Shtetet anëtare të Gjykatës Penale Ndërkombëtare votuan për shkarkimin e Karim Khanit nga posti i kryeprokurorit, pas akuzave për sjellje të pahijshme me karakter seksual. Avokati britanik Khan u akuzua për sjellje të pahijshme seksuale ndaj një ndihmëseje, akuza të cilat ai i ka mohuar vazhdimisht. Ai u pezullua përkohësisht nga detyra në Gjykatën Penale Ndërkombëtare (GJPN) në qershor…

Source

Kryeministri Edi Rama ka publikuar në rrjetet sociale pamje nga punimet restauruese në ujësjellësin historik të Vranishtit, që gjendet në bashkinë e Himarës. “Me këto pamje nga Ujësjellësi Historik i Vranishtit, në Bashkinë Himarë, ku po vijojnë punimet restauruese për të ruajtur një nga veprat më të vyera të trashëgimisë sonë kulturore dhe inxhinierike, ju uroj një fundjavë të mbarë”…

Source

Një valë zjarresh shkatërruese po godet Spanjën dhe Francën, duke detyruar më shumë se 220 mijë persona të largohen nga shtëpitë e tyre. Situata më kritike paraqitet pranë Madridit dhe në jugperëndim të Francës, ku autoritetet kanë mobilizuar ushtrinë dhe mijëra zjarrfikës për të frenuar flakët. Në Francë, autoritetet urdhëruan evakuimin e afro 60 mijë banorëve pranë Bordeaux…

Source

Ministri i Brendshëm, Besfort Lamallari, ka reaguar pas evidentimit të një automjeti që lëvizte me shpejtësi 212 km/h në aksin rrugor Lushnjë-Fier, ku kufiri i lejuar është 90 km/h. “Me 212 km/h në rrugën Lushnje-Fier, ku shpejtësia maksimale e lejuar është 90 km/h nuk është thjesht një “gabim”, por një atentat ndaj jetës dhe kërcënim për përdoruesit e tjerë të rrugës.

Source

Dashi Tani është një kohë e mirë për të kërkuar një punë që ju jep mundësinë të shfrytëzoni aftësitë tuaja të jashtëzakonshme krijuese. Mund të shkëlqeni lehtësisht në punë që nxjerrin në pah cilësitë tuaja artistike dhe imagjinative. Mos i lini këto dhurata të mrekullueshme të shkojnë dëm. Demi Je i tunduar të ecësh përpara me diçka edhe pse thellë-thellë e di se kjo nuk është pikërisht gjëja…

Source

Apple dhe Google kanë dominuar prej kohësh tregun e telefonave inteligjentë, duke kombinuar afërsisht 5 miliardë telefona Android dhe iPhone aktivë në të gjithë botën, sipas firmës së kërkimit të tregut Omdia. Dhe ndërsa AI vazhdon të bëhet më e kudondodhur dhe e specializuar, dy gjigantët e teknologjisë po u mundësojnë asistentëve të tyre të AI-së të ndihmojnë në përfundimin e detyrave në vend që thjesht t’u përgjigjen pyetjeve.

Por Komisioni Evropian dëshiron që asistentë të tjerë virtualë të jenë po aq të spikatur në telefonat inteligjentë sa Gemini i Google dhe Siri i Apple. Tani po kërkon që Google t’u japë agjentëve të tjerë të AI-së akses më të gjerë në Android deri në korrik 2027. Mandati i BE-së është pjesë e Aktit të Tregjeve Digjitale, një sërë rregulloresh të Big Tech që hynë në fuqi në rajon në vitin 2023.

Komisioni Evropian beson se ky mandat i ri mund të ndihmojë në barazimin e fushës së lojës në garën e AI-së. Rreth 427 milionë iPhone dhe telefona Android bien nën rregulloren e BE-së, sipas Omdia.

Megjithatë, Apple dhe Google thonë se hapja e platformave të tyre mund të ngrejë shqetësime serioze për privatësinë. Apple njoftoi në qershor se nuk do të lançonte asistentin e saj të ri Siri AI në iPhone dhe iPad në BE për shkak të Aktit të Tregjeve Digjitale.

Google argumenton se dhënia e aksesit më të madh për aplikacionet e jashtme mund t’u japë atyre “leje të ndjeshme dhe të fuqishme” mbi pajisjet e përdoruesve.

Kompania paralajmëron se ndarja e të dhënave të kërkimit mund të dobësojë privatësinë, të rrezikojë sekretet tregtare dhe të krijojë probleme për sigurinë kombëtare.

Edhe Apple ka ngritur shqetësime të ngjashme.

Sipas Apple, rregullat e BE-së mund ta detyrojnë kompaninë t’u japë asistentëve të tjerë virtualë akses të drejtpërdrejtë në të dhënat private të përdoruesve.

Ekspertët e teknologjisë pranojnë se shqetësimet për privatësinë janë reale, por disa vënë në dyshim nëse ato janë arsyeja e vetme që kompanitë po kundërshtojnë rregullat e reja.

Calli Schroeder, eksperte për inteligjencën artificiale dhe të drejtat e njeriut, ka thënë se argumentet e kompanive të mëdha teknologjike duhet të analizohen me kujdes, pasi ato historikisht kanë marrë vendime për privatësinë edhe kur kjo u ka sjellë përfitime biznesi.

Sipas saj, sfida më e madhe është krijimi i një ekuilibri mes inovacionit dhe mbrojtjes së të dhënave personale.

Rregullat e reja evropiane mund të ndikojnë jo vetëm te Google dhe Apple, por edhe te kompanitë e tjera të AI-së.

Një shembull është OpenAI, krijuesi i ChatGPT, i cili tashmë përdoret nga një pjesë e konsiderueshme e përdoruesve të telefonave inteligjentë në Evropë.

Analistët mendojnë se nëse përdoruesit mund të përdorin drejtpërdrejt një asistent si ChatGPT për të kryer veprime në telefon, ata mund të anashkalojnë pjesërisht shërbimet tradicionale të Android ose iOS.

“Kush kontrollon asistentin e inteligjencës artificiale në telefon mund të ketë një ndikim të madh mbi mënyrën se si njerëzit përdorin teknologjinë në të ardhmen”, vlerësojnë ekspertët e industrisë.

Rreziqet e një bote të drejtuar nga agjentët e AI-së

Debati i ri ngre pyetje të mëdha për të ardhmen e privatësisë.

Nëse një asistent i inteligjencës artificiale ka akses te mesazhet, vendndodhja, kamera, mikrofoni apo ekrani i përdoruesit, një gabim ose keqpërdorim mund të ketë pasoja serioze.

Ekspertët paralajmërojnë se një agjent i AI-së mund të marrë vendime ose të kryejë veprime që përdoruesi nuk i ka parashikuar.

Ndryshe nga aplikacionet tradicionale, sistemet e inteligjencës artificiale shpesh trajnohen me sasi të mëdha të dhënash dhe mund të përballen me sfida të reja për mbrojtjen e informacionit personal.

Përplasja mes Google, Apple dhe Bashkimit Evropian nuk është vetëm një debat për rregullat teknike. Ajo përcakton se kush do të ketë kontroll mbi mënyrën se si njerëzit ndërveprojnë me inteligjencën artificiale në jetën e përditshme.

BE-ja kërkon më shumë konkurrencë dhe zgjedhje për përdoruesit, ndërsa kompanitë teknologjike paralajmërojnë se hapja e platformave mund të sjellë rreziqe të reja.

Në fund, beteja për asistentët e AI-së mund të përcaktojë jo vetëm të ardhmen e telefonave inteligjentë, por edhe mënyrën se si njerëzit do të punojnë, komunikojnë dhe marrin vendime në epokën e inteligjencës artificiale.

The post Google dhe Apple po përplasen me BE-në mbi të ardhmen e asistentëve të inteligjencës artificiale appeared first on Gazeta Si.

Shitjet përmes transmetimeve live në TikTok po kthehen në një nga formatet më të suksesshme të tregtisë online, duke u dhënë mundësi bizneseve të vogla të arrijnë mijëra klientë në kohë reale dhe të rrisin ndjeshëm fitimet.

Një nga shembujt më të spikatur është ai i britanikes Daisy Kelly, e cila themeloi markën e produkteve të bukurisë Gloë For It në vitin 2020 nga tavolina e kuzhinës së nënës së saj. Sot, biznesi i saj gjeneron rreth 6 milionë paund në vit, ndërsa mbi 40% e shitjeve vijnë nga TikTok Shop. Gjatë një transmetimi live që zgjati 12 orë, kompania realizoi mbi 100 mijë paund shitje.

