Nga Leonard Veizi

“Rroftë vdekja”

Togëfjalëshi bombastik, që më pas u kthye në një sentencë gati stilistike por krejt inorganike, u lëshua si predhë hidrogjeni pikërisht në vendin ku njerëzit mund ta perceptonin dhe argumentonin më mirë se kudo tjetër, por ta pranonin më keq se kudo; në sallën lektorale të një universiteti.

“Rroftë vdekja”

Sa filozofike është një shprehje e tillë?

Po të merremi me filozofinë e saj nuk do të mbarojmë kurrë.

Për ata që nuk e dinë, le ta mësojnë se këtë sentencë me ngjyrim të qartë pezhorativ e ka ngritur në majat më të larta gjenerali fashist, – por që materialet e servirura nga media spanjolle cilësohet si falangist, – Hose Milan Astrai. Gjatë Luftës Civile Spanjolle bëhet e qartë se puna kryesore e tij ishte ajo e një propaganduesi brenda krahut frankoist. Më 29 shtator 1936, pasi Françisko Franko mori titullin e lartë Gjeneralizëm, Astrai u emërua kreu i Zyrës së Shtypit dhe Propagandës. Si ushtarak ai ishte një admirues i kulturës japoneze. Dhe mbeti i frymëzuar nga termi “Bushido” që do të thotë “rruga e luftëtarit” e që i referohet kodit etik të samuraive të cilët lulëzuan në Japoninë feudale. Nisur nga kjo praktikë e rreptë, erdhi dhe radikalizimi i idesë bazë të tij.

Më 12 tetor t vitit 1936, me rastin e kremtimit të Ditës së Trashëgimisë Hispanike, Milan Astrai, në prani të shumë studentëve, në mes të fjalimit të filozofit Migel de Unamuno, që ishte dhe rektori i Universitetit, gjenerali – aso kohe kolonel, – bërtiti: “Vdekje inteligjencës…! Rroftë vdekja!”

A kishte sens një thirrje e tillë në një auditor me njerëz që e përcmonin vdekjen dhe vetë diktaturën. Por duket se Astrai diti ku ta hedhi tezën e tij, e cila më pas do të fabrikohej në të gjithë Spanjën duke u kthyer në një platformë.

Konflikti i tij me rektorin Unamuno hyri në histori. Sepse ky i fundit i indinjuar iu përgjigj: “Sapo kam dëgjuar thirrjen nekrofile dhe të pakuptimtë “Rroftë vdekja”. Ky paradoks qesharak më duket i neveritshëm. Ky është tempulli i inteligjencës dhe ju po përdhosni zonën e tij të shenjtë. Unë jam kryeprifti i tij.”

Si doli nga goja e bartësit të saj thirrja: “Rroftë vdekja”, ajo u bë pre e interpretimeve të shumta duke i gjënë të njëjtit togfjalësh shumë e shumë kuptime edhe pse përfaqësuesi i Frankos pati vetëm një qëllim kur e përmendi pikërisht në sallën lektorale të një universiteti.

Në ditë luftë thirrja “Rroftë vdekja” nis e bëhet më organike, për më tepër kur rrugët mbushen me kufoma civilësh dhe gjaku lag kalldrëmet po aq sa dhe shiu. Por në ditë paqeje, e njëjta thirrje tenton të gjejë nuanca të reja mbijetese.

Rroftë vdekja!

Në kuadrin e përgjithshëm të informacioni të përditshëm që vjen i përhershëm, e që ka të bëjë më së shumti me rastet fatale për jetën e një njeriu, të vjen në mend kjo shprehje që edhe pse nuk është një postulat, sërish kap një jehonë të madhe në gamën e saj:

Rroftë vdekja!

Ndoshta sepse është e pashmangshme. Ndoshta se vetë përjetësia nuk ka kurrfarë kuptimi. Ndoshta sepse kemi kaq shumë frikë prej saj ndaj nisim dhe e dashurojmë:

Rroftë vdekja!

Ne nisim vrapin tonë drejt vdekjes që nga çasti i parë i lindjes. Dhe rendim shumë shpejt në fakt. Gati në panik. Ndoshta sepse duam të arrijmë sa më parë në pikën fundore ku te e fundit mendojmë se do të marrë fund makthi. Ose, ose se… na pëlqen ta mbyllim në mënyrë të dyanshme kapitullin e lodhshëm të jetës. Një bashkëpunim mbresëlënës.

Në vetvete thirrja “Rroftë vdekja!” apo siç është në orgjinal “Viva la muerte” përmban një paradoks; një kontradiktë në të cilën termat antagonistë anulojnë njëri-tjetrin. Vdekja është e gjallë ose jeta është e vdekur.

Axhanset e hedhur andej këtej nëpër internet shpjegojnë se Unamuno me të drejtë ishte i shqetësuar nga një thirrje e tillë e fuqishme dhe me ngjyresë pis të zezë, sepse një personazh si Milan Astrai mund të diktonte normat e psikologjisë së masës. Dhe imagjinoni çmun të bëjën një turmë masive që adhuron vdekjen.

Rroftë vdekja!

