Politikani populist 30-vjeçar do të kandidojë nëse Marine Le Pen nuk lejohet të garojë. Kush është ai, shkruan The Economist

Rruga Gabriel Péri në Saint-Denis është karakteristike për një periferi veriore të Parisit. Koka qengjash të rrjepura janë vendosur në vitrinën e kasapit; bluza në një shportë metalike shiten për 2 euro (2.30 dollarë) në një dyqan me ulje; shitës ambulantë shesin cigare kontrabandë në trotuar.

Pikërisht këtu, në një bllok banesash 8-katesh në një kompleks banesash në Saint-Denis, periferinë më të populluar dhe një nga më të varfrat e Parisit, u rrit Jordan Bardella. Rrugëtimi i 30-vjeçarit nga një adoleshent i ndrojtur, me fytyrë të zbehtë, në krye të së djathtës populiste National Rally (RN) është i jashtëzakonshëm.

Më 7 korrik, ai mund të marrë një kthesë tjetër: Marine Le Pen, mentorja e tij, do të mësojë nëse gjykata e apelit do të lërë në fuqi ndalimin e saj për të kandiduar për poste publike, për keqpërdorim të fondeve europiane. Nëse kjo ndodh, prillin e ardhshëm z. Bardella do të jetë kandidati i RN-së për presidencën franceze.

“Nuk isha në asnjë mënyrë i destinuar të përfundoja aty ku jam sot”, reflekton z. Bardella teksa pi kafe në Parlamentin Europian, ku është deputet i RN-së. Mendimi se kjo mund t’i kishte shkuar në mendje në adoleshencë, thotë ai, është “i pamundur”.

Sipas vetë rrëfimit të tij, në atë moshë ishte “shumë i ndrojtur” dhe kalonte orë të tëra në dhomën e tij duke luajtur “Call of Duty” ose “FIFA”. Ai nuk ndoqi asnjë nga shkollat që përgatisin elitën franceze dhe e la universitetin.

Në rrethet parisiene, mes bashkëmoshatarëve me emra si Charles apo Arthur, z. Bardella “tallej”, thotë ai, për shkak të emrit të tij të klasës punëtore: “Mund të jem rritur dhjetë minuta larg kufirit të Parisit, por ishte një botë tjetër.”

Ngjitja e z. Bardella në hierarkinë e RN-së ka qenë graduale: ai u bë anëtar i partisë në moshën 16-vjeçare, aktivist lokal në 18 vjeç, kryesues i listës së partisë në zgjedhjet për Parlamentin Europian në moshën 23-vjeçare dhe u zgjodh president i RN-së në moshën 27-vjeçare. Ishte Marine Le Pen – vajza e bashkëthemeluesit të partisë, Jean-Marie Le Pen – ajo që e mori nën kujdesin e saj dhe e promovoi në moshë jashtëzakonisht të re.

Sot, z. Bardella është një personazh i njohur publik; ai madje është në një lidhje me një princeshë italiane të ish-familjes mbretërore Bourbon-Two Sicilies. Sondazhet tregojnë se, nëse ai do të jetë kandidati – siç kanë rënë dakord dy drejtuesit në rast se ndalimi i znj. Le Pen mbetet në fuqi – ai do të kryesonte raundin e parë të votimit me një diferencë të madhe dhe, ndoshta, mund të fitonte edhe balotazhin.

Në disa aspekte, arsyeja e tërheqjes që ushtron z. Bardella për partinë është e qartë. Ai është fytyra e moderuar e një partie që dikur ishte e izoluar për shkak të antisemitizmit dhe që sot përpiqet të fitojë legjitimitet politik. Mbi të gjitha, ai nuk mban mbiemrin Le Pen; po aq e rëndësishme është edhe origjina e tij nga departamenti 93 (Seine-Saint-Denis), zona më e varfër e Francës.

Ai është një komunikues i aftë, që i shoqëron fjalitë me buzëqeshje dhe përgatit çdo dalje publike “me shumë, shumë, shumë metodë”, thotë Alexandre Loubet, mik i tij dhe deputet i RN-së. Me më shumë se 2 milionë ndjekës në TikTok, z. Bardella është po aq popullor mes adoleshentëve sa edhe mes pensionistëve.

Që kur mori drejtimin e partisë, z. Bardella ka shpalosur vizionin e tij: një nacionalizëm i ngjashëm me MAGA, kundër emigracionit, skeptik ndaj politikave të gjelbra dhe kundër kulturës “woke” (që promovon diversitetin, përfshirjen dhe të drejtat e pakicave), i bazuar te parimi “Franca e para”.

Diplomatët europianë që e kanë takuar janë lehtësuar nga fakti se ai e konsideron Rusinë “një kërcënim shumëdimensional” dhe se do t’i mbante forcat e armatosura franceze në operacionet e NATO-s.

Megjithatë, ai kundërshton me vendosmëri anëtarësimin e Ukrainës në BE dhe synon, në afat më të gjatë, ta tërheqë Francën nga komanda e integruar ushtarake e NATO-s. Zyrtarët gjermanë janë ndier disi të qetësuar nga sinjalet e tij të fundit për bashkëpunim me Berlinin, veçanërisht në çështjen e migracionit.

Ambicia e z. Bardella për ta shndërruar BE-në në një “bashkim kombesh” përfshin politika, si kërkesa për ulje të ndjeshme të kontributit të Francës në buxhetin e përbashkët, që do ta çonin Parisin në një përplasje të drejtpërdrejtë me Gjermaninë. Franca mund t’u bashkohej vendeve që bllokojnë projektet e Bashkimit Europian.

Z. Bardella e përshkruan marrëdhënien e tij me znj. Le Pen si “shumë të afërt”. Ai ende i drejtohet asaj me respekt me formën formale “vous”, ndërsa ajo i drejtohet atij me formën informale “tu”. Megjithatë, ai deklaron:

“Nuk është një marrëdhënie kujdestarie.” Ai ka nisur të shfaqë edhe nuanca të ndryshme qëndrimi. Znj. Le Pen kërkon uljen e moshës së pensionit; ai është më pak i sigurt. Ajo përkrah një shtet me prirje të majta, që gjen mbështetje në brezin industrial të verilindjes së Francës; ai kërkon të fitojë edhe votuesit borgjezë të së djathtës dhe u është afruar drejtuesve të biznesit me një mesazh pro sipërmarrjes.

Çfarë beson realisht ky “pragmatist” i vetëshpallur, nëse beson diçka? Ai është i përgatitur mirë për çështje që nga politika fiskale deri te energjia. Tingëllon më i gjallë kur denoncon atë që e sheh si marrëveshje të padrejtë të Francës në një Europë të dominuar nga Gjermania.

Por ajo që e ndez vërtet është emigracioni. “Kontinenti ynë nuk do të jetë më kontinenti i europianëve nëse nuk i japim fund vërshimit të migracionit”, u tha ai së fundmi miqve nacionalistë në Poloni. Z. Bardella kërkon t’i japë fund shtetësisë së fituar automatikisht nga lindja dhe të shkurtojë përfitimet për emigrantët.

Në qershor, ai u përball me kritika pasi lidhi dhunën në rrugë mes tifozëve, pas fitores së PSG-së, klubit dominues të futbollit të kryeqytetit, në Champions League, me “paaftësinë e Francës për të kontrolluar emigracionin”.

Pas këtij nativizmi (një ideologji politike që mbron interesat e banorëve vendas dhe kundërshton emigracionin) duket se qëndron një lloj intolerance ndaj atyre që nuk sillen si prindërit e tij.

Nëna e z. Bardella, Luisa, ka lindur në Torino; edhe babai italian i të atit – i cili u martua me një francezo-algjeriane – emigroi në vitet 1960. Ky ishte një brez që “bëri gjithçka për t’u bërë francez, për të mësuar gjuhën, për të respektuar vendin që i priti”, një përpjekje që, sipas tij, “nuk kërkohet më” sot.

