Shoqëria civile në Kosovë ka kaluar nëpër tri etapa të dallueshme zhvillimi, të cilat reflektojnë drejtpërdrejt rrethanat politike, shoqërore dhe institucionale të vendit.

Nga organizimi për mbijetesë në vitet ’90, te rindërtimi pas luftës dhe sfidat aktuale të polarizimit e krizës së fondeve, sektori civil ka ndryshuar vazhdimisht formë dhe rol.

Në “Përballje Podcast”, aktivisti i shoqërisë civile Taulant Hoxha theksoi se shoqëria civile duhet parë si një infrastrukturë shoqërore që i përgjigjet gjithmonë kohës në të cilën vepron.

“Si infrastrukturë shoqërore, gjithmonë shoqëria civile është përgjigje ndaj rrethanave të kohës dhe i reflekton nevojat e kohës”, u shpreh ai shkruan Telegrafi.

Vitet ’90: Shoqëria civile si mekanizëm mbijetese

Sipas Hoxhës, cili ka qenë edhe drejtor në KCSF, në vitet nëntëdhjetë shoqëria në Kosovë iu përgjigj rrethanave të një okupimi klasik dhe të një aparteidi, ku nevoja kryesore ishte organizimi për mbijetesë.

“Në vitet nëntëdhjetë, shoqëria jonë i është përgjigjur rrethanave të një okupimi klasik, të një aparteidi, dhe nevojat kanë qenë për ta organizuar shoqërinë për mbijetesë. Si e tillë, shoqëria e Kosovës ka prodhuar një nga format më unike të organizimit të shoqërisë civile”, theksoi ai.

Ai shtoi se pothuajse e gjithë shoqëria kosovare ishte e organizuar në forma të ndryshme të shoqërisë civile, sidomos pas largimeve kolektive nga institucionet në fillim të viteve ’90.

“Gati gjithë shoqëria kosovare ka qenë e organizuar në formë të shoqërisë civile prej fundit të viteve ’80 dhe fillimit të viteve ’90, sidomos pas largimeve kolektive nga institucionet dhe vendet e punës në vitin 1991 e tutje”, tha Hoxha.

Si shembuj konkretë, ai përmendi rrjetet humanitare dhe organizatat që mbështetën popullsinë gjatë asaj kohe.

“Shoqata humanitare ‘Nënë Tereza’ kishte një rrjet të jashtëzakonshëm për shpërndarje të ndihmës humanitare, por shumë shpejt edhe të klinikave të vogla e pikave shëndetësore gjithandej Kosovës për t’i ofruar shërbime shëndetësore popullsisë, çka ka qenë jashtëzakonisht e rëndësishme”, deklaroi ai.

Po ashtu, ai theksoi rolin e Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut në dokumentimin e shkeljeve sistematike nga regjimi serb, si dhe ekzistencën e lëvizjeve sindikale dhe të rezistencës paqësore politike.

“Ka pasur lëvizje të ndryshme sindikale, si dhe vetë rezistenca paqësore politike, e cila në njëfarë forme ishte gjysmë organizim i shoqërisë civile, pasi nuk e kishte drejtpërdrejt pushtetin efektiv”, theksoi Hoxha.

Pas luftës – deri në vitin 2008: Rindërtim dhe institucionalizim

Pas përfundimit të luftës, shoqëria civile hyri në një fazë të re, të karakterizuar nga rindërtimi, ndihma emergjente dhe ndërtimi i institucioneve. Kosova, e shkatërruar dhe nën administrim ndërkombëtar, përfitoi një infuzion të madh financiar nga donatorët ndërkombëtarë.

Në këtë periudhë, organizatat joqeveritare u bënë forma dominante e organizimit civil, duke ofruar strukturë për menaxhimin e fondeve dhe raportimin ndaj donatorëve. Sipas Hoxhës, kjo ishte një fazë e domosdoshme për stabilizimin e vendit dhe përgatitjen për shtetndërtim.

- YouTube www.youtube.com

Nga viti 2008 deri sot: Mbikëqyrje, polarizim dhe ripozicionim

Me shpalljen e pavarësisë, fokusi i shoqërisë civile u zhvendos drejt ligjbërjes, politikëbërjes dhe monitorimit të institucioneve.

“Me ndërtimin e shtetit u hapën edhe hapësira për keqpërdorime, prandaj mbikëqyrja u bë e domosdoshme”, tha Hoxha.

Megjithatë, vitet e fundit sektori po përballet me polarizim shoqëror, dominim të agjendave ditore në media dhe rënie të fondeve ndërkombëtare. Përkundër kësaj, ai thekson se shoqëria civile nuk është në zhdukje.

“Shoqëria civile është gjithmonë produkt i rrethanave. Ajo do të ekzistojë sa herë që qytetarët angazhohen për interesin e tyre”, përfundoi Hoxha./Telegrafi/.

Roli i shoqërisë civile është jashtëzakonisht i rëndësishëm në Kosovë në të gjitha etapat.

Shoqëria civile ka qenë historikisht një nga shtyllat kryesore të organizimit shoqëror, duke luajtur rol kyç në mbrojtjen e interesit publik, dokumentimin e shkeljeve të të drejtave të njeriut dhe mbikëqyrjen e pushtetit.

Nga vitet ’90, kur qytetarët u vetorganizuan për mbijetesë nën okupim, e deri në periudhën e pasluftës dhe shtetndërtimit, sektori civil ka reflektuar drejtpërdrejt rrethanat politike dhe shoqërore të vendit, ka deklaruar aktivisti i këtij sektori, Taulant Hoxha.

Në “Përballje Podcast”, Hoxha, ish-drejtor ekzekutiv i KCSF-së, ka theksuar se shoqëria civile nuk duhet parë si një sektor i ndarë nga shoqëria, por si një hapësirë e gjerë ku përfshihen individë, nisma joformale dhe organizata që veprojnë jashtë pushtetit politik, biznesit dhe interesave familjare.

- YouTube www.youtube.com

“Shteti, biznesi dhe familja janë tri fusha të ndara. Çdo veprim shoqëror që nuk i takon këtyre, hyn në domenin e shoqërisë civile”, thekson Hoxha në “Përballje Podcast” me kryeredaktorin e Telegrafit, Muhamet Hajrullahu.

Ai ka nënvizuar se aktivizmi qytetar fillon nga nivelet më të vogla, nga një lagje apo komunitet lokal, e jo domosdoshmërish nga organizatat e mëdha.