Kjo ishte motoja fashiste e Frankos. Falangistët spajollë përveçse si filozofi e përdorën si një praktikë shfarosëse, pikërisht atëhere kur vetë nazistët e Adolf Hitlerit ende nuk e kishin shpallur platformën e tyre të spastrimeve masive. Por në praktikë kjo shprehje nuk mbeti vetëm brenda kufirit territorial Spanjoll.

Në Shqipëri nuk ka forca që të mund të mbështesin apo anatemojnë togfjalëshin makabër. Ka veç individë që e përqafojnë atë. Ata që kanë një motiv të shkojnë vetë drejt vdekjes, por dhe ata që shkojnë po aty por pa asnjë motiv. Duket sikur një shprehje e tillë nuk merr kuptim në një vend të tillë mesdhetar, po aq sa dhe Spanja mesdhetare. Ah… vetëm nëse flasim për vdekjen e ngadaltë të një kombi jo vetëm të kombasve të tij.

Përditë e më shumë njoftohemi nga rrjetet sociale se miq e të njohur, shpërngulen nga Atdheu për t’u përshtatur e filluar jetën nga fillimi në një vendn të huaj. Padyshim, kjo në vetvete ka të bëjë me vdekjen. Ikën krahët e punës, ikën dhe inteligjenca. “Vdekje inteligjencës…!” do të bërtiste Hose Milan Astrai duke i ndërprerë në mes fjalimin filozofik të rektorit Migel de Unamuno.

“Vdekje inteligjencës…!” mund të bërtasim dhe ne tanimë, për një fakt të kryer.

Në librin “Viva la muerte! Política y cultura de lo macabro” të autorëve spanjollë Rafael Nunjez Florencio dhe Elena Nunjez Gonzalez shkruhet: “Vdekja e gjallë mund të jetë konfirmimi i trishtuar i rivalit të tij, Pavarësisht pabarazisë së tyre, midis mistikës nekrofile të fashizmit dhe pesimizmit të inteligjencës, një e zakonshme mund të shihet: prania dërrmuese e makabrit në kulturën dhe politikën spanjolle të shekullit të XX. Rrënjët e saj janë të thella”.

Kjo vlente për Spanjën e shekullit të kaluar.

Por gjërat nuk ndryshojnë vetëm se lëvizin numrat e viteve dhe shekujve. Duket bindshëm se makabri luan një rol vendimtar në kulturën tonë… Ai na tremb, na tërheq dhe na shqetëson, pasi kufizon me tmerr, me inat, me neveri dhe humor të zi. Dhe bashkëjetojmë ngushtë me Djalli të cilin kërkojmë ta bëjmë mik e ta ta kemi mirë, me idenë e shenjët se mbase në këtë mënyrë do ta bindim që ai të verë dorën në zemër dhe të la lejojnë të jetojmë ca ditë më tepër nga sa na takon. Por gjithaq e dimë po aq mirë se një pakt i tillë nuk të çon askund. Ndaj para se të bërtasim: Rroftë Jeta! Në mendjet tona më së shumti qëndron stoike dhe e pandryshuar tagfjalëshi: Rroftë vdekja!

Analogjia nuk ka të bëjë saktësisht me realitetin që jetojmë në Shqipëri dhe përgjithësisht krahasimet kanë çaluar në jetë të jetëve, por gjithsesi, e parë nga një prej këndvështrimeve duket sikur tek ne ka nisur të ngrihet fuqishëm shprehja: Rroftë vdekja.

Përplasje idesh. Qytetërimesh ndoshta. Inteligjenca është duke vdekur. Kjo ka më shumë vlerë për një vend si Shqipëria. Dhe këtu jemi në territorin tonë. Këtë kërkonte dhe Koçi Xoce gjatë takimit me Enver Hoxhën, të cilin Kadare na i sjell sipas versionit të tij tek libri “Dimri i Vetmisë së madhe”: “Në mesnatë i trokitën te dera. Ai kishte menduar: përse në mesnatë, përse si balladat e mesjetës. Al u ngrit dhe hapi derën. Te pragu rrinte nënkryetari i delegacionit, Koci Xoxe, i shkurtër, me fytyrë të ndezur. S’gjeta kohë të bisedoja gjatë ditës tha: Kam diçka. Hyri. Biseda ishte e turbullt, tamam bisedë mesnate, në vend të huaj. Folë për Titon. pastaj për inteligjencien. Ishte një temë e preferuar për ministrin e brendshëm. Atë natë ishte jashtëzakonisht i eksituar. Ashtu si kapitalizmi krijon varrmihësin e tij, proletariatin, socializmi krijon varrmihësen e vet, inteligjencien, tha ai. Polemizuan gjatë, pothuajse u grindën”.

Gjithkush e ka një varrmihës. Edhe vetë socializmi. Antagonizmi jetë vdekje ka qënë gjithmonë po aq “fragile” sot në periudhën e shpërthimit teknologjik sa dhe në epokën sumeriane.

Ne jemi viktima. Të projektuar si të tillë që në gjenezë. Ndaj dhe pse duket sikur e urrejmë… në thellësinë tonë të skajshme e gati të panjohur ne adhurojmë: Rroftë vdekja.