Z. Bardella e përshkruan Saint-Denis, ku ende jeton e ëma, si një vend të “trafikut të drogës, krimit, mjerimit dhe humbjes së vlerave dhe identitetit tonë”. Historia e tij personale, ndonëse bindëse, anashkalon disa hollësi të papërshtatshme.

I ati, i cili u divorcua nga e ëma kur z. Bardella ishte shumë i vogël, drejtonte një biznes të vogël shpërndarjeje pijesh dhe i bleu të birit adoleshent një makinë; djali nga blloku i banesave u largua herët nga sistemi publik dhe u dërgua në një shkollë katolike në Saint-Denis. Por kjo histori funksionon mirë në politikën populiste. Ai thotë se dëshiron të sigurojë që “vendi të mos i ngjajë lagjes ku jam rritur”.

Sot, z. Bardella kalon më shumë kohë në sallat e bordeve dhe ambasadat e Parisit – ose në Çmimin e Madh të Monakos, ku u pa në tribunën VIP me shoqëruesen e tij të re – sesa në rrugët e Saint-Denis. Afrimi i tij me elitën mbart një rrezik: humbjen e besueshmërisë te baza anti-establishment.

Kévin Pfeffer, deputet i RN-së dhe mik i tij, argumenton se romanca e tij si në përrallë “i bën të gjithë të ëndërrojnë”. Në të vërtetë, ai nuk do të ishte populisti i parë që bën një jetë elite.

Por francezët revolucionarë mund të jenë më pak falës se shumica. Dhe z. Bardella, i cili e kontrollon me kujdes imazhin e tij – ai i palos këmishët e bardha, të hekurosura dhe thuajse identike, rreth letrave mbajtëse brenda valixhes – duhet ta dijë këtë.

Kur të shpallet vendimi, do të ketë tensione. Nëse gjykata ia shkurton dënimin znj. Le Pen dhe i mundëson të kandidojë vitin e ardhshëm, kjo do ta kthente z. Bardella sërish në hijen e saj. Nëse ndalimi mbetet në fuqi, ajo do t’ia dorëzojë biznesin familjar – tetë fushata presidenciale mes babait dhe vajzës – një të jashtmi, edhe pse të përzgjedhur prej saj.

A e mban zgjuar natën kjo perspektivë z. Bardella? “Nëse do ta shmangia pyetjen tuaj, ju do të arrinit në përfundimin se po gënjeja; nëse do t’ju thosha se jam i shqetësuar, kjo do të rrezikonte t’ju shqetësonte ju. E vërteta, pa dyshim, është diku në mes.”/ad

Asetet e bllokuara të Kinës po krijojnë një brez të ri investitorësh amerikanë në teknologjitë e gjelbra, shkruan The Economist

Në një fabrikë në Dallas, një flamur amerikan varet nga tavani. Poshtë tij, 1,200 punonjës dhe disa robotë të teknologjisë së fundit prodhojnë 20,000 panele diellore në ditë, sa një e dhjeta e prodhimit total të Amerikës.

Fabrika ka kapacitet prej 5 GW, që do të thotë se prodhon çdo vit mjaftueshëm module diellore për të furnizuar me energji 1 milion shtëpi amerikane. “Mos vini kurrë bast kundër inxhinierisë dhe inovacionit të Shteteve të Bashkuara”, shprehet me entuziazëm Russell Gold, drejtues në t1 Energy.

Por kjo fabrikë nuk ka qenë gjithmonë kaq amerikane në frymë. Trina Solar, një gjigant kinez, e ndërtoi atë në vitin 2024, përpara se ta shiste vetëm pak ditë pasi hyri në funksionim.

Në të gjithë Amerikën, kompanitë kineze po shesin asetet e energjisë së pastër me çmime shumë të ulëta. Që nga viti 2025, pothuajse 9 miliardë dollarë investime kineze në energjinë e rinovueshme në Amerikë janë anuluar, pezulluar ose shitur tek investitorë vendas, nga zero në vitet 2022 dhe 2023 (shih grafikun).

Disa asete janë tregtuar me zbritje deri në 40%, thotë një blerës. Shitja u nxit nga një ndryshim pak i vënë re në legjislacionin tatimor amerikan vitin e kaluar, i synuar për të pastruar sektorin e energjisë së pastër nga ndikimi kinez.

Investitorët amerikanë po marrin një fitim të papritur, ndërsa blejnë asete nga liderët e industrisë. Nëse këto transaksione do të ulin varësinë nga Kina, është një çështje tjetër.

Sektori amerikan i energjisë së pastër po bëhej gjithnjë e më i varur nga kompanitë kineze, edhe pse marrëdhëniet mes dy vendeve po përkeqësoheshin.

Nga viti 2022 deri në 2024, kompanitë kineze angazhuan 15.5 miliardë dollarë në projekte të energjisë së gjelbër në SHBA, nëntë herë më shumë se gjatë katër viteve të mëparshme. Tregjet e huaja u ofronin prodhuesve kinezë një rrugëdalje nga konkurrenca e ashpër dhe shpesh jofitimprurëse në tregun vendas.

Amerika ishte veçanërisht tërheqëse falë subvencioneve bujare për bateritë dhe asetet diellore, të prezantuara nga administrata e Joe Biden. Këta stimuj ndihmuan që kapaciteti vjetor i prodhimit të moduleve diellore të rritej me gjysmën, në 65 GW vitin e kaluar. Prodhuesit e lidhur me Kinën përbënin 25 GW të këtij kapaciteti.

Tani gjithçka është në rrezik. Ndryshimi në ligj u nxit nga One Big Beautiful Bill Act i Donald Trump. Që kur ligji hyri në fuqi në korrik 2025, kompanive me lidhje me Kinën u është ndaluar të përfitojnë subvencione.

Një nga programet e prekura, i njohur si Section 45X, ul detyrimet tatimore të një kompanie me 7 centë për çdo vat modul diellor dhe me 35 dollarë për çdo kilovat-orë qelize baterie të prodhuar. Për një fabrikë të prodhimit të paneleve diellore me kapacitet 5 GW, si ajo që Trina Solar ndërtoi në Dallas, subvencioni mund të arrinte në 350 milionë dollarë në vit.

Sipas Rhodium Group, më shumë se gjysma e investimeve kineze në energjinë e pastër që nga viti 2022 janë anuluar, pezulluar ose shtyrë.

Kompanitë kineze që kanë ndërtuar tashmë kapacitete për prodhimin e paneleve diellore dhe baterive janë klasifikuar si “Foreign Entities of Concern” (FEOC), së bashku me kompani nga Irani, Koreja e Veriut dhe Rusia.

Rregullatorët kanë zbatuar një interpretim të rreptë të rregullit FEOC, thotë Herbert Crowther nga kompania konsulente Eurasia Group. Sipas këtij rregulli, një entitet kinez nuk mund të zotërojë më shumë se 25% të një fabrike; objekti nuk duhet të mbështetet në teknologji kineze të licencuar dhe duhet të blejë më pak se 50% të vlerës së lëndëve të para nga furnizues kinezë, një prag që do të ulet në 15% në vitin 2030.

Kufizimet janë një goditje e rëndë për investitorët kinezë. Në një dokument të dorëzuar në Bursën e Shangait në prill, Boway, një kompani industriale kineze, deklaroi se fabrika e saj e moduleve diellore në Karolinën e Veriut ishte bërë jofitimprurëse pas tërheqjes së mbështetjes financiare nga qeveria.

Edhe për ato kompani që mund të përballojnë të operojnë pa kredi tatimore, konkurrenca me furnizues vendas të subvencionuar është një betejë e humbur, siç e kanë mësuar kompanitë perëndimore në Kinë.

Pasiguria nëse prodhuesit, edhe pas ristrukturimeve të mëdha, do të jenë në gjendje të përmbushin kërkesat e autoriteteve amerikane, ka bërë që disa instalues të paneleve diellore, banka dhe sigurues të pezullojnë bashkëpunimin me prodhuesit, nga frika se kreditë e tyre tatimore nuk do të materializohen kurrë.

