Senatorja amerikane Jeanne Shaheen, anëtare e lartë e Komitetit të Senatit për Marrëdhënie me Jashtë, së bashku me anëtarët demokratë pakicë të këtij komiteti, kanë publikuar një raport të ri që shqyrton qasjen e administratës së presidentit Donald Trump ndaj Kinës.

Raporti trajton edhe ndikimin e Kinës në Ballkan.

Raporti i pakicës së demokratëve në Komitetin e Senatit të SHBA-së për Marrëdhënie me Jashtë ngre shqetësime për zgjerimin e ndikimit ekonomik të Kinës në Ballkanin Perëndimor, duke përfshirë edhe Shqipërinë, në një kohë kur – sipas raportit – është dobësuar koordinimi strategjik i Shteteve të Bashkuara me aleatët në rajon.

Sipas raportit, Kina ka zgjeruar ndjeshëm praninë e saj ekonomike në vende si Shqipëria, Serbia dhe Mali i Zi.

Sipas dokumentit, braktisja e koordinimit me aleatët dhe mesazhet e përziera të administratës Trump për Kinën, si dhe zbutja e qasjes ndaj llogaridhënies në rajon, reflektojnë një tërheqje më të gjerë nga aleancat dhe institucionet që kanë mbështetur për dekada sigurinë e SHBA-së dhe Evropës.

“Si rezultat, Kina ka zgjeruar gjurmën e saj ekonomike në të gjithë rajonin – veçanërisht në Shqipëri, Serbi dhe Mal të Zi. Shqipëria prej kohësh krenohet se është një nga vendet më pro-amerikane në botë. Megjithatë, ndërsa tregtia me Shtetet e Bashkuara ka rënë, lidhjet tregtare me Kinën janë zgjeruar”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave të cituara në dokument, në nëntë muajt e parë të vitit 2025 importet e Shqipërisë nga Kina u rritën me 23.5 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024, duke reflektuar ndryshime në trajektoren e flukseve tregtare dypalëshe.

Raporti thekson gjithashtu se Serbia ka kompensuar uljen e varësisë nga Rusia duke rritur lidhjet ekonomike me Kinën.

“Serbia ka kompensuar varësinë e saj të reduktuar nga Rusia duke rritur lidhjet ekonomike me Kinën, gjë që është gjithashtu strategjikisht e rëndësishme për mbështetjen e Kinës ndaj qëndrimit të Serbisë për Kosovo në institucionet shumëpalëshe. Duke dobësuar partneritetin transatlantik, duke sinjalizuar tolerancë për sjellje autoritare dhe duke ia lënë hapësirën ekonomike dhe politike Pekinit dhe Moskës, administrata Trump ka krijuar kushte për zgjerimin e ndikimit të tyre”, thuhet në raport.

Dokumenti trajton edhe rolin e Millennium Challenge Corporation (MCC) si një instrument të rëndësishëm të SHBA-së për të ofruar alternativa ndaj financimit kinez në kuadër të iniciativës Belt and Road Initiative.

Sipas raportit, administrata Trump ndërpreu disa programe të MCC-së.

“Edhe aty ku projektet e MCC u lejuan më vonë të vazhdonin, përfshirë Nepalin dhe Kosovën, ndërprerja në mes të fazës së zbatimit rriti kostot e projekteve, ndërpreu implementimin dhe minoi besimin në besueshmërinë e angazhimit të SHBA-së”, thuhet në raport.

Sipas raportit e autorëve, në shumë raste pasiguria rreth të ardhmes së MCC-së i detyroi qeveritë partnere të kërkonin alternativa për financim, duke i shtyrë disa prej tyre më pranë Kinës. /Telegrafi/.

Drejtori i Përgjithshëm i Administratës Tatimore të Kosovës (ATK), Mentor Hyseni, ka theksuar se mosveprimi i institucioneve ndaj bizneseve që shmangin tatimet mund të ndikojë negativisht edhe tek bizneset që operojnë në mënyrë të rregullt.

Në një diskutim në “Përballje Podcast”, ai tha se konkurrenca jolojale krijon presion mbi bizneset që i përmbushin obligimet tatimore.

“Mosveprimi i një institucioni publik si ATK-ja mund të ndikojë që edhe bizneset e përgjegjshme të bëhen të papërgjegjshme”, tha Hyseni shkruan Telegrafi.

Sipas tij, kjo situatë është e dukshme sidomos në rastet kur disa biznese në të njëjtën zonë nuk paguajnë tatimet.

“Është tipike te konkurrenca jolojale. Nëse një biznes operon në të njëjtën rrugë, për shembull një kafiteri apo restorant, dhe dy të tjera nuk paguajnë, atëherë bie motivimi i atij biznesi që paguan”, deklaroi ai.

ATK paralajmëron: Në vitin 2026 sektori i ndërtimit në fokus të vizitave

Hyseni theksoi se në këto raste krijohet përshtypja se shmangia e tatimeve është mënyra më e lehtë për të mbijetuar në treg.

“Thotë se rruga më e mirë është me iu shmang shtetit. Nëse fiton edhe një pjesë të vogël të fitimit, për disa mund të duket e mjaftueshme”, shtoi ai.

Për të adresuar këtë problem, ATK ka nisur një projekt në nivel të gjithë territorit të Kosovës për identifikimin e bizneseve të paregjistruara.

“Në këtë aspekt kemi filluar një projekt të përgjithshëm në gjithë Kosovën që e quajmë projekti i stikersave”, tha Hyseni.

- YouTube www.youtube.com

Sipas tij, përmes këtij projekti identifikohen bizneset e regjistruara dhe ato që operojnë pa regjistrim.

“Fillimisht vendosim stikera te bizneset që janë të regjistruara, për të validuar regjistrimin dhe fiskalizimin e tyre. Pastaj identifikojmë edhe bizneset që operojnë pa regjistrim”, deklaroi ai, shruan Telegrafi.

Hyseni bëri të ditur se ATK ka bërë thirrje që bizneset të regjistrohen para fillimit të kontrolleve në terren.

“ATK fillon me kontrollin në terren në gjithë territorin e Kosovës, regjistroni biznesin dhe mos paguani ndëshkimin prej 500 euro”, tha ai./Telegrafi/.