Mot i ndryshueshëm dhe i paqëndrueshëm parashihet sot në vendin tonë. Gjatë ditës parashihen reshje lokale shiu të shoqëruara me shkarkime rrufesh. Në zona të izoluara nuk përjashtohet mundësia e breshrit dhe erërave të përkohshme më të fuqishme.

Temperaturat minimale pritet të lëvizin nga 15–18°C, derisa temperaturat maksimale pritet të jenë nga 30 deri në 34°C.

Era do të fryjë kryesisht nga verilindja me shpejtësi 1–9 m/s.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Moti gjatë ditës së sotme i ndryshueshëm, pritet reshje shiu appeared first on Sinjali.

Piero Hincapié u ndëshkua me karton të kuq në minutën e 95-të të ndeshjes në raundin e 32, ku Ekuadori fitoi humbjen 2-0 ndaj Meksikës, duke i dhënë fund pjesëmarrjes së skuadrës së tij në Botëror. Raporton Associated Press se përjashtimi erdhi pas një shkëmbimi fjalësh me sulmuesin Santi Giménez, dhe se vendimi u mor […]

Prania e Lionel Messi në Shtetet e Bashkuara ka kaluar kufijtë e futbollit dhe është shndërruar në një fenomen kulturor e ekonomik. Në zemër të lagjes artistike Wynwood në Miami, një mural gjigant me portretin e yllit argjentinas mbulon fasadën e një ndërtese gjashtëkatëshe, ndërsa në dyqanin zyrtar të Inter Miami CF, pranë stadiumit të […]

Njeriu që në këto ditë, duke nisur nga sot, luan gjithçka është Kylian Mbappe. Edhe pse ende nuk i ka mbushur 28 vjeç. Krahasuar me Lionel Messin, Cristiano Ronaldon, Luka Modriçin apo Neymarin në Botërorin e tyre të fundit, ai është ende shumë i ri. Megjithatë, askush nuk ka mbërritur në Shtetet e Bashkuara me […]

Modelja dhe aktorja Cara Delevingne ka bërë një rrëfim tronditës për periudhën më të errët të varësisë së saj nga droga, duke zbuluar se një mbidozë për pak sa nuk i mori jetën. Në podcastin “The Louis Theroux Podcast”, 33-vjeçarja tregoi se përfundoi në spital pasi konsumoi kokainë, e cila, sipas saj, mund të ketë […]

Lily Allen ka reaguar ashpër duke mbrojtur turneun e saj “West End Girl”, pas kritikave nga disa fansa që u ndjenë të pakënaqur me përvojën e koncertit. Një fan i pakënaqur shkroi në X se koncerti në The O2 nuk kishte akt hapës, këngëtarja doli në skenë rreth orës 21:10 dhe gjithçka përfundoi rreth orës […]

Shefi i Spitalit të Traumës, Agustin Suma, ka dhënë një deklaratë për mediat lidhur me gjendjen shëndetësore të personave të plagosur në aksidentin e rëndë të ndodhur pasditen e së martës në autostradën Durrës–Tiranë. Sipas tij, aktualisht 5 pacientë po i nënshtrohen ndërhyrjeve kirurgjikale, ndërsa 2 prej tyre janë shtetas të huaj dhe ndodhen në […]

Personi në foto është Redion Hasimi, 36 vjeç ,drejtuesi i furgonit të linjës Berat–Tiranë, i cili humbi jetën në aksidentin e rëndë të ndodhur pasditen e sotme në segmentin Qafë Kashar–Casa Italia, në autostradën Durrës–Tiranë. Si pasojë e përplasjes, 12 pasagjerë u plagosën, ndërsa autoritetet po vijojnë hetimet për zbardhjen e plotë të shkaqeve të […]

Analisti Prec Zogaj u shpreh se protesta që po zhvillohet prej javësh në Tiranë ka një pjesëmarrje të lartë të të rinjve dhe se ajo pasqyron një perceptim të përhapur në opinionin publik për mënyrën se si ushtrohet pushteti. Në emisionin “Trialog” në RTSH, Zogajt tha se protesta nuk ka një përfaqësim të qartë me […]

Analisti Lorenc Vangjeli ka deklaruar në emisionin “Trialog” të Alba Alishanit në RTSH1 se në rrugët e Tiranës nuk po ndodh një revolucion, por një evolucion i pakënaqësisë që kërkon vendosjen e rregullave të demokracisë, të cilat një pjesë gjithmonë e më e madhe e shoqërisë shqiptare i konsideron të shkelura. “Një muaj që ka […]

Mauricio Pochettino, përzgjedhësi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ka përcjellë një mesazh të prerë për futbollistët e tij në prag të duelit me Bosnja dhe Hercegovinën në raundin e 1/16-ave të Kupës së Botës 2026.

Pasi kaluan pa vështirësi në fazën me eliminim direkt dhe e mbyllën Grupin D në krye falë fitoreve të qarta ndaj Paraguait (4-1) dhe Australisë (2-0), amerikanët tani përballen me një test që, sipas trajnerit të tyre, nuk lejon asnjë lëshim.