Në fakt, thuhet se autoritetet amerikane e kishin pritur dhe shpresuar që prodhuesit kinezë të largoheshin plotësisht nga tregu përpara se të vendosnin rregullat e reja.

Ndezja e çelësit

Si rezultat i ndryshimeve ligjore, miliarda dollarë në asete, teknologji dhe njohuri po transferohen tek investitorët amerikanë. Corning, një kompani amerikane, bleu vitin e kaluar një fabrikë të moduleve diellore me kapacitet 2 GW në Arizona, për një shumë të pazbuluar.

Boway shiti në maj fabrikën e saj të re me kapacitet 3 GW në Karolinën e Veriut për 254 milionë dollarë, 15% më pak se kostoja e ndërtimit. Linjat e montimit të lëna pas nga kompanitë që po tërhiqen janë plot me teknologji kineze, të projektuara për të montuar panele diellore të dizajnuara në Kinë me materiale të prodhuara në Kinë.

Kompani të tjera, që duan të ruajnë praninë e tyre në tregun amerikan dhe të gjejnë mënyra për të mbajtur kreditë tatimore, po krijojnë sipërmarrje të përbashkëta me partnerë lokalë, thotë Mona Dajani nga firma ligjore Cooley.

Sipërmarrjet e përbashkëta mund të rrisin konkurrueshmërinë e industrisë vendase përmes ndarjes së teknologjisë, siç tregoi Kina në vitet 1990. Këtë herë, megjithatë, përfitimet e tërthorta do të jenë më të kufizuara, pasi shumë prej këtyre sipërmarrjeve duken sipërfaqësore.

Të paktën një transaksion ekziston më shumë në letër sesa në fabrikë: Canadian Solar i zhvendosi asetet e saj amerikane nga një filial kinez te kompania mëmë kanadeze, duke krijuar, në fakt, një sipërmarrje të përbashkët me veten. “Qëllimi është përputhshmëria me rregullat, jo integrimi”, thotë znj. Dajani.

Pjesërisht, kjo ndodh sepse aktivitetet e kompanive kineze jashtë vendit po ndiqen më nga afër nga autoritetet në Kinë. Amerika ka detyruar shitjen e aseteve të profilit të lartë kineze, përfshirë TikTok, aplikacionin e videove, dhe portet në Kanalin e Panamasë.

Rregullat e reja për mbrojtjen e investimeve kineze jashtë vendit hynë në fuqi më 1 korrik. Ato përfshijnë shtrëngimin e eksporteve të teknologjisë. Masat parashikojnë gjithashtu kundërpërgjigje ndaj “masave diskriminuese” të ndërmarra nga qeveritë e huaja. Nancy Sun, avokate në Shangai, thotë se rregullat “e nxisin kompaninë kineze të thotë ‘jo’”.

Kompanitë amerikane të teknologjisë së pastër shqetësohen se bashkimi me një partner kinez do të zemërojë administratën Trump. Kompanitë kineze duan të shmangin dorëzimin e teknologjisë së tyre te konkurrentët.

Prandaj, shumë asete po blihen nga investitorë financiarë, jo nga prodhues të teknologjisë së pastër. Jinko Solar shiti 75% të fabrikës së saj të paneleve diellore me kapacitet 2 GW në Florida te FH Capital, një investitor amerikan. “Është një martesë interesi, ku partnerët amerikanë marrin pjesën më të madhe të përfitimit financiar, ndërsa partneri kinez… ofron kompetencën operacionale”, thotë z. Crowther.

Shkëputja nga zinxhirët kinezë të furnizimit është e vështirë në çdo industri. Në teknologjinë e pastër, Kina është pothuajse e pashmangshme. Ajo prodhon 95% të polisilicit në botë, lëndës kryesore për panelet diellore. Investitorët me të cilët foli The Economist refuzuan të tregonin se nga do t’i siguronin tani materialet e tyre: aftësia për të gjetur materiale të pakta jo-kineze është një avantazh tregtar.

Të tjerë kanë gjetur zgjidhje alternative për të kufizuar lidhjet me Kinën. Trina Solar, për shembull, ia shiti pronësinë intelektuale një kompanie nga Singapori, në mënyrë që t1 Energy ta licenconte atë.

Legjislacioni i z. Trump synonte të frenonte bumin e energjisë së gjelbër. Në vend të kësaj, ai mund të përfundojë duke formësuar një brez të ri investimesh amerikane në teknologjitë e gjelbra. Kompania e z. Gold po ndërton një fabrikë në Austin për qeliza diellore që do të përdoren në modulet e prodhuara pak më tej, në Dallas.

FH Capital planifikon të dyfishojë kapacitetin në fabrikën e saj në Florida dhe të nisë prodhimin e baterive. Industria po përpiqet të ripozicionohet si “jo-woke”, duke tentuar të shmangë armiqësinë e qeverisë ndaj energjisë së pastër.

Në fakt, industria tani po përdor konkurrencën e Amerikës me Kinën si argument për të siguruar mbështetje nga qeveria. Arabia Saudite dikur ishte prodhuesi më i madh i naftës dhe Rusia furnizonte pjesën më të madhe të gazit natyror në botë, kujton z. Gold.

Sot, Amerika është superfuqia energjetike. Megjithatë, “Kina është prodhuesi më i madh i paneleve diellore”, thotë ai. Pasi ka marrë frytet e investimeve kineze, industria amerikane e energjisë së pastër tani ka nevojë për tarifa më të larta ndaj importeve të polisilikonit kinez, pretendon ai. “Atëherë mund të jemi konkurrues në nivel global.”

Janë plot 30 vite ndarje fizike, por për të, ai nuk është larguar kurrë. Jeton në kujtime, në vlerat që i la dhe në rrugën që ajo ka ndërtuar. Koha ka ecur, tri dekada kanë kaluar, por këtë mungesë as koha nuk e zbeh.

Bujar Kaloshi, ish-Drejtor i Përgjithshëm i Burgjeve, ishte vetëm 40 vjeç kur udhëtimi i jetës së tij u ndërpre tragjikisht, më 26 korrik 1996. Ai u vra vetëm pak metra larg banesës së tij, duke lënë pas bashkëshorten dhe tre fëmijët e vegjël, por edhe një histori jete të shënjuar nga internimi, përballja me diktaturën dhe më pas angazhimi në vitet e para të demokracisë.

Sot, 30 vite më pas, vajza e tij, Viola Kaloshi, i rikthehet asaj dite dhe gjithë jetës së të atit përmes një shkrimi emocionues.

Është rrëfimi i një vajze për babanë që i mungon çdo ditë, por që njëkohësisht e ndien të pranishëm në çdo vlerë që i ka trashëguar. Është kujtimi për njeriun që, përpara se të ishte një emër publik, ishte dora që e udhëhiqte, mbështetja dhe modeli i saj.

Por, është edhe një kërkesë që, sipas familjes, mbetet e pandryshuar prej 30 vitesh: drejtësi.

Në përvjetorin e vrasjes së tij, Viola Kaloshi shkruan:

“Bujar Kaloshi

30 vite nga vrasja e një ideali – një jetë në shërbim të lirisë, demokracisë dhe dinjitetit njerëzor

Nga Viola Kaloshi 

Më 26 korrik 1996, plumbat kriminalë nuk i morën jetën vetëm babait tim. Ata i morën jetën një të riu, vetëm 40 vjeç, rrëmbyen një bashkëshort, duke lënë pas një grua 35 vjeçe me tre fëmijë të vegjël, një prind të përkushtuar dhe një njeri që kishte zgjedhur ta vinte jetën e tij në shërbim të një ideali: ndërtimit të një Shqipërie të lirë, demokratike dhe të drejtë.

Edhe sot, pas plot tre dekadash, emri i tij vijon të jetojë jo vetëm në kujtesën e familjes sonë, por edhe në kujtesën e të gjithë atyre që e njohën dhe bashkëpunuan me të. Ai mbetet shembulli i një njeriu me integritet, kurajë dhe përkushtim të palëkundur ndaj vendit.

