Protestuesit kanë dorëzuar paraditen e së mërkurës në SPAK librin “Albanian Files”. Në protestën e së martës, ata mblodhën edhe firma për këtë qëllim, kur paralajmëruan edhe padinë që do të paraqesin sot. Sipas tyre, libri është përmbledhje e krimeve të kryera nga kryeministri Edi Rama.
Aktivistja Sidorela Vatnikaj tha se dorëheqja e kryeministrit është “kërkesa e panegociueshme” e tyre, ndërsa shprehën mbështetje të plotë ndaj SPAK për të hetuar kryeministrin.
“Ne qytetarë të Shqipërisë dhe protestues prej më shumë se 31 ditësh në shesh, jemi sot ëtu për të sjellë provës që sipas nesh dëshmon shkeljet më të rënda të kryeministrit. Në këtë libër gjenden 523 projekte të ndryshme. Në këtë libër gjenden dhe mund të lexohen disa prej problemeve më të mëdha të kësaj qeverisjeje. Rama e ka shmangur konsultimin publik. Ligji 21/24 është ligj që është miratuar për shkak të projekteve të ndryshëm që gjenden në këtë libër vite përpara se të ndryshohej ligji. Në të ka pronarë që nuk kanë dijeni për ekzisteencën e këtyre projekteve. Ka një konflikt interesi mes kryeministrit, arkitektëve dhe biznesmenëve të ftuar sepse Rama është kryetar i KKT dhe vendos për miratimin e këtyre projekteve. SPAK ka mbështetjen tonë për veprimet e deritanishme. Ne s’jemi këtu për drejtësi popullore, por për shtet të së drejtës ku kryeministri i vendit trajtohet dhe hetohet si gjithë qytetarët e tjerët”, tha Vatnikaj.
Pasi dorëzoi librin, Vatnikaj tha se Prokuroria e Posaçme e ka mbajtur dhe përgjigjja do të vijë në ditët në vijim.
“SPAK e mbajti librin që ne dorëzuam. Pas deklaratës sonë publike, ata e mbajtën librin The Albanian Files si dokument dhe na thanë të presim përgjigje në ditët në vijim. Do të kemi edhe kallëzim penal që po përgatitet nga juristë dhe avokatë. Kemi pretendime se ligji është ndryshuar me porosi, s’ka pasur konsultim publik. Na thanë se s’ka nevojë t’i sjellim me postë, por do t’i sjellim bashkë me kallëzimin penal. Sot denoncimi për në SPAK është një nga aktet që kemi bërë, por sot vijojmë me protestën në orën 19:00”, tha Vatnikaj.
Më tej, ajo tha se kanë besim dhe pritshmëri nga SPAK, ndërsa shpjegoi edhe thirrjen e re ndaj kryeministrit.
“Sot fakti që ne po dorëzojmë atë që ne mendojmë si aktin e krimit, po ia besojmë SPAK-ut për të filluar hetimet, tregon që kemi besim te drejtësia e re dhe pritshmëri. “Rama SPAK you” është përgjigjja jonë ndaj tij për “fuck you”, i kthejmë përgjigje me gjuhën që ne njohim”, tha Vatnikaj.
Aktivisti Andi Tepelena nga dera e SPAK tha se protesta çdo ditë prodhon akte të forta që tregojë se qeveria e kryeministrit Edi Rama është e kapur nga krimi. Ai tha se protesta do të vijojë deri në dorëheqjen e Ramës.
“Çdo ditë prodhojmë akte të forta politike që delegjitimojnë qeverinë Rama. Po tregojmë që kjo qeveri është e kapur nga bandat dhe oligarkia. Kjo është rezistenca jonë. Nuk ka afat, do të zgjasë në kohë deri në dorëheqjen e Ramës, të panegociueshme.
Lëvizja është e qëndrueshme, numrat janë të qëndrueshëm. Ka ditë që numrat janë më pak, por te protestat që janë kombëtare numrat trefishohen. Janë metoda me të cilat Rama anatemon njerëzit. Unë kam treguar në disa protesta që jam kundër Ramës. Çdo metodë e tij për të denigruar individë të caktuar mobilizon më shumë qytetarët.
Siç e ka treguar, është vetë pjesëmarrja ajo që do të përcaktojë sesi do të vijohet. Mund të kemi edhe një dhuratë për Ramën më 4 korrik, që Rama ta bëjë ditëlindjen në katundin e vet, por duhet të vihet para drejtësisë njëherë. Data 4 do të jetë e fuqishme, ku do të bashkohen shumë qytetarë. Filozofia jonë është ta shkojmë deri në fund protestën paqësore, deri në dorëheqjen e Ramës”, tha Andi Tepelena.
Nënpresidenti amerikan, JD Vance, tha se Uashingtoni do ta gjykojë Teheranin nga sjelljet e jo nga retorika e tij, duke theksuar se qëllimi i negociatave është të përcaktohet nëse Irani është i gatshëm të bëjë lëshime domethënëse.
“Një pjesë e asaj që po përpiqemi të bëjmë në këto negociata është të shohim se sa seriozë janë në të vërtetë”, tha Vance për Fox News. “Për të qenë seriozë, nuk mjafton vetëm që të thonë gjërat e duhura. Ata duhet të bëjnë lëshime të vërteta”.
“Nuk na intereson shumë ajo që thonë iranianët. Na intereson më shumë ajo që bëjnë”, tha ai. “Ajo që kam mësuar nga presidenti i Shteteve të Bashkuara është se, qoftë mik apo kundërshtar, nuk duhet t’i besosh askujt, duhet t’u besosh veprimeve të njerëzve”.
“Nëse veprojnë siç duhet, nëse sillen siç duhet, atëherë do të përfitojnë shumë”, shtoi nënpresidenti amerikan.
Vance tha se administrata amerikane po sheh sinjale edhe pozitive edhe negative nga Irani dhe do të vazhdojë të ndjekë drejtimin e presidentit Donald Trump, në negociata.
Ai shtoi se edhe nëse diplomacia dështon, Uashingtoni beson se veçse ka arritur objektivin e tij parësor.
“Nëse… iranianët nuk sillen mirë, nëse nuk bëjnë lëshime në negociata që ne duam t’i shohim, programi i tyre bërthamor veçse është i shkatërruar, ushtria konvencionale e tyre është e shkatërruar dhe SHBA-ja është në një pozitë shumë më të fuqishme se iranianët”.
“Ne i kemi të gjitha letrat në negociata. Ne sigurisht që duam që ato të jenë të suksesshme, por edhe nëse ndodh e kundërta, ne e kemi përmbushur misionin tonë parësor, që është të sigurohemi që iranianët kurrë nuk do të kenë armë bërthamore”, tha Vance.
Lufta nisi në fund të shkurtit me sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit, i cili u kundërpërgjigj duke sulmuar vendet e rajonit të Lindjes së Mesme.
Palët arritën një marrëveshje të brishtë armëpushimi në prill. Ndërkaq, më 17 qershor Uashingtoni dhe Teherani nënshkruan një memorandum mirëkuptimi, i cili synon t’i japë fund luftës. Sipas memorandumit, palët kanë 60 ditë kohë që të negociojnë një marrëveshje afatgjatë të paqes.
I dërguari i posaçëm i SHBA-së, Steve Witkoff, dhe Jared Kushner qëndruan në Katar një ditë më parë dhe po në këtë shtet është edhe një delegacion iranian.
Ministria e Jashtme e Katarit konfirmoi se delegacioni amerikan nuk është takuar me delegacionin iranian.
Kryenegociatori i Iranit, Baqer Qalibaf, tha më 30 qershor se Irani “aktualisht nuk po negocion me SHBA-në”.
Ai tha për televizionin shtetëror se Teherani nuk do të zhvillojë negociata të tjera derisa Uashingtoni të zbatojë të gjitha klauzolat e memorandumit.
