të gjendjes së rëndë për jetën, ai është dërguar me urgjencë drejt Tiranës, ku do të marrë ndihmë të specializuar.

Ngjarja ndodhi rreth orës 21:15, në lagjen nr. 4 të Sarandës. Në rrethana që ende nuk janë sqaruar, shtetasi Th. R., 50 vjeç, u plagos me armë zjarri përpara biznesit të tij. Fillimisht ai u transportua në spital për të marrë ndihmë mjekësore.

Forcat e Policisë shkuan menjëherë në vendin e ngjarjes dhe po kryejnë kontrolle intensive në zonë, me qëllim identifikimin dhe kapjen e autorit ose autorëve. Të dhënat paraprake ngrenë dyshime se sulmi është kryer nga dy persona me skafandra, të cilët u larguan me motomjet.

Nën drejtimin e Prokurorisë, grupi hetimor po vazhdon veprimet në vendngjarje për të sqaruar plotësisht rrethanat, si edhe për të identifikuar dhe arrestuar autorin ose autorët.

The post Atentat në një zonë të frekuentuar nga turistët, pamje nga vendi ku u qëllua 50-vjeçari në Sarandë appeared first on Albeu.com.

Partizani ka përfunduar përgatitjet për miqësoren e nesërme ndaj Besës së Kavajës, siç bëri të ditur klubi përmes publikimit të fundit në rrjetet sociale.

Në seancën stërvitore u panë disa prej lojtarëve të rëndësishëm të skuadrës, mes tyre Rrok Toma, i rikthyer pas pjesëmarrjes me Vllazninë në Kupat e Europës, si edhe Albers Keko, Sidibe dhe Human.

Megjithatë, në fotot e publikuara nga klubi i kuq nuk shfaqet Xhuliano Skuka. Mungesa e qendërsulmuesit kryesor të ekipit bie në sy, ndërsa ende nuk dihet nëse sulmuesi dibran ka ndonjë shqetësim fizik apo bëhet fjalë për një arsye tjetër.

Përballja ndaj Besës do të përbëjë testin e parë për trajnerin e ri të “Demave të Kuq”, Florin Bratu.

The post Skuka nuk shihet në stërvitjen e Partizanit, Bratu pa qendërsulmuesin para provës me Besën appeared first on Albeu.com.

Pas humbjes 2-1 ndaj Argjentinës në gjysmëfinalen e Kupës së Botës, Jude Bellingham u kërkoi mbështetësve të Anglisë të mos e humbin frymën e bashkimit që e kanë dëshmuar gjatë gjithë rrugëtimit të “Tre Luanëve”.

Përfaqësuesja e drejtuar nga Thomas Tuchel krijoi avantazhin në minutën e 55-të me golin e Anthony Gordon, por Argjentina e përmbysi rezultatin në fazën e fundit të ndeshjes falë realizimeve të Enzo Fernandez dhe Lautaro Martinez.

Eliminimi në gjysmëfinalen e zhvilluar në Atlanta e la mesfushorin 23-vjeçar pa fjalët e duhura për të përshkruar zhgënjimin. Bellingham, i cili luan për Real Madridin, e mbylli turneun me gjashtë gola dhe iu drejtua më pas rrjeteve sociale me një mesazh të ndjerë për tifozët.

Ai publikoi edhe një poezi frymëzuese, të cilën, sipas tij, ia kishte dhuruar shoferi i ekipit, Michael Chandler.

“E kisha vërtet të vështirë të gjeja fjalët e duhura për ditën e djeshme dhe javët e fundit, por kjo poezi nga shoferi ynë në Kansas e përshkruan pothuajse në mënyrë perfekte”, shkroi Bellingham.

“Faleminderit për mbështetjen e jashtëzakonshme nga vendi ynë dhe për të gjithë ata që shpenzuan paratë e tyre të fituara me shumë mund për të udhëtuar drejt Amerikës dhe për të na mbështetur”.

“Mos lejoni që uniteti dhe dashuria që kemi parë në vendin tonë të përfundojnë me këtë fushatë. Kur jemi së bashku, mund të arrijmë gjëra të mëdha… Dhe do t’i arrijmë!”, përfundoi ai.

The post Bellingham reagon pas eliminimit dhe u dërgon thirrje tifozëve anglezë appeared first on Albeu.com.

Thimjo Rubati ka qenë shënjestra e një sulmi me armë zjarri të ndodhur në mbrëmje, në lagjen nr. 4 të Sarandës.

Të dhënat paraprake tregojnë se ndaj tij kanë qëlluar dy persona të maskuar, të cilët udhëtonin me motor. Pas të shtënave, autorët janë larguar me shpejtësi nga vendi i ngjarjes.

Rubati njihet nga autoritetet si person me precedentë të shumtë penalë. Ai rezulton i skeduar për vepra që lidhen me trafikimin e klandestinëve, kontrabandën, armëmbajtjen pa leje dhe trafikun e mjeteve motorike.