Për mua, ai ishte shumë më tepër se një figurë publike. Ishte babai im, dora që më udhëhiqte, mbështetja ime më e sigurt, mësuesi im i parë dhe modeli mbi të cilin kam ndërtuar jetën.

Mungesa e tij mbetet një dhimbje që nuk zbehet. Ka çaste kur më duket sikur 26 korriku i vitit 1996 ishte vetëm dje. Megjithatë, krahas dhimbjes, sot ndiej edhe një krenari të pamasë: krenarinë që jam bija e Bujar Kaloshit, një njeriu që jetoi dhe u flijua për ideale më të mëdha se vetja.

Nga kampi i internimit në betejën për demokraci

Jeta e babait tim pasqyron historinë e një brezi që përjetoi padrejtësinë dhe shtypjen e egër të diktaturës komuniste, por nuk iu nënshtrua kurrë asaj.

Ai lindi në vitin 1956, në kampin e internimit më famëkeq, atë të Gradishtës, në Lushnjë. Fëmijërinë e kaloi mes varfërisë, diskriminimit dhe mohimit të dijes e të lirisë, duke njohur që herët peshën e një regjimi që u privoi mijëra familjeve shqiptare të drejtën për të jetuar me dinjitet.

Por vuajtjet dhe padrejtësitë e vazhdueshme nuk e mposhtën kurrë atë dhe familjen tonë. Ai besonte se plagët e një brezi nuk duhej të bëheshin trashëgimi për brezat që do të vinin. Shqipëria, sipas tij, meritonte një të ardhme tjetër. Liria nuk ishte një dhuratë, por një përgjegjësi që duhej mbrojtur çdo ditë.

Me nisjen e ndryshimeve demokratike në vitin 1991, ai u bë pjesë aktive e këtij transformimi historik. Në Lushnjë kontribuoi në organizimin e lëvizjes demokratike dhe në ngritjen e strukturave të reja politike. Megjithatë, angazhimi i tij nuk kufizohej te politika. Si një nga themeluesit dhe aktivistët e Shoqatës Antikomuniste të të Përndjekurve Politikë të Shqipërisë, ai mbrojti me vendosmëri të drejtat, dinjitetin dhe integrimin e mijëra njerëzve që kishin vuajtur padrejtësisht nën thundrën e diktaturës komuniste.

Një njeri që besonte te shteti dhe drejtësia

Për babanë tim, demokracia nuk ishte thjesht rotacion politik. Ajo ishte respekt për lirinë dhe të drejtat e njeriut, përgjegjësi ndaj qytetarëve dhe sundimit të ligjit.

Në çdo detyrë që ushtroi, nga Policia Financiare deri në Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve, ai u përpoq të ndërtonte institucione më të forta, më të ndershme, më profesionale dhe më të përgjegjshme. Luftoi pa kompromis kundër korrupsionit, abuzimit dhe padrejtësisë, sepse besonte se shteti nuk mund të mbështetet mbi privilegje, por mbi barazinë e çdo qytetari përpara ligjit.

Shpesh thoshte se njeriu duhet të jetë i gatshëm të sakrifikojë për vendin e tij, nëse kjo u shërben brezave që do të vijnë. Këtë bindje nuk e la vetëm në fjalë; e vulosi me jetën e tij.

Trashëgimia më e madhe: vlerat që na la

Edhe pse familja jonë kaloi shumë sprova, unë dhe motra ime trashëguam prej tij pasurinë më të çmuar: sistemin e vlerave. Ai na mësoi ndershmërinë, dashurinë për dijen, respektin për njeriun, përkushtimin ndaj punës dhe ndjenjën e përgjegjësisë.

Bashkë me nënën tonë, megjithëse kishin kaluar një kalvar vuajtjesh, bënë gjithçka që ne të rriteshim me dinjitet dhe të kishim mundësinë për një jetë më të mirë.

Sa herë takoj njerëz që më flasin për të, shoh në sytë e tyre respekt dhe mirënjohje. Pikërisht atëherë kuptoj se kjo është trashëgimia më e madhe që na la: një emër i fituar me karakter, ndershmëri dhe shërbim ndaj të tjerëve.

Për mua dhe për shumë njerëz që e deshën, Bujar Kaloshi do të mbetet një emër që nuk harrohet, një shembull që vazhdon të më frymëzojë dhe një vepër që i reziston kohës.

Tridhjetë vite pa përgjigje, por me të njëjtën kërkesë: drejtësi

Vrasja e babait tim mbetet një plagë e hapur për mua, motrën time dhe gjithë familjen tonë.

Edhe pas tridhjetë vitesh, drejtësia ende nuk ka folur. Autorët e këtij krimi nuk janë vënë përballë përgjegjësisë, ndërsa pyetjet tona vazhdojnë të mbeten pa përgjigje. Kërkesa jonë është po ajo e ditës së parë: drejtësi. Jo vetëm për kujtimin e babait tim, por për çdo njeri që sakrifikoi jetën në emër të demokracisë dhe shtetit të së drejtës në Shqipëri.

Babai im jeton përmes idealit të tij. Ndaj, sot nuk dua ta kujtoj vetëm për mënyrën tragjike se si u nda nga jeta, por për mënyrën se si jetoi: si një baba të jashtëzakonshëm dhe një njeri të ndershëm; si një luftëtar të demokracisë dhe patriot që e deshi Shqipërinë me gjithë shpirt dhe punoi pa u kursyer për ta bërë atë më të mirë.

Babi im, ti nuk je më fizikisht mes nesh, por je i pranishëm në çdo vlerë që na ke lënë, në çdo hap që hedhim dhe në çdo përpjekje për të ndërtuar një shoqëri më të drejtë.

Edhe pas tridhjetë vitesh, zëri yt vazhdon të dëgjohet. Pena ime për ty nuk do të ndalet, derisa drejtësia e munguar të vihet në vend”./ad

Si sot 26 vite më parë, në një pasdite të zakonshme korriku në Paris, moti ishte i kthjellët dhe në aeroportin “Charles de Gaulle” rreth 100 pasagjerë po prisnin me emocion fluturimin e tyre me Concorde, avionin më të shpejtë të pasagjerëve në botë, shkruan Protothema.gr.

I quajtur “zogu i bardhë”, avioni supersonik premtonte t’i çonte udhëtarët nga Parisi në Nju Jork për pak më shumë se tre orë, një kohë e paarritshme për avionët tradicionalë.

Shumica e pasagjerëve në bord ishin gjermanë dhe do të udhëtonin drejt Nju Jorkut, ku më pas do të nisnin një udhëtim turistik drejt Ekuadorit. Atmosfera në kabinë ishte e qetë, me biseda dhe buzëqeshje, ndërsa askush nuk e dinte se pak minuta më vonë do të ndodhte një nga tragjeditë më të rënda në historinë e aviacionit.

Pesë minuta para ngritjes së Concorde, një avion DC-10 i kompanisë Continental Airlines, gjatë ngritjes në pistë, humbi një copë metali titaniumi rreth 40 centimetra të gjatë. Ajo pjesë ra në pistë dhe u kthye në shkakun e një zinxhiri fatal ngjarjesh.

Në orën 16:41, Concorde mori autorizimin për ngritje dhe nisi përshpejtimin në pistë. Kur arriti një shpejtësi prej rreth 185 miljesh, njëra nga rrotat kaloi mbi copën e metalit. Goma shpërtheu dhe një pjesë e saj, me peshë rreth 4.5 kilogramë, u përplas me forcë në rezervuarin e karburantit nën krahun e avionit.

Karburanti u derdh dhe u përfshi nga flakët, sipas hetimeve, si pasojë e një harku elektrik pranë sistemit të uljes ose kontaktit me pjesë të nxehta të motorit.