“Kjo është finalja e Kupës së Botës. Nëse nuk mendojmë kështu, mendoj se do të kemi vështirësi. E kemi parë tashmë në të gjitha ndeshjet pas fazës së grupeve sa e vështirë është. Asnjë ndeshje nuk ishte e lehtë për askënd dhe nuk kemi një shans tjetër nëse dështojmë. Nëse kalojmë tutje, ndeshja tjetër do të jetë një finale e re e Kupës së Botës. Kjo është mënyra jonë e të menduarit dhe mentaliteti ynë. Jemi në finale”, deklaroi Pochettino.

Argjentinasi refuzoi ta konsiderojë ekipin e tij si favorit të padiskutueshëm, duke kujtuar se ky turne ka prodhuar jo pak rezultate të papritura.

“Të gjithë thonë se Gjermania është favorite, por Paraguai e mundi. Shikoni sa e vështirë ishte për Brazilin kundër Japonisë. Në këtë Kupë Bote, duhet të jemi të kujdesshëm se kush është favorit dhe kush jo”, tha ai.

Sipas Pochettinos, fakti që SHBA-ja është vend organizator nuk i jep skuadrës asnjë garanci në fushë.

“E kuptoj që ne konsiderohemi favoritë sepse jemi SHBA-të dhe organizatorët e kampionatit. Mund t’i kemi tifozët në anën tonë, por kemi shumë respekt për Bosnjën dhe Hercegovinën. Nëse duam të fitojmë dhe të kalojmë në fazën tjetër, duhet të luajmë sa më mirë që mundemi”, shtoi ai.

Tekniku u ndal edhe te pesha emocionale që sjellin sfidat me eliminim direkt, duke u kërkuar lojtarëve të tij të mos lejojnë që ndjenjat të marrin kontrollin e lojës.

“Një ndeshje si kjo është 90 përqind, ndoshta 85 përqind, një ndeshje e luajtur me emocione. Nëse mund ta zvogëlojmë këtë në 70, 60 ose 50 përqind, nëse e zvogëlojmë ngarkesën emocionale dhe përqendrohemi më shumë te loja dhe i lëmë emocionet për në fund, mendoj se kjo është shumë më mirë”, vazhdoi ai.

Në përfundim, Pochettino theksoi se futbolli mbetet i mbushur me elemente të paparashikueshme dhe se skuadra e tij duhet të ruajë të njëjtën qasje që e ka çuar deri këtu.

“Gjëra të paparashikueshme mund të ndodhin në futboll. Ne përpiqemi t’i minimizojmë ato. Por duhet t’i qasemi kësaj si në ndeshjet e mëparshme. Bëhet fjalë për të dalë në fushë dhe për të provuar të luajmë pa ngarkesë.”

Përballja mes SHBA-së dhe Bosnjës e Hercegovinës, që vlen një vend në çerekfinale, është planifikuar të luhet të enjten në orën 02:00 të mëngjesit.

The post Pochettino paralajmëron SHBA-në para Bosnjës: Ta trajtojmë si një finale të Kupës së Botës appeared first on Albeu.com.

Meksika ka prerë biletën për në 1/8 e finales të Kupës së Botës 2026, pasi mundi Ekuadorin me shifrat 2-0 në stadiumin historik Estadio Azteca.

Takimi u shoqërua edhe me një ndërprerje të pazakontë para fillimit, për shkak të një stuhie në Mexico City. Ndeshja, e parashikuar të niste në orën 03:00 sipas kohës lokale, filloi me një orë vonesë. FIFA mori në shqyrtim edhe heqjen e pushimeve për hidratim për të rikuperuar kohën e humbur, por më pas u tërhoq nga kjo mundësi.

Që në start, vendasit u shfaqën më kërkues dhe morën kontrollin e lojës. Raul Jimenez rrezikoi i pari me një goditje me kokë që shkoi ngjitur me shtyllën, ndërsa edhe 17-vjeçari Mora iu afrua avantazhit me një provë nga një pozicion i vështirë.

Përgjigjja e Ekuadorit erdhi në minutën e 18-të, kur Yeboah depërtoi përtej prapavijës meksikane dhe goditi fort, por topi përfundoi në shtyllë.

Epërsia për Meksikën erdhi në minutën e 22-të, pas një kundërsulmi model. Julian Quinones e mori topin në gjysmën e tij të fushës, përshkoi rreth 40 metra dhe shënoi me një goditje të shkëlqyer për 1-0. Fillimisht pati kontroll në VAR, por goli u quajt i rregullt pasi sulmuesi meksikan nuk ishte në pozicion jashtë loje.

Nëntë minuta më pas, skuadra vendase dyfishoi shifrat. Pas një presioni të lartë dhe rikuperimit të topit në një zonë të rrezikshme, Quinones dhe Raul Jimenez ndërtuan bukur aksionin, ndërsa ky i fundit finalizoi fuqishëm për rezultatin 2-0.

Në fundin e pjesës së parë, Yeboah vuri në provë Raul Rangel, i cili bëri një pritje shumë të mirë, teksa në krahun tjetër Jimenez shpërdoroi një tjetër rast me kokë.