Tri etapat e shoqërisë civile – nga mbijetesa te shtetndërtimi dhe mbikëqyrja

Sipas Hoxhës, në vitet ’90 shoqëria civile në Kosovë ishte pothuajse e barabartë me vetë shoqërinë, pasi qytetarët u organizuan për arsim paralel, shëndetësi, ndihmë humanitare dhe dokumentim të dhunës. Pas luftës, fokusi u zhvendos në rindërtim, pajtim dhe ndërtim institucionesh, ndërsa OJQ-të u shndërruan në mekanizmin kryesor për kanalizimin e fondeve ndërkombëtare.

"Me konsolidimin e institucioneve pas shpalljes së pavarësisë, një pjesë e madhe e shoqërisë civile u profilizua në fusha si ligjbërja, politikëbërja dhe lufta kundër korrupsionit. “Ishte e domosdoshme mbikëqyrja, sepse me ndërtimin e shtetit u hapën edhe hapësira për keqpërdorime”, thekson ai, shkruan Telegrafi.

Tulant Hoxha në Përballje Podcast me kryredaktorin e Telegrafit, Muhamet HajrullahuFoto: RIdvan Slivova

Polarizimi dhe kriza e besimit

Megjithatë, vitet e fundit sektori po përballet me sfida të reja. Hoxha vlerëson se polarizimi shoqëror, dominimi i agjendave ditore në media dhe reduktimi i hapësirës për debat të thelluar kanë ndikuar drejtpërdrejt edhe në rolin e shoqërisë civile.

“Hapësira publike është uzurpuar nga një numër shumë i vogël njerëzish që flasin për gjithçka. Kjo e vështirëson që zërat profesionalë të shoqërisë civile të dëgjohen”, thotë ai, duke shtuar se shumë ekspertë hezitojnë të dalin publikisht për shkak të keqpërdorimit të deklaratave dhe mungesës së integritetit në debatin medial.

Fondet bien, por shoqëria civile nuk vdes

Ndërprerja ose zvogëlimi i fondeve nga donatorë ndërkombëtarë, përfshirë USAID-in, ka krijuar vështirësi serioze për shumë organizata. Megjithatë, Hoxha thekson se shoqëria civile nuk varet nga fondet, por nga qytetarët.

“Shoqëria civile nuk vdes pa fonde. Ajo vdes pa qytetarë dhe pa angazhim qytetar”, deklaron ai, duke theksuar nevojën për rikthim të pronësisë qytetare mbi aktivizmin, ndërtim të hapësirave komunitare dhe sigurim të fondeve vendore, përfshirë bizneset dhe individët e pasur.

Ripozicionim, jo zhdukje

Sipas Hoxhës, shoqëria civile në Kosovë nuk është në zhdukje, por në një fazë ripozicionimi. Për herë të parë pas shumë vitesh, po shfaqen gjithnjë e më shumë nisma që vijnë nga poshtë-lart, të udhëhequra nga vetë komunitetet dhe jo të diktuara nga donatorët.

“Është një proces që kërkon kohë, strategji dhe bashkëpunim. Nëse organizatat hyjnë në luftë për mbijetesë kundër njëra-tjetrës, humbin të gjithë. Zgjidhja janë koalicionet dhe ndarja e qartë e roleve”, përfundon ai.

Ai ka folur edhe për të ardhmen e shoqërisë civile në Kosovë, rolin e OJQ-ve dhe mbështetjen e donatorëve nga shumë shtete në nivel global, duke filluar nga SHBA-ja, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Zvicra, Suedia, Japonia, Franca, Luksemburgu e shumë shtete të tjera anëtare të Bashkimit Evropian dhe më gjerë. /Telegrafi/

Gjendja financiare, mungesa e stafit dhe e fondeve për ngritjen e kapaciteteve të mediave të komuniteteve në Kosovë paraqesin pengesa serioze për zhvillimin profesional dhe funksionimin normal të tyre.

Kështu ka deklaruar Lendrit Qeli, Drejtor Ekzekutiv i organizatës joqeveritare “Prosperiteti” në Gjakovë, në “Përballje Podcast”, duke ngritur shqetësime për kapacitetet e kufizuara të redaksive të komuniteteve edhe në transmetuesin publik.

Sipas tij, mungesa e hapësirës së mjaftueshme për komunitetet joshumicë në mediat publike po ndikon drejtpërdrejt në informimin e qytetarëve dhe në trajtimin e problemeve reale me të cilat ata përballen çdo ditë.

“Redaksitë e komuniteteve rom, ashkali dhe egjiptian kanë shumë pak minutazh dhe kapacitete shumë të kufizuara për t’i trajtuar problemet reale të komuniteteve”, tha Qeli, shkruan Telegrafi.

- YouTube www.youtube.com

Ai theksoi se në disa raste redaksitë funksionojnë vetëm me dy persona, gjë që e bën të pamundur mbulimin e ngjarjeve në gjithë territorin e Kosovës.

“Me dy persona nuk mundesh me qenë njëkohësisht gazetar, kameraman, montazher dhe me mbulu gjithë territorin,” u shpreh ai.

Sipas Qelit, kjo situatë krijon pabarazi të dukshme mes komuniteteve dhe cenon të drejtën kushtetuese për informim.

“Nuk është e drejtë që një komunitet të ketë kanal të dedikuar, ndërsa komunitetet e tjera vetëm 15 minuta në javë,” përfundoi ai. /Telegrafi/.

Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Pirro Vengu, ka shkruar për takimin e ministrave të Mbrojtjes që po mbahet në selinë e NATO-s në Bruksel.

Vengu ka deklaruar se, në vijim të Samitit të Hagës, ku u vendosën objektiva të reja mbi një lexim realist të mjedisit të sigurisë, diskutimet sot fokusohen në përshtatjen operacionale të NATO-s, vendimmarrje më të shpejtë dhe shpërndarje më të balancuar të barrës së sigurisë mes aleatëve.

“Vendimi për dislokimin e operacionit Arctic Sentry përreth Groenlandës konfirmon se siguria euro-atlantike është e pandashme: nga veriu strategjik deri në Mesdhe. Në këtë kuadër, forcimi i pozicionimit të Aleancës në krahun juglindor mbetet po aq thelbësor”, ka thënë Vengu.

Sipas tij, Shqipëria i njeh detyrat e saj dhe i përkthen ato në investime konkrete për sigurinë e vendit dhe të mbarë rajonit.

Ndryshe, sot po mbahet takimi i ministrave të Mbrojtjes të Aleancës, ku në fokus janë çështjet e sigurisë, rritja e kapaciteteve të NATO-s, mbështetja për Ukrainën dhe buxheti shtesë për mbrojtjen.