Ditëve të fundit, zyrtarët iranianë kanë kërkuar zhbllokimin e aseteve të ngrira në vlerë miliardëshe që mbahen jashtë vendit, si dhe ndalimin e sulmeve të Izraelit në Liban.
Sa i përket aseteve të ngrira iraniane, Ministria e Jashtme e Katarit tha një ditë më parë se ato mbeten të bllokuara.
Qalibaf, që është edhe kryetar i Parlamentit iranian, tha se shteti i tij ka prioritet diplomacinë me SHBA-në, por mbetet i gatshëm për luftë.
“Ne synojmë dialogun, por nëse dialogu nuk është i mundshëm, ne po ashtu jemi të gatshëm për luftë”, tha ai.
Sa i përket aseteve të ngrira iraniane, Ministria e Jashtme e Katarit konfirmoi një ditë më parë se ato mbeten të bllokuara. Kjo ministri po ashtu konfirmoi se delegacioni amerikan nuk është takuar me delegacionin iranian./rel
Zbardhet aksidenti me pasojë vdekjen e 32 vjeçarit në afërsi të fshatit Pojskë.
Mësohet se 32-vjeçari nga Vlora, Amarildo Islamaj, e ka vjedhur mjetin me të cilin u aksidentua dhe më pas humbi jetën në spital.
Sipas informacioneve, Islamaj e ka vjedhur makinën në fshatin Leshnicë pasi e ka gjetur me çelësat e vendosura brenda makinës dhe është larguar.
Vetëm disa minuta më pas, ai aksidentohet në aksin Pogradec – Qafë Thanë ku ka dëmtimet e rënda të marra nuk ka mundur të mbijetojë.
Komisariati i policisë Pogradec ka marrë edhe deklarimet e pronarit të mjetit i cili ka denoncuar vjedhjen e makinës, ndërsa nga hetimet rezultoi që ishte 32-vjeçari nga Vlora “hajduti” i makinës.
Kryeministri Edi Rama zhvilloi një takim me kryeministrin e landit gjerman Nordrhein-Westfalen, Hendrik Ëüst, gjatë vizitës së tij në Dusseldorf dhe Bochum.
Në qendër të bisedimeve ishte forcimi i bashkëpunimit mes Shqipërisë dhe Nordrhein-Westfalen, një nga rajonet më të fuqishme ekonomike dhe industriale të Gjermanisë.
Sipas Kryeministrisë, palët diskutuan mbi zgjerimin e bashkëpunimit në fusha me interes të përbashkët, si investimet, teknologjia digjitale dhe arsimi profesional, me synimin për të krijuar mundësi të reja zhvillimi dhe partneriteti.
Gjithashtu, pjesë e axhendës ishte edhe procesi i integrimit europian të Shqipërisë, ku u theksua mbështetja për rrugëtimin e vendit drejt anëtarësimit në Bashkimin Europian.
Në vizitën zyrtare që kryeministri Rama po zhvillon në Landin e Renanisë Veriore-Vestfalisë (Nordrhein-Westfalen – NRW), në Republikën Federale të Gjermanisë, do të mbajë fjalë në punimet e Ruhr Summit, një prej ngjarjeve më të rëndësishme në Europë kushtuar inovacionit, sipërmarrjes dhe teknologjisë.
Rama do t’i adresohet audiencës në panelin kryesor me tematikë “IA, Fuqia dhe Progresi: Rishikimi i Lidershipit për një Epokë të Re”.
Në vijim të agjendës, Kryeministri do të jetë pjesë e diskutimit me temë “IA mes Inovacionit, Rregullimit dhe Përgjegjësisë”, së bashku me përfaqësues të njohur të sektorit të teknologjisë, biznesit dhe konsulencës ndërkombëtare.
Kremtimi i sivjetshëm i kërcimit bashkëkohor në qytetin francez është i guximshëm, i pashpjegueshëm dhe të lë pa frymë, me disa interpretues me elektrizim të lartë
Sanjoy Roy
I themeluar në vitin 1981, festivali pionier Montpellier Danse ndryshoi faqen e kërcimit bashkëkohor në Francë dhe më gjerë. Në vitin 2024, vetë “fytyra” e tij ndryshoi kur udhëheqësi historik Jean-Paul Montanari u pasua nga një drejtori prej katër personash: Hofesh Shechter, Jann Gallois, Dominique Hervieu dhe Pierre Martinez – ndonëse programi aktualisht vazhdon të ndjekë filozofinë e tij për ta shtrirë kërcimin në mbarë qytetin dhe për të ndërthurur rrymat e holla intelektuale me ato popullore.
Shfaqja Imminentes e Gallois-it synon hapur një audiencë të gjerë: një “dinamo” prej një ore me gjashtë gra, e cila nuk është kurrë e pakuptueshme dhe mbetet gjithmonë mbresëlënëse – edhe pse jo gjithmonë delikate. Elementi i saj dallues, rritja graduale e tensionit, nis që në fillim: gratë anohen drejt njëra-tjetrës në çifte të ndjeshme, e më pas shkrihen gradualisht në një grup dinamik dhe gjithnjë e më të lëvizshëm, të bashkuara nga krahët e gërshetuar dhe energjitë e sinkronizuara. Në sfond i shoqëron një rritje graduale (crescendo) e zërit dhe një bllok dritash që në fund shkëlqejnë sikur ushqehen nga vetë tensioni elektrik që gjenerojnë balerinat.
Disa skena ndryshojnë tonin: solo konvulsive e të izoluara, të mbyllura brenda një koni drite; një sekuencë pothuajse mekanike krahësh që fshikullojnë ajrin dhe torsesh që lëvizin me vrull; një rreshtim ku gjestet e grave sugjerojnë pastrim, madje edhe çlirim shpirtëror. Por ndjesia e përgjithshme është ajo e grave të egra që punojnë me gjallëri së bashku dhe djegin energjinë e tyre; dhe nëse ndonjëherë ngjan paksa si një film “blockbuster” – më shumë stimulues sesa përmbajtësor – ai gjithsesi e bën për vete audiencën e tij.
Në një pikë më të ëmbël dhe më të thellë godet Le Pas du Monde nga Collectif XY, një kompani cirku e përmasave të mëdha, e cila kishte arritur tashmë një audiencë kolosale përmes ceremonisë së hapjes së Lojërave Olimpike të Parisit në vitin 2024. Performanca është spektakolare – kulla njerëzore, zhytje marramendëse, rënie me kokë teposhtë, rrotullime ajrore që të lënë pa frymë dhe kapje në fluturim – por kurrë thjesht spektakël.
Kullat prej trupash të ndërtuara në pjesën e parë janë arritje mbresëlënëse, por gjithashtu ngjallin ndjesinë e njerëzve që përpiqen kolektivisht të kapin qiellin – si dhe jetëshkurtësinë, madje edhe kotësinë e aspiratave të tilla tokësore kur këto ndërtime çmontohen ose, në mënyrë më dramatike, anohen dhe shemben. Një skenë tjetër, ku performuesit mbajnë secili nga një person tjetër lart mbi shpatullat e tyre ndërsa të tjerët shtrihen në dysheme, nuk është vetëm fizike, por edhe metaforike: ne mbështesim disa njerëz ndërsa kalojmë përmbi të tjerët.
Megjithatë, imazhet e Le Pas du Monde shkojnë shumë përtej njerëzores: ka krijesa të ndara në pjesë në mënyrë surrealiste me gunga të çuditshme, një skenë që duket si një pyll në lëvizje, veprime dhe konfigurime që duken si të rrahura nga era apo të trazuara nga deti. Shumë përpara përfundimit, pjesa është shndërruar tashmë në një lloj poezie fizike konkrete që shkon përtej mendjes për të prekur si trupin, ashtu edhe shpirtin.