Sipas Kelly, transmetimet live krijojnë një lidhje të drejtpërdrejtë me klientët, të cilët mund të shohin produktet, të bëjnë pyetje dhe të blejnë menjëherë. Ajo e përshkruan përvojën si të kesh qindra klientë brenda një dyqani në të njëjtën kohë.

Fenomeni nuk kufizohet vetëm te produktet e bukurisë. Edhe biznese të tjera kanë përfituar nga kjo mënyrë e re e shitjes. Kasapi Manny Malik, për shembull, shiti mish me vlerë 8 mijë paund gjatë një transmetimi treorësh në TikTok, ndërsa marka e bizhuterive Adorina e rriti numrin e porosive nga 50 në muaj në rreth 500 në javë pasi nisi të shiste përmes platformës.

Sipas një studimi të agjencisë Savvy Marketing, 30% e konsumatorëve kanë blerë të paktën një produkt gjatë një eventi të shitjeve live, ndërsa 66% e të rinjve të Gjeneratës Y dhe Z pranojnë se produktet që bëhen virale ose promovohen drejtpërdrejt i nxisin më shumë të blejnë.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë edhe për anën tjetër të fenomenit.

Organizata Money Ëellness thekson se ritmi i shpejtë i ofertave dhe mundësia për të paguar me një klikim mund t’i shtyjnë konsumatorët drejt blerjeve impulsive dhe shpenzimeve të tepërta.

Pavarësisht këtyre shqetësimeve, shitjet live po shihen si një nga trendet me rritjen më të shpejtë në tregtinë elektronike, duke ndryshuar mënyrën se si bizneset prezantojnë produktet dhe ndërveprojnë me klientët.

The post TikTok po ndryshon rregullat e biznesit- 100 mijë euro shitje në vetëm një transmetim live appeared first on Gazeta Si.

Në fund të vitit 2024, në një periferi të qetë të Stokholmit, një djalë 14-vjeçar iu afrua një burri në të 80-at, i cili po përdorte një mbështetëse për ecje. Ai e goditi burrin tre herë në shpinë.

Videoja e sulmit në Hasselby u transmetua dhe u përhap me shpejtësi. Ajo ushqeu një ekosistem global online që inkurajon dhe lavdëron në mënyrë aktive aktet e dhunës dhe degradimit- “gamifikimin e dëmit”, siç e thotë studiuesi Marc-Andre Argentino.

Djali dyshohet se kishte lidhje me një rrjet të njohur si 764. Grupe të tilla synojnë të rinjtë në lojëra duke përfshirë Roblox dhe Minecraft, si dhe komunitetet që luftojnë me shëndetin mendor ose identitetin seksual për zhvatje online, duke i shtyrë ata drejt akteve të dhunës dhe vetëlëndimit.

Rrjeti 764, i themeluar nga një adoleshent nga Teksasi, Bradley Cadenhead, është vetëm një pjesë e një ekosistemi online në zhvillim, me autorë dhe viktima në dhjetëra vende. Cadenhead tani po vuan një dënim me 80 vjet burg në SHBA për posedim materialesh abuzimi seksual me fëmijë.

Aktualisht, në gjykatat në mbarë botën ka disa raste me lidhje të dyshuara me grupe të tilla. Të dhënat ligjore nga vende të shumta sugjerojnë se ata shpesh festojnë dhunën, manipulimin dhe dëmin për hir të vetë dhunës, duke mbledhur të dhëna për akte të tilla për të fituar famë dhe kontroll.

“Këta janë të rinj që rekrutojnë të rinj të tjerë”, thotë Bjorn Ihler, themeluesi i firmës së sigurisë Revontulet. “Është një fenomen rinor”.

Komisionerja federale e policisë australiane, Krissy Barrett, ka thënë: “Një trend shqetësues është se si viktimat po bëhen autorë për t’u përpjekur t’i shpëtojnë ngacmuesve të tyre online, të cilët i kanë miqësuar dhe i kanë edukuar, dhe më pas i kanë detyruar të lëndojnë veten”.

Një gjykatë suedeze vendosi në prill 2025 se adoleshenti kishte kryer goditjen me thikë edhe pse ishte shumë i ri për t’u mbajtur penalisht përgjegjës. Por një emër tjetër doli gjatë hetimit, thanë autoritetet lokale për Guardian – një emër përdoruesi online: “Chai”.

Në fillim të vitit 2025, ndërsa vendi ishte ende duke u tronditur nga sulmi, një vajzë australiane telefonoi policinë suedeze. Ajo donte t’u tregonte autoriteteve për Chai-n.

Linus Svensson, një gazetar investigativ në transmetuesin suedez SVT, nuk kishte dëgjuar kurrë për 764 para goditjes me thikë në vitin 2024.

Svensson thotë se tani di për të paktën nëntë raste gjyqësore lokale që lidhen me “Com”- termi për një rrjet të gjerë online që merret me krim kibernetik, zhvatje dhe dhunë, dhe që përfshin 764. Ai thotë se ka gjetur dhjetëra anëtarë suedezë në grupet e bisedave.

“Është më i madh se këto pak raste”, thotë ai. “Mendoj se u desh pak kohë autoriteteve suedeze dhe gjithashtu publikut të gjerë që ta kuptonin vërtet këtë.”

Ndërsa filloi të shfletonte videot dhe imazhet e ndara nga grupi për hetimin e SVT, Svensson hasi një adoleshent në veri të Suedisë i cili ishte dënuar në vitin 2024 për përpjekjen për të detyruar një djalë 13-vjeçar të vriste veten.

Kjo, sipas Jenny Ostling, prokurore e lartë publike në Njësinë Kombëtare të Suedisë kundër Krimit Ndërkombëtar dhe të Organizuar, ishte Chai.

Adoleshenti, emri i vërtetë i të cilit nuk mund të publikohet, është në gjyq për më shumë se 70 vepra të dyshuara penale, sipas aktakuzës, duke përfshirë inkurajimin e dyshuar të dikujt për të lënduar veten dhe për të vrarë veten, si dhe krijimin e materialeve për abuzim seksual me fëmijë. Shumica dyshohet se janë kryer kundër vajzës australiane.

Ai akuzohet gjithashtu për nxitjen e një të riu në Gjermani për të lënduar veten aq keq sa gati sa vdiq.

Avokatja e tij, Emily Toyra, i tha Guardian se i mohon të gjitha akuzat.

Gjyqi u ndërpre në fund të qershorit pasi gjykata suedeze e dërgoi atë për një hetim psikiatrik mjeko-ligjor, sipas të dhënave të gjykatës, duke deklaruar se kishte “prova bindëse se ai ka kryer disa nga veprimet për të cilat është akuzuar”. Çështja do të kthehet në gusht.

Ostling thotë se çështja do të vërë në provë nëse njerëzit mund të mbahen përgjegjës për detyrimin nga distanca të të tjerëve në akte vetëlëndimi ose dhune – një shenjë dalluese e grupeve të tilla si 764.

“Ata kanë një qëllim për vetë grupin: të shkatërrojnë botën… Por anëtarët kanë edhe një qëllim për veten e tyre: ata duan të fitojnë status brenda grupit”, thotë Ostling.

Krijimi i materialeve të reja mund të jetë një parakusht për hyrje në ‘dhomat e mbyllura’ të bisedave dhe tregues të tjerë të anëtarësimit.

“Ata kryesisht i detyrojnë viktimat e reja të presin veten ose të bëjnë akte seksuale,” thotë ajo. “Ata e përdorin këtë për t’i detyruar ata të bëjnë diçka më të keqe.”

Ostling pretendon se Chai kishte “status të lartë” brenda 764 dhe ishte ftuar në një dhomë bisedash të njohur si “764 Inferno”.

Avokatja e tij e kundërshton këtë karakterizim dhe thotë se përfshirja e klientit të saj ishte e kufizuar në redaktimin e imazheve dhe videove.

“Mjedisi Com është shumë fluid,” thotë Toyra.

“Klienti im nuk e pranon karakterizimin e ‘764 Inferno’ si lloji i grupit të organizuar të pretenduar nga prokuroria. Sipas tij, ishte thjesht një bisedë në grup midis shumë të tjerave.”

Një fenomen global

Një aktakuzë e zbuluar nga Departamenti Amerikan i Drejtësisë në prill 2025 pretendon se dy amerikanë në të 20-at e tyre të hershme, Leonidas Varagiannis dhe Prasan Nepal, ishin pjesë e një dhome bisede me të njëjtin emër e cila “ishte e rezervuar për bërthamën e brendshme të anëtarëve të 764”.