Siguria, mbrojtja dhe Ukraina: Ministrat e NATO-s mblidhen në Bruksel, mesazhe edhe për Ballkanin

Sipas zyrtarëve të NATO-s, Ballkani Perëndimor mbetet një rajon me rëndësi strategjike për Aleancën. /Telegrafi/

Ministrat e Mbrojtjes të vendeve anëtare të NATO-s janë mbledhur sot në selinë e NATO-s në Bruksel për të diskutuar çështje që lidhen me Aleancën dhe të ardhmen e saj. Takimi kryesohet nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte.

Temat kryesore të diskutimit janë mbrojtja, Ukraina dhe e tema tjera.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar dje se ministrat po takohen në selinë e NATO-s ndërsa Aleanca përgatitet për Samitin në Ankara.

“Kur udhëheqësit të mblidhen në Turqi në korrik, ne do të mbështetemi në vendimet historike të marra në Samitin e Hagës vitin e kaluar. Atje, aleatët ranë dakord të sigurojnë që NATO të jetë një Aleancë më e fortë dhe më e drejtë – duke përfshirë rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2035 dhe rritjen e ndjeshme të industrive tona të mbrojtjes. Mezi pres të dëgjoj nga ministrat se si po zbatohen këto vendime dhe si po kontribuon secili për sigurinë tonë të përbashkët”, ka deklaruar kreu i Aleancës Veri-Atlantike shkruan Telegrafi.

Foto: NATO

Ai shtoi se në këtë takim do të diskutohet edhe mënyra se si aleatët po planifikojnë rritje të mëtejshme të shpenzimeve të mbrojtjes, duke siguruar një rrugë të besueshme drejt objektivit të përbashkët.

“Ndërsa aleatët investojnë më shumë, është thelbësore që aftësitë e nevojshme të jenë të disponueshme për t’u blerë. Ne po forcojmë bazën tonë industriale të mbrojtjes. Duhet të prodhojmë më shumë – më shumë mbrojtje ajrore, më shumë municione dhe zinxhirë furnizimi më të fortë në të gjithë Aleancën. Duhet të lëvizim më shpejt, duke adoptuar teknologji të reja, duke përshpejtuar prokurimin dhe duke siguruar që industria e mbrojtjes të ofrojë me shpejtësi dhe në shkallë të gjerë”, ka thënë ai.

Rutte theksoi gjithashtu se është arritur progres në ndarjen e përgjegjësive brenda Strukturës së Komandës së NATO-s.

“Vetëm javën e kaluar, aleatët ranë dakord për një shpërndarje të re të posteve të oficerëve të lartë, me aleatët evropianë që marrin më shumë përgjegjësi – përfshirë edhe anëtarët më të rinj të NATO-s. Ky është një lajm i mirë. Ne po e bëjmë këtë së bashku, duke rishpërndarë rolet në mënyrë që të kenë kuptim për të gjithë të përfshirët.”

Ai bëri të ditur se gjatë takimit do të diskutohet edhe mbështetja për Ukrainën.

“Ministrave do t’u bashkohet Ministri i ri i Mbrojtjes i Ukrainës, Mykhailo Fedorov, dhe do të diskutojmë se si aleatët mund ta rrisin dhe ta bëjnë më efektive mbështetjen për Ukrainën. Do të na bashkohet edhe Bashkimi Evropian, i cili është një partner thelbësor për NATO-n. Bashkëpunimi ynë, përfshirë mbështetjen për Ukrainën, është thelbësor për sigurinë tonë të përbashkët.”

Ballkani Perëndimor, Rutte pret llogaridhënie për Banjskën nga Serbia

Shefi i NATO-s, Rutte ka deklaruar gjithashtu se NATO po i ndjek nga afër zhvillimet në Ballkanin Perëndimor, përfshirë Kosovën.

Duke folur para gazetarëve në Bruksel, ai theksoi se NATO është në pritje të llogaridhënies nga Beogradi zyrtar për ngjarjet në Banjskë të vitit 2023.

Shefi i NATO-s: Jemi në pritje të llogaridhënies nga Beogradi për ngjarjet në Banjskë

Rutte nënvizoi se Aleanca vazhdon ta monitorojë nga afër situatën e sigurisë në rajon.

Foto: NATO

Ndërkohë, një zyrtar i NATO-s deklaroi për gazetarët nga Ballkani se Aleanca po i kushton vëmendje të shtuar rajonit, duke marrë parasysh trendet shqetësuese të viteve të fundit, dhe se udhëheqësit lokalë mbajnë përgjegjësi të madhe për stabilitetin.

Sipas zyrtarëve të NATO-s, është e qartë se zgjidhja “nuk është ushtarake, por përmes dialogut politik”.

"Duam të shohim progres në dialogun Kosovë–Serbi", zyrtari i NATO-s: Përgjegjësia e liderëve është kyçe për stabilitetin në Ballkan

“NATO mbështet dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës nën udhëheqjen e BE-së dhe shpreson që së shpejti të ketë lëvizje dhe progres, pasi kjo është me rëndësi kyçe për stabilitetin afatgjatë në rajon. Nuk varet vetëm nga bashkësia ndërkombëtare, por edhe nga liderët në rajon që të ndërmarrin hapat e nevojshëm për një zgjidhje të qëndrueshme.”

NATO Secretary General - Doorstep statement at Defence Ministers Meeting, 12 FEB 2026 www.youtube.com

Sipas zyrtarëve të NATO-s, Ballkani Perëndimor mbetet një rajon me rëndësi strategjike për Aleancën./Telegrafi/.

Rajoni i Ballkanit Perëndimor ka rëndësi të madhe për Aleancën Veri-Atlantike (NATO-n). NATO ka misionin e saj më të madh ushtarak në Kosovë (KFOR) dhe është e pranishme edhe në vende të tjera të Ballkanit.

Një zyrtar i NATO-s ka deklaruar se Aleanca po i kushton vëmendje të shtuar rajonit të Ballkanit Perëndimor, veçanërisht duke marrë parasysh trendët shqetësues të viteve të fundit, duke theksuar se udhëheqësit lokalë mbajnë përgjegjësi të madhe për stabilitetin e rajonit.

“Ne shohim disa trende shqetësuese në rajon, veçanërisht në vitet e fundit, të cilat kërkojnë monitorim të kujdesshëm të zhvillimeve”, tha një zyrtar gjatë një takimi me gazetarët e Ballkanit Perëndimor në Bruksel, shkruan Telegrafi.

