TIRANË, 16 qershor /ATSH/ Kryeministri Edi Rama, foli sot në Konferencën Vjetore të Komisionit të Bllokut Lindor, për atë që e cilësoi si një nga sfidat më të mëdha me të cilat përballet Europa, dezinformimin.
Në fjalën e tij në këtë forum të rëndësishëm Rama tha se, “kjo është një sfidë më pak e dukshme se kërcënimet ushtarake. Duket më pak dramatike se krizat ekonomike, por potencialisht po aq e rrezikshme, në mos edhe më e rrezikshme. Gërryerja e vetë demokracisë”.
Kryeministri u shpreh se, për dekada me radhë kemi menduar se më shumë informacion do të prodhonte automatikisht qytetarë më të mirinformuar, por shtoi ai, ky supozim doli i gabuar.
“Sot gënjeshtrat udhëtojnë shumë më shpejt se faktet. Ne, si shqiptarë, po e jetojmë në realitet atë që thotë një proverb i vjetër i popullit tonë: “Sa të veshë pantallonat e vërteta, gënjeshtra ka bërë xhiron e botës”. Indinjata përhapet shumë më shpejt se provat. Algoritmet shpërblejnë zemërimin shumë më bujarisht se të vërtetën, sepse e vërteta është e mërzitshme, kurse gënjeshtrat janë argëtuese. Turmat digjitale mund të ushtrojnë më shumë ndikim se institucionet demokratike. Realitete të tëra mund të sajohen, përpara se faktet të arrijnë të ngrenë kokë dhe ndoshta paradoksi më i madh i epokës sonë është se gjithnjë e më shumë ngatërrojmë lirinë e fjalës me lirinë e shpërndarjes”, tha ai.
Rama u shpreh se liria e fjalës është gur themeli i demokracisë.
“Liria e shpërndarjes është një fuqi teknologjike e pashembullt, me të cilën asnjë demokraci nuk është përballur më parë. Gjatë gjithë historisë, çdo sistem propagande është mbështetur mbi të njëjtin parim, gjysmën e parë të jetës e kam kaluar nën një diktaturë dhe e di mirë si funksionon, të mbytë lirinë e vërtetë të fjalës, ndërkohë që maksimizon shpërndarjen e gënjeshtrave të veta”, tha Rama.
Kreu i qeverisë shtoi se, mjetet kanë ndryshuar, por mekanizmi është po ai.
“Dallimi sot është se teknologjia ka industrializuar shpërndarjen. Gënjeshtra nuk ka më nevojë për ministri propagande. E pavërteta nuk ka më nevojë për gazetë. Manipulim nuk ka më nevojë për një transmetues shtetëror. Një algoritëm mund të arrijë sot për pak minuta atë që dikur, makinerive të propagandës, iu duheshin vite ta arrinin”, tha Rama.
Në të kaluarën, shtoi Rama, sistemet autoritare e kufizonin lirinë e fjalës për të monopolizuar shpërndarjen.
Sot, vijoi ai, shoqëritë demokratike mbrojnë shpërndarjen e pakufizuar në emër të lirisë së fjalës.
“Kjo është çmenduri. Këto të dyja nuk janë e njëjta gjë. Liria e fjalës mbron qytetarët nga censura. Liria e shpërndarjes u jep fuqi të pashembullt atyre që manipulojnë perceptimin”, theksoi Rama.
Ai nënvizoi se Europa po investon ndjeshëm në mbrojtjen ushtarake, sigurinë kibernetike dhe infrastrukturën kritike, por shtroi pyetjen se çfarë vlere do të kenë këto investime nëse shoqëritë mbeten të pambrojtura ndaj manipulimit sistematik të mendimit.
“Europa nuk ka nevojë vetëm për mburojë kundër raketave, por edhe për një mburojë për epokën e algoritmeve”, deklaroi Rama.
Rama u ndal edhe tek protestat për projektin turistik në Zvërnec.
“Këto javët e fundit, vendi im përjetoi dhe vazhdon të përjetojë një shembull të gjallë të kësaj. Një propozim për zhvillim turistik në bregdetin e Shqipërisë u bë befas qendra e një stuhie digjitale ndërkombëtare. Katastrofa mjedisore u paraqit si fakt i provuar. Korrupsioni u shpall i vërtetuar përpara se të ekzistonte ndonjë provë. Teoritë konspirative u shumëfishuan orë pas ore. Pretendimet u bënë tituj. Titujt u bënë të vërteta. Të vërtetat u bënë dogma dhe kushdo që kërkonte prova trajtohej si i dyshuar”, tha Rama.
Rama theksoi se vetë projekti ka rëndësi për Europën, por shtoi ai, ajo që ka edhe më shumë rëndësi është ajo çka zbuloi ky episod.
“Indinjata prodhoi miliona shikime përpara se faktet të kishin mundësi të flisnin. Narrativat bënë xhiron e botës përpara se procedurat e dokumentuara të mund të qarkullonin në një kanal të vetëm. Ky nuk është më një fenomen shqiptar. Është fenomen europian. Fenomen amerikan. Fenomen demokratik dhe nëse demokracitë dështojnë të mbrojnë dallimin mes fakteve dhe trillimeve, mes shqyrtimit të fakteve dhe histerisë, mes kritikës dhe linçimit digjital, ato do të humbasin, herët a vonë, diçka shumë më të vlefshme se çdo argument politik. Besimin se demokracia ia vlen dhe kur besimi zhduket, institucionet ndryshojnë vetë fiziologjinë e tyre”, tha Rama.
“Demokracia zakonisht nuk bie kurrë, se njerëzit ndalojnë së votuari. Demokracia bie, kur qytetarët nuk besojnë më e vërteta ekziston në mënyrë të pavarur përtej përkatësive të tyre klanore”, nënvizoi ai.
Prandaj, shtoi kreu i qeverisë, “e ardhmja e Europës nuk varet vetëm nga fuqia ushtarake, konkurrueshmëria ekonomike apo novacioni teknologjik. Varet edhe nga aftësia jonë për të mbrojtur vetë realitetin, për të mbrojtur provat, për të mbrojtur arsyen, për të mbrojtur disiplinën e vështirë, por të pazëvendësueshme, të fakteve”.
Rama theksoi se, Shqipëria është gati të reformohet, të krijojë novacion, të kontribuojë, të mbajë pjesën e saj të përgjegjësisë.
Por shtoi ai, “pyetja e vërtetë nuk është nëse Shqipëria është gati. Pyetja e vërtetë është nëse Europa është gati? Gati të përfundojë punën ende të pakryer të historisë së vet. Gati të ribashkojë gjeografinë e saj me imagjinatën e saj strategjike. Gati të veprojë mbi bazën e domosdoshmërisë, në vend që të administrojë shtyrjen sepse historia rrallë pret procedura të përsosura”, tha Rama.
“Ajo pret udhëheqje të gatshme të kuptojë momentin dhe të veprojë menjëherë dhe këtu, në Berlin, ku Gjermania dikur gjeti guximin të ribashkonte paqësisht atë që historia e kishte ndarë me forcë, pyetja përpara së cilës gjendet Europa bëhet e qartë kristal: A është Europa gati për momentin e saj të ardhshëm Helmut Kohl? Nuk kam përgjigje!”, përfundoi kryeministri Rama.
/gj.m/j.p/
The post Rama: Shqipëria gati të mbajë pjesën e saj të përgjegjësisë, pyetja është nëse Europa është gati appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.