Dyshja akuzohet se ka përdorur “764 Inferno” për të komplotuar me anëtarë të tjerë për të krijuar dhe shpërndarë imazhe të shfrytëzimit të fëmijëve, ndër akuza të tjera. Studiuesit kanë gjetur të paktën 295 arrestime të lidhura me rrjetin Com në 33 vende.

Në Zelandën e Re, pas një informacioni nga autoritetet amerikane, Ronndog Keefe u deklarua fajtor në vitin 2025 për 13 akuza, përfshirë shpërndarjen e materialit “të tmerrshëm dhe grafik” të shfrytëzimit të fëmijëve. 22-vjeçari u dënua me më shumë se pesë vjet burg në dhjetor.

Keefe pretendoi se ishte gjithashtu viktimë e 764, i cili tha se e kishte kërcënuar se do ta arrestonte nëse nuk do të shpërndante një material të tillë, sipas të dhënave ligjore, por gjykata zbuloi se kjo “thjesht nuk ishte e besueshme”.

Vitin e kaluar në Mbretërinë e Bashkuar, Cameron Finnigan, atëherë 19 vjeç, iu dha një dënim i zgjatur prej nëntë vitesh për posedim të një dokumenti terrorist – një “udhëzues vrasjeje” me këshilla se si të kryhen “sulme me kamionë” – dhe imazhe të pahijshme të fëmijëve. Ai u dënua gjithashtu për inkurajimin e dikujt në internet për t’i dhënë fund jetës së tij.

Gjykata zbuloi se Finnigan ishte pjesë e 764.

Në qershor, një tjetër adoleshent britanik, Elijah Palmer, u dënua për inkurajim të vetëlëndimit të rëndë, ndër akuza të tjera. Ai ishte gjithashtu i lidhur me 764, tha policia, dhe e kishte shënjestruar viktimën e tij në Roblox dhe platformën e bisedave Discord.

The post Brenda rrjetit online ku fëmijët dhe të rinjtë i detyrojnë bashkëmoshatarët të dhunojnë e të vetëlëndohen appeared first on Gazeta Si.

Nga Gaby Hinsliff– M’u desh pak kohë të kuptoja se çfarë po bënte burri ulur pranë meje në tren. Ai po shfletonte fotografi të një vajze të vogël në telefonin e tij; zmadhonte disa prej tyre, priste imazhe të tjera. Në pamje të parë, asgjë e pazakontë, derisa kuptova se fotot ishin qartësisht të fëmijës së vogël që ishte ulur përballë nesh, duke luajtur me prindërit e saj.

Në një tren të mbushur me njerëz që, si zakonisht, ishin të zhytur në ekranet e telefonave të tyre, një i panjohur po fotografonte fshehurazi atë vajzë herë pas here. Dhe nëse ekrani i telefonit nuk do ta kishte ekspozuar, ai mund të mos ishte zbuluar kurrë.

Ai episod ka ndodhur kohë më parë, por m’u rikthye në mendje javën e kaluar teksa dëgjova një intervistë të drejtuesit të divizionit të pajisjeve “wearables” të Meta-s, Alex Himel, për BBC-në. Ai fliste me entuziazëm për mënyrën se si përdorte syzet e reja inteligjente për të filmuar vajzën e tij duke kënduar në një konkurs talentesh.

Syzet, tha ai, i lejonin të ruante kujtimin pa qenë i detyruar ta shihte fëmijën përmes ekranit të telefonit. Kështu mund të ishte “i pranishëm në moment”, me kokën lart dhe duart e lira.

Deri këtu, një histori e bukur. Por çfarë ndodh me rrezikun që dikush t’i përdorë këto syze për të filmuar fshehurazi fëmijë të tjerë?

Syzet inteligjente të Meta-s kanë një dritë të vogël sinjalizuese në kornizë që tregon kur përdoruesi po regjistron, por teknologjia është ende aq e re sa shumë njerëz nuk mendojnë ta kërkojnë atë. Dhe në epokën e inteligjencës artificiale, imazhet e vjedhura të fëmijëve kanë pasoja serioze.

Fotot e marra në jetën reale ose të marra nga interneti mund të përdoren si material bazë për krijimin e përmbajtjeve realiste të abuzimit seksual me fëmijë përmes AI-së. Fondacioni Internet Watch Foundation ka paralajmëruar se materialet e krijuara nga inteligjenca artificiale mund të nxisin interes seksual ndaj fëmijëve, të normalizojnë dhunën dhe të rrisin rrezikun e abuzimeve reale.

Kur Google prezantoi syzet e para inteligjente në vitin 2013, ato nuk patën sukses. Ishin konsideruar shumë “nerdy”, por edhe shqetësuese për shkak të mundësive që krijonin për përndjekësit, trollët online, kriminelët apo regjimet represive që mund t’i përdornin për mbledhje informacioni.

Por kompanitë e mëdha të teknologjisë nuk e kanë braktisur idenë e një lidhjeje më të drejtpërdrejtë mes njerëzve dhe internetit. Versionet e reja janë më të kuruara dhe më të pranueshme për publikun.

Syzet e Meta-s, të krijuara në bashkëpunim me Ray-Ban dhe të promovuara edhe nga figura si Kylie Jenner, shiten me një mesazh tërheqës për prindërit: “mos humb asnjë moment”.

Ato premtojnë të kapin hapat e parë të një fëmije, momentet familjare apo edhe të kryejnë veprime të përditshme- kontrollimin e email-eve, blerjet online apo dëgjimin e podkasteve- pa hequr sytë nga fëmijët.

Është një ide joshëse për prindërit e zënë, që përpiqen të kombinojnë gjithçka njëkohësisht. Por shqetësimet për privatësinë janë aq të mëdha sa disa kopshte dhe shkolla kanë nisur t’i ndalojnë këto pajisje në ambientet e tyre.

Megjithatë, ekziston edhe një anë tjetër e historisë: bërja e këtyre syzeve shoqërisht të papranueshme mund të dëmtojë njerëzit që mund të përfitojnë më shumë prej tyre.

Për personat e verbër, kjo teknologji mund të jetë transformuese- duke i ndihmuar të shmangin pengesat, të orientohen më lehtë dhe të përkthejnë menjëherë tekstin në audio.

Meta ka argumentuar se përgjegjësia u takon individëve që të mos e “shfrytëzojnë në mënyrë abuzive” teknologjinë. Por kjo ngre pyetjen nëse industria ka mësuar diçka nga mënyra se si njerëzit u përshtatën me platformat e saj sociale.

Një zgjidhje mund të ishte krijimi i ligjeve të reja për privatësinë në epokën digjitale, duke i detyruar prodhuesit ta bëjnë shumë më të qartë kur pajisjet regjistrojnë- ndoshta edhe përmes një sinjali zanor, si alarmi i një kamioni që lëviz mbrapsht.

Por një masë e tillë do t’i bënte syzet më pak tërheqëse për përdoruesit dhe më pak fitimprurëse për kompanitë që synojnë një treg masiv.

Një tjetër mundësi do të ishte mbajtja përgjegjëse e prodhuesve, jo vetëm e përdoruesve, për keqpërdorimet e mundshme. Por kjo mund të sillte procese të gjata ligjore, që do të përfundonin shumë kohë pasi dëmi të ishte bërë.

Opsioni më radikal do të ishte një sistem kontrolli përpara daljes në treg të teknologjive të reja, duke vlerësuar dëmet e mundshme sociale-një qasje e ngjashme me mënyrën se si kontrollohen barnat e reja apo produktet ushqimore.

Ndoshta zgjidhja më e mirë është edhe ajo më pak e mundshme: një industri teknologjike që të fillojë të parashikojë më herët pasojat negative dhe t’i eliminojë ato që në fazën e projektimit.

Sepse disa rreziqe, në fund të fundit, janë aq të dukshme sa nuk duhet të na duhen syze inteligjente për t’i parë./ The Guardian

• Gaby Hinsliff është kolumniste e Guardian

The post Syzet e Meta-s mund të filmojnë fshehurazi çdo fëmijë. Si ta përballojmë këtë rrezik? appeared first on Gazeta Si.

Kina ka ndërmarrë një nga hapat më të fortë në botë për të kufizuar përdorimin e chatbot-ëve me inteligjencë artificiale që ofrojnë shoqëri dhe mbështetje emocionale. Vendimi shënon një moment të rëndësishëm në debatin global mbi balancën mes inovacionit teknologjik dhe mbrojtjes së shëndetit mendor të përdoruesve, veçanërisht të të rinjve.