Dialogu Kosovë–Serbi dhe Ballkani Perëndimor

Sipas zyrtarëve të NATO-s, qëndrimi i Aleancës është i qartë: angazhimi ndaj Ballkanit Perëndimor mbetet i fortë dhe i palëkundur, dhe nuk do të lejohet krijimi i një boshllëku sigurie në rajon.

“NATO dhe aleatët vazhdojnë të kërkojnë llogaridhënie të plotë për ata që janë përgjegjës për sulmet ndaj KFOR-it në maj 2023 dhe për autorët e dhunës në Banjskë në shtator të atij viti. NATO mbështet plotësisht BE-në në lehtësimin e dialogut dhe shpresojmë se do të shohim përparim në këtë proces, i cili është me rëndësi për paqen dhe sigurinë në rajon”, deklaroi zyrtari i NATO-s, raporton Telegrafi.

Sipas tyre, Ballkani Perëndimor ka rëndësi strategjike dhe NATO mbetet e përkushtuar ndaj stabilitetit afatgjatë në rajon, duke përmendur edhe trende të tjera shqetësuese, si fushatat e dezinformimit, kërcënimet hibride, tensionet politike, retorikën përçarëse dhe mungesën e përparimit në dialogun mes Kosovës dhe Serbisë.

“Politikanët dhe udhëheqësit vendas kanë përgjegjësi për të ruajtur stabilitetin në vendet e tyre. Për këtë arsye, ne i kemi bërë thirrje lidershipit në Bosnjë dhe Hercegovinë, në Serbi dhe në Kosovë që të angazhohen në mënyrë konstruktive, në interes të stabilitetit dhe të asaj që qytetarët e tyre duan të shohin: stabilitet, prosperitet, reforma progresive dhe përparim në proceset e integrimit”, u tha gazetarëve një përfaqësues përpara takimit të ministrave të mbrojtjes së NATO-s më 12 shkurt.

Sipas zyrtarëve të NATO-s është e qartë se zgjidhja “nuk është ushtarake, por përmes dialogut politik”.

“NATO mbështet dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës nën udhëheqjen e BE-së dhe shpreson që së shpejti të ketë lëvizje dhe progres, pasi kjo është me rëndësi kyçe për stabilitetin afatgjatë në rajon. Nuk varet vetëm nga bashkësia ndërkombëtare, por edhe nga akterët në rajon që të ndërmarrin hapat dhe kompromiset e nevojshme për të arritur një zgjidhje të qëndrueshme”, tha zyrtari.

Zyrtarët folën edhe për rolin e misionit të KFOR-it në ruajtjen e sigurisë dhe paqes në Kosovë dhe në rajon.

Sipas tyre, pas vitit 2023, numri i anëtarëve të KFOR-it u rrit me 1,000 ushtarë, ndërsa aktualisht numri i trupave po zvogëlohet gradualisht drejt nivelit para vitit 2023.

KFOR-i është i vendosur në Kosovë për të garantuar një mjedis të sigurt dhe të qetë, lirinë e lëvizjes, si dhe për të mbështetur praninë civile ndërkombëtare dhe organizatat e tjera ndërkombëtare.

NATO: Ballkani Perëndimor mbetet lart në agjendën e Aleancës

Afërsisht 4,636 trupa nga 33 vende kontribuojnë në përmbushjen e objektivave të misionit.

Italia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Hungaria, Turqia dhe Polonia kanë numrin më të madh të personelit ushtarak në kuadër të misionit të KFOR-it në Kosovë. /Telegrafi/

Të enjten, më 12 shkurt, Ministrat e Mbrojtjes të vendeve aleate do të mblidhen në selinë e NATO-s në Bruksel, në kuadër të takimit të radhës ministror. Takimi do të drejtohet nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte.

Një zyrtar i NATO-s ka deklaruar se Ballkani Perëndimor është një rajon me rëndësi strategjike për Aleancën.

Në një deklaratë nga NATO thuhet se ministrat pritet të shkëmbejnë pikëpamje edhe për zbatimin e të gjitha misioneve dhe aktiviteteve të udhëhequra nga Aleanca, përfshirë KFOR-in.

“Ne presim që Ministrat e Mbrojtjes të shkëmbejnë gjithashtu pikëpamje mbi zbatimin e të gjitha misioneve dhe aktiviteteve të udhëhequra nga NATO, përfshirë KFOR-in. Ballkani Perëndimor mbetet lart në agjendën e NATO-s. Është një rajon me rëndësi strategjike për Aleancën. NATO punon për të promovuar stabilitetin, sigurinë dhe bashkëpunimin në rajon. Angazhimi ynë për stabilitetin e rajonit është i palëkundur dhe nuk do të lejojmë krijimin e një vakumi sigurie”, thuhet në deklaratë shkruan Telegrafi.

NATO mblidhet në Bruksel - mbrojtja, Ukraina dhe Ballkani Perëndimor në fokus të takimit ministror

KFOR-i është i vendosur në Kosovë për të garantuar një mjedis të sigurt dhe të qetë, lirinë e lëvizjes, si dhe për të mbështetur praninë civile ndërkombëtare dhe organizatat e tjera ndërkombëtare raporton Telegrafi.

Afërsisht 4,636 trupa nga 33 vende, kontribuojnë në përmbushjen e objektivave të misionit.

Italia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Hungaria, Turqia dhe Polonia kanë numrin më të madh të personelit ushtarak në kuadër të misionit të KFOR-it në Kosovë.

Telegrafi është në mesin e mediave rajonale dhe ndërkombëtare që do ta përcjellin këtë takim dhe do t’ju mbajë të informuar me zhvillimet më të fundit. /Telegrafi/

Ministrat e Mbrojtjes të vendeve aleate do të mblidhen më 12 shkurt 2026 në selinë e NATO-s në Bruksel, në kuadër të takimit të radhës ministror. Takimi do të drejtohet nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte.

Në fokus të diskutimeve pritet të jenë mbështetja për Ukrainën, forcimi i mbrojtjes së krahut lindor të Aleancës, si dhe zbatimi i angazhimeve për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes.

Në Samitin e NATO-s 2025, vendet aleate u angazhuan që deri në vitin 2035 të investojnë 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) çdo vit në mbrojtje dhe siguri.