Në atë moment Concorde kishte kaluar pikën kritike të ngritjes, të njohur si V1, pas së cilës pilotët nuk mund ta anulonin më fluturimin. Avioni u ngrit në ajër me një motor të përfshirë nga flakët, por problemet teknike u përkeqësuan menjëherë.

Sistemet elektrike nisën të dështojnë, pajisjet e uljes nuk u tërhoqën dhe kontrolli i avionit u bë pothuajse i pamundur. Pavarësisht përpjekjeve të ekuipazhit, Concorde u përplas pak minuta më vonë me një hotel pranë aeroportit.

Nga aksidenti humbën jetën të 109 personat që ndodheshin në bord dhe katër persona në tokë.

Pamjet e avionit me bishtin e përfshirë nga flakët tronditën botën. Dëshmitarët në zonë përshkruan momentet e fundit të Concorde, ndërsa një 21-vjeçar që e pa avionin para rrëzimit tregoi: “Ai fluturoi rreth 30 metra mbi kokat tona dhe e gjithë pjesa e pasme ishte në flakë. Pastaj filloi të kthehej dhe papritur gjithçka u errësua”.

Tragjedia tronditi industrinë e aviacionit, pasi Concorde deri në atë ditë konsiderohej një nga avionët më të sigurt në botë. Që nga fluturimi i parë në vitin 1969 dhe deri në vitin 2000, ai nuk kishte regjistruar asnjë aksident fatal.

Pas rrëzimit, Air France dhe British Airways ndaluan përkohësisht fluturimet e Concorde për kontrolle të plota. Avioni u rikthye në qiell edhe për tre vite të tjera, por aksidenti kishte nisur fundin e tij.

Pavarësisht shpejtësisë revolucionare dhe faktit se shkurtoi distancat mes kontinenteve, Concorde nuk arriti suksesin ekonomik të parashikuar nga Franca dhe Britania e Madhe, që bashkëpunuan për ndërtimin e tij.

Një nga arsyet ishte edhe kostoja e lartë e udhëtimit. Një biletë me Concorde kushtonte rreth 10 mijë dollarë, duke e bërë atë një luks të paarritshëm për shumicën e udhëtarëve.

Aksidenti i korrikut 2000 shënoi fillimin e fundit për “zogun e bardhë”, avionin që dikur simbolizonte të ardhmen e udhëtimit ajror supersonik.

/Protothema-ad

Last Updated on 25/07/2026 by Anisa

Deputeti i Partisë Demokratike, Luan Baçi, u shpreh se kryeministri Edi Rama mendon se do e kalojë edhe këtë situatë, duke harruar, sipas tij, se në shesh nuk ka elektoratin e PD-së, por qytetarët.

“Fjalimi i tij ishte një “déjà vu”, që e ka mbajtur shpesh kur qeveria është në situatë të sikletshme. Rama harron që pika e parë e kërkesave të protestuesve është dorëheqja e kryeministrit. Nuk ia vlen të analizohet fjalimi i Ramës. Ishte i pritshëm, duke shkarkuar fajin nga vetja”, tha fillimisht Baçi në një lidhje direkte me studion e “Terminal”.

Sipas tij, “Rama mendon se do ta kalojë edhe këtë herë, harron që këtë herë në shesh janë qytetarët dhe rinia”.

“Nuk është më PD-ja me elektoratin e vet në shesh, por ka qytetarë që e ka pranuar edhe vetë që janë votues të tij. Sigurisht që aty ka demokratë me shumicë, ka nga të gjitha shtresat shoqërore”, shtoi deputeti demokrat./ad

Një peshkaqen i Groenlandës, i vlerësuar mbi 150 vjeç, është gjetur i ngordhur në brigjet e qarkut Sligo në Irlandë, në rastin e parë të dokumentuar ndonjëherë në këtë vend. Edhe pse ngordhja e tij ishte një humbje për një specie kaq të rrallë, zbulimi u ka dhënë shkencëtarëve një mundësi unike për të studiuar nga afër një prej krijesave më misterioze të oqeanit. Sipas ekspertëve, peshkaqeni i Groenlandës është vertebrori me jetëgjatësinë më të madhe në botë dhe mund të jetojë deri në 400 vjet, ndërsa disa individë që notojnë sot mund të kenë lindur në kohën e William Shakespeare.

Studiuesit kryen një autopsi të detajuar për të zbuluar më shumë mbi biologjinë e kësaj specieje. Ata ekzaminuan lëkurën, organet e brendshme, zemrën, sytë dhe indet muskulore, duke marrë mostra që do të analizohen në laborator. Lentet e syve do të përdoren për përcaktimin e moshës me metodën e datimit me radiokarbon, ndërsa mostra të tjera do të ndihmojnë në zbulimin e shkakut të vdekjes dhe në kuptimin e mekanizmave që i lejojnë kësaj specieje të jetojë për shekuj.

Një nga zbulimet më interesante lidhet me shikimin. Për shumë vite besohej se peshkaqenët e Groenlandës ishin pothuajse të verbër për shkak të parazitëve që u mbulojnë sytë. Megjithatë, studime të fundit tregojnë se retina dhe strukturat e syrit mbeten funksionale edhe pas më shumë se një shekulli jete, duke u përshtatur në mënyrë të jashtëzakonshme me errësirën e thellësive të Oqeanit Arktik.

Edhe zemra e kafshës ka tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve. Edhe pse kishte shenja të zakonshme plakjeje, si plagë dhe ind mbresor, ajo vazhdonte të funksiononte normalisht. Sipas studiuesve, kjo tregon se peshkaqeni i Groenlandës ka zhvilluar mekanizma biologjikë që e bëjnë rezistent ndaj efekteve të plakjes, një zbulim që mund të ndihmojë edhe kërkimet mbi plakjen te njerëzit.

Pavarësisht madhësisë së tij dhe shpërndarjes së gjerë në Atlantikun Verior dhe ujërat Arktike, shkencëtarët pranojnë se ende dihet shumë pak për këtë specie. Nuk dihet me saktësi ku riprodhohet, sa këlyshë lind apo sa individë ekzistojnë në natyrë. Kjo mungesë informacioni e bën të vështirë mbrojtjen e saj, veçanërisht përballë rrezikut nga rrjetat e peshkimit dhe ndryshimet në ekosistemet detare.

Ekspertët shpresojnë që analizat e vazhdueshme të këtij individi të zbulojnë jo vetëm shkakun e vdekjes, por edhe sekrete të reja mbi një nga krijesat më jetëgjata dhe më enigmatike të planetit, e cila vazhdon të sfidojë njohuritë e shkencës mbi plakjen dhe jetën në thellësitë e oqeanit./ad

Last Updated on 25/07/2026 by Anisa

Një ekspeditë speleologjike në shpellën “Sterra e Kujunxhiut”, pjesë e Parkut Kombëtar të Llogarasë, ka zbuluar një zgavër të re me thellësi rreth 70 metra, pothuajse tërësisht vertikale.

Sipas eksploruesve, në fund të kësaj hapësire është gjetur një grumbull i madh gurësh, i cili dyshohet se ka bllokuar vazhdimin e mëtejshëm të galerisë së shpellës.

Gjatë ekspeditës është konstatuar gjithashtu prania e një numri të madh eshtrash të kafshëve të egra, mes të cilave të derrit të egër, drerit, ujkut, dhelprës dhe specieve të tjera.

Zbulimi pritet të shërbejë si bazë për ekspedita dhe studime të mëtejshme, me qëllim përcaktimin nëse shpella vijon më tej, si dhe dokumentimin e vlerave të saj natyrore dhe speleologjike./ad

Nga Skënder Minxhozi

Ashtu siç pritej, Edi Rama nuk e ndryshoi qeverinë në prag të pushimeve dhe në mes të protestave. Logjika më e thjeshtë të thotë se nuk duhet të ndërhysh në skemën e pushtetit teksa pushteti kontestohet, duke ja dhënë kësisoj dafinat e fitores kundërshtarit. Rama ka vite që e mat me kujdes sesi dhe se kur i duhet të prekë në këtë buton delikat të qeverisjes, prandaj edhe nuk pritej që t’ja jepte simbolikisht kokat e ministrat flamengove dhe protestës. Të paktën jo në momentin aktual kur vetë protesta duket se e ka humbur “dhëmbin e helmatisur” me të cilën mund të kafshonte qeverinë socialiste. Ngjarjet shtyjnë më shumë për nga plazhi sesa nga largimi nga pushteti!