Çdo sezon i kërcimit bashkëkohor ka vepra që të bëjnë lëmsh – apo kjo ndodh vetëm me mua? – dhe Montpellier nuk bën përjashtim. Ndër to, vlen gjithsesi të përmendet Tempest nga belgët Lisbeth Gruwez (kërcim) dhe Maarten Van Cauwenberghe (muzikë), e cila nis pikërisht ashtu: Gruwez pret dhe godet me lëvizjet e saj rreth një skene të ngrirë si një lodër me bateri, nën ritmet këmbëngulëse të daoneve – por përfundon me një skenografi mahnitëse dritash, hijesh rrotulluese dhe tingujsh të mbingarkuar, para të cilëve nuk mund t’bësh gjë tjetër veçse të dorëzohesh, edhe nëse mbetesh po aq i paqartë sa në fillim.
Krejtësisht më njerëzore në qëllim, përmasë dhe histori është Twama Paradise nga Héla Fattoumi, e lindur në Tunizi dhe e rritur në Francë. Kjo shfaqje është një duet – ndonjëherë pothuajse si një solo e dyfishuar – me aktoren dhe balerinën tuniziane Sondos Belhassen. Duke sjellë në mendje skena dhe kujtime nga jetët e tyre të ndara por paralele, ajo i vendos dy gratë në moshë herë si binjake, bashkëpunëtore, rivale, fantazma apo pasqyrime të njëra-tjetrës.
Duke gërshetuar thirrjet arabe me shansonet franceze, lakoret valore me linjat akademike të baletit, ajo u shmanget referencave të thjeshtëzuara kulturore për të ndërtuar një portret më të nuancuar të jetëve të gërshetuara përmes muzikës popullore, dizajnit dhe dekorit, përvojave të të qenit grua, ambicies dhe plakjes. Një vepër e pjekur, në shumë nivele.
Të bësh pushime nuk është thjesht një luks. Studimet tregojnë se largimi i përkohshëm nga puna ndihmon në uljen e stresit, përmirëson humorin, redukton lodhjen mendore dhe i bën njerëzit të ndihen më energjikë kur rikthehen në punë. Edhe një udhëtim i shkurtër mund të ketë përfitime të dukshme për shëndetin mendor.
Një studim i publikuar në Journal of Applied Psychology zbuloi se punonjësit shpesh përjetojnë përmirësim të shëndetit dhe ndihen më pak të lodhur pas pushimeve. Kërkime të tjera sugjerojnë se pushimet më të shpeshta gjatë vitit mund të kenë efekte më të qëndrueshme sesa pritja për një pushim të vetëm vjetor.
Edhe pse nuk ka një interval të përsosur që vlen për të gjithë, mesazhi është i qartë: shkëputja e rregullt nga puna i jep mundësi trurit të rikuperohet, rrit produktivitetin dhe ndihmon në ruajtjen e shëndetit mendor afatgjatë. Ndonjëherë, gjëja më produktive që mund të bëni është të bëni një pushim./ad
Franca do të zhvillojë zgjedhjet e ardhshme presidenciale më 18 prill dhe 2 maj 2027, sipas një burimi qeveritar që konfirmoi për AFP vendimin, i cili pritet të zyrtarizohet në mbledhjen e kabinetit të së mërkurës.
Sipas të njëjtit burim, qeveria zgjodhi këtë kalendar në vend të alternativës që parashikonte mbajtjen e zgjedhjeve më 11 dhe 25 prill 2027.
Sipas Kushtetutës franceze, zgjedhjet presidenciale duhet të zhvillohen nga 20 deri në 35 ditë përpara përfundimit të mandatit të presidentit në detyrë.
Presidenti Emmanuel Macron nisi mandatin e tij të dytë më 14 maj 2022 dhe, sipas kufizimeve kushtetuese, nuk mund të kandidojë për një mandat të tretë radhazi.
Raundi i parë i zgjedhjeve do të mbahet gjatë pushimeve pranverore të shkollave, ndërsa raundi i dytë është planifikuar për më 2 maj 2027, një ditë pas festës së 1 Majit./kb
Gjykata Supreme e SHBA-së ka rrëzuar urdhrin ekzekutiv të presidentit Donald Trump, i cili synonte t’i hiqte shtetësinë automatike fëmijëve të lindur në territorin amerikan nga prindër që ndodhen në vend në mënyrë të paligjshme ose me qëndrim të përkohshëm.
Me shumicë votash, gjyqtarët vendosën se urdhri bie ndesh me Amendamentin e 14-të të Kushtetutës së SHBA-së, i cili garanton se çdo person i lindur në territorin amerikan fiton shtetësinë amerikane që në lindje.
Vendimi do të thotë se rregullat aktuale mbeten në fuqi dhe fëmijët e lindur në SHBA do të vazhdojnë të marrin automatikisht shtetësinë amerikane, pavarësisht statusit të emigracionit të prindërve të tyre.
Trump, i cili e kishte nënshkruar urdhrin në fillim të mandatit të tij të dytë në vitin 2025, reagoi duke thënë se administrata e tij do të përpiqet ta ndryshojë këtë çështje përmes Kongresit./ad
Kreu i SPAK, Klodian Braho, gjatë raportimit të sotëm në Komisionin e Posaçëm Parlamentar për Reformën Zgjedhore, theksoi se mbrojtja e integritetit të zgjedhjeve është një çështje e sundimit të ligjit dhe jo e debatit politik.
Braho bëri të ditur se gjatë periudhës 2021–2026, SPAK ka administruar 233 materiale që lidhen me krimet zgjedhore, nga të cilat 157 janë regjistruar si procedime penale. Vetëm për zgjedhjet parlamentare të vitit 2025 janë administruar 194 sinjalizime dhe kallëzime, ndërsa 46 procedime penale janë regjistruar, një pjesë e të cilave janë nisur me iniciativë të vetë SPAK.
Sipas tij, strategjia e ndjekur në zgjedhjet e vitit 2025 solli një qasje më proaktive, me koordinim më të madh mes SPAK, Prokurorisë së Përgjithshme, KQZ-së dhe Policisë së Shtetit, duke rritur efektin parandalues ndaj krimit zgjedhor.
Braho theksoi se hetimet nuk duhet të fokusohen vetëm te blerësi apo shitësi i votës, por të ndjekin gjurmën e financimit, për të identifikuar organizatorët dhe përfituesit realë të skemave të korrupsionit zgjedhor.
Në përfundim, kreu i SPAK propozoi hartimin e një Strategjie Kombëtare kundër Krimit Zgjedhor, forcimin me ligj të bashkëpunimit ndërinstitucional dhe rishikimin e politikës penale për rastet më të rënda të korrupsionit zgjedhor, duke garantuar një mbrojtje më efektive të votës dhe integritetit të procesit zgjedhor.
Fjala e plotë:
Ju falënderoj për ftesën dhe për mundësinë që SPAK-u të paraqesë qëndrimin e vet institucional në kuadër të punës së Komisionit për reformën zgjedhore.
Për SPAK-un, mbrojtja e integritetit të zgjedhjeve nuk është çështje e debatit politik, por është çështje e sundimit të ligjit, e besimit publik dhe e aftësisë së institucioneve për të reaguar ndaj çdo forme të krimit zgjedhor.
Në këtë seancë dëgjimore, kontributi i SPAK-ut do të përqendrohet në çështjet që lidhen me ligjin penal, me kompetencën e Prokurorisë së Posaçme, me hetimin e veprave penale që cenojnë procesin zgjedhor dhe me problematikat e evidentuara në praktikë.
Që në fillim, dua të theksoj se SPAK nuk vjen në këtë seancë për të vlerësuar garën politike, subjektet zgjedhore apo për të bërë vlerësime mbi rezultatin e zgjedhjeve. Ky nuk është as roli ynë, as mandati ynë kushtetues. Roli ynë lidhet me zbatimin e ligjit penal, me ushtrimin e ndjekjes penale brenda kompetencës së përcaktuar nga ligji dhe me evidentimin e çështjeve që kërkojnë vëmendje procedurale dhe ndërinstitucionale në funksion të parandalimit dhe hetimit efektiv të krimit zgjedhor.