Pas pushimit, Ekuadori ndërhyri me dy zëvendësime dhe pati më shumë zotërim topi, por nuk arriti të krijonte mundësi të pastra për të rihapur sfidën. Rasti i vetëm më i rrezikshëm ishte një goditje e Enner Valencias, por ajo erdhi nga një pozicion jashtë loje.

Meksika mbeti kërcënuese edhe në vazhdim dhe në minutën e 67-të iu afrua golit të tretë me Cesar Montes, por Hernan Galindez reagoi në mënyrë të shkëlqyer.

Deri në vërshëllimën e fundit, Ekuadori nuk arriti të ushtrojë presion të vërtetë mbi portën e vendasve, ndërsa Meksika e menaxhoi me qetësi avantazhin për të vulosur një fitore të rëndësishme dhe kualifikimin mes 16 përfaqësueseve më të mira të botës.

Në 1/8 e finales, Meksika do të ndeshet me fituesin e përballjes Angli – Kongo.

The post Meksika triumfon 2-0 ndaj Ekuadorit dhe kalon në 1/8 e finales të Kupës së Botës appeared first on Albeu.com.

Mohamed Salah është rikthyer të martën në stërvitje me kombëtaren e Egjiptit, duke u përfshirë në një pjesë të seancës, ndërsa vijon fazën e rikuperimit pas dëmtimit në kofshë.

Prania e kapitenit egjiptian në stërvitje ka forcuar besimin se ai mund të jetë në dispozicion për përballjen e fazës së 1/16-ave të Kupës së Botës ndaj Australia, e programuar të luhet të premten në Dallas.

Sulmuesi i Liverpool la fushën në barazimin 1-1 kundër Irani, në takimin e fundit të fazës së grupeve, çka kishte shtuar pikëpyetjet për gjendjen e tij para ndeshjes me australianët.

Në Spokane, Oregon, Federata Egjiptiane e Futbollit shpërndau fotografi të Salah gjatë stërvitjes, të shoqëruara me mesazhin: “Mbreti është kthyer”, duke ngjallur entuziazëm te mbështetësit e Egjiptit.

Gjatë këtij Botërori, Salah ka qenë ndër figurat kyçe të “Faraonëve”, me një gol dhe dy asistime në kontributin e tij, ndërsa Egjipti e mbylli Grupin G në vendin e dytë, pas Belgjika, vetëm për shkak të golaverazhit.

Mbetet ende e paqartë nëse Mohamed Salah do të jetë gati të nisë ndeshjen nga minuta e parë kundër Australisë, por rikthimi i tij në stërvitje konsiderohet një sinjal shumë inkurajues për Egjiptin përpara sfidës më të rëndësishme të turneut.

The post Mohamed Salah i rikthehet stërvitjes me Egjiptin, shtohen gjasat për ndeshjen ndaj Australisë appeared first on Albeu.com.

Franca dhe Meksika kanë prerë biletën për në fazën e 1/8-ave të finales në Kupën e Botës 2026, pas fitoreve bindëse ndaj Suedisë dhe Ekuadorit. Në ndeshjen e zhvilluar ndaj Suedisë, përfaqësuesja franceze dominoi nga fillimi deri në fund, duke triumfuar me rezultatin e pastër 3-0. Francezët krijuan raste të shumta dhe goditën dy herë shtyllën me Kylian Mbappé dhe Michael Olise…

Source

Vera ka hyrë në kulmin e saj dhe mijëra shqiptarë kanë nisur pushimet jashtë vendit. Udhëtimet po shtohen nga viti në vit.

Sipas të dhënave të fundit të INSTAT, në tremujorin e parë të këtij viti udhëtimet e shqiptarëve jashtë vendit u rritën me 14.3%, me Italinë dhe Greqinë që mbeten destinacionet kryesore, ndërsa po rritet interesi edhe për Turqinë, Kroacinë, Spanjën e Portugalinë.

Por përpara rezervimit të biletës lind gjithmonë e njëjta pyetje: ku kushtojnë më pak ushqimi dhe akomodimi?

Për t’i dhënë përgjigje kësaj pyetjeje, Monitor ka përgatitur një guidë krahasuese, bazuar në të dhënat më të fundit të Eurostat për nivelin e çmimeve të restoranteve dhe shërbimeve të akomodimit sipas fuqisë blerëse.

Indeksi merr si bazë mesataren e Bashkimit Europian (=100). Një vend me indeks 120 është rreth 20% më i shtrenjtë se mesatarja e BE-së, ndërsa një indeks 60 do të thotë se çmimet janë rreth 40% më të ulëta.

Ishulli i akullt me çmimet “e zjarrta”

Në krye të renditjes është Islanda, ku restorantet dhe hotelet kushtojnë 73% më shumë se mesatarja europiane. Një natë në një hotel me standard mesatar në Reykjavik gjatë sezonit veror kushton zakonisht 220-300 euro, ndërsa një vakt për një person në një restorant mesatar varion nga 30 deri në 40 euro.

Pas saj renditen Zvicra (163.1), Danimarka (142), Norvegjia (139.7), Suedia (123.4) dhe Finlanda (121.7), vende ku një fundjavë mund të kushtojë disa herë më shumë sesa në Europën Juglindore.