"Më 12 shkurt, Ministrat e Mbrojtjes të NATO-s do të takohen në Bruksel për të vlerësuar progresin e bërë që nga Samiti në Hagë, duke përfshirë mënyrën se si po përmbushin angazhimet për të rritur investimet në mbrojtje dhe prodhimin industrial të mbrojtjes, për të forcuar frenimin dhe mbrojtjen tonë dhe për të mbështetur mbështetjen tonë për Ukrainën. Ata do të diskutojnë përgatitjet për Samitin e ardhshëm të NATO-s në Ankara, i cili do të zhvillohet më 7-8 korrik 2026. Ministrat do të diskutojnë gjithashtu mbështetjen e vazhdueshme për Ukrainën - siguria e së cilës është e lidhur ngushtë me sigurinë e Aleancës - në një takim të Këshillit NATO-Ukrainë, me Ministrin e Mbrojtjes të Ukrainës, Mykhailo Fedorov, dhe Përfaqësuesen e Lartë të BE-së, Kaja Kallas”, thuhet në deklaratën nga zyrtarët e NATO-s.

Në një deklaratë nga NATO thuhet se ministrat pritet të shkëmbejnë pikëpamje edhe për zbatimin e të gjitha misioneve dhe aktiviteteve të udhëhequra nga Aleanca, përfshirë KFOR-in, i cili është misioni më i gjatë dhe aktualisht më i madh i NATO-s.

“Ne presim që Ministrat e Mbrojtjes të shkëmbejnë gjithashtu pikëpamje mbi zbatimin e të gjitha misioneve dhe aktiviteteve të udhëhequra nga NATO, përfshirë KFOR-in. Ballkani Perëndimor mbetet lart në agjendën e NATO-s. Është një rajon me rëndësi strategjike për Aleancën. NATO punon për të promovuar stabilitetin, sigurinë dhe bashkëpunimin në rajon. Angazhimi ynë për stabilitetin e rajonit është i palëkundur dhe nuk do të lejojmë krijimin e një vakuumi sigurie,” thonë nga NATO.

Telegrafi është në mesin e mediave rajonale dhe ndërkombëtare që do ta përcjellin këtë takim dhe do t’ju mbajë të informuar me zhvillimet më të fundit. /Telegrafi/

Transparenca mbetet parimi kryesor në përdorimin e inteligjencës artificiale në media, ndërsa përgjegjësia për përmbajtjen mbetet editoriale.

Në “Përballje Podcast”, Niman Racaj, ushtrues detyre i Kryeshefit Ekzekutiv të Komisioni i Pavarur i Mediave, ka theksuar se përdorimi i inteligjencës artificiale nuk e përjashton përgjegjësinë ligjore, pavarësisht mënyrës se si krijohet përmbajtja.

“Transparenca është numër një nga pikëpamja e rregullatorit. Inteligjenca artificiale nuk e përjashton përgjegjësinë ligjore. Editori duhet të jetë përgjegjës dhe përgjegjësia bie mbi atë që e publikon përmbajtjen”, ka deklaruar Racaj.

Ai ka sqaruar se edhe në mungesë të një akti të veçantë ligjor për inteligjencën artificiale, aktet ekzistuese vazhdojnë të zbatohen në rast se një përmbajtje e prodhuar me AI është e dëmshme.

- YouTube www.youtube.com

“Nëse përmbajtja është e dëmshme, ajo rregullohet dhe zbatohen aktet në fuqi, pavarësisht mënyrës se si është krijuar”, ka theksuar Racaj, duke shtuar se përgjegjësia mbetet te subjekti i licencuar dhe redaksia përkatëse. /Telegrafi/

Përhapja e shpejtë e inteligjencës artificiale në prodhimin e përmbajtjeve mediatike po krijon sfida të reja për rregullatorët, mediat dhe publikun, veçanërisht në kontekstin e dezinformimit dhe proceseve zgjedhore.

Në “Përballje Podcast”, Niman Racaj, ushtrues detyre i Kryeshefit Ekzekutiv të Komisioni i Pavarur i Mediave, ka theksuar se inteligjenca artificiale po e transformon rrënjësisht mënyrën e krijimit të përmbajtjes, por nuk e ndryshon parimin themelor të përgjegjësisë editoriale.

“Çdo përmbajtje e cila është prodhuar me inteligjencë artificiale duhet të jetë transparente dhe të tregohet qartë që është e tillë, në mënyrë që të mos krijohet konfuzion tek publiku”, ka deklaruar Racaj shkrun Telegrafi.

Sipas tij, pavarësisht mungesës së një akti të veçantë ligjor për inteligjencën artificiale, përgjegjësia ligjore nuk zhduket.

“Inteligjenca artificiale nuk e përjashton përgjegjësinë. Editori duhet të jetë përgjegjës, përgjegjësia bie mbi atë që e publikon përmbajtjen”, ka theksuar ai.

Racaj ka vlerësuar se përfitimet e inteligjencës artificiale janë të mëdha, por rreziku i keqpërdorimit të saj për dezinformim është po aq serioz.

“Shpërndarja e një përmbajtjeje të rreme sot është shumë më e lehtë dhe arrin shumë më shpejt te publiku”, ka thënë ai, duke shtuar se kjo e bën të domosdoshme vendosjen e standardeve të qarta për mediat.

Sipas tij, rregullimi nuk duhet parë si kufizim i lirisë së medias, por si mbrojtje e interesit publik.

“Vetë ekzistenca jonë si rregullator është mbrojtja e interesit publik, dhe interesi publik mbrohet duke përcaktuar standarde dhe kritere të qarta”, ka deklaruar Racaj.

Çfarë tutje? Përmbajtja dhe edukimi medial

Duke folur për hapat e ardhshëm, Racaj ka theksuar se rregullimi i inteligjencës artificiale në media nuk mund të ndodhë i shkëputur nga rregullimi i mediave online në përgjithësi.

“Nëse nuk e kemi të rregulluar çështjen e mediave online, do të jetë shumë problematike të kalojmë në stadin tjetër të rregullimit që është inteligjenca artificiale”, ka vlerësuar ai.

- YouTube www.youtube.com

Ai ka shtuar se përmbajtja duhet të jetë në fokus të rregullimit, e jo teknologjia përmes së cilës shpërndahet ajo.

“Përmbajtja duhet të jetë objektivi kryesor i rregullatorëve, jo mënyra se si ai bartet te qytetarët”, ka deklaruar Racaj.

Shkelje të evidentuara, por pa sanksione, çfarë thotë raporti i KPM-së për zgjedhjet? Flet Niman Racaj

Në këtë proces, ai ka theksuar edhe rolin kyç të edukimit medial.

“Edukimi medial është bërë shumë më i nevojshëm, sidomos me zhvillimin e hovshëm të teknologjisë dhe platformave të reja”, ka thënë Racaj, duke shtuar se kjo kërkon përfshirje institucionale dhe strategji kombëtare./Telegrafi./

Komisioni i Pavarur i Mediave (KPM) ka publikuar raportin e monitorimit të mediave audio-vizuale gjatë fushatës për Zgjedhjet e Parakohshme për Kuvendin e Kosovës 2025.