Për rrjedhojë, qëndrimi ynë sot synon të kontribuojë cilësisht në punën e Komisionit duke ndarë me ju të dhënat e administruara nga SPAK për periudhën 2021-2026, përvojën parandaluese dhe hetimore të zgjedhjeve parlamentare të vitit 2025, zbatimin e Strategjisë së Hetimit dhe Parandalimit të Krimit Zgjedhor, si dhe problematikat që mund të adresohen përmes përmirësimeve ligjore dhe institucionale.
Të nderuar deputetë,
Përpara se të ndalem te të dhënat konkrete, vlerësoj të nevojshme të sqaroj kufirin e kompetencës lëndore të SPAK-ut për sa i përket krimeve zgjedhore.
Kodi Penal, në Kreun X, parashikon veprat penale që prekin zgjedhjet e lira dhe sistemin demokratik të zgjedhjeve. Ky kre përmban 15 vepra penale. Referuar nenit 75/a, paragrafi i parë, shkronja “a”, të Kodit të Procedurës Penale, SPAK ka kompetencë lëndore vetëm për ushtrimin e ndjekjes penale për veprat penale të korrupsionit aktiv në zgjedhje dhe korrupsionit pasiv në zgjedhje, të parashikuara nga nenet 328 dhe 328/b të Kodit Penal.
Ndërsa veprat e tjera penale që lidhen me krimin zgjedhor, në parim, i përkasin prokurorive të juridiksionit të përgjithshëm. Përjashtim bëjnë rastet kur fakti penal lidhet me subjektet e posaçme apo kur vepra penale është kryer nga krimi i organizuar.
Po ashtu, duhet shmangur keqkuptimi se çdo pretendim publik, çdo deklarim politik apo çdo informacion i përcjellë gjatë periudhës zgjedhore mund të përkthehet automatikisht në procedim penal nga SPAK apo në një akuzë penale. Jo çdo shkelje zgjedhore është në kompetencën tonë dhe jo çdo parregullsi gjatë procesit zgjedhor përbën vepër penale.
Megjithatë, jemi të ndërgjegjshëm se pritshmëria publike ndaj SPAK-ut në këtë fushë është shpesh më e gjerë se kompetenca ligjore e institucionit. Kjo lidhet edhe me nivelin e lartë të besimit të qytetarëve te puna dhe integriteti i SPAK-ut. Pikërisht për këtë arsye, çdo informacion i administruar është vlerësuar me seriozitet, por gjithmonë brenda kufijve të kompetencës, standardit të provës dhe kërkesave të Kodit të Procedurës Penale.
Nga vlerësimi i tre cikleve zgjedhore të zhvilluara gjatë periudhës së funksionimit të SPAK, konkretisht zgjedhjet parlamentare të vitit 2021, zgjedhjet vendore të vitit 2023 dhe zgjedhjet parlamentare të vitit 2025, shfaqet një panoramë e qartë e problematikave që përsëriten në këtë fushë.
Raportet përfundimtare të OSBE/ODIHR-it për Shqipërinë kanë evidentuar në mënyrë të përsëritur shqetësime që lidhen me shitblerjen e votës, presionin ndaj zgjedhësve dhe punonjësve publikë, përdorimin e burimeve administrative, financimin e fushatës, si dhe nevojën për reagim efektiv nga institucionet ligjzbatuese.
Këto konstatime duhet të lexohen me seriozitet dhe kujdes profesional. Ato nuk janë, në vetvete, konstatime penale për fajësinë e individëve të caktuar. Por ato janë indikatorë të rëndësishëm risku, që ndihmojnë institucionet të kuptojnë se ku duhet të përqendrohet parandalimi, monitorimi, verifikimi dhe hetimi penal.
Për periudhën 2021 deri në 2025, SPAK ka trajtuar gjithsej 233 materiale zgjedhore. Nga këto 157 janë regjistruar si procedime penale. Këto të dhëna tregojnë se, pavarësisht kufirit të kompetencës së drejtpërdrejtë të SPAK, volumi i materialeve të administruara në këtë fushë ka qenë i konsiderueshëm.
Në vitin 2021 u regjistruan 63 procedime penale, në vitin 2022 u regjistruan 5 procedime penale, në vitin 2023 u regjistruan 36 procedime penale, në vitin 2024 u regjistruan 7 procedime penale, ndërsa në vitin 2025 u regjistruan 46 procedime penale. Për vitin 2026, deri më sot, janë regjistruar 2 procedime penale.
Këto shifra tregojnë dy elemente të rëndësishme.
Së pari, krimi zgjedhor shfaqet me intensitet më të lartë gjatë viteve zgjedhore, por hetimi i tij nuk kufizohet vetëm në periudhën e fushatës apo në ditën e votimit.
Së dyti, një pjesë e konsiderueshme e punës së SPAK lidhet me vlerësimin fillestar të kompetencës, me dallimin ndërmjet shkeljes administrative dhe faktit penal, me verifikimin e burimit të informacionit dhe me identifikimin e rasteve ku ekzistojnë elemente konkrete për regjistrimin e procedimit penal.
Në këtë këndvështrim, përvoja e viteve 2021 deri në 2024 shërbeu si bazë për një qasje më të strukturuar në zgjedhjet parlamentare të vitit 2025. Pikërisht për këtë arsye, në funksion të rekomandimeve të Kuvendit dhe të gjetjeve të përsëritura të OSBE/ODIHR-it, SPAK-u miratoi dhe zbatoi Strategjinë e Hetimit dhe Parandalimit të Krimit Zgjedhor për Zgjedhjet për Kuvendin 2025, me synimin që reagimi institucional të mos ishte vetëm pas kallëzimit, por më i hershëm, më i koordinuar dhe më i orientuar nga risku.
Të nderuar deputetë,
Strategjia e vitit 2025 nuk duhet parë si një instrument që zgjidh përfundimisht fenomenin e krimit zgjedhor. Strategjia ishte një hap i parë për ta kaluar SPAK-un nga një model kryesisht reagues, të bazuar te kallëzimet dhe njoftimet nga subjekte të tjera, drejt një modeli më të strukturuar, më parandalues dhe më të orientuar nga analiza e riskut.
Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se kjo qasje prodhoi një volum të lartë pune dhe një bazë të gjerë informacioni. Për zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025 u administruan 194 materiale, sinjalizime, kallëzime, referime dhe informacione të lidhura me dyshime për krime zgjedhore.
Origjina e këtyre materialeve tregon një ndryshim të rëndësishëm. Në vitin 2025, nga 46 procedime penale të regjistruara, 47.8 për qind janë iniciuar mbi bazën e referimeve nga Policia e Shtetit dhe 23.9 për qind janë nisur kryesisht nga SPAK, ndërsa 28.3 për qind ka ardhur nga kallëzime të shtetasve, prokuroritë e juridiksionit të përgjithshëm, subjektet politike dhe Shërbimi i Kontrollit të Brendshëm të Burgjeve.
Dallimi kryesor i vitit 2025 ishte se institucioni nuk priti vetëm ardhjen e kallëzimeve. Ai u përpoq të lexojë riskun më herët, të koordinojë informacionin më shpejt dhe të orientojë reagimin sipas kompetencës dhe provave. Fakti që 23.9 për qind e procedimeve janë nisur kryesisht nga SPAK është tregues i rëndësishëm.
Nga totali i procedimeve të regjistruara në vitin 2025, 5 procedime me 9 të pandehur janë dërguar në gjykatë me kërkesë për gjykim, 9 janë dërguar me kërkesë për pushim, 5 janë dërguar për kompetencë në prokuroritë e juridiksionit të përgjithshëm, 1 është pezulluar, 4 janë bashkuar me procedime të tjera dhe 22 mbeten në hetim deri më sot.