Autoritetet kineze kanë ndaluar përdorimin e chatbot-ëve shoqërues për të miturit dhe kanë vendosur rregulla më të rrepta për platformat që zhvillojnë këto aplikacione. Synimi është të parandalohet varësia emocionale, manipulimi psikologjik dhe izolimi social që mund të krijohet nga marrëdhëniet gjithnjë e më të ngushta mes njerëzve dhe inteligjencës artificiale.

Kur inteligjenca artificiale bëhet “familje”

Fenomeni është bërë i dukshëm në Kinë, ku mijëra përdorues kanë krijuar chatbot-e të personalizuar që luajnë rolin e prindërve, partnerëve apo miqve. Një studente 19-vjeçare, e identifikuar me pseudonimin Xiao Ying, krijoi një version virtual të nënës së saj përmes një aplikacioni me inteligjencë artificiale. Për muaj të tërë, ajo komunikonte çdo ditë me chatbot-in, duke gjetur tek ai mbështetjen emocionale që, sipas saj, nuk mund ta merrte në jetën reale.

Historia e saj nuk është e vetmja. Përdorues të shumtë kanë rrëfyer se chatbot-ët i kanë ndihmuar të përballojnë vetminë, humbjen e një të afërmi apo vështirësitë psikologjike. Për disa, kufizimi i këtyre aplikacioneve është përjetuar si humbja e një miku të ngushtë.

Rregullat e reja

Masat e reja nuk prekin përdorimin e inteligjencës artificiale për arsimin, shërbimin ndaj klientit apo detyra të tjera praktike. Kufizimet fokusohen vetëm tek chatbot-ët që krijojnë lidhje emocionale me përdoruesit.

Platformat janë detyruar të vendosin paralajmërime të qarta se përdoruesi po komunikon me një sistem të inteligjencës artificiale, si dhe të marrin masa për të shmangur varësinë dhe manipulimin psikologjik.

Ekspertët e politikave teknologjike e konsiderojnë këtë një nga ndërhyrjet më të drejtpërdrejta të një shteti në zhvillimin e inteligjencës artificiale emocionale.

Pse shqetësohet Pekini?

Studiuesit argumentojnë se chatbot-ët emocionalë kanë aftësinë të krijojnë lidhje shumë të forta me përdoruesit. Karakteristikat që i bëjnë ata tërheqës- durimi, disponueshmëria 24 orë në ditë dhe mungesa e gjykimit- mund të shndërrohen edhe në burim varësie.

Sipas ekspertëve të psikologjisë dhe teknologjisë, përdoruesit që vuajnë nga vetmia apo probleme emocionale janë më të ekspozuar ndaj ndikimit të këtyre sistemeve, të cilat shpesh projektohen për të mbajtur sa më gjatë vëmendjen e përdoruesit.

Kjo ka ngritur shqetësime edhe për privatësinë, manipulimin emocional dhe ndikimin që inteligjenca artificiale mund të ushtrojë mbi vendimmarrjen e njerëzve.

Një trend që po përhapet

Kina nuk është e vetmja që po vendos kufizime. Bashkimi Evropian, përmes Aktit për Inteligjencën Artificiale, ka ndaluar sistemet që manipulojnë grupet e cenueshme, ndërsa në Shtetet e Bashkuara disa shtete kanë miratuar ligje për mbrojtjen e të miturve nga chatbot-ët emocionalë. Debati është bërë edhe më intensiv pas padive ndaj kompanive të teknologjisë që akuzohen se chatbot-ët e tyre kanë nxitur sjellje të rrezikshme tek përdoruesit.

Strategjia e Kinës për lidership global

Vendimi për të kufizuar chatbot-ët nuk nënkupton frenim të zhvillimit të inteligjencës artificiale. Përkundrazi, ai është pjesë e strategjisë së Pekinit për t’u paraqitur si lider global në qeverisjen dhe sigurinë e IA-së.

Së fundmi, Kina shpalli krijimin e një aleance ndërkombëtare për zhvillimin e sigurt dhe të drejtë të inteligjencës artificiale, me pjesëmarrjen e dhjetëra vendeve. Mesazhi i Pekinit është i qartë: ndërsa gara teknologjike me SHBA-në vazhdon, Kina synon të udhëheqë edhe në vendosjen e standardeve ndërkombëtare për përdorimin e përgjegjshëm të IA-së.

Presidenti Xi Jinping e ka paraqitur zhvillimin e inteligjencës artificiale si një prioritet kombëtar, duke theksuar se teknologjia duhet t’i shërbejë njerëzimit pa cenuar stabilitetin shoqëror.

Balanca mes teknologjisë dhe marrëdhënieve njerëzore

Megjithatë, shumë analistë vënë në dukje se kufizimet mund të lidhen edhe me sfida më të gjera sociale në Kinë, si rritja e vetmisë, rënia e lindshmërisë dhe ulja e interesit të të rinjve për martesë dhe krijimin e familjes.

Në rrjetet sociale kineze, shumë përdorues kanë reaguar me skepticizëm, duke argumentuar se ndalimi i chatbot-ëve nuk do të ndryshojë problemet sociale që i shtyjnë njerëzit të kërkojnë shoqëri tek inteligjenca artificiale.

Në fund, rasti i Kinës tregon se sfida më e madhe nuk është vetëm zhvillimi i inteligjencës artificiale, por mënyra se si shoqëritë do të mësojnë të jetojnë me të. Ndërsa chatbot-ët bëhen gjithnjë e më të aftë për të kuptuar dhe imituar emocionet njerëzore, qeveritë në mbarë botën do të përballen me pyetjen nëse duhet të kufizojnë teknologjinë apo të gjejnë mënyra për ta bërë atë më të sigurt, pa penguar inovacionin.

The post Ambicia e Kinës për të udhëhequr botën në AI ka filluar të thyejë zemrat appeared first on Gazeta Si.

Numri i personave të evakuuar për shkak të zjarreve masive që kanë përfshirë Francën dhe Spanjën vijon të rritet nga ora në orë.

Sipas mediave të huaja, më shumë se 220 mijë persona janë detyruar të largohen nga banesat e tyre në jugperëndim të Francës dhe në qendër të Spanjës, ku po përhapen zjarre të mëdha pyjore, ende jashtë kontrollit të plotë të autoriteteve.

Numri i të evakuuarve u rrit ndjeshëm gjatë natës, pasi mbi 60 mijë banorë u larguan nga zonat e rrezikuara në rajonin atlantik francez të Bordosë.

Zjarri që ka përfshirë prej të mërkurës Gironde, në jugperëndim të Francës, po afrohet drejt zonës metropolitane të Bordosë. Për këtë arsye, prefekti i departamentit urdhëroi evakuimin “parandalues” të katër qyteteve të tjera.

Masa prek banorët e Saint-Medard-en-Jalles (33 mijë banorë), Saint-Jean d’Illac (9.600), Martignas-sur-Jalles (8 mijë) dhe Saint-Aubin de Médoc (7.800).

Sipas autoriteteve lokale, zjarri ka shkatërruar deri tani rreth 19 mijë hektarë tokë dhe 100 ndërtesa brenda tre ditësh.

Ndërkohë, zjarret e fuqishme në Spanjë kanë detyruar Madridin të shpallë gjendjen e emergjencës kombëtare.

Ministria e Brendshme spanjolle ka rritur në 63 mijë numrin e personave të evakuuar ose të detyruar të qëndrojnë të izoluar në zonat mes Madridit dhe Avilës.

Shifra u rrit pasi rreth 5 mijë persona u evakuuan nga një kamping në El Escorial, si pasojë e zjarreve që po përfshijnë disa zona të vendit.

Sipas mediave spanjolle, autoritetet vijojnë përpjekjet për të vënë nën kontroll flakët, ndërsa situata mbetet kritike për shkak të temperaturave të larta dhe përhapjes së shpejtë të zjarreve.

The post Mbi 220 mijë persona të evakuuar nga zjarret masive në Francë dhe Spanjë appeared first on Gazeta Si.

Shtetet e Bashkuara kanë regjistruar nivelin më të lartë të rasteve të fruthit në 35 vjet, sipas të dhënave të reja nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).

Deri në fund të muajit qershor, në SHBA janë konfirmuar 2,318 raste të fruthit, duke tejkaluar rekordin e vitit të kaluar prej 2,289 rastesh, kur dy fëmijë të pavaksinuar humbën jetën nga kjo sëmundje.