E megjithatë ai kishte vendosur të hidhte diçka në meidanin e protestës. Nuk donte të mungonte në debatin për protestën deri në shtator. Dhe hodhi publikisht ndaj tyre diçka në trajtën mes një premtimi, sfide apo ftese. Metoda Besa, gjetja e fundit e Ramës, kërkon të ndërtojë një hap të parë për një proces komunikimi e dialogu për punët e qeverisjes, projektet e saj zhvillimore, politikat në sektorë të ndryshëm. Jo më një deklarim i thatë e telegrafik ministrash në shkallët e kryeministrisë pas mbledhjes së radhës, por një konsultim “prej vërteti” me grupe interesi, banorë të thjeshtë, biznese e aktorë të tjerë që marrin pjesë apo preken nga këto vendimmarrje.  Duke nisur me Zvërnecin. Qeveria do të flasë me shqiptarët para se të hedhë firmën, këtë premtoi Edi Rama.

Në zulmën e fitores së 11 majit, e cila praktikisht fshiu nga salla e Kuvendit opozitën dhe i dha Ramës një pushtet të madh, të rëndë dhe të panegociueshëm, risku kryesor vinte nga vetë pesha e fitores sesa nga vënia e saj në diskutim nga të tretët. Socialistët erdhën në mandatin e katërt me pushtetin më të madh, në momentin e konsumit më të madh nga vitet e qeverisjes. Këto dy drejtëza diametralisht të kundërta duket se janë në zanafillën e stinës së flamengove. Gota e pushtetit të plotfuqishëm ishte mbushur, prandaj edhe nisi të derdhet.

Rama e kupton fare qartë momentin. Sesi e lexon publikisht atë është jo domosdoshmërisht e njëjta gjë. S’mund të konsiderohet veçse si i tillë reagimi i tij i fundit pasionant dhe duartrokitës edhe për ata që e duan “në burg”. Nga njëra anë kryeministri lëvdoi hapur faktin që të flamengot po e fusnin Shqipërinë në epokën e qeverisjes në bazë të pritshmërive, e jo të ndryshimeve graduale. Nga ana tjetër ai nxorri nga xhepi Besën, një dokument i cili fokusin e ka tek komunikimi me qytetarin, më shumë sesa tek politikat që qeverisja duhet të ndryshojë në drejtim të arritjes së pritshmërive e standarteve. “Ejani flasim” qe ftesa, më shumë sesa “do bëj këtë dhe atë”!

Ky është një afrim gradual i maxhorancës me syrin e ciklonit dhe me atë që duket se është sot lista e krizave që mbajnë peng të tashmen dhe të ardhmen e shqiptarëve. E në të cilën hyjnë me prepotencë jo vetëm komunikimi e empatia që përmendi Rama, por hyn situata ekonomike e qytetarit të thjeshtë, mungesa e perspektivës për një vend pune, për një shtëpi të re kur mbaron studimet, për një mjedis stabël e miqësor ndaj njeriut të thjeshtë dhe për një shtet që përkujdeset për qytetarin e jo që dorovit pak dhjetra prej tyre, apo për institucione që funksionojnë e jo që bëjnë sikur funksionojnë.

Më shumë sesa për komunikim, sot vendi ka nevojë për vendimmarrje të qartë, transparente dhe konform ligjit. Nuk mjafton thjesht menaxhimi i pakënaqesisë publike, duhet zgjidhje e problemeve që formësojnë pakënaqësinë publike.

Dhe në krye të problemeve qëndron, siç e ka përcaktuar dikur Bill Klinton, ekonomia. “It’s the economy, stupid”, shprehej dikur ai në fushatë elektorale. Pa ekonominë kthesa e premtuar e Ramës në raport me shqiptarët mbetet të bjerë në demagogji dhe të jetë gjysmake. Në këto kohë kur Amerika debaton çmimin e karburantit dhe të vezëve, nuk është asfare e tepërt dhe banale të flitet për krizën e çmimeve të mallrave kryesore të konsumit dhe ato të shërbimeve apo të tregut imobiliar. Jeta është bërë e papërballueshme për të rinjtë dhe të moshuarit, për pensionistë dhe invalidë, për banorë të fshatit dhe shtresa të varfëra të qytetit. Është një jetesë që për një pjesë të mirë të shqiptarëve ka formën e një lufte për mbijetesë.

Kjo është epiqendra e krizës që mbush sheshin dhe që bën të rrudhen shumë buzë teksa dëgjojnë termin “elitë politike”. Këtu është burimi madhor që ushqen pakënaqësinë popullore në vend, për pasojë edhe protestën si shprehje publike e saj.

Kemi provuar këto 35 vite se është më kollaj të ndërrojmë politikanët sesa politikat. Në këtë aspekt ndërrimet në qeveri, kurdo që të ndodhin, nuk janë zgjidhje automatike e krizës në Shqipëri. Sepse kurrë më shumë se tani duhet justifikim i besimit popullor me hapa konkrete e jo devijim i vëmendjes së tij.

Ka një kohë per retorikën ka dhe një kohë për premtimin. Ka një kohë për fushatë ka dhe një kohë për aksion dhe rezultate te dukshme. Donald Trump po e konsumon prej një dekade presidencën e tij duke i përzier të dyja. Është një mënyrë për të përballur me retorikë pasojat e luftës në Iran, dosjet Epshtein dhe hendekun e premtimeve te pambajtura. Megjithëse Trump është një modë globale sot, Rama do të bënte gabim fatal të ndiqte symbyllur stilin e tij qeverisës. Nëse kjo qe e mundur kur në skenë nuk ishin shfaqur flamengot, s’është më e mundur të luhet me durimin popullor tani që ky fenomen ka zbritur në shesh dhe po reziston plazhin, botërorin dhe trysninë e kohës.

Rama preku një problem të qenësishëm të maxhorancës, i cili ka të bëjë me komunikimin. Duhet të vijojë me pjesën më të vështirë, atë të masave konkrete për të korrigjuar qeverisjen dhe për të ofruar një më tepër oksigjen dhe shpresë në këtë vapë të nxehtë dhe depresive kur vera papritur është kthyer nga kohë pushimesh në kohë protestash. Ndoshta do ta bëjë këtë në shtator. Të shohim.

Temperaturat e larta dhe në rritje po rrisin kërkesat për të blerë kondicionerë. Me verën që bëhet përvëluese çdo vit e më shumë, mbeten zgjidhja e vetme për të përballuar të nxehtin gati jo-normal të stinës.

Gentian Beqiri, menaxher dyqani, shprehet për A2CNN: “Në krahasim me vitet teksa vapa bënte 5 ditë apo një javë, njerëzit duronin dhe nuk blinin një kondicioner. I nxehti këtë vit ka qenë i papërballueshëm dhe ndaj ka pasur shumë kërkesa që nga qershori për të blerë kondicionerë.”

Në raport me një vit më parë, dyqanet raportojnë gati dyfishim të shitjeve: “Kemi pasur deri në 20 shitje në ditë. Problemi që kemi është i montimit. Kjo për shkak se kanë ikur ata që merren me montimin e kondicionerëve. Ne duam që veç shitjes t’i shkojmë deri në fund shërbimit, te montimi”.