Gjatë vitit 2026 janë dënuar 7 persona për vepra penale që prekin zgjedhjet, duke treguar se ecuria gjyqësore e këtyre çështjeve vazhdon edhe pas përfundimit të ciklit zgjedhor.
Një element tjetër që meriton vëmendje në kuadër të reformës është politika penale për këto vepra. Nga analiza e personave të dënuar për vepra penale zgjedhore, duke përjashtuar rastet ku vendimmarrja e mëvonshme e Apelit ka çuar në pafajësi, rezulton se lloj i dënimit kryesor i dhënë nga gjykatat është burgimi. Në grupin e rasteve të analizuara, mesatarja e dënimit me burgim është rreth 13 muaj dhe një pjesë e konsiderueshme ka përfituar nga alternativat e dënimit me burgim. Kjo tregon se efekti parandalues i sanksionit penal mund të mos jetë gjithmonë në përputhje me peshën e fenomenit dhe të ndikimit që këto vepra kanë mbi integritetin e procesit zgjedhor.
Për këtë arsye, një nga çështjet që mund të vlerësohet në kuadër të reformës është rishikimi i politikës penale, si në raport me masën e dënimit, ashtu edhe në raport me profilin dhe rolin e autorit në skemën e korrupsionit zgjedhor. Ky rishikim nuk duhet të jetë as i përgjithshëm, as mekanik. Ai duhet të diferencojë zgjedhësin, përfaqësuesin e subjekteve politike, kandidatin, zyrtarin e lartë apo nëpunësin publik.
Të nderuar deputetë,
Në zbatim të rekomandimeve të Kuvendit, SPAK, Prokuroria e Përgjithshme dhe Komisioni Qendror i Zgjedhjeve janë në proces të finalizimit të analizës së përbashkët mbi hetimin dhe parandalimin e krimit zgjedhor për zgjedhjet parlamentare të vitit 2025.
Grupi ndërinstitucional i punës është në fazën përfundimtare të këtij procesi dhe analiza do t’i përcillet zyrtarisht Kuvendit. Për këtë arsye, sot nuk do të ndalem në mënyrë shteruese te çdo konkluzion i raportit, por do të ndaj disa gjetje kryesore që rezultojnë nga diskutimet e përbashkëta, nga të dhënat e administruara dhe nga përvoja institucionale e SPAK gjatë këtij procesi, të cilat besoj janë të rëndësishme për punën e këtij komisioni.
Bashkëpunimi ndërmjet SPAK, Prokurorisë së Përgjithshme dhe Komisionit Qendror të Zgjedhjeve rezultoi një nga elementet më të rëndësishme të qasjes së vitit 2025. Protokolli i bashkëpunimit, përcaktimi i pikave të kontaktit dhe shkëmbimi i informacionit në kohë reale krijuan një mekanizëm më funksional për orientimin e rasteve sipas kompetencës, për shmangien e mbivendosjeve dhe për reagimin më të shpejtë ndaj indicieve që lidhen me krimin zgjedhor.
Prania e task-forcës së SPAK me mbulim kombëtar, e koordinuar me seksionet e posaçme të përkohshme të ngritura në çdo prokurori të juridiksionit të përgjithshëm nga Prokurori i Përgjithshëm, tregoi vlerë praktike. Ky organizim mundësoi që reagimi institucional të mos ishte vetëm qendror, por edhe territorial, më afër burimit të informacionit dhe më pranë dinamikës reale të procesit zgjedhor. Integrimi i kësaj qasjeje me mekanizmat e denoncimit dhe të monitorimit pranë KQZ-së krijoi një bazë më të mirë për identifikimin e hershëm të riskut.
Përvoja e vitit 2025 tregoi se prania e hershme dhe e dukshme e institucioneve ka efekt parandalues. Vetë fakti që SPAK, Prokuroria e Përgjithshme, KQZ dhe strukturat ligjzbatuese ishin më të koordinuara, më të pranishme në terren dhe më aktive në komunikimin publik, krijoi një nivel më të lartë vëmendjeje ndaj përgjegjësisë penale për sjelljet që cenojnë integritetin e zgjedhjeve. Ky efekt parandalues është i rëndësishëm dhe duhet ruajtur, por ai nuk mund të mbështetet vetëm te prania në ditën e votimit. Për këtë arsye, mekanizmi i bashkëpunimit duhet të aktivizohet më herët, të paktën katër muaj përpara datës së zgjedhjeve, dhe të vijojë deri pas përfundimit të numërimit të votave.
Analiza tregon se korrupsioni zgjedhor nuk duhet parë si akt i izoluar dhe individual. Në shumë raste, dikush nuk blen një votë për një interes të ngushtë personal. Përfitimi synohet për një subjekt politik, për një kandidat, për një grup interesi ose për një strukturë që kërkon të ndikojë rezultatin politik. Prandaj, hetimi nuk mund të kufizohet vetëm te dhënësi apo marrësi i përfitimit. Ai duhet të zgjerohet drejt burimit të financimit, organizatorëve, ndërmjetësve, personave që koordinojnë skemën dhe përfituesve realë të saj.
Kjo është arsyeja pse, për zgjedhjet e ardhshme, fokusi duhet të jetë më i qartë te gjurma financiare. Shitblerja e votës, favoret administrative, pagesat cash, mbështetja logjistike, shërbimet apo përfitimet e tjera nuk duhen parë të shkëputura nga njëra-tjetra. Ato duhet të analizohen si pjesë e një zinxhiri që lidh burimin e parave, mënyrën e shpërndarjes, ndërmjetësit, zonën ku ushtrohet ndikimi dhe përfituesin politik ose elektoral të skemës.
Në këtë kuptim, gjetja kryesore është se modeli i vitit 2025 funksionoi, por duhet konsoliduar më tej duke e orientuar drejt gjurmimit financiar dhe identifikimit të përfituesve realë të korrupsionit zgjedhor.
Të nderuar deputetë,
Nga përvoja e vitit 2025, SPAK vlerëson se reforma zgjedhore duhet të prodhojë tre rezultate konkrete.
Së pari, mund të vlerësohet hartimi i një Strategjie Kombëtare për Parandalimin, Identifikimin dhe Hetimin e Krimit Zgjedhor. Përvoja tregon se krimi zgjedhor nuk është vetëm çështje e një institucioni dhe nuk trajtohet vetëm nëpërmjet reagimit penal pas kallëzimit. Ai kërkon një qasje të integruar, ku parandalimi, monitorimi administrativ, raportimi qytetar, verifikimi policor, hetimi penal dhe kontrolli financiar të funksionojnë si pjesë e të njëjtit mekanizëm institucional.
Së dyti, protokolli i bashkëpunimit ndërinstitucional duhet të kalojë nga një instrument i përkohshëm për një cikël zgjedhor, në një mekanizëm të qëndrueshëm dhe të përhershëm të normuar me ligj. Ky mekanizëm duhet të përfshijë jo vetëm SPAK, Prokurorinë e Përgjithshme dhe KQZ-në, por edhe Policinë e Shtetit, Agjencinë e Inteligjencës Financiare si dhe institucionet e tjera ligjzbatuese që kanë rol në verifikimin e indicieve, në gjurmimin e burimeve financiare dhe në dokumentimin e rasteve. Gjithashtu, bashkëpunimi ndërinstitucional duhet të aktivizohet më herët dhe të zgjasë më gjatë.
Së treti, mund të vlerësohet rishikimi i politikës penale për format më të rënda të krimit zgjedhor. Kjo nuk duhet kuptuar si rritje mekanike e dënimeve për çdo rast, por si nevojë për të vlerësuar nëse marzhet aktuale të dënimit janë të përshtatshme për rastet kur vepra kryhet në bashkëpunim apo më shumë se një herë.