Rritja e rasteve vjen në një kohë kur hezitimi ndaj vaksinimit në SHBA është shtuar vitet e fundit, duke çuar në uljen e niveleve të vaksinimit. Autoritetet amerikane rekomandojnë dy doza të vaksinës për fëmijët nga mosha një deri në gjashtë vjeç, të cilat sigurojnë 97% mbrojtje kundër sëmundjes.

Në muajin nëntor, një panel do të vendosë nëse SHBA do ta humbasë statusin e vendit që ka eliminuar fruthin, status të cilin Kanadaja e humbi vitin e kaluar. Një vend e humbet këtë status pas një viti ose më shumë transmetimi të pandërprerë të të njëjtit lloj të virusit të fruthit, vëren BBC.

Sipas të dhënave, SHBA ka regjistruar më shumë raste të fruthit në 18 muajt e fundit sesa në 25 vitet e mëparshme të marra së bashku.

Vitin e kaluar, një shpërthim në një komunitet menonit në Teksas shkaktoi vdekjen e dy fëmijëve të pavaksinuar, si edhe të një të rrituri të pavaksinuar në shtetin fqinj të Nju Meksikos.

Vetëm gjatë muajit të fundit, Virxhinia dhe Pensilvania kanë raportuar shpërthime të reja të fruthit, ndërsa Utah vijon të përballet me një numër të lartë rastesh që nisën vitin e kaluar. Në total, rreth 45 shtete kanë raportuar raste.

Virusi i fruthit, i njohur për skuqjen karakteristike të kuqe, infektonte miliona fëmijë çdo vit para zbulimit të vaksinës. Ai është shumë ngjitës dhe mund të jetë fatal. Disa pacientë mund të zhvillojnë komplikacione afatgjata, si encefaliti dhe amnezia imunologjike, e cila e rikthen sistemin imunitar në gjendjen e tij fillestare, duke e lënë organizmin me aftësi të kufizuar për t’iu përgjigjur infeksioneve të reja.

The post SHBA regjistron nivelin më të lartë të rasteve të fruthit në 35 vjet, mbi 2,300 të infektuar appeared first on Gazeta Si.

Presidenti amerikan Donald Trump është gjithnjë e më i zhgënjyer nga lufta me Iranin, e cila ka hyrë në muajin e pestë pa një zgjidhje të qartë, ndërsa sipas tij konflikti do të zgjaste vetëm disa javë.

Sipas Wall Street Journal, në një takim të fundit në Zyrën Ovale, Trump ka përdorur tone të ashpra ndaj udhëheqjes iraniane, duke i cilësuar liderët e Teheranit me fjalë fyese dhe duke shprehur zemërim për zgjatjen e konfliktit.

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara po dërgojnë forca të reja drejt Lindjes së Mesme, duke i dhënë presidentit amerikan më shumë alternativa nëse vendos të vijojë përshkallëzimin ushtarak. Trump zhvilloi një tjetër takim me ministrat dhe këshilltarët e tij, ndërsa deklaroi se “problemi i Iranit po zhduket dita-ditës” dhe se SHBA-të po zhvillojnë bisedime me Teheranin.

Megjithatë, përpjekjet diplomatike duket se kanë hasur pengesa. Kryeministri irakian Ali Al Zaidi, pas një vizite në Shtëpinë e Bardhë, raportohet se ka propozuar një armëpushim gjatë vizitës së tij në Iran, por regjimi iranian e ka refuzuar këtë nismë, duke deklaruar se problemi nuk janë ndërmjetësit, por “qasja amerikane”.

Ndërkohë, Uashingtoni po përpiqet të përfshijë edhe vendet evropiane në përpjekjet për të garantuar lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, një nga pikat më strategjike për tregtinë globale të energjisë.

Në Shtëpinë e Bardhë ka gjithashtu shqetësime për pasojat politike të luftës. Disa këshilltarë të Trump druhen se republikanët mund të përballen me humbje në zgjedhjet e mesit të mandatit për shkak të rritjes së çmimeve, rënies së popullaritetit dhe viktimave amerikane në konflikt.

Në muajt e fundit Trump ka njoftuar armëpushime dhe ka kërcënuar Iranin me goditje të ashpra, por pas periudhave të shkurtra qetësie, përplasjet kanë rifilluar. Së fundmi, presidenti amerikan ka rikthyer kërcënimet për sulme ndaj infrastrukturës energjetike dhe objekteve strategjike iraniane.

Një zyrtar i lartë amerikan ka deklaruar se Trump beson se Teherani kupton vetëm gjuhën e forcës, ndaj sulmet ajrore po vazhdojnë. Megjithatë, presidenti amerikan ka hezituar të miratojë një operacion tokësor, i cili do të sillte rrezik të lartë për viktima amerikane dhe mund të shkaktonte pakënaqësi mes mbështetësve të tij në lëvizjen MAGA.

Përtej tensioneve politike, Pentagoni është i shqetësuar për ndikimin e sulmeve ajrore mbi rezervat amerikane të municioneve. Rimbushja e këtyre rezervave kërkon jo vetëm financime të mëdha, por edhe kohë, duke rritur shqetësimet për gatishmërinë amerikane në rast të një konflikti tjetër.

Ndërkohë, Trump dhe ekipi i tij po marrin masa për sigurinë, për shkak të frikës nga sulme të mundshme iraniane ndaj tij. Këshilltarët kryesorë të presidentit janë paralajmëruar të shmangin përdorimin e aplikacioneve si Uber, ndërsa gjatë një vizite në Turqi për samitin e NATO-s, Izraeli paralajmëroi për një komplot të mundshëm iranian për eliminimin e Trumpit.

Me dështimin e përpjekjeve diplomatike dhe mungesën e një alternative tjetër, disa republikanë thonë se presidenti amerikan po rikthehet te “Plani A”, përdorimi i forcës ushtarake ndaj Iranit.

The post Wall Street Journal: Trump i lodhur nga lufta me Iranin, SHBA rrit presionin ushtarak ndërsa diplomacia ngec appeared first on Gazeta Si.

Rumania ka kaluar në një gjendje të lartë vigjilence pas një ngjarjeje të re të rëndë ajrore në afërsi të kufirit me Ukrainën. Një aeronavë luftarake F-16 e Forcave Ajrore Rumune u detyrua të ndërhyjë për të identifikuar dhe asgjësuar një dron që kishte hyrë në mënyrë të paligjshme në territorin ajror kombëtar.

Sipas njoftimit të Ministrisë së Mbrojtjes, sistemet e vëzhgimit me radar kapën të shtunën, më 25 korrik, rreth orës 08:22, një cenim të ri të hapësirës sonë ajrore nga një mjet pa pilot në zonën e kufirit lindor. Ky fluturim i paautorizuar erdhi vetëm pak orë pas një incidenti të ngjashëm, duke i shtuar trysninë autoriteteve në Bukuresht.

Menjëherë pas zbulimit, dy avionë F-16 Fighting Falcon, që ishin në krye të detyrës në kuadër të misionit të Policimit Ajror, u ngritën për të kapur objektivin. Ata zbatuan protokollet standarde për njohjen dhe neutralizimin e kërcënimit, duke e rrëzuar dronin. Deklarata zyrtare e ministrisë konfirmon se aparati pa pilot u shkatërrua nga një prej gjuajtësve rumunë.

Ky varg i shpejtë incidentesh ka thelluar shqetësimet se konflikti në Ukrainë po i tejkalon kufijtë e saj, duke sjellë pasiguri në rajon. Rumania, në cilësinë e saj si shtet anëtar i NATO-s, ka intensifikuar masat mbrojtëse në afërsi të Ukrainës që nga fillimi i pushtimit rus, pasi janë shënuar disa raste të depërtimit të dronëve pranë hapësirës së Aleancës.

Ndërkohë, hetuesit rumunë po e trajtojnë ngjarjen si pjesë të një sulmi të mundshëm hibrid dhe po vazhdojnë patrullimin e pandërprerë të qiellit përgjatë kufirit lindor të Aleancës së Atlantikut të Veriut.

The post Rumania në gjendje alarmi, F-16 neutralizon dronin e dytë që shkeli hapësirën ajrore brenda pak orësh appeared first on Albeu.com.

Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës “Adem Jashari” ka ndërmarrë të gjitha përgatitjet e duhura në infrastrukturë dhe staf për të menaxhuar rritjen e numrit të udhëtarëve gjatë muajve të verës.

Këtë e konfirmoi zëdhënësja Valentina Gara, e cila theksoi se pritshmëritë janë që ky sezon të jetë po aq i ngarkuar, edhe pse tre muajt e fundit shënuan një tkurrje të fluksit.

Ajo njoftoi se korriku ka regjistruar një ngritje të lehtë të pasagjerëve, dhe se aeroporti është plotësisht i aftë për t’iu përgjigjur çdo volumi.