Edhe destinacione të njohura si Holanda, Luksemburgu, Irlanda, Belgjika, Austria, Franca dhe Italia janë mbi mesataren europiane. Italia, ndonëse një nga destinacionet më të preferuara të shqiptarëve, ka një indeks 110.8, çka do të thotë se restorantet dhe akomodimi kushtojnë rreth 11% më shumë se mesatarja e BE-së.

Greqia, Kroacia dhe Turqia mbeten alternativa më ekonomike

Për shqiptarët që zgjedhin Greqinë, lajmi i mirë është se çmimet janë ende nën mesataren europiane. Me indeks 86.1, restorantet dhe hotelet janë rreth 14% më të lira se mesatarja e BE-së. Një vakt në një tavernë kushton zakonisht 15-20 euro, ndërsa një hotel me tre yje mund të gjendet në shumë zona turistike me 80-120 euro nata.

Edhe Kroacia, megjithëse është bërë më e shtrenjtë pas hyrjes në euro, mbetet pranë mesatares së BE-së me indeks 89.6. Në sezonin veror, një natë në Split apo Dubrovnik mund të kushtojë 120-180 euro, ndërsa një drekë në restorant rreth 18-25 euro.

Turqia vijon të jetë një nga destinacionet më konkurruese. Me indeks 79.3, çmimet e restoranteve dhe akomodimit janë afro 21% më të ulëta se mesatarja europiane. Dobësimi i lirës turke ka bërë që pushimet atje të mbeten tërheqëse për turistët europianë.

Spanja dhe Portugalia, që po fitojnë popullaritet edhe mes shqiptarëve, rezultojnë gjithashtu më të lira se mesatarja e BE-së, me indekse përkatësisht 85.4 dhe 73.6. Portugalia është ndër surprizat e renditjes, duke ofruar çmime dukshëm më të ulëta se shumica e vendeve të Europës Perëndimore.

Në rajon, Mali i Zi ka indeks 66.6, Serbia 65.5, Bosnjë-Hercegovina 59.2 dhe Rumania 59.4, ndërsa Maqedonia e Veriut rezulton vendi më i lirë në Europë për restorantet dhe akomodimin, me indeks vetëm 48.3.

Duhet pasur parasysh se indeksi i Eurostat mat nivelin e çmimeve duke marrë si bazë fuqinë blerëse të secilit vend.

Pra, një destinacion mund të duket i lirë në krahasim me mesataren europiane, por për një familje shqiptare barra reale varet nga të ardhurat që ka në dispozicion. Me pagat ndër më të ulëtat në Europë, pushimet duhen matur jo vetëm me çmimet e destinacionit, por edhe me “xhepin” e atij që udhëton.

Pagat bruto vjetore, Shqipëria në fund të listës me 10 mijë euro në vit, sa një e pesta e Europës

Shqipëria, ndër më të lirat në Europë

Shqipëria renditet ndër vendet më ekonomike të kontinentit, me indeks 53.3, duke u pozicionuar si vendi i dytë më i lirë në Europë pas Maqedonisë së Veriut.

Kjo do të thotë se çmimet e restoranteve dhe akomodimit janë rreth 47% më të ulëta se mesatarja e Bashkimit Europian.

Ky është një nga faktorët që po e bën vendin gjithnjë e më tërheqës për turistët e huaj. Sipas të dhënave të AirDNA (kompani e analizës së të dhënave për qiratë afatshkurtra, si ato në platformat Airbnb dhe Vrbo), Shqipëria vijon të ofrojë një nga raportet më të mira çmim-cilësi në rajon, me apartamente që variojnë nga 43 euro nata në Tiranë, në 70-100 euro nata në bregdet në kulmin e sezonit.

Qiratë ditore, Golemi udhëheq rritjen e kërkesës dhe të ofertës, më i shtrenjti në mars

Edhe ushqimi mbetet një nga avantazhet konkurruese të vendit, ndonëse çmimet janë rritur. Sipas Numbeo, në Tiranë një vakt në një restorant të lirë kushton mesatarisht 800-900 lekë, ndërsa një darkë për dy persona në një restorant të nivelit mesatar, me tre pjata, arrin në 4,500 lekë.

Kjo është ende më pak se në kryeqytetet dhe destinacionet kryesore europiane: në Romë një vakt i thjeshtë kushton 15 euro, ndërsa darka për dy 60 euro; në Greqi, mesatarja është 15 euro për një vakt dhe 50 euro për dy persona; në Paris, përkatësisht 15 euro dhe 70 euro.

Sa kushton një vakt në restorant? Më i liri Durrësi, më i shtrenjti Jugu

Kosto e lirë e ushqimit dhe interesi i të huajve për gatimet shqiptare kanë rikthyer në modë dhe gatime të shtëpisë por janë kthyer në përvoja kulinare që të huajt i kërkojnë me ngulm, si trahana e zënë me kos, lakrori në saç dhe tava e kosit, por produktet më të konsumuara gjithsesi mbeten byreku, qoftet, me bar Tymi që ka vlerësimet më të shumta nga turistët.