KPM ka identifikuar një sërë shkeljesh gjatë monitorimit të mediave në fushatën zgjedhore, por për shkak të mungesës së kuorumit në Komision, këto gjetje nuk janë shoqëruar me vendime apo sanksione.

Në “Përballje Podcast”, Niman Racaj, ushtrues detyre i Kryeshefit Ekzekutiv të KPM-së, ka sqaruar se roli i institucionit gjatë procesit zgjedhor ka qenë monitorimi i mediave dhe zbatimi i Ligjit për Zgjedhjet dhe rregulloret përkatëse.

- YouTube www.youtube.com

“KPM-ja ka përcjellë të gjitha mediat që kanë mbuluar fushatën zgjedhore dhe ka monitoruar trajtimin e barabartë dhe të drejtë të subjekteve politike, komunikimet politike dhe komerciale, si dhe respektimin e heshtjes zgjedhore”, ka deklaruar Racaj, shkruan Telegrafi.

Shkelje të përsëritura, mosidentifikim i reklamimit politik

Sipas Racajt, gjetjet e raportit tregojnë se problemet mbeten të njëjta nga zgjedhjet në zgjedhje, veçanërisht në aspektin e transparencës së reklamimit politik. Shkeljet më të zakonshme janë, sipas tij: mosidentifikimi i duhur i reklamimit politik, përdorimi i fëmijëve në spote politike, sponsorizimi i emisioneve politike, reklamimi me ekran të ndarë dhe vendosja e produkteve në emisionet e çështjeve aktuale, si dhe mosrespektimi i periudhës së heshtjes zgjedhore.

“Vazhdojmë të kemi mosidentifikimin e duhur të spoteve politike. Nuk tregohet se kush qëndron prapa spotit politik dhe kush është sponsorizuesi i përmbajtjes, edhe pse këto janë kërkesa minimale ligjore”, ka theksuar ai.

Ai ka shtuar se shumica e shkeljeve kanë qenë të natyrës teknike, por një çështje më problematike mbetet përdorimi i fëmijëve në aktivitetet politike.

“Përdorimi i fëmijëve për përçimin e mesazheve politike është i ndaluar, sepse ata janë nën moshën madhore dhe nuk janë të vetëdijshëm për ekspozimin që kanë ndaj mesazheve politike”, ka deklaruar Racaj.

Niman Racaj nga KPM me kryredaktorin e Telegrafit, Muhamet HajrullahuFoto: Ridvan Slivova

Pa ankesa zyrtare gjatë zgjedhjeve

Një element i veçantë i këtyre zgjedhjeve, sipas KPM-së, ka qenë mungesa e ankesave formale.

“Në zgjedhjet e fundit nuk kemi pasur asnjë ankesë. Kjo për ne është tregues se mediat kanë qenë në pajtim me obligimet ligjore”, ka thënë Racaj, duke sqaruar se mungesa e ankesave nuk nënkupton domosdoshmërisht mungesë absolute të problemeve.

Ai ka theksuar se barazia në mbulim nuk mund të kuptohet në kuptim matematikor, pasi prezenca mediatike varet nga aktiviteti politik i subjekteve.

“Është e pamundshme të krijohet barazi matematikore. Subjektet me më shumë aktivitete politike, logjikisht, kanë edhe më shumë hapësirë mediatike”, ka theksuar ai.

Puna e Zyrës Ekzekutive pa vendime përfundimtare

Racaj ka sqaruar se Zyra Ekzekutive e KPM-së ka funksionuar gjatë gjithë procesit zgjedhor, duke komunikuar me mediat për përmirësimin e shkeljeve të identifikuara.

“Logjika e punës së KPM-së është që përmes komunikimit t’i sjellë mediat në pajtueshmëri, e jo domosdoshmërisht përmes sanksionimit”, ka thënë ai.

Megjithatë, mungesa e një Komisioni funksional ka pamundësuar nxjerrjen e vendimeve përfundimtare.

“Është mëkat që nuk kemi pasur një Komision funksional për ta materializuar punën e Zyrës Ekzekutive dhe për të nxjerrë vendime mbi të gjeturat”, ka deklaruar Racaj, duke përmendur se raporti përfundimtar përfshin mbi 100 faqe analizë.

Inteligjenca artificiale dhe përgjegjësia editoriale

Duke folur për inteligjencën artificiale dhe ndikimin e saj në media, Racaj ka theksuar se transparenca duhet të jetë parimi udhëheqës i çdo rregullimi në këtë fushë.

“Çdo përmbajtje e prodhuar me inteligjencë artificiale duhet të jetë transparente dhe të tregohet qartë që është e tillë, në mënyrë që të mos krijohet konfuzion te publiku”, ka deklaruar ai.

Niman Racaj nga KPMFoto:Ridvan Slivova

Ai ka nënvizuar se përdorimi i inteligjencës artificiale nuk e përjashton përgjegjësinë ligjore dhe editoriale.

“Inteligjenca artificiale nuk e përjashton përgjegjësinë. Përgjegjësia bie mbi atë që e publikon përmbajtjen”, ka shtuar Racaj.

Në këtë kontekst, ai ka theksuar edhe nevojën urgjente për edukim medial në Kosovë.

“Edukimi medial është bërë shumë më i domosdoshëm, sidomos me zhvillimin e hovshëm të teknologjisë dhe platformave të reja”, ka përfunduar Racaj. /Telegrafi/

Pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit, tashmë pritet formimi i institucioneve, ku pastaj Kosova duhet të zgjedhë edhe presidentin ose presidenten e re.

Presidentja aktuale, Vjosa Osmani, ka konfirmuar publikisht se synon të kandidojë për një mandat të dytë. Mandati i saj aktual përfundon në prill të këtij viti.

Në rrjetet sociale dhe në diskursin publik kanë qarkulluar disa emra si kandidatë të mundshëm, por deri tani nuk ka asnjë konfirmim zyrtar.

Mes spekulimeve më të shpeshta është edhe familja Jashari.

Lulzim Jashari, djali i komandantit legjendar Adem Jashari, është përmendur dhe i janë shpërndarë edhe foto në rrjetet sociale, por i njëjti deri më tani nuk ka dhënë asnjë deklaratë për kandidaturën e mundshme.

Edhe Lumir Abdixhiku, kryetar i LDK-së, përmendet si kandidat potencial, por as ai personalisht e as partia që udhëheq nuk kanë konfirmuar diçka zyrtare.