Gjithashtu individualizimi i dënimit duhet të diferencojë zgjedhësin vulnerabël, përfaqësuesin e subjekteve politike, kandidatin dhe shtabin e tij elektoral, financuesin e fushatës, zyrtarin e lartë apo nëpunësin publik. Sa më i lartë të jetë roli organizues, politik, administrativ ose financiar i personit, aq më i qartë duhet të jetë edhe reagimi penal.
Të nderuar deputetë,
Në mbyllje, dua të theksoj se përvoja e vitit 2025 nuk ishte një model teorik dhe as një ushtrim formal institucional. Ajo lindi nga nevoja reale për t’iu përgjigjur më shpejt, më qartë dhe me më shumë përgjegjësi një fenomeni që cenon drejtpërdrejt besimin e qytetarëve te zgjedhjet.
Ky model proaktiv tregoi se kur institucionet veprojnë më herët, kur ndajnë informacion në kohë reale dhe kur janë të pranishme në terren, reagimi është më efektiv dhe efekti parandalues është më i dukshëm. Për këtë arsye, ajo që u ndërtua në vitin 2025 si përgjigje praktike ndaj nevojave të procesit zgjedhor, duhet të shërbejë si bazë për një politikë kombëtare më të qëndrueshme kundër krimit zgjedhor.
Për SPAK, fokusi në vijim mbetet i qartë. Hetim i bazuar në prova, jo në perceptime. Reagim i shpejtë, por gjithmonë brenda standardit procedural.
SPAK do të synojë të ketë një qasje më proaktive në hetimin e krimeve zgjedhore, hetime më të thelluara dhe ndjekje penale në mënyrë sistematike, duke mos u kufizuar vetëm në periudhën zgjedhore, si dhe duke u orientuar nga analiza e riskut të pranisë së këtij fenomeni në pjesë të territorit.
Mbi të gjitha, hetimi i krimit zgjedhor duhet të ndjekë gjurmën e parasë.
Kur ndiqet burimi i financimit, mënyra e shpërndarjes dhe përfitimi real, atëherë identifikohen jo vetëm dhënësi dhe marrësi i përfitimit, por edhe ndërmjetësit, organizatorët dhe ata që përfitojnë nga deformimi i vullnetit të zgjedhësit.
Nëse reforma arrin ta lidhë hetimin penal me kontrollin financiar, bashkëpunimin institucional dhe reagimin e hershëm, atëherë lufta kundër krimit zgjedhor nuk do të jetë më vetëm reagim pas faktit, por mekanizëm real mbrojtjeje për votën.
SPAK mbetet i gatshëm të kontribuojë me të dhëna, analizë dhe ekspertizë institucionale në punën e Komisionit, në funksion të një kuadri më të fortë ligjor dhe institucional për mbrojtjen e zgjedhjeve të lira dhe integritetit të votës./ad
Protestuesit janë mbledhur këtë të mërkurë para ambienteve të SPAK, ku kanë dorëzuar librin “Albanian Files”.
Protestuesit kanë përsëritur kërkesën e tyre kryesore, duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.
Ata kanë paralajmëruar se protestat do të vijojnë edhe në ditët në vijim, duke theksuar se nuk do t’i ndalin tubimet deri në plotësimin e kërkesës për largimin e kryeministrit nga detyra./kb
Kryeministri Edi Rama zhvilloi një takim me kryeministrin e landit gjerman Nordrhein-Westfalen, Hendrik Ëüst, gjatë vizitës së tij në Dusseldorf dhe Bochum.
Në qendër të bisedimeve ishte forcimi i bashkëpunimit mes Shqipërisë dhe Nordrhein-Westfalen, një nga rajonet më të fuqishme ekonomike dhe industriale të Gjermanisë.
Sipas Kryeministrisë, palët diskutuan mbi zgjerimin e bashkëpunimit në fusha me interes të përbashkët, si investimet, teknologjia digjitale dhe arsimi profesional, me synimin për të krijuar mundësi të reja zhvillimi dhe partneriteti.
Gjithashtu, pjesë e axhendës ishte edhe procesi i integrimit europian të Shqipërisë, ku u theksua mbështetja për rrugëtimin e vendit drejt anëtarësimit në Bashkimin Europian.
Në vizitën zyrtare që kryeministri Rama po zhvillon në Landin e Renanisë Veriore-Vestfalisë (Nordrhein-Westfalen – NRW), në Republikën Federale të Gjermanisë, do të mbajë fjalë në punimet e Ruhr Summit, një prej ngjarjeve më të rëndësishme në Europë kushtuar inovacionit, sipërmarrjes dhe teknologjisë.
Rama do t’i adresohet audiencës në panelin kryesor me tematikë “IA, Fuqia dhe Progresi: Rishikimi i Lidershipit për një Epokë të Re”.
Në vijim të agjendës, Kryeministri do të jetë pjesë e diskutimit me temë “IA mes Inovacionit, Rregullimit dhe Përgjegjësisë”, së bashku me përfaqësues të njohur të sektorit të teknologjisë, biznesit dhe konsulencës ndërkombëtare./kb
Kanë kaluar katër ditë që kur një aeroplan i vogël u përplas me rrokaqiellin më të lartë të Pekinit , duke vrarë pilotin – personin e vetëm në bord – dhe duke plagosur 13 të tjerë, por është ende e paqartë pse dhe si ndodhi kjo.
Një raport prej 60 fjalësh që detajon faktet themelore në gazetën shtetërore Beijing Daily është e vetmja deklaratë zyrtare që Kina ka publikuar deri më tani mbi rrëzimin, i cili ndodhi vetëm pak kilometra nga Zhongnanhai, selia e Partisë Komuniste.
Përplasja e së premtes la vrima në anën e Kullës CITIC 109-katëshe, të cilat që atëherë janë mbyllur me dërrasa. Pamjet dramatike të incidentit janë fshirë nga interneti. Të paktën tre firma aviacioni i thanë BBC-së se u është thënë të pezullojnë operacionet e avionëve të lehtë, por nuk pranuan të jepnin më shumë detaje, duke thënë se ishin udhëzuar të mos e diskutonin këtë.
Mes vakumit të informacionit, po shtohen spekulimet se si avioni arriti të depërtonte në një qytet që ka disa nga kontrollet më të rrepta të hapësirës ajrore në botë.
Kina nuk është e panjohur me censurën. Kritikat ndaj partisë, udhëheqësve të vendit apo qeverisë janë të rralla, dhe çdo diskutim që duket kritik, ka implikime politike ose prek çështje të ndjeshme zhduket shpejt.
Por këtë herë ka shkuar përtej objektivave të dukshëm. Fotografitë dhe memet e rrokaqiellit, të cilat nuk kanë lidhje me incidentin e së premtes, janë hequr gjithashtu nga platformat kineze të mediave sociale.
Me formën e një ene kineze për verë, ndërtesa është një vend tërheqës për turmat vendase. Shumë e shohin atë si një hajmali me fat dhe të rinjtë që dëshirojnë fat të mirë, nga rezultatet e provimeve te vendet e punës, ose ndalojnë atje ose ndajnë foto të saj në internet, së bashku me një lutje të shpejtë.
Makineria e censurës veproi kaq shpejt dhe plotësisht këtë herë, ndoshta sepse udhëheqja e Pekinit “ende nuk është e sigurt se çfarë ka ndodhur”, thotë Manya Koetse, e cila drejton buletinin Eye on Digital China.
“Ky është një incident shumë i pazakontë”, thotë ajo, duke shtuar se vë në pikëpyetje kompetencën e qeverisë dhe kërcënon “narrativat e rëndësishme të partive”.
Edhe ato firma të aviacionit që konfirmuan për BBC-në se autoritetet kanë pezulluar operacionet e avionëve të lehtë që nga incidenti nuk deshën të thoshin më shumë.