Atentati është regjistruar vetëm pak metra larg pikës ku, një natë më parë, u dhunua oficeri i Policisë Mihal Velço. Për përfshirje në atë episod dyshohen djali i Thimjo Rubatit dhe dy shokët e tij, të cilët janë të tre persona me precedentë penalë.

Forcat e policisë kanë vendosur perimetrin e sigurisë në zonë dhe kanë nisur hetimet për të identifikuar autorët e sulmit dhe për të zbardhur rrethanat. Po verifikohet gjithashtu nëse dy ngjarjet, të ndodhura brenda pak orësh në të njëjtën zonë, kanë lidhje me njëra-tjetrën.

The post Atentat në Sarandë ndaj Thimjo Rubatit, hetohet lidhja me dhunimin e policit ku dyshohet djali i tij appeared first on Albeu.com.

Gunshots have been reported in Sarande’s District No. 4, where one person was injured.

Thimjo Rubati, 50, was urgently taken to the city hospital. He is in serious condition and is undergoing surgery for the injuries he sustained.

According to initial suspicions, the incident may have been an organized assassination attempt, while the 50-year-old is suspected of having been shot from a vehicle.

A large number of police officers have arrived at the scene, while the city’s entrances and exits have been blocked.

The post Sarande: 50-Year-Old Shot from a Vehicle, Taken to Hospital in Serious Condition appeared first on Albeu.com.

Donald Trump has said that the economic damage he claims the United States suffers from wildfire smoke coming from Canada should be factored into customs tariffs on Canadian products.

In a post on Truth Social, the US president accused Canada of failing to properly manage its forests and vegetation, which he said is causing air pollution in US territory.

“We are holding Canada responsible for not properly maintaining its forests and brush. The United States is unnecessarily facing polluted, harmful and unhealthy air, the quality of which is dangerous and completely unacceptable,” Trump wrote.

He described the issue as “deliberate negligence,” stressing that the situation is repeated every year and is costing the United States billions of dollars.

“This is a case of deliberate negligence and is becoming an annual occurrence, costing the US billions of dollars. The cost of this pollution should be added to the tariffs Canada is currently paying,” Trump said.

The post Trump Blames Canada for Wildfire Smoke and Warns of Tariffs: Pollution Is Costing the US Billions appeared first on Albeu.com.

An overturned tractor was found in the area of the village of Podmol in Prilep. It had earlier been driven by M.T. (54), a resident of the village of Kanatlarci. The incident was reported to the Bitola Police Department last night at 20:00.

As a result of the injuries sustained, M.T. died at the scene. His death was confirmed by a doctor from Prilep’s Emergency Medical Service.

The public prosecutor ordered the body to be sent for an autopsy, while an investigative team from the Prilep Police Department conducted an inspection at the scene.

The post Tractor overturns in Podmol, Prilep; 54-year-old dies at the scene appeared first on Albeu.com.

Në zonën e fshatit Podmol në Prilep është gjetur një traktor i përmbysur, i cili më herët ishte drejtuar nga M.T. (54), banues në fshatin Kanatlarci. Rasti është denoncuar mbrëmë në orën 20:00 në SPB Manastir.

Si pasojë e plagëve të pësuara, M.T. ndërroi jetë në vendin e ngjarjes. Vdekja e tij u konstatua nga mjeku i Shërbimit të Menjëhershëm Mjekësor të Prilepit.

Prokurori publik ka urdhëruar që trupi të dërgohet për autopsi, ndërsa kontrollin në vendngjarje e ka kryer ekipi hetimor i SPB Prilep.

The post Traktor i përmbysur në Podmol të Prilepit, 54-vjeçari humb jetën në vendngjarje appeared first on Albeu.com.

Kryetari i PD-së, Sali Berisha, ka reaguar sërish ndaj deklaratës së ministres në qeverinë e Aleksandar Vuçiqit, Snezhana Paunoviq, e cila sipas tij ka deklaruar se “po të ishte në vend të Sllobodan Millosheviqit më 1998, do ta spastronte etnikisht Kosovën”. Në një reagim publik, Berisha e ka cilësuar deklaratën si “raciste, antishqiptare dhe çnjerëzore”, duke thënë se ajo përbën një qëndrim që…

Source

Benjamin Kololli, një nga figurat kryesore të FC Sionit, vazhdon aventurën në futbollin zviceran. Futbollisti me origjinë nga Kosova, është rikthyer te FC Sion pas periudhës te FC Basel dhe ka qenë një lojtar i rëndësishëm për ekipin valaisan. Kololli i lindur në Aigle të Zvicrës, ka një karrierë të pasur ku ka luajtur për klube si FC Zürich, Shimizu S-Pulse dhe FC Basel, ndërsa prej vitit 2025…

Source

Erisa Bajaziti është një emër i ri në skenën politike, por pak ditë më parë ajo është zgjedhur nënkryetare e Partisë Demokratike për Diasporën. Për të detyra e saj e re shkon përtej funksionit politik, duke theksuar se synimi kryesor është krijimi i urave të komunikimit dhe bashkëpunimit mes shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit dhe Shqipërisë. “Unë e shoh këtë rol përtej titullit të nënkryetares.

Source