Ai ka theksuar rëndësinë e komunikimit brenda spektrit të gjerë politik dhe u shpreh i gatshëm të bashkëbisedojë me të gjitha partitë për çështjen e zgjedhjes së një presidenti konsensual të Kosovës, duke sqaruar se dialogu nuk nënkupton “pazare politike”.

Nga ana tjetër, Ramush Haradinaj diskutohet si kandidat i mundshëm konsensual i opozitës.

Sipas Pal Lekajt, nënkryetarit të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Haradinaj është në komunikim me kryetarët e PDK-së dhe LDK-së, por ende nuk ka vendim përfundimtar dhe nuk dihet se sa kanë avancuar bisedimet.

Në anën tjetër profesori i Fakultetit Juridik, Kolë Krasniqi, ka bërë të ditur se është propozuar si kandidat për President të Republikës së Kosovës.

Ai në një postim në Facebook ka deklaruar se Republika e Kosovës ka nevojë për institucione që gëzojnë besim.

Profesori Kolë Krasniqi thotë se është propozuar për president të Kosovës

Në rast se presidenti nuk zgjidhet brenda afatit kushtetues, Kosova mund të shkojë drejt zgjedhjeve të reja, por partitë politike kanë theksuar se duhet të ketë diskutime paraprake për të ruajtur stabilitetin institucional.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka shpallur rezultatet finale, dhe së shpejti pritet krijimi i institucioneve të reja – Kuvendi dhe qeveria. Pas formimit të tyre, rendi i ditës do të përfshijë edhe zgjedhjen e presidentit të ri për një mandat pesëvjeçar./Telegrafi/

Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP) njofton se ka pranuar aktgjykimin e Departamentit për Krime të Rënda të Gjykatës Themelore në Prishtinë, PKR.nr.196-21, me të cilin, falë angazhimit ligjor të AKP-së dhe në bashkëpunim të plotë me Prokurorinë kompetente, është arritur rikthimi i pronës me vlerë të lartë ekonomike në emër të ndërmarrjes shoqërore.

“Prona në fjalë, e cila ndodhet në Fushë Kosovë dhe ka sipërfaqe prej 02.13.79 hektarësh, është fituar sërish në emër të Ndërmarrjes Shoqërore KBI “Kosova Eksport” në Fushë Kosovë”, thuhet në komunikatë nga AKP.

Sipas komunikatës ky vendim gjyqësor paraqet një sukses të rëndësishëm institucional dhe dëshmi të përkushtimit të AKP-së për mbrojtjen e pasurisë shoqërore, sundimin e ligjit dhe korrigjimin e tjetërsimeve të kundërligjshme të pronave./Telegrafi/.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka folur për takimet dhe diskutimet që ka pasur me Presidentin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, duke theksuar rëndësinë e rolit amerikan në ruajtjen e paqes, sigurisë dhe sovranitetit të Kosovës.

Në një intervistë për “Përballje Podcast”, Osmani tha se ka pasur disa diskutime me Trump që nga zgjedhja e tij, të fokusuara kryesisht në çështjet e sigurisë dhe stabilitetit rajonal.

“Kam pasur disa diskutime me Presidentin Trump nga momenti i zgjedhjes së tij. Një nga takimet kryesore është zhvilluar në Paris, në Pallatin Elize. Diskutimet kanë qenë të fokusuara në situatën e sigurisë dhe në nevojën që Shtetet e Bashkuara të Amerikës të vazhdojnë të kenë rol lidershipi në mirëmbajtjen e paqes dhe sigurisë në rajonin tonë si dhe biseda në kuadër të takimeve në Kombet e Bashkuara ku kemi pasur një diskutim përmbajtjesor rreth rolit të Presidentit Trump për paqen, në vendin tonë, por edhe më gjerë, sepse rajoni ynë është i rëndësishëm për administratën amerikane”, tha Presidentja.

Osmani theksoi se roli i Shteteve të Bashkuara në Kosovë mbetet thelbësor dhe i pazëvendësueshëm, si në aspektin e sigurisë, ashtu edhe në forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të vendit.

“Roli i Amerikës në mirëmbajtjen e paqes dhe sigurisë në Kosovë, në mbrojtjen e kufijve tanë së bashku me institucionet tona të sigurisë dhe në shtyrjen përpara të Kosovës me sovranitet të plotë dhe integritet territorial të plotë, është rol i pazëvendësueshëm,” theksoi ajo.

Presidentja sqaroi se diskutimet me Trump kanë qenë edhe të natyrës diskrete dhe se detajet do të bëhen publike në një periudhë tjetër.

“Këto janë diskutime diskrete dhe është mirë që, për hir të ecjes përpara të shtetit tonë dhe të relacionit me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, detajet t'i themi në një moment tjetër”, tha Osmani.

Ajo theksoi se takimet me Presidentin amerikan janë zhvilluar në frymën e falënderimit për mbështetjen e vazhdueshme të SHBA-së ndaj Kosovës.

“Ka qenë një diskutim falënderimi për rolin që Shtetet e Bashkuara po e luajnë për Kosovën dhe për përkrahjen e vazhdueshme që Amerika i jep shtetit tonë”, përfundoi Osmani. /Telegrafi/

Në një intervistë ekskluzive për “Përballje Podcast” në Telegrafi.com, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, tregon çfarë do të thotë për Kosovën përfshirja në Bordin e Paqes të themeluar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe cilat janë obligimet, përgjegjësitë dhe përfitimet që mund t'i ketë.

Në këtë podcast, Osmani ka folur për takimin e saj me Presidentin Donald Trump, raportet strategjike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe mundësitë për një diplomaci të re, përfshirë edhe angazhimin me shtetet që ende nuk e kanë njohur Kosovën.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka vlerësuar përfshirjen e Kosovës në Bordin e Paqes si një nga zhvillimet më të rëndësishme të politikës së jashtme të vendit në vitet e fundit, duke theksuar se ky hap e fuqizon drejtpërdrejt subjektivitetin ndërkombëtar të Kosovës.

“Anëtarësimi i Kosovës në secilën organizatë ndërkombëtare është lajm i mirë për vendin tonë, e në veçanti kur po flasim për një organizatë ndërkombëtarë që udhëhiqet nga aleati ynë strategjik, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, shteti kryesor që nëpërmjet ndihmës, bashkërendimit dhe udhëheqjes, lidershipit të vet ia ka bërë Kosovës të mundur lirinë, pavarësinë, demokracinë dhe paqen që e gëzojmë”, tha Osmani me kryeredaktorin e Telegrafit, Muhamet Hajrullahu.