“Na u tha të mos flisnim për këtë. Ju lutemi pyesni të tjerët”, tha një zonjë në një institut trajnimi fluturimi në Pekin.
Një firmë tjetër në Chengdu nuk pranoi të specifikonte se nga cili autoritet vinte udhëzimi dhe e mbylli menjëherë telefonatën.
Pekini zbaton një zonë të përhershme ndalimi fluturimi prej afërsisht 100 km katrorë (39 milje katrorë) mbi qendrën e saj politike që mbulon Sheshin Tiananmen dhe Zhongnanhai, kompleksin e ruajtur me roje të rrepta ku jetojnë dhe punojnë udhëheqësit më të lartë të vendit .
Duke e përshkruar incidentin si një “shkelje masive të sigurisë”, analisti i Kinës, Bill Bishop, shkroi në X: “Jo shumë sekonda më shumë fluturim dhe [përplasja] mund të kishte ndodhur në Zhongnanhai… [Kjo do të kishte qenë] një tërmet në sistemin e sigurisë së Pekinit”.
Pekini gjithashtu kohët e fundit shtrëngoi rregulloret për dronët , duke përmendur shqetësime sigurie – dronët tani duhet të regjistrohen përpara se të hyjnë dhe dalin nga kryeqyteti.
“Fakti që një aeroplan i vogël, dukshëm më i madh se shumica e dronëve, arriti të fluturonte mbi pjesën më të madhe të qytetit dhe të afrohej mjaft afër Zhongnanhai-t është politikisht i turpshëm dhe një lëshim i madh sigurie”, thotë Raymond Kuo, nënkryetar i kërkimit në Këshillin e Çështjeve Globale të Çikagos.
Mund të ketë qenë një rast gabimi i pilotit ose një defekt mekanik, thotë Kuo, por shton se mund të ketë qenë edhe “potencialisht i qëllimshëm”.
Aeroplani ishte një Aurora SA60L me dy vende dhe një motor të vetëm, i prodhuar nga kompania kineze Sunward Aircraft, sipas shërbimit të gjurmimit të fluturimeve Flightradar24. Me një gjatësi prej 6.9 metrash dhe një hapje krahësh prej 8.6 metrash, është projektuar për udhëtime turistike, fotografi ajrore dhe aviacion rekreativ.
Jashtë Kinës, incidenti i së premtes u ka kujtuar disave momentin kur dëgjuan për sulmet e 11 shtatorit 2001, kur sulmues vetëvrasës përplasën avionë pasagjerësh amerikanë në dy rrokaqiej në Nju Jork, duke vrarë mijëra njerëz.
“Ky ishte pikërisht i njëjti lajm që mora kur një aeroplan goditi kullën e parë gjatë 11 shtatorit”, shkroi një përdorues në Reddit.
Chong Ja Ian, një studiues jo-rezident në Carnegie China, thotë se një paralele më e afërt ishte incidenti në maj të vitit 1987, drejt fundit të Luftës së Ftohtë, kur piloti amator gjerman Mathias Rust uli avionin e tij të lehtë në Sheshin e Kuq në Moskë.
“Fluturimi dhe ulja e tij nxorën në pah boshllëqe serioze në sistemin sovjetik të mbrojtjes ajrore. Ky incident çoi në largimin e disa oficerëve të lartë përgjegjës për mbrojtjen ajrore dhe sigurinë”, thotë Chong.
Në mënyrë të ngjashme, shton ai, disa zyrtarë mund të shkarkohen nga postet e tyre për shkak të rrëzimit të Pekinit./kb
Ishulli i Sazanit, një nga vendet më të izoluara dhe më misterioze të Shqipërisë, mund të shndërrohet në një prej destinacioneve më luksoze të Mesdheut. Pikërisht këtu, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, së bashku me investitorë të tjerë ndërkombëtarë, planifikojnë ndërtimin e një resorti luksoz me vlerë miliarda euro.
Por përpara se turistët të shijojnë plazhet dhe natyrën e këtij ishulli, ekziston një problem shumë më serioz. Sazani mbart ende plagët e historisë së tij ushtarake. Në tokë dhe nën ujë ndodhen mina dhe municione të pashpërthyera, të mbetura nga dekada të tëra militarizimi.
Pamjet e siguruara nga Reuters tregojnë predha të pashpërthyera të shtrira 18 metra nën sipërfaqen e detit. Zhytësi Pajtim Shpata, i cili monitoron shpesh zonën, ka filmuar një numër të madh mjetesh shpërthyese që vazhdojnë të përbëjnë rrezik. Në brigjet e ishullit, eksplozivët janë po aq pranë sipërfaqes. Predha artilerie dhe municione të ndryshme gjenden vetëm pak metra larg zonave ku turistët mund të lëvizin. Sipas ish-kapitenit të Marinës Shqiptare, Artur Meçollari, problemi është shumë më i madh sesa duket.
“Vija bregdetare e ishullit, që është rreth 15 kilometra e gjatë, është e kontaminuar në shtatë apo tetë zona. Përgjatë bregut dhe deri në një thellësi prej 10 metrash ndodhen municione dhe mina. Kryesisht bëhet fjalë për predha artilerie 75 milimetërshe”, shprehet Meçollari.
Sazani është ishulli më i madh i Shqipërisë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore ai u kontrollua nga Italia, ndërsa pas luftës kaloi nën administrimin e shtetit shqiptar.
Në periudhën komuniste ishulli u kthye në një bazë të rëndësishme ushtarake. Frika e regjimit nga një pushtim i huaj solli ndërtimin e mijëra bunkerëve, tuneleve dhe objekteve ushtarake. Sipas Artur Meçollarit, në ishull ndodheshin rreth tre mijë bunkerë dhe mbi pesë mijë ushtarakë e civilë që shërbenin në këtë bazë. Edhe sot, nga ajri dallohen qartë ndërtesat e braktisura, tunelet, pozicionet ushtarake dhe bunkerët që kujtojnë periudhën e Luftës së Ftohtë. Por trashëgimia më e rrezikshme nuk është ajo që shihet mbi tokë, por ajo që vazhdon të fshihet nën të. Qeveria shqiptare ka zhvilluar ndër vite disa operacione për pastrimin e ishullit nga eksplozivët. Megjithatë nuk dihet zyrtarisht sa zona mbeten ende të papastruara. Për Artur Meçollarin, siguria nuk mund të kufizohet vetëm në sipërfaqen ku parashikohet ndërtimi i resortit.
“Mund të garantohet siguria në 45 hektarët ku do të ndërtohet resorti, por turistët janë njerëz të lirë dhe do të lëvizin në të gjithë ishullin. Ata kanë nevojë për siguri në të gjithë territorin. Kjo do të thotë se çminimi është i domosdoshëm jo vetëm për 650 hektarët e tokës së ishullit, por edhe për të gjithë vijën bregdetare prej 15 kilometrash. Është një ndërmarrje e jashtëzakonshme”, vijon Meçollari.
Rreziku nuk ndodhet vetëm në det. Edhe në brendësi të ishullit shihen tabela paralajmëruese për mina. Vizitorëve u kërkohet të mos dalin nga shtigjet e përcaktuara dhe të mos futen në bunkerë apo tunele. Megjithatë, çdo vit qindra turistë vizitojnë ishullin për disa orë. Disa eksplorojnë ndërtesat e braktisura, të tjerë bëjnë ecje në natyrë ose ndalojnë në plazhin pranë portit, ku makineritë e ndryshkura dëshmojnë të kaluarën ushtarake të Sazanit. Ndërtesat e dikurshme të ushtrisë vazhdojnë të qëndrojnë pothuajse të paprekura nga koha. Mes tyre ndodhet edhe shkolla “22 Tetori”, ku dikur mësonin fëmijët e personelit ushtarak. Sot, korridoret bosh dhe dokumentet e mbetura në dysheme tregojnë historinë e një ishulli që për dekada ishte plotësisht i mbyllur për publikun. Por projekti i resortit nuk ka ngritur vetëm pikëpyetje për sigurinë, shkruan agjencia e lajmeve Reuters. Një tjetër zonë ku Jared Kushner dhe investitorë të tjerë planifikojnë të ndërtojnë një resort luksoz përfshin fshatin Zvërnec, që ndodhet përballë ishullit.