“Shija” e turizmit, si po rikthehet tradita e tavës së kosit, lakrorit apo petullave të fshira

The post Pushime në Europë: Ku ju kushtojnë më lirë dhe më shtrenjtë ushqimi e hotelet, renditja e Shqipërisë appeared first on Revista Monitor.

Struktura e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) të Shqipërisë për vitin 2025 thelloi me tej tendencën e rënies së sektorëve prodhues, ku pesha e sektorëve primarë dhe industrialë po zëvendësohet gradualisht nga një zgjerim i sektorit të shërbimeve dhe ndërtimit.

Gjithashtu pesha e shtetit në ekonomi u rrit me tej gjatë vitit të kaluar ndikuar nga zgjerimi në punonjës dhe në rritjen e pagave në këtë sektor.

Të dhënat e fundit të zyrtare që u publikuan nga INSTAT tregojnë se sektori i bujqësisë, pyjeve dhe peshkimit, dikur ndër kontribuuesit kryesorë, ka regjistruar një rënie të ndjeshme në peshën e tij në ekonominë e vendit, duke zbritur nga 15.31% në vitin 2024 në 14.59% gjatë vitit 2025. Në vitin 2019 pesha e bujqësisë në ekonominë e vendit ishte 18.4 % e PBB-së.

E njëjta tendencë rënëse vërehet edhe në sektorin e industrisë në tërësi, i cili ka shënuar një tkurrje të peshës në PBB nga 11.09% në 2024 në 10.08% në 2025, një dinamikë që ndikohet kryesisht nga industria përpunuese, e cila gjithashtu ka rënë me 0.51 pike % brenda vitit. Para pandemisë në vitin 2019, industria zuri 12.06% të PBB-së.

Arsyeja kryesore pse këta sektorë zënë një pjesë më të vogël të PBB-së në vitin 2025 është performanca e tyre negative. Bujqësia ka shënuar një rënie prej -2.50%, ndërsa industria në tërësi ka rënë me -3.72%, me industrinë përpunuese që gjithashtu ka shënuar rënie me -1.41% gjatë vitit të kaluar. Kjo tkurrje në vëllimin e prodhimit bën që pesha e tyre relative në totalin e ekonomisë të ulet.

Sakaq, sektori i ndërtimit shfaqi një trend krejt të kundërt duke rritur më tej peshën në ekonomi, duke arritur në 12.56% të totalit të PBB-së në 2025, nga 12.22% që ishte një vit më parë. Pesha e këtij sektori në ekonominë tonë u rrit me 4 pikë përqind ndërmjet 2019-2025.

Pjesa dërrmuese e zgjerimit ekonomik mbetet e përqendruar te grupi i tregtisë, transportit, aktiviteteve të akomodimit dhe shërbimit ushqimor, i cili ka zgjeruar dominimin e tij në ekonomi duke zënë 19.40% të PBB-së për vitin 2025, krahasuar me 18.89% në vitin 2024.

Rritja e peshës së këtyre sektorëve lidhet drejtpërdrejt me performancën e tyre pozitive. Sektori i ndërtimit ka pasur një rritje reale prej 4.11%, ndërsa grupi i tregtisë, transportit dhe akomodimit ka rritur vëllimin e tij me 2.50%. Këta sektorë jo vetëm që kanë rritur vlerën e shtuar, por kanë dhënë një kontribut pozitiv në rritjen e përgjithshme të PBB—së.

Sektorët e tjerë të shërbimeve kanë ndjekur gjithashtu një trajektore rritëse, ku administrata publike, arsimi, shëndetësia dhe aktivitetet e punës sociale janë rritur në 11.78% të PBB-së. Pesha e sektorit publik në PBB-në e Vitit 2025 u zgjeruam me 0.44 pikë për qind në raport me 2024. /B.Hoxha

The post Harta e re ekonomike, zgjerimi i shtetit dhe i ndërtimit kundrejt rënies së bujqësisë dhe industrisë appeared first on Revista Monitor.

Nisin sot aplikimet për përfitim të kompensimit të TVSH-së te fermerët, nëpërmjet autofaturave të lëshuara nga grumbulluesit, përpunuesit apo agroturizëm i certifikuar.

Në total sipas të dhënave të administratës tatimore, numri i fermerëve të pajisur me NIPT është 113,470.

Pas aplikimit, masa e kompensimit të TVSH-së për fermerët do të llogaritet direkt nëpërmjet vlerës së autofaturave që përpunuesi apo grumbulluesi ka lëshuar për fermerin, si blerës i produkteve bujqësore.

Skema për aplikimin e përfitimit të TVSH-së te fermerët do të jetë e ngjashme me aplikimet e kompensimit për arsimin e fëmijëve, pas zbritjes së shpenzimeve në DIVA.

Sipas një udhëzuesi të publikuar nga administrata tatimore fermerët e pajisur me NIPT, fillimisht duhet të identifikohen në e-Filing tek menuja “Çështje e re”, duke zgjedhur kërkesën “Për rimbursim të fermerëve”.

Pas hyrjes në e-Filing fermerët duhet të plotësojnë te rubrika “Detajet e bankës” të dhënat e llogarisë bankare me numrin IBAN.