Me vapën e padurueshme nga njëra anë dhe nevojën për të kursyer energji elektrike nga tjetra, menaxheri i një prej dyqaneve që shet kondicionerë në Tiranë, Gentian Beqiri na tregon edhe se çfarë kondicionerësh shqiptarët zgjedhin: “Shumica e klientëve kërkojnë kondicionerë që kursejnë energji. Githashtu kërkojnë çmime mesatare, Kjo pasi edhe Tirana nuk është se ka temperatura shumë të ultta gjatë dimrit ë kondicioneri t kondicioneri të mos funksionojë”.

Të dhënat e Censit të Popullsisë dhe Banesave treguan se vetëm një në katër familje shqiptare kishte kondicionerë në shtëpi. Nga 755 mijë 950 familje në total, vetëm 207 mijë 886 apo 27.5 për qind e totalit kishte mundësinë të ftohej apo ngrohej me kondicionerë./ad

Real Madridi raportohet se është i gatshëm të shqyrtojë largimin e Vinicius Juniorit gjatë kësaj vere, nëse Arsenali e konkretizon interesimin e tij me një ofertë të madhe financiare.

Sipas Daily Mail, bisedimet për rinovimin e kontratës së brazilianit kanë ngecur dhe nuk kanë shënuar asnjë përparim gjatë 12 muajve të fundit.

Vinicius, i cili ka hyrë në sezonin e fundit të kontratës së tij me klubin madrilen, po kërkon një pagë të ngjashme me atë të Kylian Mbappes, futbollistit më të paguar në skuadër, si dhe një bonus të majmë besnikërie. Nga ana tjetër, Real Madridi nuk dëshiron të rrezikojë ta humbasë lojtarin si futbollist të lirë në verën e vitit 2027.

Raporti shton se trajneri Jose Mourinho nuk pritet ta bllokojë një transferim të mundshëm, pavarësisht se e vlerëson shumë cilësinë e Viniciusit.

Portugezi besohet se largimi i brazilianit do ta zgjidhte një problem taktik që kishte shqetësuar edhe paraardhësit e tij, Carlo Ancelottin dhe Xabi Alonson. Sipas raportit, Viniciusi dhe Mbappe preferojnë të luajnë në të njëjtat hapësira të sulmit, ndërsa kontributi i tyre në fazën mbrojtëse është i kufizuar.

Probleme raportohet se ka pasur edhe jashtë fushës. Marrëdhënia mes Viniciusit dhe Mbappes nuk ka qenë ideale, me francezin që, sipas Daily Mail, e konsideronte brazilianin si një nga arsyet që çuan në largimin e Xabi Alonsos.

Gjithçka nisi pasi Vinicius reagoi ashpër ndaj një zëvendësimi, duke krijuar tensione që dobësuan pozitën e trajnerit spanjoll. Alonso u shkarkua më vonë, pavarësisht se Mbappe kishte tentuar ta mbështeste duke luajtur në Superkupën e Spanjës edhe pse nuk ishte plotësisht i gatshëm fizikisht.

Raporti rikujton edhe përplasjen mes Mourinhos dhe Viniciusit pas ndeshjes së play-offit të Ligës së Kampionëve ndaj Benficas.

Mourinho merr vendimin përfundimtar për Vinicius pas interesimit nga Arsenali

Braziliani kishte akuzuar Gianluca Prestiannin për ofendime raciste, ndërsa Mourinho deklaroi pas ndeshjes se nuk mund të konfirmonte versionin e asnjërës palë. Trajneri kritikoi gjithashtu mënyrën se si Viniciusi festoi golin e tij, gjë që nuk u prit mirë nga kampi i futbollistit dhe marrëdhëniet mes tyre mbetën të ftohta.

Me negociatat për kontratën që vazhdojnë të jenë të bllokuara, Real Madridi ka dy alternativa.

Klubi mund t'i plotësojë kërkesat e Viniciusit me një kontratë prej 30 milionë eurosh në sezon, plus një bonus besnikërie prej 15 milionë eurosh, ose ta shesë atë gjatë kësaj vere nëse Arsenali paraqet një ofertë të kënaqshme, duke shmangur kështu rrezikun që ta humbasë pa dëmshpërblim pas skadimit të kontratës./Telegrafi/

Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, ka paralajmëruar se Kryeqyteti do të rishqyrtojë çdo formë të bashkëpunimit dhe mbështetjes institucionale me BIRN Kosovën, pas publikimit të një opinioni me pseudonimin “Lule Gjeli” në Kallxo.com.

Rama ka kërkuar nga BIRN Kosova, Kallxo.com, Internews Kosova dhe drejtoresha Jeta Xharra sqarime për autorin e opinionit, kohën dhe natyrën e bashkëpunimit, si dhe nëse autori është paguar për publikimet.

Ai ka kërkuar që sqarimet të bëhen publike deri të hënën, duke paralajmëruar ndërprerjen e bashkëpunimit institucional nëse përgjigjet nuk i përmbushin, sipas tij, standardet e transparencës.

Kërkohet hetime për profilet e dyshuara të rreme në Facebook

Ndërkohë, Kallxo.com ka sqaruar se opinioni me pseudonimin “Lule Gjeli” është publikuar më 27 gusht 2020, me kërkesë të autorit, identiteti i të cilit, sipas mediumit, nuk është i panjohur për redaksinë.

Kallxo.com ka deklaruar se, përveç publikimit të këtij opinioni, nuk ka pasur bashkëpunim tjetër me autorin apo me profilin “Lule Gjeli”, ndërsa ka mohuar se autori është paguar për publikimin.

Mediumi ka shtuar se ka verifikuar si të rreme dhjetëra postime të faqes “Lule Gjeli” dhe se edhe vetë Kallxo.com është sulmuar nga ky profil.

Senatori brazilian Flávio Bolsonaro, djali i ish-presidentit Jair Bolsonaro, u konfirmua të shtunën si kandidati presidencial i Partisë Liberale të babait të tij, duke krijuar një sfidë kundër presidentit aktual Luiz Inácio Lula da Silva në zgjedhjet e tetorit.

"Gjaku i Bolsonaros rrjedh këtu", tha ai në konventën e partisë në São Paulo, ndërsa respektoi babain e tij, i cili po vuan një dënim me 27 vjet burg për komplotimin e një grushti shteti pas humbjes së tij në zgjedhjet e vitit 2022, transmeton Telegrafi.

Bolsonaro i ri përballet me një fushatë të vështirë, pa një kandidat për zëvendëspresident të zgjedhur ende dhe mbështetje të kufizuar nga partitë e qendrës që ndihmuan të atin të fitonte në vitin 2018. Disa figura kyçe munguan në konventë, përfshirë njerkën e tij Michelle Bolsonaro, një zë i shquar midis votuesve ungjillorë.

Flávio Bolsonaro mori mbështetje nga Presidenti argjentinas Javier Milei dhe një mesazh mbështetjeje nga kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, ndërsa ai kërkon mbështetje të mëtejshme nga aleatët e presidentit të SHBA-së Donald Trump.

Fushata e tij ka pësuar tashmë pengesa, duke përfshirë kritikat për kërkesën e tij për fonde nga një bankier i burgosur për të financuar një film për babain e tij dhe reagimet negative pas kërkimit të mbështetjes së SHBA-së, ndërsa Uashingtoni vendosi tarifa më të larta për eksportet braziliane.

Jair Bolsonaro u shfaq në këtë aktivitet përmes një videoje të gjeneruar nga inteligjenca artificiale, ndërsa ai mbetet nën arrest shtëpiak dhe i është ndaluar të bëjë deklarata publike.

Flávio Bolsonaro akuzoi Lulën dhe Gjykatën Supreme të Brazilit se kanë synuar familjen e tij, duke i paraqitur zgjedhjet si një betejë për të ardhmen e vendit.

Partia e Punëtorëve e Lulës pritet të konfirmojë zyrtarisht kandidaturën për rizgjedhje të presidentit 80-vjeçar më 2 gusht. /Telegrafi/

Zjarrfikësit po përpiqen të përmbajnë zjarret në jugperëndim të Francës, ndërsa erërat e forta i shtyjnë flakët drejt qytetit të Bordeaux, me një zyrtar që thotë se "janë larg kontrollit të zjarrit".