Ai ka shkaktuar edhe kundërshtim të fortë nga banorët dhe aktivistët e mjedisit, të cilët druhen se zhvillimi turistik do ta kufizojë aksesin publik dhe do të ndryshojë përgjithmonë karakterin e ishullit.
Sipas aktivistit Kosta Xhaho ndërtimi i resortit mund të kufizojë hyrjen në të vetmen zonë lehtësisht të aksesueshme të ishullit.
“Nuk do të mund të vijmë më këtu, sepse kjo është e vetmja hyrje që ka ishulli. Është pjesa më e rëndësishme e tij. Nëse bllokohet kjo zonë, atëherë i gjithë ishulli bëhet i tyre, jo më i yni”.
Gjatë muajit të fundit, mijëra qytetarë kanë protestuar çdo mbrëmje në Tiranë, duke kërkuar ndalimin e projektit dhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Protestuesit thonë se investimi në Zvërnec do të dëmtojë mjedisinm do të largojë mijëra flamingo dhe do të rrezikojë mbijetesën e breshkave të detit. Nga ana tjetër, kryeministri Edi Rama ka deklaruar se projekti do të vazhdojë dhe se do të realizohet duke respektuar pronarët e tokës, mjedisin dhe biodiversitetin.
Kështu, përballë Shqipërisë ndodhen dy realitete krejt të ndryshme.
Nga ana tjetër, një territor që ende ruan gjurmët e Luftës së Ftohtë, me mina, bunkerë dhe municione të pashpërthyera, ndërsa debati për të ardhmen e tij vazhdon të ndajë politikën, ekspertët dhe opinionin publik./A2-ad
Spitali Universitar i Traumës ka dhënë detaje mbi gjendjen shëndetësore të të plagosurve nga aksidenti i rëndë i ndodhur në autostradën Tiranë–Durrës.
5 pacientë, të cilët ditën e djeshme janë paraqitur koshientë dhe më të stabilizuar, pas trajtimit mjekësor sipas protokolleve përkatëse, janë larguar nga spitali jashtë rrezikut për jetën, me këshillë nga mjeku.
Gjithashtu, pritet që edhe një pacient tjetër të largohet nga spitali gjatë ditës, jashtë rrezikut për jetën dhe me këshillë nga mjekët, bën me dije Ministria e Shëndetësisë.
I mituri 8-vjeçar ndodhet në Reanimacionin e SUT, me parametra jetësorë stabël. Gjithashtu, në Reanimacion ndodhet edhe një shtetase vietnameze me nënshtetësi çeke, 56 vjeç, e cila është në monitorim intensiv. Ajo paraqitet me parametra jetësorë stabël, por në gjendje të rëndë shëndetësore për shkak të dëmtimeve të shumta të marra.
Fëmija 14-vjeçar ndodhet jashtë rrezikut për jetën, në pavion, nën kujdesin e stafit mjekësor, me dëmtime në gjymtyrët e poshtme.
Sa i përket pacientëve që ndodhen ende në observimin e Urgjencës dhe që i janë nënshtruar ndërhyrjeve kirurgjikale, gjendja e tyre shëndetësore është e stabilizuar dhe do të vijojnë të qëndrojnë në monitorim intensiv. Ndër ta është edhe një shtetase çeke me origjinë vietnameze, 20 vjeç./ad
Apeli i Posaçëm shtyn në 7 korrik shpalljen e vendimit për Ilir Selmanin, nëse do lihet në fuqi vendimi i mëparshëm me 28 vite burg apo nëse do të kete ndryshime, referuar orientimeve të Gjykatës së Lartë e cila riktheu çështjen për rigjykim.
Ilir Selmani, rezultoi i dënuar me 26 vite burg si i përfshirë në vrasjen e ish efektivit të Policisë, Santiago Malko. Ai është shpallur fajtor nga GJKKO si pjesë e klanit ‘Duka’ për ekzekutimin e Santiago Malkos.
Selmani u lirua me 19 qershor nga Apeli i Posaçëm në masën e arrestit në shtëpi përshakak të përfundimit të afateve të paraburgimit ndërsa mbahet në këtë masë sigurie me mbikqyrje policore. Gjykata pranoi kërkesën e Selmanit për ndryshimin e vendbanimit, për shkak të kushteve jo të mira ku ndodhet aktualisht.
Të hënën në mbrëmje pranë banesës së tij që ruhet nga forca të shumta policie, u arrestua me armë Emiljano Nina, një prej personave më të afërt të Ervis Martinajt, si edhe Erjon Hoxha.
Nina dhe Hoxha rezultojnë të dy persona me precedentë penal ndërsa këtë të martë u arrestuan pranë banesës së Ilir Selamit i dënuar me 28 vite burg për vrasjen e ish-policit Santiago Malko.
Santiago Malko, i konsideruar si njeri i afërt i Ervis Martinajt, u qëllua për vdekje më 27 gusht 2019 në Tiranë. Për vrasjen e ish-policit është akuzuar grupi rival i Martinajt, ai i Leonard Dukës.
Dyshimet janë se eliminimi i Malkos u bë prej përplasjeve që Duka-Martinaj kishin nisur në atë kohë. Ngjarja u zbardh e plotë prej komunikimeve në aplikacionin “SkyEÇ”, ku flitej për atentatin e rëndë./abcnews.al
“Bashkëpunimi rezultoi një nga elementët më të rëndësishëm në vitin 2025. Prania e Task Force e SPAK, tregoi një vlerë praktike. Integrimi i kësaj qasjeje tregoi bazë më të mirë për identifikimine riskut. SPAK dhe KQZ ishin më të koordinura, ky efekt parandalues është i rëndësishëm. Mekanizimi i bashkëpunimit duhet të fillojë më herët, të paktën 4 muaj para votimit dhe të vazhdojë deri në numërimin e votave. Korrupsioni zgjedhor nuk duhet parë si akt i izoluar dhe individual. Në disa raste një person nuk blen votë për interesin e vet personal, hetimi nuk duhet të kufizohet. Kjo është arsyeja pse fokusi te zgjedhjet e ardhshme duhet të jetë te burimi i financimit. Modeli i vitit 2025 funksionoi por duhet konsoliduar më tej. Reforma zgjedhore duhet të japë 3 rezultate konkrete”, theksoi ai.
Nga hetimet e deritanishme lidhur me aksidentin e ndodhur një ditë më parë ku humbi jetën drejtuesi i minibusit Redion Hasimi ka rezultuar se ai ka qënë duke ecur sipas normave të lejuara.
Në minisbus kanë qënë 14 persona, 13 pasagjerë dhe shoferi.
Ashtu sicc u tha dhe një ditë më parë shkak dyshohet të jetë bërë humbja e kontrollit të mjetit pasi dyshohet të ketë pësuar atak kardiak.
Nga verefikimet nuk jane konstatuar shenja frenimi.
Shoferi nuk rezulton të ketë qënë shofer problematik, ai ka marrë vetëm 2 gjoba për parkim rreth 1 vit e gjysëm më parë.
Në pyetje janë marrë disa nga pasagjerët të cilët janë në gjendje të mirë shëndetësore, ata kanë deklaruar se nuk mbajnë mend asgjë pasi ka ndodhur shumë shpejt si ngjarje. Ndërkohë asnjë prej pasagjerëve nuk kanë parë ndonjë shenjë që të kuptonin se shoferi nuk ndihej mirë.
Login