“Jemi gati të mirëpresim çdo sasi udhëtarësh. Vitin e kaluar e mbyllëm me 4.6 milionë pasagjerë. Në tre muajt e parë patëm rritje, ndërsa në tre muajt pasardhës kemi shënuar ulje. Megjithatë, korriku ka nisur me një rritje të vogël dhe shpresojmë që ky sezon të jetë i ngarkuar”, deklaroi Gara.

Sipas saj, rënia e numrit të udhëtarëve në muajt paraprakë u ndikua nga kriza në Evropë, e nxitur nga konflikti SHBA-Iran.

Lidhur me çmimet e biletave, Gara shpjegoi se ato përcaktohen nga linjat ajrore dhe variojnë në varësi të kërkesës së tregut, destinacionit dhe momentit të blerjes.

Ajo shtoi se tarifat që aplikohen nga aeroporti për çdo udhëtar mbeten fikse, pavarësisht se sa kushton bileta. Këto taksa arrijnë afërsisht në 20.53 euro për person dhe përfshijnë shërbimet e sigurisë, kontrollin e trafikut ajror dhe operacionet tokësore.

Nga ana tjetër, Gara njoftoi se Aeroporti i Prishtinës ka pasuruar ofertën me destinacione dhe rrugë të reja dhe se rrjeti i fluturimeve do të vazhdojë të zgjerohet.

Ajo veçoi shtimin e rrugëve nga operatorët GP Aviation dhe Wizz Air, si dhe vendosjen e bazës së Wizz Air në kryeqytetin kosovar, duke e quajtur këtë një hap historik për sektorin e aviacionit në vend.

Sipas Garës, në periudhën afatshkurtër do të shtohen destinacione të reja dhe do të rriten frekuencat e fluturimeve në linjat aktuale.

The post Aeroporti i Prishtinës gati për valën e verës: miliona pasagjerë në pritje dhe linja të reja fluturimi appeared first on Albeu.com.

Analisti politik Lirim Gashi ka shpërthyer me kritika të forta kundër asaj që ai e cilëson si gjuhë të urrejtjes nacionaliste serbe dhe përpjekjeve për të justifikuar apo zbutur krimet e kryera në të shkuarën.

Në një reagim të zgjeruar në publik, Gashi akuzon përkrahësit e linjës së presidentit serb Aleksandar Vuçiq dhe të figurave të tjera të dikurshme politike e ushtarake se përdorin propagandë, shtrembërime të së vërtetës dhe tregime nacionaliste për t’iu shmangur llogaridhënies për krimet e luftës.

Sipas tij, thirrjet për “Serbinë e Madhe” i kanë sjellë më shumë dëm vetë Serbisë, duke e futur në izolim dhe duke përkeqësuar jetesën e qytetarëve të saj.

Një pikë qendrore e reagimit të Gashit lidhet me deklaratën e ministres serbe Snežana Paunović, e cila shprehu keqardhje që Sllobodan Millosheviqi nuk e finalizoi spastrimin etnik në Kosovë. Gashi e kritikon ashpër faktin që kësaj deklarate i është dalë në mbrojtje, duke e quajtur të palejueshme dhe një orvatje për të justifikuar pendesën që një popull nuk u shfaros ose débua plotësisht.

Analisti gjithashtu vë në shënjestër narrativat që e paraqesin Serbinë përherë si viktimë dhe mohojnë fajësinë për ngjarjet historike, duke i etiketuar ato si propagandë dhe manipulim të opinionit.

Në mbyllje, Gashi i jep mbështetje politikanit serb Nikola Sanduloviq, të cilin e sheh si zërin e qytetarëve të ndershëm dhe demokratë të Serbisë. Ai thekson se vendi ka nevojë për personalitete që mbështesin paqen, përgjegjësinë dhe distancimin nga politikat e urrejtjes.

“RROFTË SERBIA E MADHE!” ËSHTË ULËRIMA QË E ZVOGËLON SERBINË MË SË SHUMTI

Të dashur serbë të Vuçiqit, Millosheviqit, Karaxhiqit, Mlladiqit, Sheshelit dhe Arkanit,

Sinqerisht ju përgëzoj për shfaqjen e shkallës më të lartë të cinizmit, hipokrizisë, gënjeshtrës, mashtrimit dhe manipulimit.

Ju jeni krijesa dykëmbëshe që e keni kthyer serbizmin agresiv dhe demonstrativ në një profesion të përditshëm, ndërsa njëkohësisht jetoni si parazitë mbi kurrizin e shtetit tuaj, buxhetin e të cilit e mbushin qytetarët e varfër dhe të vuajtur të Serbisë — pikërisht ata njerëz të cilëve ju ua shkatërroni jetën çdo ditë, përmes dhunës, plaçkitjes, urrejtjes dhe iluzioneve tuaja mitologjike.

Por, as kjo nuk i mjafton trurit tuaj të çmendur:

Sa herë që kapeni duke i vjedhur, plaçkitur, mashtruar dhe dëmtuar serbët e ndershëm, humanë dhe të arsimuar, ju ulërini si ujq të tërbuar :

“Rroftë Serbia e Madhe!”

Ironikisht, sa më e madhe që bëhet ulërima juaj, aq më e vogël, më e izoluar, më e zbrazët dhe më e vdekur bëhet Serbia.

Ju, që e shihni veten si trashëgimtarë krenarë të gjeneve gjenocidale të Vuçiqit, Sheshelit, Millosheviqit, Karaxhiqit, Mlladiqit dhe Arkanit, jeni pa konkurrencë studentët më të dalluar të “Fakultetit të Hamutologjisë” — shkencës imagjinare të justifikimit të marrëzive dhe gënjeshtrave.

Prandaj nuk kam aspak dyshim se Aleksandar Vuçiqi do t’ju dekorojë personalisht me titullin “Hamutologët e shekullit”, nën duartrokitjet e fuqishme të të gjithë profesionistëve të tundjes së kokës.

Sipas logjikës suaj të kalbur, Serbia ka qenë gjithmonë e pafajshme si një qengj i porsalindur. Ajo kurrë nuk i ka bërë keq askujt, nuk e ka shkelur as edhe një milingonë të vetme, ndërsa gjithçka që i ka ndodhur është vepër e jashtëtokësorëve, masonëve, komploteve botërore dhe forcave kozmike.

Vërtet një teori mahnitëse – i mungon vetëm pak fantashkencë që të jetë plotësisht e kompletuar.

Kur ministrja Snežana Paunović shpreh publikisht keqardhje që Millosheviqi nuk e përfundoi spastrimin etnik të Kosovës, në vend që të distancoheni nga një deklaratë e tillë, ju e mbroni sikur t’jua kishte treguar recetën e byrekut, e jo të kishte shprehur keqardhje që një popull nuk ishte vrarë ose dëbuar tërësisht.

Dhe pastaj ende prisni që dikush t’ju besojë se jeni autoritete morale dhe viktima të përjetshme.

Ky nuk është argumentim. Kjo është një propagandë e turpshme e paketuar si e vërtetë.

Nuk është rastësi që Dobrica Ćosić e konsideronte gënjeshtrën si aftësinë dhe arritjen tuaj më të madhe politike.

Problemi është se ju, si nxënësit e tij më të zellshëm, atë “mësim” e keni shndërruar në profesion të përjetshëm.

Prandaj sot gënjeni me një vetëbesim të tillë, saqë e vërteta ju duket si propagandë armiqësore.

Turpi nuk qëndron tek fakti që njeriu gabon. Turpi fillon atëherë kur dikush e justifikon dhe e mbron një deklaratë që shpreh keqardhje pse një popull nuk është vrarë ose dëbuar tërësisht vetëm sepse ka jetuar gjithmonë në territorin e vet autokton, të cilin ju nuk e sollët mbi shpinën e ndonjë gomari nga Karpatet.

Ju me të vërtetë nuk e meritoni që t’ju përfaqësojë një njeri me përmasa botërore, madhështi njerëzore dhe integritet moral si Nikola Sandulovic.

Por këtë padyshim e meritojnë të gjithë qytetarët normalë, të ndershëm dhe dashamirës të Serbisë, të cilët dëshirojnë që më në fund të zbrisni nga kurrizi i tyre dhe të mos i tërhiqni për hunde drejt urrejtjes, izolimit dhe shkatërrimit.

The post “Propagandë e turpshme” – reagimi i fortë i Gashit ndaj deklaratave nga Serbia dhe rruga për t’u zvogëluar appeared first on Albeu.com.

Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, ka rindërtuar kronologjinë e Ligjit për Investimet Strategjike, nga miratimi i tij në vitin 2015 deri te zgjatjet e vazhdueshme dhe debatet e sotme për shfuqizimin e tij.

Tabaku kujtoi se ligji u prezantua fillimisht si një instrument i përkohshëm, që synonte të tërhiqte investitorë të huaj dhe të nxiste investime në sektorët strategjikë të ekonomisë. Por, sipas saj, pas një dekade zbatimi, ai është kthyer në një mekanizëm për shpërndarjen pa garë të aseteve dhe pronave publike te një grup i kufizuar përfituesish.

Deputetja demokrate deklaroi se ligji është ndryshuar nëntë herë, ndërsa gjashtë prej ndërhyrjeve kanë pasur si qëllim vetëm shtyrjen e afatit të tij.

“Pa iu tharë ende boja ligjit, qeveria solli kërkesën e parë për shtyrjen e afatit në vitin 2018. Nëntë herë është ndryshuar ligji, gjashtë prej të cilave vetëm për t’i shtyrë afatin”, u shpreh Tabaku.

Ajo rikujtoi se, që në momentin e miratimit të ligjit në vitin 2015, kishte propozuar disa amendamente që synonin mbrojtjen e pronës private dhe ndalimin e ndërhyrjes së shtetit në marrëdhëniet ndërmjet dy pronarëve privatë.

Sipas Tabakut, amendamentet synonin të pengonin marrjen e pronës së një qytetari me çmim reference për t’ia kaluar më pas një subjekti tjetër privat, por ato u rrëzuan nga votat e mazhorancës socialiste.

Deputetja e PD-së u ndal edhe te nisma e saj e vitit 2022 për ndërprerjen e efekteve të ligjit. Ajo tha se propozimi u rrëzua me argumentin e përfaqësuesve të qeverisë se ligji kishte qenë i dobishëm dhe se po punohej për një kuadër të ri e të përhershëm për investimet.

Për deputeten e PD-së, Ligji për Investimet Strategjike është një nga shembujt më të qartë të ligjeve me porosi, ndërsa Parlamenti është përdorur si “noter i qeverisë” për interesa të ngushta.

“Këtë sistem nuk mund ta zhbëjnë ata që e krijuan, e konceptuan, e votuan dhe e zbatuan. Këtë sistem do ta ndryshojë shoqëria shqiptare. Shfuqizimi i këtij ligji është heqja e njërës prej tullave mbi të cilat është ngritur sistemi i favoreve”, përfundoi Tabaku.

Fjala e plotë e Jorida Tabakut

Prej javësh e muajsh, e gjithë Shqipëria është ngritur në këmbë kundër një sistemi të pandershëm. Një sistemi që është ndërtuar ditë pas dite nga mazhoranca socialiste; është ngritur tullë pas tulle, përmes vendimeve dhe ligjeve që, fatkeqësisht, kanë rënduar shtresën e mesme.

Një sistem kaq i pandershëm, që në masën 95 për qind mbahet në kurrizin dhe mbi supet e brishta të shtresës së mesme dhe të familjeve shqiptare, ndërkohë që pasuria u shpërndahet të paktëve.

Ky sistem i pandershëm nuk është ngritur brenda një dite. Ai lidhet me ligjet me porosi, me vendimet dhe me mënyrën se si është qeverisur gjatë këtyre viteve.

Shembulli par excellence, shembulli më i mirë i abuzimit dhe i zbatimit të një ligji që tregon se si vepron dhe operon qeveria, është sot Ligji për Investimet Strategjike.

Ligji për Investimet Strategjike u miratua për herë të parë, me propozim të qeverisë, në vitin 2015. U prezantua si një ligj që do të sillte investitorë të huaj nga çdo cep i botës dhe që do të tërhiqte investime në Shqipëri.

Investitorët do të merrnin asete publike, prona private, leje, akses në procedura, heqje taksash dhe favore fiskale për të investuar në vendin tonë.

Por, në përfundim të ditës, gjatë dhjetë viteve të zbatimit të tij, ky ligj ka shërbyer për t’ua shpërndarë këto asete publike dhe prona private, të marra nga familjet dhe qytetarët shqiptarë, vetëm një grushti të vogël njerëzish.

Në momentin e miratimit të ligjit, në vitin 2015, propozova disa amendamente që lidheshin pikërisht me çështjen e pronës. Me faktin se shteti nuk mund të ndërhyjë në një marrëdhënie ndërmjet privatëve, t’i marrë tokën një qytetari apo një familjeje, ta shpronësojë me çmim reference — dhe jo me çmimin që ofron tregu — për t’ia dhënë më pas një privati tjetër. Këto amendamente u rrëzuan me forcën e kartonëve, si gjithmonë.

Pa iu tharë ende boja këtij ligji, qeveria shqiptare solli kërkesën e parë për shtyrjen e afatit të tij në vitin 2018.

Nëntë herë është ndryshuar ligji. Plot nëntë herë, gjashtë prej të cilave vetëm për t’i shtyrë afatin. Shtyrja e parë erdhi me një kërkesë të mazhorancës.

Ndërkohë kishin premtuar se do të punonin për një ligj kuadër për investimet. Për atë ligj thuhet se po punohet edhe sot. Ligji i ri nuk erdhi kurrë; erdhën vetëm ndryshimet e njëpasnjëshme të Ligjit për Investimet Strategjike.

Kërkesa e dytë erdhi nga një grup deputetësh në vitin 2019. Kërkesë pas kërkese dhe ndryshim pas ndryshimi, në çdo rast ne kemi propozuar amendamente.

Në vitin 2022, edhe pas kërkesave të Komisionit Europian dhe pasi ky ishte shfaqur si ligji më abuziv, që pa konkurrencë dhe pa garë të ndershme u jepte asetet publike një grupi të vogël biznesesh pranë qeverisë, kërkova që efektet e tij të ndaleshin.

Në debatin e gjatë që zhvilluam në disa prej komisioneve parlamentare, përfaqësuesit e qeverisë e mbronin me krenari ligjin dhe rezultatet e tij.

Ata jepnin si shembull “Durrës Marinën”, e cila, përsëri, është një shembull i jashtëzakonshëm i abuzimit, i korrupsionit dhe i mungesës së garës në ekonomi. Në vend që të tërhiqnim një investitor perëndimor, përsëri zgjodhëm të dyshuarit e zakonshëm të qeverisë. Në vitin 2019, në vitin 2020 dhe në vitin 2023, të gjitha këto ishin shtyrje të Ligjit për Investimet Strategjike.

Të gjitha këto shtyrje u miratuan me forcën e kartonëve. Deputet pas deputeti dhe grup deputetësh pas grupi deputetësh, pa asnjë kompromis, ngrinin kartonin dhe votonin për këtë ligj abuziv; për ligjin kundër të cilit sot qytetarët në të gjithë Shqipërinë janë ngritur në këmbë për të protestuar.

Vetëm pak muaj para zgjedhjeve të vitit 2025, qeveria kërkoi shtyrjen e radhës, deri më 31 dhjetor 2026, ndërkohë që kishte marrë angazhimin për ta pezulluar këtë ligj.

Ky angazhim lidhej edhe me detyrimet dhe pozicionin negociues të Shqipërisë në procesin e integrimit, si dhe me problematikat në raport me Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit.

Ligji i ndan asetet dhe pronat publike pa konkurrencë dhe pa garë. Ai vret ekonominë dhe ka dhënë kryesisht leje për ndërtime hotelesh në turizëm, pa tërhequr investitorë seriozë të huaj.

Në një tjetër përpjekje u kërkua që afati të shkonte deri më 31 dhjetor 2027. Kjo u shoqërua më pas edhe me ndryshimet në ligjin për portet turistike, për t’i dhënë mundësi çdo investitori strategjik të merrte edhe një port.

Ky është historiku kronologjik i këtij ligji. Kjo është e vërteta. Këto janë faktet, të shkruara e zeza mbi të bardhë, për këtë ligj abuziv; për këtë ligj që sot premtohet se do të pezullohet.

Për këtë ligj që është kthyer në një debat të gjatë ndërmjet Shqipërisë dhe Komisionit Europian. Për këtë ligj që, fatkeqësisht, tregon sistemin socialist, sistemin e pakicës dhe sistemin e favoreve.

Është sistemi i marrjes së trojeve publike dhe private, sistemi i heqjes së taksave dhe i dhënies së aksesit në asetet publike pa garë. Tani, sa mund t’i besohet propagandës së qeverisë?