Pas plotësimit të kërkesës, në sistem fermerit do t’i shfaqen autofaturat e periudhës janar-qershor, të cilat duhet të identifikohen nga fermeri.

Pas identifikimit të autofaturave, sistemi do të llogarisë automatikisht vetë shumën totale të autofaturave dhe shumën e përfitimit të kompensimit 10%.

Po ashtu, sistemi kontrollon afatin, faturat dhe llogarinë para se ta pranojë.

Sipas tatimeve, kërkesa do të marrë statusin “ Në proces ”. Përgjigjen e kërkesë fermeri e gjen te menuja “ Të dorëzuara ”. Me kërkesë të Administratës Tatimore mund të bashkëngjitet edhe dokumente shtesë sipas informacionit të kërkuar.

Theksojmë se fermeri për përfituar kompensimin, duhet të jetë i pajisur me numër identifikimi (NIPT) nga Administrata Tatimore, pa pasur detyrim për deklarim periodik të TVSH- së. Qarkullimi vjetor nuk duhet të tejkalojë kufirin minimal të regjistrimit për TVSH.

Në vend fermerët që shesin produktet e tyre bujqësore/blegtoralë, nuk bëhen automatikisht subjekt i TVSH-së (pra nuk regjistrohen për TVSH) nëse qarkullimi i tyre vjetor është deri në 10 milionë lekë. Nëse qarkullimi kalon 10 milionë lekë, fermeri duhet të regjistrohet si subjekt i TVSH-së (tatimpagues i zakonshëm).

Nëse fermeri do të rezultojë të jetë i regjistruar me TVSH, aplikimi i tij në këtë rast do të bllokohet. Aplikimi do të bllokohet edhe për rastet kur fermeri nuk zgjedh faturat e shfaqura në sistem, nuk jep të dhënat e llogarisë bankare me numrin IBAN, nëse rezulton me status pasiv në tatime apo aplikon pas përfundimit të afatit.

https://monitor.al/nga-1-korriku-nis-dhenia-e-kompensimit-te-tvsh-se-per-fermeret/

Qëllimi i kësaj skeme është të rimbursojë TVSH-në 10% që fermeri ka paguar për inputet bujqësore, si plehrat kimike, farat dhe fidanët, duke ulur kostot e prodhimit dhe duke nxitur formalizimin e transaksioneve në sektor.

Prej vitit 2019 deri në dhjetor 2021 TVSH-ja për inputet bujqësore ka qenë zero. Nga 1 janari 2022 pas miratimit të ndryshimeve fiskale hyri në fuqi vendosja e TVSH-së 10% te çmimet e inputeve bujqësore.

Megjithatë Shoqata e Blegtorëve Prodhues të Qumështit më herët ngriti shqetësimin se rreth 70% e qumështit të shitur te përpunuesit bëhet pa autofaturë./ D.Azo

Shoqata e blegtorëve kundër kompensimit të TVSH-së 10% me autofaturë, por me faturim direkt

 

 

The post Nisin sot aplikimet në e-Filing për kompensimin e TVSH-së për rreth 114 mijë fermerë appeared first on Revista Monitor.

Kapiteni i Egjipti, Mohamed Salah, është rikthyer në stërvitje të martën, duke marrë pjesë në një pjesë të seancës stërvitore të skuadrës, ndërsa vazhdon rikuperimin nga dëmtimi në kofshë.

Kthimi i yllit të Liverpool ka rritur optimizmin se ai do të jetë i gatshëm për ndeshjen e fazës së 1/16-ave të Kupës së Botës kundër Australia, e cila do të zhvillohet të premten në Dallas.

Salah u detyrua të largohej nga fusha gjatë barazimit 1-1 ndaj Irani në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve, duke ngritur dyshime për gjendjen e tij fizike para përballjes eliminatore me australianët.

Federata Egjiptiane e Futbollit publikoi fotografi të sulmuesit në stërvitje në Spokane, Oregon, të shoqëruara me mbishkrimin: “Mbreti është kthyer”, një mesazh që ka entuziazmuar tifozët egjiptianë.

Salah ka qenë një nga lojtarët më të rëndësishëm të Egjiptit në këtë Botëror, duke kontribuar me një gol dhe dy asistime, teksa “Faraonët” përfunduan në vendin e dytë në Grupin G, pas Belgjika vetëm për shkak të golaverazhit.

Tashmë mbetet për t'u parë nëse Mohamed Salah do të jetë në gjendje të luajë nga minuta e parë kundër Australisë, por rikthimi i tij në stërvitje është padyshim një lajm shumë pozitiv për Egjiptin para sfidës më të rëndësishme të turneut. /Telegrafi/

Tifozët meksikanë përdorën një brohoritje konsideruar homofobike gjatë gjysmëorës së parë të përballjes me Ekuadorin në raundin e 32 të Kupës së Botës, në Meksiko City më 30 qershor 2026. Brohoritja, një fjalë fyese që në spanjisht nënkupton “prostitutë mashkull”, u dëgjua rreth minutës së pestë të ndeshjes kur portieri ekuadorian Hernán Galíndez po kryente […]