Ajo tha se është krejtësisht i natyrshëm rreshtimi politik i Kosovës me aleatin e saj, Shtetet e Bashkuara të Amerikës sa herë që ka nisma të tilla të rëndësishme ndërkombëtare.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani në Përballje Podcast Foto: Ridvan Slivova

Osmani ka treguar detaje lidhur me ftesën për Kosovën si shtet themelues i kësaj organizate ndërkombëtare të themeluar nga SHBA me Presidentin Trump, çka sipas saj përbën një vlerësim të jashtëzakonshëm për shtetin dhe qytetarët e Kosovës.

“Kosova është vlerësuar nga ShBA. Ky është një vlerësim i jashtëzakonshëm i popullit tonë dhe i shtetit tonë si faktor i rëndësishëm për paqe dhe stabilitet, jo vetëm në rajon, por edhe përtej. Në anën tjetër, kjo fuqizon subjektivitetin e pozicionin ndërkombëtar të shtetit”.., deklaroi Osmani.

E para e shtetit sqaroi se pjesëmarrja në Bord i jep Kosovës mundësi të ketë zë të barabartë në vendimmarrjen ndërkombëtare, si dhe hap dyer të reja diplomatike, përfshirë edhe me shtete që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës.

“Na jep mundësi që të kemi zërin tonë të barabartë në tavolina të vendimmarrjes dhe në të njëjtën kohë na jep qasje te shumë shtete që ende nuk e kanë njohur Kosovën”, theksoi Presidentja.

Ajo shtoi se gjatë ceremonisë së themelimit të Bordit të Paqes ka pasur takime dhe komunikime të drejtpërdrejta me liderë të shumë shteteve, përfshirë edhe vende mos njohëse, të cilat, sipas saj, e kanë parë përfshirjen e Kosovës si një mesazh të fortë politik.

Presidentja sqaroi gjithashtu se anëtarësimi në këtë Bord nuk sjell obligime financiare të detyrueshme për Kosovën, pasi kontributet janë vullnetare dhe çdo angazhim i mëtejmë do të kalojë përmes Kuvendit.

Vjosa Osmani - Presidente e KosovësFoto: Ridvan Slivova

Osmani konfirmoi se marrëveshja do t’i dërgohet Kuvendit të Kosovës për ratifikim sapo ky institucion të konstituohet, me qëllim që procesi të ketë legjitimitet të plotë kushtetues dhe politik.

Duke folur për mesazhin që kjo përfshirje dërgon në arenën ndërkombëtare, Osmani tha se anëtarësimi i Kosovës në Bordin e Paqes është një konfirmim i pathyeshmërisë së shtetësisë së Kosovës. /Telegrafi/

Në një intervistë ekskluzive për “Përballje Podcast” në Telegrafi.com, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, tregon çfarë do të thotë për Kosovën përfshirja në Bordin e Paqes dhe nëse kjo përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt ndërkombëtarizimit dhe forcimit të pozitës së vendit në skenën globale.

Në këtë podcast, Osmani flet për takimin e saj me Presidentin Donald Trump, raportet strategjike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe mundësitë për një diplomaci të re, përfshirë edhe angazhimin me shtetet që ende nuk e kanë njohur Kosovën.

Ajo shpjegon gjithashtu rolin dhe përgjegjësitë e Kosovës në kuadër të këtij bordi, si dhe procesin e miratimit që pritet të zhvillohet në Kuvendin e Kosovës.

Podcasti i plotë, së shpejti në Telegrafi.com

Kosova mund të mos jetë “gati” për edukim medial nëse dëgjohen zërat skeptikë, por pritja vetëm do ta përkeqësonte situatën, ka vlerësuar Samir Shahini, drejtor i Drejtorisë së Arsimit në Komuna e Prishtinës.

“Çdo ndryshim në arsim përballet me rezistencë dhe skepticizëm, por kjo nuk duhet të jetë arsye për mosveprim”, tha Shahini në “Përballje Podcast”, duke theksuar se nxënësit sot kanë qasje të pakufizuar dhe shpesh të pakontrolluar në internet dhe rrjete sociale, madje edhe gjatë qëndrimit në shkollë.

Fëmijët rrinë shumë online dhe rrezikohen nga dhuna, Shahini dhe Aliu-Ahmeti flasin për nevojën urgjente të edukimit medial

Sipas tij, kjo situatë e bën edukimin medial urgjent dhe jo opsional, veçanërisht në kohën e dezinformimit dhe zhvillimeve të shpejta teknologjike.

- YouTube www.youtube.com

“Prishtina ka vendosur të mos presë nivelin qendror, duke pilotuar mësimin gjithëditor dhe përfshirjen e temave si inteligjenca artificiale dhe edukimi medial”, theksoi Shahini, duke shtuar se kryeqyteti duhet të shërbejë si model për komunat e tjera në Kosovë shkruan Telegrafi.

Fëmijët në Kosovë kalojnë mesatarisht mbi tri orë në ditë në media digjitale, kryesisht për argëtim, ndërsa përdorimi i teknologjisë për mësim dhe zhvillim mbetet i kufizuar.

Kështu ka deklaruar Blerta Aliu Ahmeti nga Iniciativa për Fuqizimin e Arsimit.

Sipas saj, fëmijët shpesh ekspozohen ndaj përmbajtjeve të papërshtatshme për moshën e tyre, ndërkohë që rastet e dhunës online, bullizmit digjital dhe sfidave të rrezikshme në internet janë në rritje.

“Shumë pak raste kemi kur fëmijët e përdorin teknologjinë për mësim apo zhvillim, ndërsa dhuna online dhe përmbajtjet e pakontrolluara po bëhen gjithnjë e më shqetësuese”, tha Aliu Ahmeti.

Ajo theksoi se, ndonëse edukimi medial është pjesë e kurrikulës në Kosovë që nga viti 2016, zbatimi praktik në shkolla ka qenë minimal, kryesisht për shkak të mungesës së trajnimeve dhe kapaciteteve te mësimdhënësit.

- YouTube www.youtube.com

“Edukimi medial duhet të nisë herët, jo për t’i ndaluar fëmijët nga teknologjia, por për t’i mësuar se si ta përdorin atë në mënyrë kritike dhe të sigurt”, u shpreh ajo.

Aliu Ahmeti foli edhe për projektin “Edukimi Mediatik – Ekspertiza Nordike në Kosovë”, përmes të cilit përvojat e vendeve nordike po përshtaten në kontekstin lokal, në bashkëpunim me disa komuna, me synim forcimin e edukimit medial në shkollat fillore dhe të mesme./Telegrafi/.