Sa mund t’u besohet atyre që e kanë ngritur këtë sistem se do ta zhbëjnë atë? Sa mund t’u besohet atyre që sot vajtojnë me lot krokodili dhe thonë se fajin e kanë protestuesit apo opozita? Sa mund t’u besohet atyre që plot gjashtë herë e kanë ndryshuar këtë ligj vetëm për t’i shtyrë afatin?

Nëntë ndryshime në total dhe asnjëherë për të përmirësuar garën në ekonomi, asnjëherë për meritokracinë dhe asnjëherë për konkurrencën. Gjithmonë për të favorizuar një grup të vogël njerëzish.

Këtë sistem nuk mund ta zhbëjnë ata që e kanë krijuar. Këtë sistem, me ligje që kalojnë në Parlament duke e kthyer atë në një noter të rëndomtë të qeverisë; me ligje që ndryshojnë për interesa të ngushta dhe që kapin shtetin, nuk mund ta ndryshojnë ata që e ideuan, e konceptuan, e votuan, e miratuan dhe e zbatuan.

Këtë sistem do ta ndryshojë shoqëria shqiptare. Këtë sistem duhet ta ndryshojmë të gjithë bashkë. Ndoshta rezultatet kanë vonuar të vijnë, sepse ky ligj ka bërë shumë dëme në ekonomi.

Por zhbërja e këtij ligji është heqja e njërës prej tullave mbi të cilat është ngritur sistemi.

Sistemi i pakicës, sistemi socialist, sistemi që i ka marrë frymën ekonomisë, që ka vrarë garën dhe që sot është shndërruar në pengesën kryesore për zhvillimin e Shqipërisë. Vetëm duke larguar këtë mazhorancë mund të zhbëhet ky sistem.

Pak nga pak, ligj pas ligji, vendim pas vendimi dhe favor pas favori. Ashtu siç i kanë dhënë, ashtu duhet të hiqen. Këtë sistem do ta ndryshojmë.

 

The post Tabaku zbërthen 10 vitet e “Ligjit të Investimeve Strategjike”: 9 ndryshime dhe 6 shtyrje! Parlamenti është përdorur si noter i qeverisë appeared first on Albeu.com.

Udhëtarët që synojnë Greqinë përmes vendkalimit kufitar “Bogorodica” po hasin sot vështirësi të konsiderueshme, teksa radhët shtrihen për rreth dy orë në dalje të shtetit. Të dhënat e LAMM-it tregojnë se fluksi i lartë i makinave ka sjellë mbipopullimin e kësaj pike, ndërkohë që në “Tabanocë” hyrja në vend zgjat afërsisht gjysmë ore.

Në pjesën tjetër të kufijve maqedonas, nuk raportohen pritje të zgjatura as për hyrje, as për dalje.

Drejtuesve të automjeteve u kërkohet nga LAMM të përshtatin shpejtësinë, t’u binden tabelave rrugore dhe të jenë vigjilentë pas timonit. Kujdes i shtuar është i domosdoshëm në akset që përshkojnë lugina, gryka dhe zona pranë shtretërve të lumenjve, për shkak të rrezikut të rrëshqitjeve të tokës.

Udhëtimi i kujdesshëm theksohet veçanërisht në segmentet Katllanovë–Veles, Mavrovë–Dibër–Strugë, Vinicë–Berovë si dhe Koçan–Dellçevë.

The post Radhë të gjata në Bogorodicë, deri në 2 orë pritje për të dalë nga Maqedonia appeared first on Albeu.com.

Në protestën e 55-të kundër kryeministrit Edi Rama dhe mazhorancës, qytetarët kanë ironizuar përmes pankartave dokumentin e prezantuar nga kreu i qeverisë para grupit parlamentar të Partisë Socialiste.

Gjatë fjalës së tij, Rama bëri të ditur se dokumentin e ka pagëzuar me emrin “Besa”, duke e cilësuar si një reflektim mbi qeverisjen, me synimin që vendimet e qeverisë të mos perceptohen më nga qytetarët si “prerje në besë”.

Megjithatë, ky emërtim u shndërrua në një nga temat kryesore të pankartave të protestuesve, të cilët e përdorën me tone ironike për të shprehur pakënaqësinë ndaj qeverisë.

Në një prej pankartave shkruhej: Belinda ka edhe një hall me SPAK. Na duhet edhe një herë me dhënë “Besën”.

Jepi besën Ramës që të pasurohet Belinda e të ngrejë vila Zegjineja”?- ndërsa një tjetër pyeste: “O Ramzi, sa herë ende do të na presësh në besë”?

Mesazhet e protestuesve synuan të sfidonin narrativën e prezantuar nga kryeministri, duke e kthyer termin “Besa” në simbol të kritikave ndaj mënyrës së qeverisjes.

The post “Besa” e Ramës kthehet në meme, protestuesit ironi me pankarta: Belinda ka edhe një hall me SPAK… appeared first on Albeu.com.

Analisti Lirim Gashi ka lëshuar një reagim të fortë publik kundër asaj që ai e përshkruan si retorikë nacionaliste nga Serbia dhe mbrojtjen e deklaratave që minimizojnë ose justifikojnë krimet historike.

Në një komunikatë të gjatë, Gashi akuzon mbështetësit e linjës së presidentit Aleksandar Vuçiq dhe figurave të tjera nga historia politike dhe ushtarake serbe se përhapin sistematikisht propaganda, duke manipuluar opinionin përmes narracioneve nacionaliste që shmangin përgjegjësinë për krimet e luftës.

Sipas analistit, ideologjia e “Serbisë së Madhe” i ka sjellë dëm të thellë vetë popullit serb, duke e shtyrë vendin drejt vetëizolimit dhe duke ia përkeqësuar ndjeshëm kushtet e jetesës qytetarëve të saj.

Një hapësirë të madhe në reagimin e tij, Gashi ia kushton deklaratës së ministres serbe Snežana Paunović, e cila ishte shprehur se ndjente keqardhje që Sllobodan Millosheviqi nuk e kishte çuar deri në fund spastrimin etnik në Kosovë. Ai dënon ashpër çdo përpjekje për ta justifikuar këtë thënie, duke e quajtur të patolerueshme mbrojtjen e një pohimi që në thelb ankohet pse një komb nuk është asgjësuar ose dëbuar tërësisht.

Më tej, analisti sulmon edhe ato narrativa që e parqesin Serbinë si viktimë të përhershme dhe që refuzojnë të pranojnë çfarëdolloj përgjegjësie për ngjarjet e së shkuarës. Këto ai i quan propagandë dhe përpjekje të drejtpërdrejta për të deformuar perceptimin e publikut.

Në përmbyllje, Gashi i jep një notë mbështetjeje politikanit serb Nikola Sandulović, të cilin e sheh si zëdhënës të qytetarëve demokratë dhe të ndershëm të Serbisë. Ai shton se vendi ka nevojë të ngutshme për figura që udhëheqin drejt pajtimit, transparencës dhe braktisjes së politikave të urrejtjes.

Në mesazhin e tij të plotë, Gashi u drejtohet me sarkazëm ithtarëve të Vuçiqit dhe figurave të diskutueshme të historisë serbe, duke i quajtur ata mjeshtër të cinizmit dhe gënjeshtrës. Ai akuzon se i kanë kthyer qytetarët në pengje të miteve dhe ambicieve të tyre, ndërkohë që vetë jetojnë si parazitë në kurriz të buxhetit që e mbushin pikërisht shtresat e varfra.

Ai vëren me ironi se sa më fort që ata brohorasin për “Serbinë e Madhe”, aq më shumë thellohet boshllëku, izolimi dhe regresi i vendit. Duke i krahasuar me pasardhës të një mendësie gjenocidale, Gashi shkruan se e vetmja gjë në të cilën shkëlqejnë është arti i gjetjes së justifikimeve për të pamundurën.

Lidhur me deklaratën e Paunović, ai është tejet i prerë: “Në vend që të distancoheni nga një thënie që bën thirrje për përfundimin e një gjenocidi, ju e mbroni atë sikur të mos ishte asgjë serioze. Dhe më pas prisni që të tjerët t’ju trajtojnë si zëra të moralit dhe viktima.” Ai e mbyll duke cituar idenë e Dobrica Ćosiqit për gënjeshtrën si virtyt politik dhe duke theksuar se të tilla qëndrime nuk flasin për gabime njerëzore, por për një justifikim të vullnetshëm të dhunës ndaj një populli autokton.

The post Lirim Gashi shpërthen ndaj retorikës serbe: Kemi të bëjmë me propagandë të turpshme appeared first on Albeu.com.