Më shumë se 250,000 njerëz në Francë dhe Spanjë kanë ikur nga zjarret që kanë shpërthyer prej ditësh, pasi erërat dhe temperaturat e larta pengojnë përpjekjet për t'i mbajtur ato nën kontroll.

Gjatë natës, shtatë qytete në perëndim të Bordeaux u njoftuan të evakuonin banorët, transmeton Telegrafi.

Në Spanjë, ku është shpallur gjendje e jashtëzakonshme, një ndryshim në kushtet e motit ka ndihmuar zjarrfikësit jashtë Madridit.

Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez pranoi se ka "kohë të ndërlikuara përpara". Ndërkohë, autoritetet në València konfirmuan vdekjen e një burri në një zjarr.

Burri, që besohet të jetë rreth të 70-ave, u gjet i vdekur në makinën e tij nga zjarrfikësit ndërsa shuanin një zjarr në përroin Salt de l'Aigua në Manises, sipas raporteve të mediave lokale.

Në Francë, rreth 200,000 njerëz janë evakuuar në rajonet jugperëndimore të Gironde dhe Landes.

Franca ka mobilizuar ushtrinë e saj për të ndihmuar në reagim dhe përforcime shtesë nga ushtria janë dërguar për të ndihmuar zjarrfikësit, duke pastruar shkurret dhe duke krijuar zona zjarri.

Një çift britanik që po pushonte në Bordeaux tha se vunë re se flakët u përkeqësuan të premten në mbrëmje, ndërsa zjarri po afrohej.

"Rreth orës shtatë mund të nuhasje tym. Mendonim se dikush po bënte barbeque", tha Maisie për BBC Newsbeat nga shtëpia e tyre me qira për pushime.

Partneri i saj, Caleb, tha se hiri tani ka mbuluar pishinën në shtëpi dhe ua ka nxirë këmbët kur ecin jashtë.

Tymi "të godet menjëherë në mushkëri", shtuan ata.

Aty pranë, në Saint-Aubin-de-Médoc, banorët që po evakuoheshin thanë se situata ishte "stresuese", me një vendas që e përshkroi atë një "katastrofë".

Etapa e fundit e Turit të Francës, që do të zhvillohet të dielën, është shkurtuar nga 133 km në 89 km në mënyrë që forcat e sigurisë të mund të ridislokohen në zonat e prekura nga zjarret, thanë organizatorët dhe policia.

Presidenti francez Emmanuel Macron do të mbajë një takim urgjent me ministrat, ndërsa rreth 30 zjarre shpërthejnë në të gjithë vendin - një situatë që qeveria e quajti krejtësisht të paprecedentë.

Në Spanjë, zjarret vazhduan pranë Madridit, por qeveria rajonale tha se kishte pasur disa përparime.

"Ndryshimi i kushteve të motit - më pak erë, lagështi më e lartë dhe temperaturë më e ulët - i ka ndihmuar shumë luftës kundër zjarreve në pyje, të cilat kanë përparuar pak dhe kanë rënë në intensitet", shkroi ajo në X.

Duke folur nga Cenicientos, në jugperëndim të Madridit, kryeministri Sánchez tha: "Tani për tani, kemi një dritare mundësie për t'u përballur me zjarret, për të mbrojtur dhe shpëtuar jetë dhe për të provuar në mënyrë efektive të kontrollojmë zjarrin".

"Është e vërtetë që temperaturat kanë rënë pak. Por era po e vështirëson ende situatën dhe mund të ketë edhe stuhi", shtoi Sanchez

Që nga shpërthimi i zjarreve në Spanjë, gati 60,000 njerëz janë evakuuar nga rajonet e Madridit dhe Ávilës, ndërsa më shumë se 28,000 mbeten të mbyllur në shtëpitë e tyre, sipas Ministrisë së Brendshme të Spanjës.

Presidentja rajonale e Madridit, Isabel Díaz Ayuso, e përshkroi situatën si "zjarri më i keq në historinë e rajonit".

Sánchez tha se 130,000 hektarë tokë ishin djegur në Spanjë deri më tani këtë vit, përpara një mesatareje vjetore prej 100,000 hektarësh për vendin gjatë dekadës së fundit.

Ministri i Brendshëm i Francës, Laurent Nuñez, tha se 98,000 hektarë janë djegur në të gjithë vendin që nga fillimi i vitit 2026.

Ndërkohë, në Itali, më shumë se 350 zjarre - përfshirë 10 flakë të mëdha - shpërthyen në ishullin e Sicilisë, tha të mërkurën kreu i Mbrojtjes Civile Siciliane, duke nxitur evakuime.

Një incident i madh u deklarua gjithashtu nga shërbimet e emergjencës në Skoci të premten në mbrëmje, ndërsa ato vazhdojnë të merren me një zjarr të madh në Parkun Kombëtar Cairngorms që ka qenë duke u djegur për 10 ditë.

Hadja Lahbib, komisionerja e BE-së për menaxhimin e krizave, tha se ka të ngjarë që dëmet nga zjarret në Evropë të tejkalojnë rekordet e mëparshme.

Ajo tha se zjarret kishin filluar më herët gjatë vitit kur, në prill, Holanda aktivizoi mekanizmin e mbrojtjes civile të BE-së, i cili shkakton mbështetje dhe përforcime nga vendet e tjera.

Lahbib i tha BBC-së: "Vitin e kaluar, një milion hektarë u dogjën gjatë verës dhe kështu presim të përballemi me një tjetër rekord historik dhe të trishtueshëm sepse sezoni ka filluar më herët gjatë vitit".

Ajo gjithashtu paralajmëroi se ka të ngjarë të ketë më shumë shpërthime ndërsa vera vazhdon.

"Parashikuesit parashikojnë, për fat të keq, një valë tjetër të nxehti, kështu që mund të presim zjarre të tjera", shtoi Lahbib.

Franca ka aktivizuar mekanizmin e mbrojtjes civile dhe do të marrë bombardues uji, të përbërë nga tre aeroplanë Canadair nga Kroacia dhe dy Air Tractors nga Portugalia, si dhe helikopterë Black Hawk nga Republika Çeke dhe Sllovakia, dhe 40 anëtarë të një ekipi rumun për zjarrfikësit në pyje.

Presidentja e Komisionit të BE-së, Ursula von der Leyen, tha se 11 aeroplanë dhe helikopterë janë dërguar gjithashtu në Francë dhe Spanjë nga flota e zjarrfikësve të BE-së. /Telegrafi/

Boksieri shqiptar i kategorisë së rëndë, Kristian Prenga, do të ngjitet sonte në ring për sfidën më të madhe të karrierës së tij, ku do të përballet me ish-kampionin e botës, Anthony Joshua.

Dueli do të zhvillohet në Arabinë Saudite, në një mbrëmje të madhe boksi ku vëmendja do të jetë te rikthimi i britanikut në ring.

Për Joshuan, kjo përballje ka një rëndësi të veçantë, pasi shërben si përgatitje dhe test para superduelit të shumëpritur me Tyson Furyn, i planifikuar të zhvillohet në fund të këtij viti.

Përtej një dueli boksi: Pse përballja me Anthony Joshuan ka rëndësi jetike për Prengën

Britaniku hyn në këtë sfidë si favorit i madh, por Prenga ka përpara një mundësi të artë për të treguar vlerat e tij në skenën më të madhe të boksit botëror.

Sipas raportimeve nga mediat britanike, programi i mbrëmjes mund të pësojë vonesa për shkak të dueleve paraprake, ndërsa përballja mes Kristian Prengës dhe Anthony Joshuas pritet të nisë rreth orës 00:00 sipas kohës lokale në Kosovë.

Për boksierin shqiptar kjo është një natë që mund t’i ndryshojë karrierën, pasi një paraqitje e fortë ndaj një emri si Joshua do ta vendoste atë në qendër të vëmendjes ndërkombëtare./Telegrafi/